B GIÁO DC VÀ ÀO TO

TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

NGUYN NGC DUNG QUN TR RI RO THANH KHON TI NGÂN HÀNG
THNG MI C PHN HÀNG HI VIT NAM LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH ậ NM 2013

thng mi c phn Hàng Hi Vit Nam” là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Lun
vn đc hoàn thành vi s ging dy tn tình ca tp th thy cô Trng i hc
Kinh t Thành ph H Chí Minh và s hng dn đy tâm huyt ca TS. Nguyn
Thanh Phong.
Các thông tin, d liu đc s dng trong lun vn là trung thc, các ni dung
trích dn điu đc ghi rõ ngun gc và các kt qu nghiên cu đc trình bày trong
lun vn này cha đc công b ti bt k công trình nghiên cu nào khác.
Tp.H Chí Minh, ngày 15 tháng 11 nm 2013

Nguyn Ngc Dung
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC CH VIT TT
DANH MC BNG S LIU
DANH MC BIU 
DANH MC S , HÌNH V
LI M U 1
CHNG 1: C S LÝ LUN V QUN TR RI RO THANH KHON
TRONG NGÂN HÀNG THNG MI 4
1.1 Thanh khon ca NHTM 4
1.1.1 Khái nim thanh khon 4
1.1.2 Cung – cu thanh khon và trng thái thanh khon ròng 4
1.1.2.1 Cung thanh khon 4
1.1.2.2 Cu thanh khon 5
1.1.2.3 Trng thái thanh khon ròng 5

1.4 Mô hình nghiên cu 27
1.4.1 S lc các nghiên cu lý thuyt 27
1.4.2 Mô hình nghiên cu đ xut 29
1.5 Kinh nghim qun tr RRTK ca các NHTM và bài hc cho Ngân hàng
TMCP Hàng Hi Vit Nam 30
1.5.1 Kinh nghim qun tr RRTK ca các NHTM các nc trên th gii 30
1.5.1.1 Kinh nghim qun tr RRTK ca ngân hàng TMCP SMBC Nht Bn 30
1.5.1.2 Kinh nghim t RRTK Ngân hàng Northern Rock 2007 31
1.5.1.3 Bài hc cho các NHTM Vit Nam 32
1.5.2 Kinh nghim qun tr RRTK ti Ngân hàng TMCP Á Châu 33
1.5.2.1 Khng hong thanh khon nm 2003 33
1.5.2.2 Khng hong thanh khon nm 2012 34
1.5.3 Bài hc cho Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam 35
KT LUN CHNG 1 35
CHNG 2: THC TRNG QUN TR RI RO THANH KHON TI
NGÂN HÀNG THNG MI C PHN HÀNG HI VIT NAM 36
2.1 Khái quát v Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam 36
2.1.1 Tng tài sn và ngun vn 36
2.1.2 Kt qu mt s hot đng kinh doanh 37
2.1.2.1 Hot đng huy đng vn 37
2.1.2.2 Hot đng cho vay 38
2.1.2.3 Kt qu hot đng kinh doanh 39
2.2 Thc trng qun tr RRTK ti Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam 41
2.2.1 C cu t chc qun tr ri ro 41
2.2.2 Chính sách qun tr RRTK 42
2.2.3 Bin pháp x lý RRTK 44
2.2.3.1 Thiu ht thanh khon ngn hn 44
2.2.3.2 Thiu ht thanh khon có tính cht mùa v 45
2.2.3.3 Thiu ht thanh khon trong tình hung khn cp đc bit 46
2.2.3.4 Khng hong thanh khon toàn h thng 47

3.2.2.2 Gii pháp hn ch khó khn hin ti ca Ngân hàng 72
3.2.2.3 Gii pháp t kt qu kho sát 73
3.3 Mt s kin ngh vi các c quan chc nng 76
3.3.1 i vi Chính ph 76
3.3.1.1 Hoàn thin hành lang pháp lý đi vi hot đng ngân hàng 76
3.3.1.2 y nhanh quá trình c phn hóa các NHTM nhà nc 77
3.3.2 i vi Ngân Hàng Nhà Nc 77
3.3.2.1 Vn dng linh hot các công c ca chính sách tin t 77
3.3.2.2 Thanh tra, giám sát cht ch và liên tc đ đm bo tính an toàn thanh
khon ca h thng 78
3.3.2.3 Kim soát cht ch vic thành lp các NHTM 78
3.3.3 i vi nn kinh t 78
KT LUN CHNG 3 79
KT LUN 80
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

DANH MC T VIT TT


ALCO : Asset - Liability Management Committee
y ban qun lý tài sn n - tài sn có
NLP : Net Liquidity Position
Trng thái thanh khon ròng
Maritime Bank : Viet Nam Maritime Commercial Joint Stock Bank
Ngân hàng thng mi c phn Hàng Hi Vit Nam
ALM : Account and Liquidity Management
Qun lý thanh khon & Bng cân đi - Ngân hàng nh ch
Tài chính
GTCG : Giy t có giá

Bng 2.12: Kt qu hi quy 67

DANH MC BIU 


Biu đ 2.1: Vn điu l và tng tài sn ca Ngân hàng giai đon 2008 – 2012 37
Biu đ 2.2: Li nhun sau thu ca Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam giai đon
2008-2012 40
Biu đ 2.3: Thng kê mu kho sát theo trình đ hc vn 63
Biu đ 2.4: Thng kê mu kho sát theo b phn làm vic 63
DANH MC S , HÌNH V


S đ 2.1: C cu t chc qun tr ri ro 41
S đ 2.2: Quy trình nghiên cu 56

trong nhng yu t quan trng nht làm nn tng cho s n đnh và an toàn cho hot đng
ca ngân hàng, to ra li nhun và s tin tng ca khách hàng cng nh rt nhiu quyt

2
đnh mà ngân hàng thc hin. Vi mc đích phân tích hot đng qun tr RRTK đ đa ra
các gii pháp cho qun tr RRTK ti Ngân hàng TMCP Hàng Hi, tác gi chn nghiên cu
đ tài: “Qun tr ri ro thanh khon ti Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam”.
2. Mc tiêu nghiên cu
- H thng hóa lý thuyt v qun tr RRTK trong NHTM.
- Phân tích thc trng qun tr RRTK ti Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam.
-  xut các gii pháp cho qun tr RRTK ti Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam
3. i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu ca lun vn là thc trng hot đng qun tr RRTK ti Ngân hàng
TMCP Hàng Hi Vit Nam
Phm vi nghiên cu:
- Không gian: Nghiên cu thc trng qun tr RRTK ti Ngân hàng TMCP Hàng Hi
Vit Nam
- Thi gian: s liu phc v cho nghiên cu đc thng kê qua các báo cáo tài chính ca
Ngân hàng t nm 2008 đn 2012 và thu thp qua kho sát t tháng 8 đn tháng 9 nm
2013.
4. Phng pháp nghiên cu:
Phng pháp đnh tính: s dng phng pháp thng kê, so sánh đ phân tích s liu v
tình hình thanh khon ti Ngân hàng TMCP Hàng Hi Vit Nam; đng thi trên c s lý
thuyt, xây dng mô hình nghiên cu da trên phng pháp chuyên gia đ điu chnh, b
sung các bin đi din cho các nhân t nh hng đn qun tr RRTK ca ngân hàng nh:
nng lc qun tr, mc tiêu li nhun, chính sách lãi sut ca ngân hàng, chu k kinh doanh
và tâm lý khách hàng.
Phng pháp đnh lng: xác đnh thang đo da trên nghiên cu đnh tính và phng
pháp kho sát chuyên gia thit lp bng câu hi kho sát đi tng là các cán b, qun lý ti
Ngân hàng đ thu thp d liu. Phng pháp phân tích nhân t EFA, phân tích hi quy đc

Tóm li, “thanh khon ca NHTM là kh nng ngân hàng tip cn các tài sn hoc
ngun vn có th dùng đ chi tr vi chi phí hp lý ngay khi nhu cu vn phát sinh” (Trn
Huy Hoàng, 2011, trang 232).
1.1.2 Cung ậ cu thanh khon và trng thái thanh khon ròng
1.1.2.1 Cung thanh khon
Ngun cung cp thanh khon cho ngân hàng bao gm: Các khon tin gi đang đn;
doanh thu t vic bán các dch v phi tin gi; thu hi tín dng đã cp; bán các tài sn đang
kinh doanh và s dng; vay t th trng tin t (Trn Huy Hoàng, 2011, trang 234-235).
5
1.1.2.2 Cu thanh khon
Trong ngân hàng, nhng hot đng to ra nhu cu thanh khon bao gm: Khách hàng
rút các khon tin gi; yêu cu cp các khon tín dng có cht lng cao; hoàn tr các
khon vay mn phi tin gi; chi phí phát sinh khi kinh doanh các sn phm và dch v;
thanh toán c tc cho các c đông (Trn Huy Hoàng, 2011, trang 235).
1.1.2.3 Trng thái thanh khon ròng (Trn Huy Hoàng, 2011, trang 235-236)
 bt c thi đim nào, các ngun cung và nhu cu thanh khon đn cùng lúc và to
thành trng thái thanh khon ròng (NLP) đc xác đnh nh sau:
NLP = Tng cung thanh khon – Tng cu thanh khon
 đây có th xy ra mt trong ba trng hp:
Thng d thanh khon (NLP>0): Khi cung thanh khon vt quá cu thanh khon,
ngân hàng đang  trng thái tha thanh khon, ngân hàng tha kh nng thanh toán và
RRTK thp. Nhà qun tr ngân hàng phi ra quyt đnh  đâu và vào thi đim nào cn phi
dùng ngun thanh khon tha đu t kim li cho đn khi ngun thanh khon tha này
đc s dng đ đáp ng cho nhu cu thanh khon trong tng lai.
Tha thanh khon là trng thái mt cân bng ca các NHTM, xy ra khi nn kinh t
hot đng kém hiu qu, ngân hàng không tip cn đc vi khách hàng hoc không la
chn đc nhiu khách hàng đ cho vay. Trong phm vi mt ngân hàng, đây là vic không

1.1.3 Vai trò ca thanh khon đi vi NHTM
Ngân hàng thng xuyên huy đng tin gi ngn hn (vi lãi sut thp) và cho vay s
tin đó vi thi hn dài hn (lãi sut cao hn) nên v c bn ngân hàng luôn có nhu cu
thanh khon rt ln. Thanh khon có ba vai trò đc bit quan trng đi vi ngân hàng:
Th nht, cn phi có thanh khon đ đáp ng yêu cu vay mi mà không cn phi
thu hi nhng khon cho vay đang trong hn hoc thanh lý các khon đu t có k hn.
Th hai, cn có thanh khon đ đáp ng tt c các nhu cu rút tin hàng ngày hay theo
mùa v mt cách kp thi.
Th ba, thanh khon còn nh hng đn lòng tin ca ngi gi tin và ngi cho vay.
Nhng nghiên cu gn đây chng t rng hin tng thiu ht thanh khon thng là mt
trong nhng du hiu đu tiên cho thy ngân hàng đang  trong tình trng khó khn tài
chính nghiêm trng. Hu qu tip theo có th là ngân hàng mt dn các khon tin gi c vì

7
áp lc rút tin ngày gia tng, ngân hàng cng không th thu hút thêm các khon tin gi mi
do thái đ dè dt ca ngi dân đi vi ngân hàng; mt s ngân hàng  trong tình th cho
vay h tr mt cách min cng vì phi huy đng vn vi cao hn lãi sut cho vay, càng
làm suy gim li nhun ca ngân hàng.
1.1.4 Phng pháp đo lng thanh khon
Kh nng thanh khon ca ngân hàng đc đánh giá qua vic ngân hàng đáp ng nhu
cu v vn cho hot đng ca mình. Nhng yu t cn xem xét bao gm mc đ bin đng
ca tin gi, mc đ ph thuc vào ngun vn nhy cm vi ri ro, kh nng sn có ca
nhng tài sn có th chuyn đi nhanh chóng thành tin mt, kh nng tip cn th trng
tin t, mc đ hiu qu nói chung ca chin lc, chính sách qun lý tài sn N và tài sn
Có ca ngân hàng, tuân th vi các chính sách thanh khon ni b ngân hàng, ni dung, quy
mô và kh nng s dng d kin ca các cam kt cp tín dng. Tuy nhiên, rt khó có th xây
dng mt thc đo duy nht có th đnh lng hay bao quát đc đy đ kh nng thanh
khon, mc đ đ vn, cht lng tài sn có và li nhun ca ngân hàng do có nhiu khác
bit v quy mô, hot đng gia các ngân hàng khác nhau, cng nh do nh hng ca điu
kin th trng khu vc, quc gia và quc t. Không có mt t l nào thc s bao hàm đc

H3
=
Tin mt + Tin gi ti các TCTD
Tng tài sn Có
Ch s này càng cao tc là ngân hàng có kh nng tt trong vic gii quyt nhu cu
tin mt tc thi. Do đó, kh nng thanh khon ca ngân hàng càng tt.
 Ch s nng lc s dng vn sinh li (H4):
H4
=
D n cho vay
Tng tài sn có
Ch s này càng ln thì kh nng thanh khon ca ngân hàng càng thp vì tín dng
đc xem là tài sn Có sinh li có tính thanh khon thp nht.
 Ch s d n/tin gi khách hàng (H5):
H5
=
D n cho vay
Tin gi khách hàng
Ch s này đánh giá mc đ ngân hàng s dng tin gi khách hàng đu t vào hot
đng tín dng. Vì vy, ch s này càng cao th hin kh nng thanh khon ca ngân hàng
càng thp.
 Ch s chng khoán có tính thanh khon (H6):
H6
=
Chng khoán kinh doanh + Chng khoán sn sàng đ bán
Tng tài sn Có

9
Ch s này cho thy t l nhng chng khoán d chuyn đi thành tin mà ngân hàng
nm gi so vi tng tài sn ca ngân hàng. Ch s này càng cao thì kh nng thanh khon

Bc 2: Xác đnh t l d tr thanh khon cho mi loi ngun vn trên c s n đnh
t l d tr thích hp vi tính cht n đnh ca tng loi.

10
Trong đó:
D tr thanh khon tin gi = ∑t l d tr * (s d tin gi tng ngun vn – mc
d tr bt buc)
Nhu cu thanh khon cho vay = Nhu cu cho vay * (1+ Tng trng) – D n cho
vay thc t
Bc 3: Xác đnh nhu cu thanh khon theo công thc:
Tng nhu cu thanh khon = D tr thanh khon tin gi + Nhu cu thanh khon cho vay
1.1.4.4 Phng pháp da vào ngun vn và s dng vn (Trn Huy Hoàng,
2011, trang 243)
Phng pháp da vào ngun vn và s dng vn bt ngun t thc t là khi tin gi
tng và tin vay gim thì thanh khon ngân hàng tng, và ngc li khi tin gi gim và tin
vay tng thì thanh khon ngân hàng gim. Phng pháp đc thc hin qua 2 bc:
Bc 1: D báo trc các khon tin gi và tin vay ca ngân hàng.  d báo các
khon tin vay và tin gi cho mt khong thi gian trong tng lai (tháng hoc quý), ngân
hàng có th dùng các bin s thng kê kinh t và xác đnh mi quan h gia chúng vi xu
hng vn đng ca tin gi và tin vay.
C s đ d báo tình hình huy đng vn và cho vay:
 Yu t xu hng: các bin đng lâu dài thay đi v tiêu dùng, tit kim, đu t,
dân s, lc lng lao đng và phát trin k thut.
 Yu t thi v: vic cho vay mùa v tng cao trong khi tin gi mùa v thp.
Phn ln s thay đi tht thng mùa v có th đc xác đnh mt cách chính
xác hp lý da vào kinh nghim trong quá kh.
 Yu t chu kì: thi kì kinh t trì tr, giai đon kinh t n, s thay đi lãi sut do
sc ép ca chính tr và lut pháp…
Bc 2: Xác đnh trng thái thanh khon ròng ca ngân hàng
NLP = D báo thay đi ngun vn huy đng - D báo thay đi cho vay

Khi lãi sut gim, khách hàng rút tin ra khi ngân hàng chuyn sang ngân hàng khác
đ kim lãi sut cao hn, các khách hàng đi vay tích cc tip cn các khon vay do lãi sut
gim. Khi đó, ngân hàng buc phi tng lãi sut huy đng đ gi khách hàng hoc đi vay

12
trên th trng liên ngân hàng vi k hn ngn. Các ngân hàng ln tng lãi sut đ gi
khách hàng, các ngân hàng nh tng lãi sut vì khó khn trong huy đng vn. iu này to
ra mt cuc chy đua lãi sut trên th trng. Qua đó cho thy lãi sut thay đi đã nh
hng không nh đn lung tin vào và ra ca ngân hàng, t đó nh hng đn trng thái
thanh khon ròng ca ngân hàng.
Bên cnh đó, s thay đi lãi sut còn nh hng đn giá tr th trng ca nhng tài
sn mà ngân hàng đem bán đ đáp ng ngun cung thanh khon và trc tip nh hng đn
chi phí vay mn trên th trng tin t.
1.1.5.3 Chu k kinh doanh
Nhng thay đi trong chu k kinh doanh là nhng bin c ht sc quan trng có th
nh hng đn nhu cu thanh khon ca mi NHTM. Theo thi v nhng tháng cui nm
phát sinh nhu cu ngun tin ln đ các doanh nghip đy mnh hot đng sn xut kinh
doanh, quyt toán công n, chi tr lng thng cho cán b nhân viên, gii quyt hàng tn
kho, nhp khu hàng hóa… to nên mt chu k cng thng ngun vn vào nhng tháng cui
nm. Trong tng ngân hàng, xu th này có th đc phn ánh qua tc đ tng trng tin
gi chm dn hoc thm chí gim sút mc tin gi. Nh vy, tình hình thanh khon s tr
nên rt nghiêm trng khi cu v tín dng gia tng và lng tin gi st gim.
1.1.5.4 Nng lc qun tr
C cu đu t không hp lý, tp trung ln vào đu t bt đng sn, s tng trng tín
dng quá nóng s phát sinh ri ro cao khi th trng đóng bng, to s mt cân đi v k
hn gia tài sn Có và tài sn N. Chính nhng điu này đã nh hng ln đn RRTK ca
ngân hàng.
Ngoài ra, nng lc qun tr, điu hành cng nh các công tác d báo, phân tích th
trng ca ngân hàng hn ch s dn đn thiu thông tin hoc thông tin cp nht không
chính xác. Th trng cnh tranh không lành mnh, lãi sut tng cao gây xáo trn các dòng


Th nht, ngân hàng vay mn quá nhiu các khon tin gi ngn hn t các cá nhân
và các đnh ch tài chính khác, sau đó chuyn hóa chúng thành nhng tài sn đu t dài
hn. Do đó, xy ra tình trng mt cân xng gia ngày đáo hn ca các khon s dng vn
và ngày đáo hn ca các ngun vn huy đng, mà thng gp nht là dòng tin thu hi t
các tài sn đu t nh hn dòng tin phi chi ra đ chi tr tin gi đn hn.

Th hai, do tin gi ngân hàng rt nhy cm vi s thay đi ca lãi sut đu t. Khi

Trích đoạn Sl c các nghiên cu lýthuy t Kinh nghi mt RRTK Ngân hàng Northern Rock 2007 Bài hc cho các NHTM Vit Nam Thi u ht thanh kho nng n hn Thi u ht thanh kh on trong tình hung kh nc đc bit

---