B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH

H 
THNH D ÁN HNG B 

LU

B GIÁO DO
I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
ẮẮẮẮẮẮẮ

NGUYNG

NGUYNG VÀ
GIAO THÔNG CÔNG CNG
I L T
Ngành: Chính sách công
Mã s: 60340402 LUCHÍNH SÁCH CÔNG NGI HNG DN KHOA HC:
TS. CAO HÀO THI Tp. H Chí Minh năm 
i
LI CAM OAN


iii
TÓM TT
Phát trin c s h tng luôn là bài toán khó cho Chính ph ca các nc trên th gii đc bit
lƠ các nc đang phát trin ni mƠ ngun vn luôn khan him và ngân sách chính ph thng
xuyên ri vƠo tình trng thâm ht. Trong vài thp niên tr li đơy, Vit Nam vƠ đc bit là
thành ph H Chí Minh (TPHCM) đt đc tc đ tng trng tt. Tuy nhiên, đi đôi vi tc
đ tng trng vt bc là tình trng thiu ht và xung cp c s h tng trong đó nghiêm
trng nht là h thng h tng giao thông vn ti. iu nƠy đư to sc ép buc Chính ph phi
hng đn vic nghiên cu và nâng tm h thng giao thông công cng (GTCC) đ thay th
dn cho các phng tin GTCC c k, li thi vƠ không còn đc a chung hin nay.
Là trc đng hng tơm đng thi kt ni hai trung tơm thng mi ln ca thành ph, i
l Võ Vn Kit thu hút rt nhiu lt ngi đi li hàng ngày. Theo kinh nghim t các nc
có t l đi li bng GTCC cao thì mt phng thc GTCC hin đi vi thi gian hành trình
bo đm có th thu hút đc hành khách t các phng tin cá nhân. Cho đn nay, hai phng
thc GTCC đáp ng tt yêu cu này là: (1) Xe đin mt đt (Tramway), và (2) Xe buýt tc
hành khi lng ln (BRT).
Mc tiêu ca đ tài là tìm ra phng án đem li ích cao nht cho nn kinh t đng thi cng
kh thi v mt tài chính phù hp vi tình hình ngân sách hin nay. Kt qu phân tích kinh t
cho thy phng án Tramway đem li li ích kinh t cao hn hn vi hin giá ròng kinh t
(ENPV) xp x 5,915 t VND và mc đ ri ro 13% trong khi ENPV ca phng án BRT ch
có 3,701 t VND vi mc đ ri ro cao hn là 23%. Chính vì vy mƠ đ tƠi đ xut Tramway
lƠ phng án tt nht đ gii quyt nhu cu GTCC trên i l Võ Vn Kit.
 thc hin Tramway trong điu kin hin nay không h đn gin do Tramway đòi hi vn
đu t ln và k thut cao. Phân tích cho thy hình thc đi tác công t vi Hp đng BOT
đem li tính kh thi v mt tài chính cho D án vi hin giá ròng (FNPV) xp x 1,006 t
VND tuy nhiên mc đ ri ro cng khá cao (54%). Ngoài ra, phân tích phân phi cng ch ra

3.1.1.2. Li ích t vic tit kim chi phí vn hƠnh phng tin (VOC) 9
v
3.1.1.3. Li ích t các ngoi tác tích cc 9
3.1.2. Chi phí kinh t ca D án 11
3.1.2.1. Chi phí đu t 11
3.1.2.2. Chi phí vn hành 12
3.1.2.3. Chi phí c hi kinh t ca đt mt bng D án 12
3.1.2.4. Ngoi tác tiêu cc 12
3.1.3. Chi phí vn kinh t 13
3.1.4. Các h s trong phân tích kinh t 13
3.2. Phân tích tài chính 13
3.2.1. Dòng ngơn lu vƠo ca D án 13
3.2.2. Dòng ngơn lu ra ca D án 14
3.2.3. Chi phí vn tài chính (WACC) 14
3.3. Các tiêu chun đánh giá D án 14
  15
4.1. Các d báo dùng trong phân tích 15
4.1.1. D báo nhu cu giao thông 15
4.1.1.1. Phng pháp lun 15
4.1.1.2. Các gi đnh 16
4.1.1.3. Kt qu tính toán 16
4.1.1.4. Nhn xét 17
4.1.2. Tính toán s lng đoƠn xe 18
4.1.3. Vn tc phng tin khi không có D án 18
4.2. Phân tích li ích và chi phí kinh t D án 18
vi


5.1.1.1. Doanh thu t vé 28
5.1.1.2. Doanh thu ngoài vé 29
5.1.2. Dòng ngơn lu ra ca D án 30
5.1.3. Tính toán các ch tiêu tài chính 30
5.1.3.1. Chi phí vn tài chính 30
5.1.3.2. Kt qu phân tích tài chính 31
5.1.3.3. Nhn xét v tính kh thi tài chính 31
5.1.4. Phân tích ri ro 31
5.1.4.1. Phơn tích đ nhy 31
5.1.5. Phân tích ri ro đnh lng 33
5.2. Phơn tích tƠi chính phng án BRT 33
5.2.1. Các thông s 33
5.2.2. Kt qu phân tích 33
5.3. Kt lun la chn D án 34
5.4. Phân tích kch bn 35
5.4.1. Phân tích kch bn giá vé 35
5.4.2. Phân tích kch bn thu TNDN 35
5.4.3. Nhn xét v kt qu phân tích kch bn 36
A CHC TÀI TR D ÁN 37
6.1. Hình thc đu t 37
6.2. Các phng án tƠi chính 37
6.2.1. Hình thc hp đng BOT 37
viii
6.2.2. Hình thc hp đng BOO 38
6.3. Phân tích phân phi 38
6.3.1. Các nhóm đi tng chu tác đng ca D án 38
6.3.2. Kt qu phân tích phân phi ca hai phng án BOO vƠ BOT 39

Asian Development Bank
Ngân hàng Phát trin Châu Á
B/C
:
Benefit/Cost
Li ích/Chi phí
BOO
:
Build- Operate-Own
Hp đng Xây dng-S hu-Vn
hành
BOT
:
Build-Operate-Transfer
Hp đng Xây dng- Vn hành-
Chuyn giao
BRT
:
Bus Rapid Transit
Xe buýt tc hành khi lng ln
CF
:
Coversion Factor
H s chuyn đi
CIF
:
Cost, Insurance and Freight
Giá thành, bo him vƠ cc
DSCR
:

IRP
:
Interest Rate Parity
Cân bng lãi sut
IRR
:
Interest Rate of Return
Sut sinh li ni ti
ITS
:
Intelligent Transport System
H thng giao thông thông minh
JBIC
:
Japan Bank for International Cooperation
Ngân hàng hp tác quc t Nht Bn
LIBOR
:
London Interbank Offered Rate
Lãi sut liên ngơn hƠng Luơn ôn
LRT
:
Light Rail Transit
Vn ti đng st nh
MAUR
:
Management Authority for Urban
Railway
Ban Qun lỦ ng st ô th
MVA

T giá hi đoái chính thc
PCI
:
Per capita Income
Thu nhp bình quân đu ngi
Petrolimex
:
Vietnam National Petroleum Group
Tp đoƠn xng du Vit Nam
PPP
:
Public-Private Partnership
Hình thc đi tác Công-T
PPP
:
Purchasing Power Partity
Cân bng sc mua
SER
:
Shadow Exchange Rate
T giá hi đoái kinh t (bóng)
SERF
:
Shadow Exchange Rate Factor
H s t giá hi đoái kinh t
SGTVT
:
Ho Chi Minh City Department of
Transportation
S giao thông vn ti TPHCM

National Academies

TTI
:
Thanh Danh Limited Co Titanium Joint
Venture
Liên danh Công ty TNHH Thanh
Danh và Titanium
UBND
:
Ho Chi Minh City People’s Committee
y ban nhân dân TPHCM
UCCI
:
Urban-Civil Works Construction
Investment Management Authority of Ho
Chi Minh City
Ban Qun lỦ u t xơy dng công
trình Giao thông-ô th thành ph
VAT
:
Value-added Tax
Thu Giá tr gia tng
VCB
:
Joint Stock Commercial Bank for Foreign
Trade of Vietnam
Ngân hàng Thng mi c phn
Ngoi thng Vit Nam
VOC

Bng 5.1: C cu giá vé vƠ chi phí đi li bng các phng tin thay th (VND/HK) 29
Bng 5.2: c tính cho các dch v ngoài vé 29
Bng 5.3: Các ch tiêu tƠi chính phng án Tramway 31
Bng 5.4:  nhy ca NPV tài chính theo các bin s 32
Bng 5.5: Tác đng ca lm phát lên dòng ngơn lu vƠ NPV 32
Bng 5.6: Các thông s trong phân tích tài chính BRT 34
Bng 5.7: Kt qu tính toán các ch tiêu tƠi chính phng án Tramway 34
Bng 5.8: Kt qu phân tích kch bn giá vé 35
Bng 5.9: Kt qu phân tích kch bn thu TNDN 36
Bng 6.1: Giá vé điu chnh theo phng án BOT 38
Bng 6.2: Giá vé điu chnh theo phng án BOO 38
Bng 6.3: Kt qu phân phi phng án hp đng BOO và BOT 39
xiii
DANH MC HÌNH NH
Hình 2.1: Bn đ D án 6
Hình 2.2: C cu D án Tramway và BRT 7
Hình 4.1: D báo lu lng hành khách bng phng pháp đƠn hi 17

xiv
CÁC KHÁI NIM
Chuyi vùng là chuyn đi trong khu vc nghiên cu; chuy là chuyn đi có c
đim bt đu vƠ đim đn ngoài khu vc nghiên cu; và chuy là chuyn đi có mt
trong hai đim bt đu hoc đim đn nm trong khu vc nghiên cu.
Din tích hiu dng tng ng vi mt vn tc nƠo đó lƠ din tích mt đng cn thit đ phng

đng b không h đn gin do s gii hn v qu đt. Bên cnh đó, hu ht các nhà hoch
đnh trên th gii đu cho rng phát trin c s h tng trên c s nâng cao kh nng tip cn
và hi nhp
3
tc lƠ đa dng hóa các phng thc giao thông thì đem li li ích cao hn vic
làm tng đn thun vn tc ca các phng tin.
Nhng nm gn đơy, Chính ph đư tp trung phát trin vn ti hành khách công cng c v s
lng ln cht lng. Thc t, lng xe buỦt đư tng gn 1,000 chic t nm 2002 đn 2010
4

(gn 30%). Tuy nhiên, t l s dng xe buýt ti TPHCM vn còn khá thp (5%
5
). Mt phn do
hn ch v tính linh đng và thi gian hành trình, bên cnh đó mc cm trong suy ngh đư lƠm
cho vic đi li bng xe buýt tr thành mt vic bt đc d ca đi đa s ngi dân thành ph.
c s h tr ca Chính ph Nht Bn, Ngân hàng hp tác quc t Nht Bn (JBIC) đư
nghiên cu vƠ đ xut Quy hoch phát trin giao thông vn ti TPHCM đn nm 2020 vƠ tm 1
Công ty TEDI SOUTH và Coteba (2009, tr. 8)
2
JBIC (2006)
3
Litman (2013, tr. 3)
4
SGTVT (2012) trích t oƠn Hng c (2012)
5
Gómez-Ibáñez và Nguyen Xuan Thanh (2008, tr. 3)
2
6
Hunh Th Dơn (2010, tr. 2)
7
Liên danh gia công ty TNHH XD vƠ TM Thanh Danh vƠ công ty Titanium.
8
GAO (2001, tr. 50-54)
3

ch có th áp dng cho nhng tuyn đng có b rng mt đng tng thích (t 6 làn xe tr
lên). Vic hoƠn thƠnh i l Võ Vn Kit đư đem đn cho BRT mt c hi mi vì cho đn nay
đơy lƠ con đng duy nht đáp ng tt nhng yêu cu k thut ca BRT. Do đó t nm 2011,
WB đư tip tc h tr cho UBND nghiên cu thc hin tuyn BRT trên i l Võ Vn Kit.
S khác bit v quy mô đu t, kh nng vn chuyn vƠ các đc tính k thut là nguyên nhân
khin cho hai phng án nƠy mang li nhng li ích và chi phí khác nhau. Nu không đc
phân tích mt cách khách quan vƠ đy đ s gây ra sai lm trong la chn D án dn đn lãng
phí ngun lc ca nn kinh t đng thi nh hng tiêu cc đn các phng tin giao thông
còn li trên tuyn. Chính vì vy mà vic phân tích li ích và chi phí ca hai loi hình GTCC
này là cn thit trong bi cnh hin nay.
1.2. Mc tiêu ca đ tài
Mc tiêu ca đ tài là chn ra mt phng thc GTCC trên i l Võ Vn Kit, Tramway
hoc BRT, đem li li ích cao nht cho nn kinh t đng thi xác đnh phng án tài tr thích
hp cho phng án đc la chn.
1.3. Câu hi nghiên cu
Thông qua các kt qu phơn tích, đ tài s tp trung tr li các câu hi sau:
Th nht, phng thc giao thông công cng nào, Tramway hay BRT, trên i l Võ Vn
Kit là kh thi hn c v mt kinh t?
Th hai, vi phng thc la chn, hình thc đu t nƠo lƠ kh thi nht v mt tƠi chính đng
thi đem li li ích cao nht cho các bên liên quan?

xe, (6) Gm xe thp cho vic lên xung d dàng, (7) Phng tin cht lng cao to s thoi
mái cho hành khách
9
, và cui cùng lƠ tng tính đng b trong vic quy hoch s dng đt
10
.
2.2. Nhng thông tin liên quan đn D án
Chiu dài tuyn: 12.175 km; Khong cách trung bình gia các nhà ga: 550 m.
Hng tuyn: Bn Bch ng- i l Võ Vn Kit- ng Lý Chiêu Hoàng- ng D2- Bn
xe min Tây.
Bn đ hng tuyn và các thông s đc trng ca tng phng án đc trình bày trong Hình
2.1 và Bng 2.1. Mt s hình nh minh ha đc trình bày trong Ph lc 1.1 và Ph lc 1.2.
2.3. C cu thc hin phng án Tramway và BRT
Ch trng ca Chính ph là thc hin Tramway theo hình thc BOT
11
. Tham gia vào D án
gm có: (1) UBND lƠ c quan nhƠ nc có thm quyn, (2) Ban qun lỦ ng st đô th
(MAUR) lƠ c quan đi din cho UBND, (3) NhƠ đu t, (4) Công ty qun lý và vn hành D
án (Công ty O&M), (5) Nhà thu thi công, (6) T vn lp D án, (7) T vn qun lý D án. 9
GAO (2001, tr. 1)
10
Blonn et al. (2006, tr. 2)
11
UBND (2011)
6

Công ty O&M do NhƠ đu t thƠnh lp và có trách nhim qun lý và vn hƠnh cho đn khi kt

Nhiên liu s dng
in
Du Diesel
Vn hành
Trên ray
ng dành riêng
Vòng đi thit b (nm)
30
15
Tng mc đu t (triu USD)
250
136
Sut đu t (triu USD/km)
20
11.5
Ngun: American Public Transportation Association (2010), Calgary Transit (2002), Công ty TEDI
SOUTH (2012), Công ty TEDI SOUTH và Coteba (2009), và WB (2011)
7

Hình 2.2: C cu D án Tramway và BRT

UBND
MAUR

NHÀ THU
EPC
N
QUN LÝ
D ÁN
NHÀ TÀI

Thi gian di chuyn ca hành khách gm: (1) Thi gian trên xe, (2) Thi gian gi xe, đi b,
ch đi, …Thc t, thi gian gi xe vƠ đi b khi s dng các phng tin cá nhân cng xp x
khi s dng GTCC do đó đ tài ch tính thi gian tit kim da vào thi gian trên xe ca hành
khách.
Li ích t vic tit kim thi gian ph thuc vào giá tr thi gian đc phn ánh trong thu
nhp ca hành khách da trên gi đnh rng thi gian tit kim đc t vic di chuyn có th
to ra các li ích kinh t khác. Theo kt qu kho sát thì xe máy chim mt t l rt ln (trên
80%
12
) vƠ ngi s dng chúng đa phn có thu nhp trung bình do đó đ tài s dng giá tr
GDP theo đu ngi ca TPHCM đ c tính giá tr thi gian.
Thi gian tit kim gm có: (1) Thi gian làm vic, và (2) Thi gian ngh ngi. Thi gian ngh
ngi đc c tính bng 30% giá tr thi gian làm vic
13
. 12
Công ty TEDI SOUTH và Coteba (2009)
13
WB (2002)
9

3.1.1.2. Li ích t vic tit kim chi phí vn hƠnh phng tin (VOC)
VOC gm có nhng hng mc sau: (1) Chi phí nhiên liu, (2) Chi phí bo trì, và (3) Chi phí
hao mòn phng tin. Li ích t vic tit kim chi phí nhiên liu đc tính toán da trên giá
tr kinh t ca lng nhiên liu tiêu th gim đi khi có D án. Chi phí bo trì là chi phí cho
vic sa cha, thay th, bo dng đng c, chi phí cho t lái. Còn chi phí hao mòn phng
tin là chi phí cho vic di chuyn 1 km đi vi tng loi phng tin. Vic tit kim chi phí
hao mòn s làm tng thi gian s dng do đó kéo dƠi thi gian đu t phng tin mi. Các