B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
….o0o….
NGUYN TH M HNG
NGHIÊN CU NHăHNG
CA TÍN DNG NGÂN HÀNG
NăTNGăTRNG KINH T Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng
Mã s: 60340201
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
Ngiăhng dn khoa hc: PGS.TS Nguyn Th Liên Hoa
Tp. H ChíăMinh,ănmă2013
LIăCAMăOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các s
liu, kt qu nêu trong lun vn là trung thc và cha tng đc ai công b
trong bt k công trình nào khác.
Tp. H Chí Minh, tháng 04 nm 2014
3.4.2 c lng nh hng ca tín dng đn sn lng ậ hi qui 2
bc 22
3.4.3 Kim tra tính vng ca mô hình (robustness check) 26
4 Kt qu nghiên cu 26
4.1 S ph thuc vào h thng ngân hàng ca các nc ông Nam Á .
26
4.2 Kim tra tính dng và la chn đ tr ti u 31
4.3 Kim đnh đng liên kt 32
4.4 c tính hàm cu tin 34
4.5 Hi qui hai bc 37
4.5.1 La chn phng pháp kinh t lng 37
4.5.2 Hi qui bc 1 37
4.5.3 Hi qui bc 2 41
4.6 Kim tra tính vng ca mô hình 44
4.6.1 Thc hin vi cú sc tin ngn hn 44
4.6.2 Tng chiu dài đ tr ca các bin trong mô hình 49
5 Kt lun 51
TÀI LIU THAM KHO
DANH MC T VIT TT
ARDL: autoregressive distributed lag - mô hình phân b tr t hi qui
ECB: European Central Bank - Ngân hàng trung ng Châu Ểu
ECM: Error Correction Model - mô hình hiu chnh sai s
Bng 4.14: Kt qu hi qui bc 1 khi tng đ tr ca các bin thêm 1 quí 49
Bng 4.15: Kt qu hi qui bc 2 ln 3 51
DANH MC HÌNH V
Hình 4.1: D n cho vay ni đa (%GDP) 28
Hình 4.2: Giá tr vn hóa th trng (%GDP) 29
Hình 4.3: T l n xu 31
Hình 4.4: Cú sc cu tin dài hn 35
Hình 4.5: Tng quan gia cú sc cu tin dài hn và khi lng tín dng 40
Hình 4.6: Sc cu tin ngn hn 44
1
Tóm tt bài nghiên cu
tài nghiên cu này nghiên cu v nh hng ca s thay đi khi
lng tín dng đn tng trng kinh t ca 5 nc trong khu vc ông Nam Á
gm Thái Lan, Singapore, Indonesia, Malaysia và Vit Nam trong giai đon t
quí 1 nm 2000 đn quí 4 nm 2012. Bài nghiên cu đư phân tích s ph thuc
vào h thng ngân hàng ca h thng tài chính ca các nc và cho thy rng
các nc nghiên cu có s ph thuc tài chính vào ngân hàng cao. ây chính là
điu kin đ tn ti kênh tín dng ngân hàng trong các kênh truyn dn chính
sách tin t. Nghiên cu đư c tính cú sc cu tin ngn hn và dài hn bng
cách hi qui hàm cu tin bng phng pháp ECM, sau đó s dng sc cu tin
làm bin công c đ hi qui vi khi lng tín dng (theo Rondorf, 2012) nhm
nghiên cu xem liu có tn ti kênh tín dng trong khu vc các nc ông Nam
Á hay không, ngha là sau mt cú sc cu tin thì khi lng tín dng trên th
trng có thay đi hay không. Sau đó, nghiên cu c tính nh hng ca tín
Kh nng cho vay ph thuc vào bng cân đi ca các ngân hàng - thng b
gii hn bi kh nng huy đng vn - cng nh các quy đnh đi vi ngân hàng.
S sn sàng cho vay ch yu b nh hng bi tính kh thi ca d án và bng
cân đi ca ngi vay, giá tr tài sn đm bo cng nh các ri ro mc đnh ca
khách hàng vay. Tuy nhiên ngay c khi h thng ngân hàng đóng vai trò rt
3 quan trng trong nn kinh t, thì kênh cho vay ngân hàng có th b gim nh do
đc thù ca mng li ngân hàng (Egert và MacDonald, 2009). Hn na, mc
đ ph thuc vào ngân hàng có th tng lên do mi quan h cht ch gia khách
hàng và ngân hàng ậ ví d nh đi vi khách hàng thng xuyên s dng n
vay thì ngân hàng s c gng tip tc cp tín dng cho dù chính sách tin t đang
tht cht (Ehrmann et al, 2001). Do đó, điu quan trng khi xem xét v kênh tín
dng trong nn kinh t là phi xem xét toàn h thng ngân hàng ch không phi
là tng ngân hàng riêng l. Các đc thù ca h thng ngân hàng đư làm thay đi
tác đng ca chính sách tin t đư có các nghiên cu ca Ashcraft (2006) ti Hoa
K và Gambacorta (2005) ti Ý.
Mc tiêu ca bài nghiên cu này là nhm đa ra câu tr li cho câu hi (i)
liu có tn ti kênh tín dng ngân hàng trong khu vc các nc ông Nam Á
hay không? và (ii) tín dng ngân hàng tác đng đn tng trng kinh t nh th
nào? C th, đu tiên, bài nghiên cu s xác đnh cú sc cu tin bng các hi
qui hàm cu tin bng phng pháp OLS và ECM da trên c s ARDL, sau đó
s dng cú sc cu tin đó đ hi qui vi khi lng tín dng bng phng pháp
hi qui d liu bng nhm xem xét rng liu có tn ti kênh tín dng ngân hàng
trong truyn dn ca chính sách tin t hay không, và cui cùng s dng khi
lng tín dng c tính hi qui vi sn lng bng phng pháp hi qui d liu
bng đ xác đnh nh hng ca tín dng đn tng trng kinh t. Bài nghiên
cu s dng d liu bng ca 5 nc trong khu vc ông Nam Á, gm
Indonesia, Malaysia, Thailand, Singapore và Vit Nam t quí 1 nm 2000 đn
sn. Bernanke và Gertler (1995) cng s dng kênh bng cân đi tài sn và kênh
5 tín dng ngân hàng thông qua kh nng cp tín dng ca h thng ngân hàng đ
gii thích nh hng ca chính sách tin t đn mc chênh lch lãi sut phi tr
khi vay vn t bên ngoài.
Các kênh tín dng ngân hàng đc thit lp bng cách đa tín dng vào
th trng sn phm trong mô hình IS-LM truyn thng (Bernanke và Blinder,
1988), trong đó các đng cong IS đc thay th bng đng cong tín dng
hàng hóa (CC), to ra mô hình CC-LM. Trng tâm ca kênh tín dng ngân hàng
là s thay th không hoàn ho gia các khon tín dng và tài sn tài chính khác
trong bng cân đi ca ngân hàng, và gia tín dng ngân hàng và các hình thc
vay n khác ca trên bng cân đi ca các công ty. iu này làm chính sách tin
t tác đng đn hot đng kinh t trong hai giai đon.
giai đon đu, s thay th không hoàn ho trong tài sn ca ngân hàng
đm bo rng vic tht cht (ni lng) ca chính sách tin t s làm cung tín
dng b thu hp (m rng) trong các ngân hàng. Khi thanh khon st gim, các
ngân hàng s gim cung tín dng thay vì bán trái phiu bi vì h cn phi đm
bo đ thanh khon đ đáp ng nhu cu thanh khon đt xut. Ngoài ra, ngân
hàng cng có th phát hành trái phiu hoc huy đng tin gi ca dân c hoc
doanh nghip đ không làm gim cung tín dng. Tuy nhiên, kh nng ca vay
mn t th trng tài chính ca mt s ngân hàng có th b gii hn bi s
không hoàn ho ca th trng tài chính, chng hn nh la chn bt li và ri
ro đo đc (s thay th không hoàn ho gia tín dng / trái phiu phía bên tài
sn có và trái phiu / tin gi bên tài sn n).
Giai đon th hai, đ chính sách tin t đc truyn đn nn kinh t thc,
điu cn thit là phi có mt s lng đ ln các công ty không có kh nng
thay th tín dng ngân hàng vi các hình thc tài tr bên ngoài trên th trng
6
qu ca nó (Gambacorta, 2002).
2.2 Nghiên cu thc nghim v kênh truyn dn tín dng.
Mc dù, v mt lý thuyt, khi lng vn huy đng ca ngân hàng gim thì
ngân hàng có th bù đp bng vic phát hành chng khoán, nhng vic phát
hành thng tn kém chi phí và ph thuc vào s phát trin ca th trng tài
chính. Các ngân hàng, đc bit là các ngân hàng nh, vn nhy cm vi s thay
đi ca chính sách tin t tht cht, đc bit là vn đ thanh khon xy ra khi
ngi gi tin rút tin, có xu hng duy trì t l vn ch s hu cao nhm bo
đm s an toàn cho chính ngân hàng mình (Kashyap và Stein, 1993) nên lp
lun v vic tng t trng chng khoán đ bù đp cho s thiu ht ngun vn
huy đng là thiu thuyt phc. Cho đn nay, các công trình nghiên cu thc
nghim cho kt qu không nht quán. Các công trình nghiên cu ca Bellando
và Pollin (1996), Barran et al. (1995) và Driscoll (2004) không tìm ra bng
chng cho kênh truyn dn chính sách tin t thông qua tín dng ngân hàng. Tuy
nhiên, các nghiên cu ca Hülsewig et al. (2004), Ehrmann et al. (2003),
Brissimis và Delis (2008), Altunbas et al. (2007), Kashyap và Stein (1993),
Kashyap và Stein (2000), li phát hin các bng chng vng chc cho kênh tín
dng ngân hàng.
Các nghiên cu trc đây v kênh tín dng ngân hàng thng tr li hai
câu hi (i) có tn ti kênh tín dng ngân hàng hay không? và (ii) tín dng ngân
hàng có tác đng đn tng trng kinh t hay không? Các kt qu cng có xu
hng trái ngc nhau.
8 2.2.1 Kênh truyn dn tín dng.
a) Tn ti kênh tín dng ngân hàng
Hülsewig et al. (2004) nghiên cu v s tn ti kênh tín dng ngân hàng
hot đng c. Các tác gi đư s dng mô hình hiu chnh sai s vector
(VECM) đ c tính riêng r cung và cu tín dng. xác đnh mi quan h
chung châu Âu cho thy lãi sut chính sách tin t tng 1 đim phn trm s dn
đn mt s suy gim trong cho vay là 0,7%, thp hn c tính ca Ehrmann et
al. (2003). Lý gii nguyên nhân này, các tác gi cho rng vic thành lp EMU
làm gia tng hot đng chng khoán hóa trong khu vc đng Euro, và do đó tm
quan trng ca các kênh tín dng ngân hàng đư gim. V mt lý thuyt, chng
khoán hóa tài sn cho phép các ngân hàng cung cp thêm các khon vay liên
quan đn vn ca h và làm gim s ph thuc vào ngun tin gi. Altunbas et
al. (2007) thy rng mt ngân hàng hot đng tích cc trên th trng chng
khoán hóa phn ng ít hn vi thay đi lãi sut. Do đó s ph thuc ca các
ngân hàng vào tin gi ca h gim dn theo s sn có ca vic chng khoán
hóa.
Chu Khánh Lân (2013) nghiên cu thc nghim v truyn dn chính sách
tin t qua kênh tín dng ngân hàng ti Vit Nam. Nghiên cu s dng mô hình
véc t t hi qui (VAR) đ đánh giá vai trò ca kênh tín dng trong truyn ti
chính sách tin t ti nn kinh t thông qua đo lng mi quan h gia sn
lng, lm phát, lãi sut, cung tin và tín dng. Tác gi phát hin ra có tn ti
kênh tín dng ngân hàng ti Vit Nam và mc đ khuch đi ca kênh tín dng
trong truyn ti chính sách tin t là khá nhanh và mnh. Khi có kênh tín dng,
10 chính sách tin t nh hng ti tng trng kinh t mnh hn khi không có
kênh tín dng do tác dng khuch đi ca nó.
b) Không tìm thy bng chng ca vic tn ti kênh truyn dn tín
dng
Nghiên cu ca Bellando và Pollin (1996) Pháp xem xét xem liu có
tn ti kênh tín dng Pháp thi k sau khi bãi b các qui đnh v tài chính. Các
tác gi phân tích nh hng ca chính sách tin t đn chênh lch gia lãi sut
cho vay và lãi sut th trng và xem xét nh hng ca chúng đn vic d báo
GDP. H thy rng chênh lch lãi sut thng n đnh và ít b kéo dưn biên đ
cu vay vn.
Anari et al. (2002) tin hành phân tích chui thi gian đ nghiên cu v
vai trò ca tín dng đi vi nn kinh t Phn Lan trong giai đon 1980 - 1996.
Các tác gi đư xác đnh tác đng ca mt cú sc tín dng ngân hàng đn GDP
bng cách s dng mô hình VAR vi các bin là GDP, giá tiêu dùng, tín dng
ngân hàng, xut khu và cung tin. Kt qu nghiên cu cho thy ngun tín dng
đóng mt vai trò quan trng trong vic phát trin ca nn kinh t Phn Lan trong
đu nhng nm 1980 cng nh nhng nm sau này. Tác đng ca tín dng đn
nn kinh t ca Phn Lan là nh hn so vi cung tin nhng ln hn lm phát.
Bài vit kt lun rng s sn có tín dng có nh hng đn nn kinh t Phn Lan
và s can thip ca Chính ph đư đóng mt vai trò quan trng trong vic hn ch
tác đng xu ca tín dng đn nn kinh t.
12 Bài nghiên cu ca Rondorf (2012) nghiên cu xem vic thay đi khi
lng cung tín dng thì có nh hng đn tng trng kinh t trong khu vc
đng tin chung châu Âu không. Tác gi s dng mô hình ca Driscoll (2004)
cho các nc nh, m, t giá hi đoái c đnh, chính sách tin t trung tâm. u
tiên tác gi xác đnh cú sc cu tin ca các nc trong khu vc và xác đnh cú
sc cu tin đó có phi là bin công c ca tín dng hay không. Sau khi xác đnh
là có tn ti kênh tín dng ngân hàng khu vc đang nghiên cu bng phng
pháp hi qui d liu bng cú sc cu tin vi tín dng. Tip theo tác gi s dng
khi lng tín dng c tính đ phân tích tác đng ca thay đi cung tín dng
đn tng trng kinh t. Kt qu là có bng chng cho thy s thay đi trong tín
dng s làm tng trng kinh t ca các nc khu vc châu Âu.
b) Tín dng không tác đng đn tng trng kinh t
Driscoll (2004) nghiên cu v mi liên quan ca tín dng ngân hàng và
sn lng liên bang M. Ông s dng k thut phân tích d liu bng và kt
qu là không th tìm thy bt k bng chng nào cho thy rng cung tín dng
hi đoái ca các nc là khác nhau nhng tác gi s gii quyt vn đ này bng
cách gi li bin t giá hi đoái trong mô hình là bin kim soát.
3 Phngăphápănghiênăcu
3.1 Mô hình ca Rondorf
Bài nghiên cu s dng mô hình ca Rondorf (2012) đc da vào mô
hình nghiên cu ca Driscoll (2004) và Driscoll (2004) đư m rng mô hình ca
Bernanke và Blinder (1988) thành mô hình vi d liu bng. Mô hình này áp
dng cho nn kinh t m, t giá hi đoái c đnh và có mt ngân hàng trung
14 ng chung là ECB. Ông gi đnh rng các công ty không d dàng kim đc
ngun tài tr bên ngoài đ thay th cho các khon vay ngân hàng.
Gi đnh rng có N nc đc ký hiu là i (1,…N), có chung 1 ngân
hàng trung ng, do đó ch có mt t chc kim soát th trng tin t thông qua
các nghip v th trng m. Các nc t quyt đnh xem h mun tit kim
hoc đu t vào trái phiu hoc gi tài sn có tính thanh khon. Quyt đnh gi
bao nhiêu tin (tài sn có tính thanh khon) ca mi nc ph thuc vào chi phí
c hi và thu nhp ca h. Hàm cu tin có th đc vit theo cách sau:
- Hàm cu tin
m
it
– p
it
=
1
y
it
+
2
Mô hình tiêu chun ca nn kinh t có gii hn ngân sách: tng thu nhp
Y bng tng chi tiêu gm tiêu dùng C, đu t I, chi tiêu chính ph G và xut
khu ròng NX. Tiêu dùng ph thuc vào lãi sut trái phiu r, lãi sut cho vay
và thu nhp. u t ph thuc vào c hai loi lãi sut, còn chi tiêu chính ph
đc gi đnh là ngoi sinh. Xut khu ròng ph thuc t giá thc e và sn lng
nc ngoài y*. Sn lng nc ngoài trên toàn th gii to ra các nhu cu xut
khu ca mt quc gia và t giá e là tng đng nhau cho tt c các nc trong
khu vc đng tin chung châu Âu.
- Tng sn lng trong nn kinh t có th đc mô t bng phng trình
sau:
y
it
=
r
it
+
it
+
e
t
+
y
*
t
+ µ
it
(3.2)
có th mang
16 du (-) vì lãi sut cao hn thì ngân hàng s đu t vào trái phiu nhiu hn và ít
cho vay hn. Ngay c nu lãi sut trái phiu r và lãi sut cho vay bng nhau,
tín dng ngân hàng s phn ng vi s thay đi trong lãi sut tuy nhiên li thông
qua mt s thay đi trong cu tín dng.
- Cu tín dng
=
r
it
+
it +
y
it
+ z
it
(3.4)
Cu tín dng s tng nu lãi sut trái phiu r tng vì doanh nghip s hn
ch phát hành trái phiu, thay vào đó h s tìm ngun tài tr t ngân hàng. Do
đó du ca h s
17
it
–
it
=
1
it
+
2
it
+
it
(3.6)
it
=
it
+
it
+ µ
+
it +
it
+ z
it
(3.9)
Lng tín dng đc cung cp ra th trng chính là đim đó có mc lãi
sut làm cân bng cung và cu tín dng. Do đó, t phng trình (3.6) đn
phng trình (3.9) có th rút gn thành 2 phng trình v sn lng và tín dng
trong nn kinh t nh sau:
it
=
it
+
it
+
z
it
+µ
it
(3.10)
,
,
,
,
,
H s ca tín dng là
it,
z
it
) và cov(
it,
it
) = 0. Nu gi thuyt này b vi phm thì c lng s b sai lch.
Nu cov(
it,
z
it
) ≠ 0 h s s b sai lch theo hng gim xung. Tuy nhiên, nu
h s này dng và có ý ngha thì thì tng quan này không thành vn đ. Còn
nu cov(
it,
it
) ≠ 0 thì h s s sai lch theo hng tng lên.
Bng 3.1: Tóm tt tác đng k vng ca các bin trong mô hình
Bin ph thuc
Binăđc lp
Tácăđng k vng
l
s
m-p
+
+
l