B GIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP HCM NGUYNăVẪăKIMăCNG NHNGăNHỂNăT TỄCăNGăN HOTăNG QUN
LụăQUANăH KHỄCHăHĨNGăCAăCỄCăNGỂNăHĨNGă
TMCP TI TP. H CHệăMINH
LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP. H ChíăMinhăậ Nmă2013
B GIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. HCM NGUYNăVẪăKIMăCNG
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các bng biu
Danh mc các hình v, đ th
Danh mc các ch vit tt
CHNG 1. TNG QUAN V TÀI 1
1.1. S cn thit ca đ tƠi 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 2
1.3. i tng vƠ phm vi nghiên cu 2
1.3.1. i tng nghiên cu 2
1.3.2. Phm vi nghiên cu 3
1.4. Phng pháp nghiên cu 3
1.4.1. Ngun d liu 3
1.4.2. Phng pháp nghiên cu 3
1.5. Tính mi vƠ ý ngha khoa hc ca đ tƠi 4
1.6. Kt cu ca lun vn 6
CHNG 2. C S Lụ LUN VÀ MÔ HỊNH NGHIÊN CU 7
2.1. Gii thiu 7
2.2. Mt s khái nim liên quan 7
2.2.1. Ngơn hƠng thng mi c phn 7
2.2.2. Qun lý quan h khách hƠng 7
2.3. Tng hp các nghiên cu trc đơy 8
2.3.1. Quan h khách hƠng 8
2.3.2. Qun lý quan h khách hƠng 9
2.3.3. Các nhơn t nh hng đn CRM 11
2.3.3.1. Công ngh thông tin (CNTT) 11
2.3.3.2. Ngun nhơn lc 12
2.3.3.2.1. Thái đ nhơn viên 13
2.3.3.2.2. Nng lc nhơn viên 13
4.3. ánh giá đ tin cy ca thang đo 33
4.3.1. tin cy ca nhơn t Công ngh thông tin 33
4.3.2. tin cy ca nhơn t Thái đ nhơn viên 34
4.3.3. tin cy ca nhơn t Nng lc nhơn viên 35
4.3.4. tin cy ca nhơn t Thông tin hai chiu 36
4.3.5. tin cy ca nhơn t Qun lý quan h khách hƠng 37
4.4. Phơn tích nhơn t khám phá EFA 39
4.4.1. Phơn tích nhơn t cho các bin đc lp 40
4.4.2. Phơn tích nhơn t cho bin ph thuc CRM 42
4.5. Phơn tích mô hình hi quy 43
4.6. Tho lun kt qu vƠ kim đnh các gi thuyt nghiên cu 49
4.6.1. Gi thuyt H1 vƠ nhơn t Công ngh thông tin 49
4.6.2. Gi thuyt H2a vƠ nhơn t Thái đ nhơn viên 49
4.6.3. Gi thuyt H2b vƠ nhơn t Nng lc nhơn viên 50
4.6.4. Gi thuyt H3 vƠ nhơn t Thông tin hai chiu 50
4.7. Phơn tích s khác bit ca yu t tiu s khách hƠng đn CRM 51
4.7.1. Phơn tích s khác bit v gii tính vƠ CRM 51
4.7.2. Phơn tích s khác bit v đ tui vƠ CRM 52
4.7.3. Phơn tích s khác bit v trình đ hc vn vƠ CRM 54
4.8. Kt lun 55
CHNG 5. KT LUN VÀ KIN NGH 56
5.1. Gii thiu 56
5.2. Nhn xét t mô hình nghiên cu 56
5.3. Mt s kin ngh cho vic qun lý quan h khách hƠng ti các ngơn hƠng TMCP
ti TP. HCM đt hiu qu 57
5.3.1. Kin ngh cho vic ci thin thái đ nhơn viên 57
5.3.3. Khin ngh cho vic phát trin nng lc nhơn viên 58
5.3.3. Kin ngh cho công ngh thông tin 60
5.3.4. Kin ngh nơng cao hiu qu ca thông tin hai chiu 61
Bng 4.16. Kt qu kim đnh T-test gia gii tính vƠ CRM 52
Bng 4.17. Kim đnh Levene phng sai đng nht gia các nhóm tui 52
Bng 4.18. Kt qu Anova 53
Bng 4.19. Kim đnh hu Anova: Bonferroni 53
Bng 4.20. Kim đnh Levene phng sai đng nht gia các nhóm trình đ hc
vn 54
Bng 4.21. Kt qu Anova 55
DANH MCăHỊNHăV, TH
Trang
Hình 2.1. Mô hình các nhơn t tác đng đn CRM trong ngơn hƠng TMCP 17
Hình 3.1. Quy trình nghiên cu 18
Hình 4.1. Phn trm phn hi theo gii tính 32
Hình 4.2. Phn trm phn hi theo đ tui 32
Hình 4.3. Phn trm phn hi theo trình đ hc vn 33
Hình 4.4. Kt qu mô hình nghiên cu 48
DANH MC T VIT TT
CNTT: Công ngh thông tin
CRM: Qun lý quan h khách hƠng
EFA: Phơn tích nhơn t khám phá
Rootman & CS: Rootman vƠ cng s
TMCP: Thng mi c phn
CHNGă1.ăTNGăQUANăVăăTĨI
1.1.ăSăcnăthităcaăđ tƠi
Tính đn thi đim hin ti, hin đang có 39 ngơn hƠng thng mi c phn
(TMCP), 13 ngơn hƠng 100% vn nc ngoƠi, chi nhánh ngơn hƠng nc ngoƠi, vƠ
6 ngơn hƠng liên doanh đang hot đng ti Vit Nam (theo thng kê ca Hip hi
ngơn hƠng Vit Nam). Vi 39 ngơn hƠng TMCP tp trung vƠo mng bán l th
trng Vit Nam, tình hình cnh tranh th trng bán l ngƠy cƠng khc lit. Bt
k loi hình kinh doanh nƠo, các doanh nghip cng phi đt khách hƠng lên hƠng
đu. Hn na, ngơn hƠng lƠ mt lnh vc kinh doanh dch v tin t mang tính nhy
cm cao, do đó, các ngơn hƠng cn phi to mt nim tin tuyt đi cho các “thng
đ” ca h. Vi tình hình cnh tranh hin nay, vic tìm kim, phát trin vƠ gi chơn
đc khách hƠng lƠ mt vn đ mƠ các ngơn hƠng đang quan tơm.
Do môi trng kinh doanh đy thách thc, các ngơn hƠng cn phi tp trung vƠo
vic thu hút vƠ duy trì khách hƠng. i vi ngơn hƠng, nhng li ích nh vƠo mi
quan h khách hƠng đó lƠ s trung thƠnh ca khách hƠng vƠ li nhun cao hn
(Payton, 2003; Rootman, 2006). Qun lý quan h khách hƠng (gi tt lƠ CRM) lƠ
quá trình mƠ mt nhƠ cung cp dch v (ngơn hƠng) c gng duy trì vƠ tng cng
mi quan h lơu dƠi vi khách hƠng ca mình (Swartz & CS, 2000). Thc hin tt
CRM có th nơng cao trình đ ca mt công ty v cht lng dch v. C th,
nghiên cu đƣ ch ra rng CRM có nh hng tích cc đn cht lng dch v ca
mt ngơn hƠng (Rootman, 2006). Nói cách khác, nu mt ngơn hƠng có th ci thin
mi quan h vi khách hƠng, ngơn hƠng đó s lƠm tng cht lng dch v ca
mình. Vì vy, đ thu hút vƠ gi chơn khách hƠng, ngơn hƠng cn phi thc hin
thông qua các mi quan h khách hƠng. Nói cách khác, các ngơn hƠng cn phi thc
hin chin lc CRM có hiu qu.
Mi quan h gia mt công ty dch v vƠ khách hƠng ca nó đc to ra vƠ duy
trì bi nhơn viên công ty ậ ngi có s tng tác vi khách hƠng. Nhơn viên trc
2
tip tham gia trong các chin lc CRM ca mt t chc, bao gm c ngơn hƠng.
Tt c các nhơn viên có liên quan vi CRM, hoc thông qua s tng tác trc tip
1.4.1.ăNgunădăliu
TƠi liu th cp: Các bƠi nghiên cu có liên quan trc đó đ nghiên cu cho
các ngơn hƠng TMCP ti th trng TP. HCM nhm nêu bt lý do s dng các bin
đc lp, bin đo lng đ áp dng môi trng vƠ thi gian nghiên cu khác vƠ
lƠm c s đ đa ra mô hình vƠ phơn tích
Ngun điu tra: thông qua bng cơu hi kho sát các khách hƠng giao dch ti
các ngơn hƠng TMCP khu vc TP. HCM, đa vƠo phơn tích d liu đ thy đc
mc đ nh hng ca các bin đc lp lên bin ph thuc CRM vƠ kim tra mô
hình có phù hp vi các ngơn hƠng TMCP ti TP. HCM hay không
1.4.2.ăPhngăphápănghiênăcu
BƠi nghiên cu thc hin ti khu vc ThƠnh ph H Chí Minh thông qua hai
bc: nghiên cu s b bng phng pháp đnh tính vƠ nghiên cu chính thc bng
phng pháp đnh lng
Nghiênăcuăsăb bngăphngăphápăđnhătính:
BƠi nghiên cu s dng phng pháp thng kê mô t thông qua thu thp các d
liu có sn, lp các bng biu cng nh các biu đ nhm th hin c th vƠ rõ rƠng
các ni dung cn nghiên cu. ng thi, nghiên cu s b đnh tính đc thc hin
bng phng pháp GT, da vƠo các d liu, kt ni các khái nim vi nhau đ xơy
dng các gi thuyt cng nh mô hình. Công c đ thu thp các d liu đnh tính
4
ch yu lƠ tho lun nhóm vi đi tng kho sát nhm điu chnh mt s khái
nim cho phù hp vi điu kin ti th trng ThƠnh ph H Chí Minh, t đó, s
lƠm c s đ phơn tích đnh lng vi mô hình đ xut
Nghiênăcuăchínhăthc bngăphngăphápăđnhălng:
Phng pháp nƠy đc thc hin vi mc đích tìm ra các nhơn t phù hp
thông qua các giá tr, đ tin cy vƠ mc đ phù hp ca thang đo, kim đnh mô
hình vƠ gi thuyt nghiên cu, xác đnh các nhơn t tác đng đn hot đng qun lý
quan h khách hƠng trong các ngơn hƠng thng mi c phn ti th trng ThƠnh
ph H Chí Minh vƠ đc thc hin thông qua các bc:
_ Thu thp d liu thông qua bng cơu hi kho sát nhng ngi đang s dng
tiên quyt đ đa ngơn hƠng đt đc nhng mc đích mong mun. Thông qua bƠi
nghiên cu nƠy, tác gi cng mong mun tìm hiu nhng nhơn t ch yu có tác
đng đn CRM trong các ngơn hƠng TMCP ti TP. HCM đ các ngơn hƠng d dƠng
đánh giá vƠ thc hin qun lý các mi quan h nƠy mt cách hiu qu hn thông
qua các chin lc CRM phù hp
Da trên kt qu đó, tác gi cng mun đ xut mt s gii pháp nhm h tr
các ngơn hƠng TMCP trong vic qun lý quan h khách hƠng tùy vƠo tình hình vƠ
điu kin c th trong phơn khúc khách hƠng ca ngơn hƠng mình. Thông đip ca
bƠi nghiên cu nƠy mun gi đn các ngơn hƠng TMCP lƠ mt cái nhìn toƠn din
hn v CRM, các nhơn t nh hng cng nh mt s gii pháp nhm hoƠn thin
hot đng qun lý quan h khách hƠng vi mc đích to ra, duy trì vƠ phát trin bn
vng các mi quan h vi khách hƠng ca ngơn hƠng mình
6
1.6.ăKtăcuăcaălunăvn
Chng I: Tng quan v đ tƠi
Chng II: C s lý lun vƠ mô hình nghiên cu
Chng III: Phng pháp nghiên cu
Chng IV: Kt qu nghiên cu
Chng V: Kt lun vƠ mt s gii pháp
7
CHNGă2.ăCăS LụăLUNăVĨăMỌăHỊNHăNGHIểNăCU
2.1.ăGiiăthiu
Mc đích ca chng nƠy nhm lƠm ni bt các khái nim vƠ tm quan trng
ca CRM trong vic s dng vƠ ng dng CRM trong ngƠnh ngơn hƠng; mi liên h
ca thái đ, nng lc vƠ qun lý nhơn viên vi qun lý quan h khách hƠng. C th
đi vƠo các phn di đơy:
2.2.ăMtăsăkháiănimăliênăquan
2.2.1.ăNgơnăhƠngăthngămiăcăphn
Theo Lut các T chc tín dng 2010, ngơn hƠng lƠ loi hình t chc tín dng
có th đc thc hin tt c các hot đng ngơn hƠng theo quy đnh ca pháp lut.
cung cp dch v vƠ khách hƠng, vì li ích chung ca h (Swartz & CS, 2000).
Marketing mi quan h nhm xơy dng mi quan h vƠ mng li cng nh đm
bo cho s tng tác gia doanh nghip vƠ khách hƠng (Baker, 2003). Giai đon
th hai, các nhƠ cung cp dch v c gng đ duy trì, tng cng mi quan h vƠ gi
li các khách hƠng đó đc gi lƠ qun lý quan h khách hƠng (Swartz & CS,
2000). Berry (1983), đnh ngha Marketing mi quan h lƠ s thu hút, duy trì vƠ
tng cng các mi quan h ca khách hƠng trong t chc đa dch v. Sau vƠi thp
k, trit lý Marketing mi quan h ngƠy cƠng đc phát trin vƠ cm t Marketing
mi quan h đc thay đi thƠnh CRM.
9
2.3.2.ăQunălỦăquanăhăkháchăhƠng
Theo lý thuyt, s khác bit chính gia các đnh ngha v CRM lƠ khía cnh
công ngh vƠ mi quan h ca CRM. Cm t CRM xut hin trong các tƠi liu sau
khi các hc thuyt v marketing mi quan h phát trin mnh m. Theo Brown
(2000), CRM lƠ mt quá trình tìm đc khách hƠng mi, duy trì các khách hƠng
hin hu, vƠ đng thi hiu, d báo vƠ qun lý các nhu cu ca khách hƠng hin ti
vƠ tim nng ca mt t chc. Hn na, theo Mylonakis (2009), CRM lƠ mt quá
trình sáng to đ to ra mt mi quan h lơu dƠi vƠ đt đc s tin tng.
Khái nim CRM đƣ phát trin vƠ đc xem nh lƠ mt chin lc đ duy trì
mt mi quan h lơu dƠi vi khách hƠng (Mendoza & CS, 2007). Tuy nhiên, s hiu
bit v ý ngha ca CRM vn cha đy đ vƠ phát trin. CRM có th đc hiu nh
lƠ mt trit lý kinh doanh, chin lc kinh doanh, mt quá trình kinh doanh, hoc
mt công c công ngh (Fakhraddin Maroofi & CS, 2012). Nh mt trit lý kinh
doanh, Ryals vƠ Adrian (2001) cho rng CRM lƠ mt đnh hng quan h, duy trì
khách hƠng vƠ giá tr khách hƠng tt hn to ra thông qua quá trình qun lý. Nh
mt chin lc kinh doanh, CRM lƠ mt chin lc kinh doanh tp trung vƠo khách
hƠng nhm mc đích tng s hƠi lòng ca khách hƠng vƠ lòng trung thƠnh ca
khách hƠng bng cách cung cp mt dch v đáp ng nhiu hn vƠ phù hp hn cho
mi khách hƠng (Croteau, 2003). CRM nh lƠ mt quá trình kinh doanh đc đnh
ngha lƠ mt quá trình ln bao gm nhiu quy trình con, chng hn nh xác đnh
lƠ quá trình mƠ mt nhƠ cung cp dch v (ngơn hƠng) c gng duy trì vƠ tng
cng mi quan h lơu dƠi vi khách hƠng ca mình (Swartz & CS, 2000). Khái
nim CRM cho thy rng mt t chc nên tp trung vƠo vic duy trì mi quan h
vi th trng ca nó (Payne & CS, 1995).
11
2.3.3. CácănhơnătănhăhngăđnăCRM
CRM lƠ quá trình mƠ mt nhƠ cung cp dch v (ngơn hƠng) c gng duy trì vƠ
tng cng mi quan h lơu dƠi vi khách hƠng ca mình (Swartz & CS, 2000).
CRM không ch đn gin lƠ mt phng pháp đc s dng bi các công ty dch v
hƠng đu đ đt đc mt li th cnh tranh: nó đƣ tr thƠnh mt điu cn thit cho
s sng còn ca h (Buttle, 2004). Khi th trng ngƠy cƠng cnh tranh, s phát
trin ca mi quan h khách hƠng có th duy trì đc xem lƠ mt phng pháp ca
vic to ra mt li th cnh tranh bn vng. iu đó cho thy tm quan trng ca
CRM trong ngƠnh ngơn hƠng không th b đánh giá thp. Rajole (2003) cho rng có
nhng thƠnh phn quan trng lƠm nn tng cho s thƠnh công ca CRM. Nhiu
nghiên cu đƣ xác đnh thƠnh phn quan trng ca CRM.
2.3.3.1. Côngănghăthôngătin (CNTT)
NgƠy nay, công ngh thông tin đc s dng nh mt công c h tr cho vic
giao tip ca t chc, qun lý kin thc vƠ nhng chin lc (Laudon, vƠ Laudon,
2002). Tng t nh vy, công ngh CRM lƠ công c chin lc quan trng ca
mt t chc đ đt đc thƠnh công trong ng dng CRM (McKie, 2001; Stefanou,
Sarmaniotis, vƠ Stafyla, 2003) nh vƠo cu trúc c bn ca công ngh thông tin vƠ
thông tin t c s d liu khách hƠng (Torres, 2004). Chin lc qun lý khách
hƠng yêu cu mt trung tơm đ lu tr tin tc vƠ thông tin ca khách hƠng. Trung
tơm nƠy phi có kin trúc công ngh thông tin hiu qu đ có th điu chnh theo
môi trng thay đi (Combe, 2004; Buttle, 2004). H thng CRM dùng đ giao tip
vi khách hƠng thông qua vic gi trc tip các thông tin cho khách hƠng, mt
chin lc đ gi chơn khách hƠng vi các t chc (Steffes, 2005). Bên cnh đó,
cht lng thông tin gi đn khách hƠng cng nh hng đn vic xơy dng mi
quan h tt vi khách hƠng. V mt nƠy, ng dng công ngh có th nơng cp cht
quan trng đi vi ngơn hƠng vƠ tht s hu ích đ xác đnh s nh hng ca các
nhơn viên đn hiu qu ca chin lc CRM trong ngơn hƠng nhm ci thin mi
quan h gia ngơn hƠng vƠ khách hƠng. Theo Rootman (2007), nh hng ca nhơn
13
viên đn hiu qu ca CRM trong ngơn hƠng đc th hin thông qua 2 yu t đó lƠ
thái đ vƠ nng lc ca nhơn viên.
2.3.3.2.1.ăTháiăđănhơnăviên
Thái đ ca nhơn viên s đnh hình phn ng ca h, vƠ do đó s hình thƠnh
nên các mi quan h vi khách hƠng (Coetzee, 2005). Trong bƠi vit nƠy, thái đ
ca nhơn viên đc đnh ngha lƠ phn ng, phn hi hay th hin hƠnh vi ca nhơn
viên ngơn hƠng đi vi các khía cnh khác nhau trong công vic ca h (Rootman
& CS, 2007). Walker (1990) đƣ ch ra rng thái đ ca nhơn viên đi vi khách
hƠng có th nh hng tích cc hay tiêu cc đn chin lc dch v ca mt công
ty. NgoƠi ra, thái đ ca ngi lao đng đóng mt vai trò quan trng trong cu
thƠnh cht lng dch v cho các công ty. Nghiên cu t Jude (1998) đƣ ch ra rng
68% các khách hƠng ri b công ty lƠ do các nhơn viên th hin thái đ không tt
trc mt khách hƠng. Vì vy, thái đ có th nh hng đn lòng trung thƠnh ca
khách hƠng.
Gi thuyt nghiên cu đc đt ra nh sau:
H
2a
:ă Tháiă đ nhơnă viênă vƠă CRM trongă cácă ngơnă hƠngă TMCPă ti TP.
HCM cóămi quan h đng bin
2.3.3.2.2.ăNngălcănhơnăviên
Vi phm vi rng vƠ phc tp ca các dch v ngơn hƠng, s hiu bit ca
nhơn viên v các dch v lƠ mt điu kin tiên quyt tuyt đi. Davenport & CS
(1998) cho rng: “nng lc lƠ s kt hp gia thông tin kin thc vi kinh nghim,
bi cnh, s din gii vƠ s phn ánh. Nó lƠ mt hình thc có giá tr cao ca nhng
thông tin đƣ sn sƠng cho vic quyt đnh vƠ hƠnh đng". Trong môi trng ngơn
hƠng, nng lc ca mt nhơn viên s ph thuc vƠo cách nhn đnh vn đ sơu sc,