B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRNG ĐI HC KINH T TP.H CHÍ MINH

H QUANG Đ
THM ĐNH D ÁN HM ĐNG B ĐÈO C

LUN VĂN THC SĨ KINH T
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
ẮẮẮẮẮẮẮ

TP. H Chí Minh ậ Nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
ẮẮẮẮẮẮẮẮẮ
CHNG TRÌNH GING DY KINH T FULBRIGHT MAI XUÂN LNG PHÂN TI

CH L

I I

CH VÀ CHI PHI


D

A

N QUN LÝ CHT THI RN


Thành ph H Chí Minh, ngày 27 tháng 4 nm 2012
Tác gi lun vn Mai Xuơn Lng

ii

LI CM N

Tôi trân trng gi li cm n đn các Thy, Cô Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright,
Trng i hc Kinh t thành ph H Chí Minh trong thi gian qua đư truyn đt, trang b
kin thc cho tôi hoƠn thƠnh đ tài: ắPhơn tích li ích và chi phí D án Qun lý Cht thi
rn ti thành ph Quy Nhn”.
c bit, tôi xin gi li cm n sơu sc đn Thy Nguyn Xuân Thành, Thy David
O.Dapice đư tn tình giúp đ, hng dn tôi trong sut thi gian nghiên cu và thc hin
Lun vn.

t ca D án là 52.080 triu đng, sut sinh li ni ti kinh t là 11,79%. Nguyên nhân
chính to ra s chênh lch ln gia giá tr hin ti ròng kinh t và giá tr hin ti ròng tài
chính là mc phí dch v v sinh rác thi đc UBND tnh Bình nh quy đnh thp hn so
vi mc phí kinh t dch v v sinh rác thi.
Kt qu phân tích tài chính cho thy D án không kh thi v mt tài chính. Giá tr hin ti
ròng tài chính ca D án là âm 141.873 triu đng theo quan đim tng đu t vƠ bng âm
50.144 triu đng theo quan đim ch đu t. iu nƠy có ngha lƠ D án mang li ri ro
cho c ch đu t vƠ ch n vay.
Kt qu phân tích ri ro tài chính cho thy D án có đ nhy cao vi chính sách mc phí
v sinh rác thi ca UBND tnh Bình nh. iu này cn đc UBND tnh Bình nh
nghiên cu đ ban hành mc phí v sinh rác thi hp lỦ đ nâng cao tính hiu qu v mt
tài chính ca D án.
Kt qu phân tích phân phi cho thy ngi dân s dng dch v v sinh rác thi đc li
453.277 triu đng, chính ph b thit 236.965 triu đng.
Chính sách đc đ xut đ D án kh thi v mt tài chính là UBND tnh Bình nh điu
chnh tng mc phí v sinh rác thi hƠng nm 11%, cng vi lm phát, t nm 2015, khi
D án đi vƠo hot đng.

iv

MC LC

LI CAM OAN i
LI CM N ii
TÓM TT iii
MC LC iv
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT viii
DANH MC CÁC BNG ix
DANH MC CÁC HÌNH x
CHNG 1 - GII THIU 1

4.1 Phân tích kinh t 13
4.1.1 Các thông s kinh t ca D án 13
4.1.1.1 Thi gian phân tích kinh t 13
4.1.1.2 Giá phí kinh t v sinh rác thi 13
4.1.1.3 Chi phí vn kinh t 14
4.1.1.4 Các h s chuyn đi 14
4.1.2 Kt qu phân tích kinh t ca D án 16
4.2 Phân tích ri ro kinh t ca D án 17
4.2.1 Phơn tích đ nhy kinh t 17
4.2.2 Phân tích mô phng Monte Carlo 20
CHNG 5 - PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH D ÁN 22
5.1 Phân tích tài chính 22
5.1.1 Thông s ca d án 22
5.1.1.1 Thông s chung 22
5.1.1.2 Thông s hot đng ca D án 22
5.1.1.3 Xác đnh s thu tài chính ca D án 24
5.1.1.4 Xác đnh chi phí tài chính ca D án 26
5.1.1.5 Khu hao và thanh lý tài sn 29
5.1.1.6 Ngun vn đu t vƠ chi phí s dng vn 30
5.1.1.7 Vn lu đng s dng cho D án 31
5.1.2 Kt qu phân tích tài chính ca mô hình c s D án 31
5.1.3 ánh giá kt qu phân tích tài chính 32
vi

5.2 Phân tích ri ro 33
5.2.1 Phơn tích đ nhy 33
5.2.1.1 Phân tích đ nhy mt chiu 33
5.2.1.2 Phơn tích đ nhy hai chiu 36
5.2.2 Phân tích kch bn 38
5.2.2.1 Phân tích kch bn ca D án theo lm phát 38 viii

DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT

EIRR
Sut sinh li ni ti kinh t
ENPV
Giá tr hin ti ròng kinh t
EOCK
Chi phí c hi kinh t ca vn
FIRR
Sut sinh li ni ti tƠi chính
FNPV
Giá tr hin ti ròng tƠi chính
IMF
T chc tin t th gii
IRR
Sut sinh li ni ti
NPV
Giá tr hin ti ròng
ODA
Vn vin tr phát trin chính thc
TSC
TƠi sn c đnh
URENCO
Công ty TNHH Môi trng ô th Quy Nhn

Bng 5.9 Phơn tích đ nhy theo mc phí v sinh 33
Bng 5.10 Phơn tích đ nhy theo chi phí đu t 34
Bng 5.11 Phơn tích đ nhy theo chi phí thu gom rác thi 35
Bng 5.12 Phơn tích đ nhy theo giá bán phân compost 36
Bng 5.13 Phơn tích đ nhy theo chi phí sn xut phân compost 36
Bng 5.14 Phơn tích đ nhy hai chiu theo mc phí v sinh và chi phí thu gom 37
Bng 5.15 Phơn tích đ nhy hai chiu theo mc phí v sinh và giá bán phân compost 37
Bng 5.16 Phân tích kch bn ca D án theo lm phát. 38
Bng 5.17 Phân tích kch bn ca D án theo mc phí v sinh rác thi. 39
Bng 5.18 Phân tích kch bn tng hp. 40
Bng 5.19 Kt qu phân tích phân phi 42

x

DANH MC CÁC HÌNH

Hình 2.1 S đ cu trúc D án Qun lý cht thi rn ti thành ph Quy Nhn 6
Hình 4.1 Kt qu phân tích mô phng ENPV 20
Hình 5.1 Kt qu phân tích mô phng FNPV 41

1

CHNG 1 - GII THIU


đa bàn tnh Bình nh đn nm 2020", nm 2009, trên đa bàn thành ph Quy Nhn, t l
thu gom rác thi ti 16 phng ni thành là 95%, 5 xã còn li ch đt 60%. Tính chung
toàn thành ph thì t l thu gom rác thi ch đt khong 85%.
2

Ti thành ph Quy Nhn, vic x lý cht thi rn đc tp trung x lý ti bãi rác Long M,
cách trung tâm thành ph Quy Nhn khong 20 km v phía Tây Nam. Tuy nhiên, hin nay
ti bãi rác Long M, ô chôn lp rác đc vn hành t tháng 6/2001 đn nay đư gn đy và
không đm bo v vn đ v sinh môi trng ti khu vc xung quanh bãi rác và ngun
nc ngm.
1.3 Hng phát trin ca thành ph Quy Nhn
Theo Quyt đnh s 159/Q-TTg ngày 25/01/2010 ca Th tng Chính ph công nhn
thành ph Quy Nhn lƠ đô th loi I, trc thuc tnh Bình nh. Theo quy hoch chung ca
thành ph Quy Nhn, đn nm 2020, dơn s đt khong 500.000 ngi, khi lng cht
thi rn phát sinh khong 2.367 tn/ngƠy.  đáp ng cho nhu cu phát trin hin ti và
tng lai ca thành ph Quy Nhn, c s h tng ca thành ph phi đc đu t, nơng
cp tng ng vi s phát trin ca thành ph, trong đó có vic đu t cho c s h tng
ca công tác qun lý cht thi rn.
Trc thc trng ca công tác qun lý cht thi rn và mc tiêu phát trin ca thành ph
Quy Nhn, trên c s d án v môi trng, "D án V sinh Môi trng các thành ph
Duyên hi", ca Chính ph trin khai ti thành ph Quy Nhn, Ch tch UBND tnh Bình
nh đư ra Quyt đnh s 1152/Q-CTUBND ngƠy 26 tháng 5 nm 2011 v vic phê
duyt d án đu t xơy dng công trình: Tiu d án V sinh môi trng thành ph Quy
Nhn (giai đon 2) - Hng mc 3: Qun lý cht thi rn.
Vic đu t đ nâng cao công tác qun lý cht thi rn ti thành ph Quy Nhn là công
vic cp bách, cn thit đ đáp ng nhu cu phát trin ca thành ph. Tuy nhiên, vic đánh
giá, thm đnh tính kh thi v mt kinh t, tài chính ca d án là cn thit đ lƠm c s cho
UBND tnh ra quyt đnh cho vic thc hin các bc công vic tip theo. Chính vì vy, đ
tài "Phân tích li ích và chi phí D án Qun lý Cht thi rn ti thành ph Quy Nhn" đc
tác gi chn lƠm đ tài nghiên cu.

1.7 B cc Lun vn
Lun vn bao gm 6 chng: Chng 1 gii thiu bi cnh chính sách hình thành nên D
án, Chng 2 mô t D án, Chng 3 trình bƠy khung phơn tích li ích và chi phí mà Lun
vn s dng đ phân tích D án, Chng 4 phơn tích kinh t D án, Chng 5 phơn tích
tài chính, phân tích ri ro và phân tích phân phi ca D án, Chng 6 trình bày kt qu
phân tích và đ xut chính sách.
4

CHNG 2 - MÔ T D ÁN
Ni dung Chng 2 gii thiu v D án, chi phí đu t, c ch tài chính và cu trúc ca D
án.
2.1 Gii thiu d án
Chính ph trin khai d án "D án V sinh môi trng các thành ph Duyên Hi" ti ba
thành ph: Nha Trang, Quy Nhn, ng Hi. Phn d án trin khai ti thành ph Quy
Nhn có tên là: "Tiu D án V sinh Môi trng thành ph Quy Nhn". Tiu D án này
bao gm 6 hp phn vƠ đc chia ra lƠm hai giai đon. Hp phn 3 trong giai đon 2 ca
Tiu D án có tên là "Qun lý cht thi rn". Lun vn tp trung phân tích thành phn
chính ca hp phn 3 ca Tiu D án và ly tên là: "Phân tích li ích và chi phí ca D án
Qun lý Cht thi rn ti thành ph Quy Nhn".
Ch đu t ca D án: UBND tnh Bình nh mƠ đi din là Ban qun lý D án V sinh
Môi trng thành ph Quy Nhn.
a đim thc hin D án: Thành ph Quy Nhn
D án bao gm các hng mc chính: Ci to, nâng cp bãi rác Long M, xây dng phân
xng cho Công ty TNHH Môi trng ô th Quy Nhn.
Trong đó hng mc quan trng nht ca D án là ci to, nâng cp bãi rác Long M. Bãi
rác Long M có tng công sut x lý cht thi rn là 2.731.698 m
3
, trong đó giai đon IIA
là 919.818 m
3

Chi phí xơy dng trc thu
86.539
118.758
205.297
II.
Chi phí thit b trc thu
50.198
0
50.198

Tng Chi phí xơy dng+thit b trc thu
136.737
118.758
255.495
III.
Chi phí t vn đu t xơy dng
467
0
467
IV.
Chi phí khác
3.463
2.767
6.230
V.
Thu VAT (10%*(I+II))
13.674
11.876
25.550
VI.

90% và vn ngân sách tnh cp là 17.485 triu đng, chim 10%. Phn vn đu t cho giai
đon IIC là 151.215 triu đng cha huy đng đc vn tài tr. Tuy nhiên đơy lƠ d án
môi trng thuc din đc Chính ph u đưi đu t nên kh nng huy đng đc vn t
Chính ph là ln nên Lun vn gi đnh t l huy đng vn cho giai đon IIC ging nh
giai đon IIA vƠ IIB, ngha lƠ vn vay t Chính ph chim t l 90% và vn t ngân sách
Tnh là 10%. Cu trúc D án nh sau:
Hình 2.1 S đ cu trúc D án Qun lý cht thi rn ti thành ph Quy Nhn Ngun: Ch tch UBND tnh Bình nh, Quyt đnh s 1152/Q-CTUBND ngày 26 tháng 5 nm 2011.
Huy đng

Vn ODA
(90%)
Vn ngân sách
tnh (10%)
UBND tnh
Bình nh
Ban Qun lý D án
V sinh Môi trng
TP. Quy Nhn

compost giao dch trên th trng phân compost nhân vi lng phân compost mà d án
sn xut ra đc.
3.1.1.2 Xác đnh vƠ c lng chi phí kinh t
Chi phí kinh t ca D án bao gm: Chi phí đu t, chi phí hot đng, thay đi vn lu
đng. Chi phí đu t bao gm chi phí xây dng các ô chôn lp rác, chi phí xây dng phân
xng ca Công ty TNHH Môi trng ô th Quy Nhn, chi phí mua sm các phng tin
8

thu gom, vn chuyn rác thi, giá tr kinh t còn li ca nhà máy sn xut phân compost.
Chi phí hot đng bao gm các khon chi phí cho hot đng thu gom, vn chuyn, x lý
rác thi, chi phí bo dng máy móc thit b, chi phí sn xut phân compost, chi phí qun
lý. Thay đi vn lu đng bao gm thay đi khon phi thu, thay đi khon phi tr và
thay đi cơn đi tin mt.
Chi phí kinh t ca d án đc xác đnh da trên c s ly chi phí tài chính ca d án nhân
vi h s chuyn đi.
Chi phí vn kinh t ca d án đc xác đnh da trên chi phí c hi kinh t ca vn đi vi
c nn kinh t. Theo quan đim tài chính, khi ch d án s dng mt ngun lc đc tài
tr, không phi chi tr hoc chi tr vi mc giá thp cho vic s dng ngun lc đó thì
xem nh ngun lc đó có chi phí tƠi chính bng không hoc bng vi mc giá thp đc
tài tr. Tuy nhiên, xét theo quan đim kinh t thì ngun lc nƠo đư đc s dng trong d
án phi đc tính chi phí vn theo chi phí c hi kinh t ca vn đi vi c nn kinh t.
Trong d án Qun lý cht thi rn ti thành ph Quy Nhn, ngun vn tài tr cho d án t
ngun vn vay ca Ngân hàng th gii vƠ ngơn sách nhƠ nc đa phng có chi phí vn
tài chính rt thp nhng chi phí vn kinh t ca d án vn phi đc xác đnh bng chi phí
c hi kinh t ca vn.
3.1.1.3 Xác đnh vƠ c lng ngơn lu ròng kinh t ca d án
Ngơn lu ròng kinh t ca d án đc xác đnh bng vic ly giá tr li ích kinh t tr đi
giá tr chi phí kinh t.
3.1.2 Tiêu chun đánh giá d án
3.1.2.1 Giá tr hin ti ròng

: Li ích kinh t  nm t
C
t
: Chi phí kinh t  nm t
r
e
: Sut chit khu
nm 0 lƠ nm th nht ca d án
n là thi gian hot đng ca d án.
iu kin đ d án đc chp nhn là ENPV ≥ 0 khi đc chit khu vi sut chit khu
thích hp trong trng hp d án lƠ đc lp. Trong trng hp có nhiu d án loi tr
nhau thì d án nào có ENPV ln nht s đc la chn. Sut chit khu thích hp đc
dùng đ tính ENPV lƠ chi phí c hi kinh t ca vn (EOCK).
3.1.2.2 Sut sinh li ni ti
Sut sinh li ni ti kinh t (EIRR) ca mt d án là sut chit khu làm cho giá tr hin ti
ròng kinh t ca d án bng 0. Sut sinh li ni ti kinh t đc hiu là sut sinh li ti đa
ca ch đu t khi thc hin d án. D án đc chp thun khi sut sinh li ni ti kinh t
ln hn chi phí c hi kinh t ca vn.
Công thc tính EIRR:





n
t
t
tt
EIRR
CB

Ngơn lu ra tƠi chính bao gm: chi phí đu t, chi phí hot đng, thay đi vn lu đng,
thu thu nhp doanh nghip. Chi phí đu t bao gm chi phí xây dng các ô chôn lp rác,
chi phí xây dng phơn xng ca Công ty TNHH Môi trng ô th Quy Nhn, chi phí
mua sm các phng tin thu gom, vn chuyn rác thi, giá tr còn li ca nhà máy sn
xut phân compost. Chi phí hot đng bao gm các khon chi phí cho hot đng thu gom,
vn chuyn, x lý rác thi, chi phí bo dng máy móc thit b, chi phí sn xut phân
compost, chi phí qun lỦ. Thay đi vn lu đng bao gm thay đi khon phi thu, thay
đi khon phi tr vƠ thay đi cơn đi tin mt. Thu thu nhp doanh nghip là khon thu
thu nhp doanh nghip phát sinh t hot đng sn xut phân compost.
Chi phí qua các khâu thu gom, vn chuyn, x lỦ đc xác đnh bng cách ly lng rác
thi nhân vi chi phí trên 1 tn rác thi. Chi phí sn xut phơn compost đc xác đnh bng
cách ly s lng phân compost sn xut đc trong k nhân vi chi phí sn xut 1 tn
phân compost, bao gm chi phí cho du Diesel, đin, nc, nhân công, qun lý.

11

3.2.1.3 Ngơn lu ròng tƠi chính
Ngơn lu ròng tƠi chính ca d án đc xác đnh bng vic ly ngơn lu vƠo tƠi chính tr
đi ngơn lu ra tƠi chính.
3.2.2 Tiêu chun đánh giá d án
Tng t nh phơn tích kinh t, phơn tích tƠi chính cng s dng hai tiêu chí đ đánh giá
d án là giá tr hin ti ròng tài chính (FNPV) và sut sinh li ni ti tài chính (FIRR).
Công thc tính giá tr hin ti ròng tài chính (FNPV) ca d án đc xác đnh nh sau:





n
t

DE
D
r
DE
E
WACC **




(3.4)
Trong đó: E: Giá tr vn ch s hu
D: Giá tr n vay
r
e
: Chi phí vn ch s hu
r
d
: Chi phí n vay
12

Vn ch s hu ca d án là vn t ngơn sách nhƠ nc tnh nên chi phí vn ch s hu
đc tính da trên lãi sut trái phiu chính ph.
Sut sinh li ni ti tƠi chính (FIRR) đc xác đnh theo công thc:





n13

CHNG 4 - PHÂN TÍCH KINH T D ÁN
Ni dung Chng 4 phơn tích tính kh thi ca D án v mt kinh t.
4.1 Phân tích kinh t
4.1.1 Các thông s kinh t ca D án
4.1.1.1 Thi gian phân tích kinh t
Thi gian phân tích kinh t D án lƠ 18 nm, bao gm 3 nm xơy dng D án vƠ 15 nm
vn hƠnh. Nm 0 đc xác đnh lƠ nm 2012 vƠ nm kt thúc D án lƠ nm 2029.
4.1.1.2 Giá phí kinh t v sinh rác thi
D án ra đi nhm mc đích ci thin v sinh môi trng, tng cht lng dch v v sinh
rác thi cho ngi dân thành ph Quy Nhn. Theo lỦ thuyt, giá phí kinh t v sinh rác thi
là giá cu v cht lng v sinh môi trng hay mc sn lòng chi tr 1 tn rác thi ca nn
kinh t.
Hin mc phí v sinh rác thi đc đnh giá cn c vào vic đi tng tr phí có kinh
doanh hay không kinh doanh nên Lun vn xác đnh mc sn lòng chi tr 1 tn rác thi ca
nn kinh t da trên mc sn lòng chi tr hàng tháng ca các h gia đình có kinh doanh và
các h gia đình không có kinh doanh. Mc sn lòng chi tr ca h gia đình có kinh doanh
đi din cho mc sn lòng chi tr ca ngi dân có kinh doanh và mc sn lòng chi tr ca
h gia đình không có kinh doanh đi din cho ngi dân không có kinh doanh.
Kt qu kho sát cho thy, trong nm 2012, đi vi các h gia đình có kinh doanh, bình
quân mi tháng tr mc phí v sinh rác thi lƠ 36.278 đng, tng ng vi mc 42.406
đng/tháng vƠo nm 2015, sau khi điu chnh theo lm phát bình quân ca Lun vn lƠ
5,34% mi nm. Tng t, đi vi các h gia đình không kinh doanh thì mc phí bình
quân mi tháng tr lƠ 12.432 đng, trong nm 2012, tng ng vi mc phí trong nm
2015 lƠ 14.532 đng.