B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
À
O
OD
D
I
I
M
MP
P
H
H
Ú
Ú
C
C
Á
C
C
N
N
G
G
N
NC
C
U
U
Á
C
CN
N
G
G
Â
Â
N
NH
H
À
À
N
N
G
GT
T
H
H
A
M
M L
L
U
U
N
NV
V
N
NT
T
T
P
P
.
.H
H
C
C
h
h
í
í
3
3
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
À
À
O
OD
D
I
I
M
MP
P
H
H
Ú
Ú
C
C
C
N
N
G
G
N
NC
C
U
UT
T
R
N
N
G
G
Â
Â
N
NH
H
À
À
N
N
G
GT
T
H
H
N
L
L
U
U
N
NV
V
N
NT
T
H
H
C
C
h
u
u
y
y
ê
ê
n
nn
n
g
g
à
à
n
n
h
h
:
:T
T
à
à
i
h
à
à
n
n
g
g
M
M
ã
ãs
s
1 N
N
g
g
i
ih
h
n
n
g
P
P
G
G
S
S
.
.
T
T
S
S
.
.T
T
R
R
N
N
G
T
T
P
P
.
.H
H
C
C
h
h
í
íM
M
i
i
n
n
h
h
C
C
A
A
M
M
O
O
A
A
N
N
Tôi xin cam đoan rng Lun vn “Các nhân t tác đng đn cu trúc vn ca
các ngân hàng thng mi Vit Nam” là công trình nghiên cu ca riêng tôi.
ng thi, các thông tin d liu đc s dng trong Lun vn là trung thc,
đc đúc kt t quá trình hc tp và nghiên cu thc tin trong thi gian qua. Nhng s
liu thng kê tng hp, lun c nhn xét đánh giá, ni dung truyn ti thông tin,
v.v…đu có ngun gc trích dn rõ ràng. Ngoài ra, các kt qu nghiên cu trong lun
vn đc khai thác da trên c s trung thc, khách quan và khoa hc. TP. H Chí Minh, tháng 08 nm 2013
g
u
u
y
y
n
n
à
à
o
oD
D
i
i
m
mP
C
C
M
M
N
N
Li cm n đu tiên tôi mun trân trng gi đn Ban Giám Hiu cùng toàn th
các Quý Thy Cô trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đã tn tình dy bo
và truyn đt nhng kin thc vô cùng hu ích làm hành trang cho tôi trong nhng ngày
tháng tng lai sau này.
K đn, tôi xin gi li cm n và tri ân sâu sc đn Thy PGS.TS. Trng Quang
Thông. Trong thi gian thc hin đ tài, Thy đã rt nhit tình giúp đ, ch bo, hng
dn, to điu kin thun li, trang b cho tôi nhng kin thc thc tin b sung thêm vào
nhng kin thc lý thuyt mà tôi đã đc hc, t đó giúp tôi hiu sâu sc hn, ý ngha
hn v công trình khoa hc ca các nghiên cu thc s, đng thi có th hoàn thành
đc lun vn tt nghip này.
Cui li, tôi xin chân thành gi li cm n đn nhng ngi thân, nhng ngi
bn, nhng đng nghip, v.v…đã luôn đng hành, giúp đ và h tr cho tôi rt nhiu
trong sut nhng quãng thi gian qua.
g
g
u
u
y
y
n
n
à
à
o
oD
D
i
i
m
m
C
C Trang
Trang ph bìa
Li cam đoan
Li cm n
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc các bng biu
Danh mc các hình v, s đ
Danh mc các ph lc
M U 1
1. Vn đ nghiên cu 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 3
4. Phng pháp nghiên cu 3
5. Ý ngha khoa hc và thc tin ca đ tài nghiên cu 3
6. Kt cu ca lun vn 4
C
C
H
H
L
L
U
U
N
N.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
1.2 Các lý thuyt v cu trúc vn (Capital Structure Theories) 9
1.2.1 Lý thuyt cu trúc vn ca Modigliani và Miller (Mô hình MM) 9
1.2.2 Lý thuyt chi phí đi din (The Agency Theory) 10
1.2.3 Lý thuyt trt t phân hng (The Pecking-order Theory) 12
1.2.4 Lý thuyt đánh đi cu trúc vn (The Trade-off Theory) 13
1.3 Các nghiên cu thc nghim (Literature Review) 15
1.3.1 Nghiên cu ca Buferna và cng s (2005) 15
B 1.3.2 Nghiên cu ca Gropp và Heider (2009) 17
1.3.3 Nghiên cu ca Çağlayan và Şak (2010) 18
1.3.4 Nghiên cu ca Octavia và Brown (2008) 20
1.4 Các nhân t tác đng đn cu trúc vn ngân hàng 22
1.4.1 Nhân t Li nhun (Profitability) 22
1.4.2 Nhân t T sut sinh li trên vn ch s hu (Return On Equity) 23
1.4.3 Nhân t Quy mô (Size) 23
1.4.4 Nhân t Tài sn c đnh (Fixed Assets) 24
1.4.5 Nhân t Tng trng (Growth) 25
1.4.6 Nhân t Tng trng tng sn phm quc ni (GDP) 27
1.4.7 Nhân t Lm phát (Inflation) 27
KT LUN CHNG 1 28
C
C
H
H
HT
T
N
N
G
GQ
Q
U
U
A
A
N
NN
N
G
G
À
À
N
T
TN
N
A
A
M
MV
V
À
ÀC
C
Á
Á
C
CN
N
H
N
NC
C
U
UT
T
R
R
Ú
Ú
C
CV
V
H
H
À
À
N
N
G
GT
T
H
H
N
N
G
GM
M
I
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
2.3.3 Nhân t Quy mô (SIZE) 40
C 2.3.4 Nhân t Tài sn c đnh (FA) 40
2.3.5 Nhân t Tng trng (GROW) 41
2.3.6 Nhân t Tng trng tng sn phm quc ni (GDP) 42
2.3.7 Nhân t Lm phát (INF) 43
KT LUN CHNG 2 44
C
C
H
H
N
N
G
G3
3
:
:L
L
N
N
G
GC
C
Á
Á
C
CN
N
H
H
Â
Â
N
N
N
NC
C
U
UT
T
R
R
Ú
Ú
C
CV
V
N
N
N
N
G
GT
T
H
H
N
N
G
GM
M
I
IV
V
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.4
4
5
5
3.4.7.7 Bin Lm phát (INF) 69
KT LUN CHNG 3 70
CHNG 4
: KT LUN VÀ XUT V XÂY DNG CU TRÚC VN CHO
CÁC NGÂN HÀNG THNG MI VIT NAM 71
4.1 Kt lun v các nhân t tác đng đn cu trúc vn ca các ngân hàng thng
mi Vit Nam 71
4.1.1 Nhân t Li nhun (Profitability) 71
4.1.2 Nhân t T sut sinh li trên vn ch s hu (Return On Equity) 71
4.1.3 Nhân t Quy mô (Size) 72
4.1.4 Nhân t Tài sn c đnh (Fixed Assets) 72
4.1.5 Nhân t Tng trng (Growth) 73
4.1.6 Nhân t Tng trng tng sn phm quc ni (GDP) 74
4.1.7 Nhân t Lm phát (Inflation) 75
4.2 Mt s gii pháp đ xut đi vi các ngân hàng thng mi Vit Nam 76
4.2.1 Cân nhc các nhân t 76
4.2.1.1 Nâng cao vn ch s hu 76
4.2.1.2 Gia tng đòn cân n 76
4.2.1.3 Kt hp vn ch s hu và đòn cân n 77
4.2.2 La chn mô hình cu trúc vn phù hp 78
4.3 Nhng hn ch và hng nghiên cu tip theo 79
KT LUN CHNG 4 80
KT LUN CHUNG
TÀI LIU THAM KHO
PH LC E
Ý
ÝH
H
I
I
U
U
,
,C
C
H
H
V
V
I
I
VN : Vit Nam
D
D
A
A
N
N
H
HM
M
C
CC
C
Á
Á
C
CB
B
Bng 3.4 : Kt qu hi quy các nhân t ni ti và b sung hai bin v mô theo phng
pháp Least Squares
Bng 3.5 : Kim đnh gi thuyt các mô hình hi quy (Kim đnh Wald)
D
D
A
A
N
N
H
HM
M
C
CC
C
Á
Á
C
CHình 1.1 : Cu trúc vn có s dng đòn by tài chính
Hình 2.1 : Cu trúc h thng NHTM Vit Nam qua các nm
S đ 3.1 : Mô hình đ xut nghiên cu cu trúc vn ti Vit Nam
D
D
A
A
N
N
H
HM
M
C
CC
C
Á
Á
C
C
(Trong khong thi gian 2006-2012)
Ph lc 10 : th thng kê bình quân ROE trong khong thi gian 2006-2012
Ph lc 11 : th thng kê bình quân ROA trong khong thi gian 2006-2012
Ph lc 12 : th thng kê bình quân Tài sn c đnh trong khong thi gian 2006-2012
Ph lc 13 : th thng kê bình quân T l n xu trong khong thi gian 2008-2012
Ph lc 14 : th thng kê bình quân T l n xu cui nm 2012
Ph lc 15 : Ma trn tng quan các bin đc lp
G Ph lc 16 : Mô t thng kê
Ph lc 17 : Thng kê mô t bin òn by tài chính (LEV)
Ph lc 18 : th và thng kê mô t bin Li nhun
Ph lc 19 : th và thng kê mô t bin T sut sinh li ROE
Ph lc 20 : th và thng kê mô t bin Quy mô
Ph lc 21 : th và thng kê mô t bin Tài sn c đnh
Ph lc 22 : th và thng kê mô t bin Tng trng
Ph lc 23 : th và thng kê mô t bin GDP
Ph lc 24 : th và thng kê mô t bin Lm phát
Ph lc 25 : Din gii các bin
Ph lc 26 : th mô t GDP ca Vit Nam và các nc trong khu vc ông Nam Á
và châu Á nm 2012
Ph lc 27 : Kt qu hi quy và kim đnh trích t Eviews
Ph lc 28 : D liu s dng cho mô hình
Ph lc 29 : Vn điu l ca các NHTM Vit Nam
Ph lc 30 : Danh sách các NHTM VN đc chn trong mô hình 1
trong nhng chuyên đ quan trng ca lý thuyt tài chính doanh nghip nói chung
(Çağlayan và Şak, 2010).
Tuy nhiên, nhng nghiên cu nh vy thng b gii hn và r vào các tranh
lun trong các lnh vc phi tài chính. Thêm vào đó, các nghiên cu v cu trúc vn
trong lnh vc ngân hàng trên th gii và ti Vit Nam li càng khan him hn. Có l lý
do hn ch mt phn là do tính cht đc bit ca đnh ch tài chính trung gian này vi
chc nng là kinh doanh tin t – huy đng vn ri đem cho vay. Ngoài ra, bn cht các
khon n ca nhng ngân hàng có v mang tính khá khác bit so vi nhng t chc phi
tài chính (Çağlayan và Şak, 2010). Tht vy, các ngân hàng thng mi s dng đi b
phn vn t ngun huy đng ca khách hàng. Và ta có th nhn đnh rng cha có mt
loi hình doanh nghip nào s dng t s n trên vn cao nh các ngân hàng (Nguyn
Minh Kiu, 2009). ng thi, nhng khó khn phc tp thng xuyên thay đi ca các
quy đnh pháp lý đi vi các ngân hàng luôn hin hu. Chính vì nhng lý l đó mà các
ngân hàng (và các t chc tài chính nói chung) đã b loi tr ra khi mu nghiên cu
thc nghim trong các chuyên đ v cu trúc vn (Octavia và Brown, 2008).
2 Nhng xét v bn cht, vai trò ca các nhân t tác đng đn cu trúc vn ca các
ngân hàng cng quan trng không kém phn so vi các t chc phi ngân hàng. Vi chc
nng là trung gian tài chính, ngân hàng đc xem nh là nhp cu ni ht sc quan
trng trong vic thúc đy tng trng kinh t: phn ln các quan h tín dng đc tp
trung thông qua ngân hàng; và đi vi các doanh nghip thì ngun tín dng do các ngân
hàng cung cp đã tr nên ph bin, cp thit, và ngày càng chim t trng cao hn,
đóng vai trò to ln hn đi vi s phát trin ca các doanh nghip thuc tt c các thành
phn kinh t trong xã hi. Song song đó, Diamond và Rajan (2000) cng đã tìm thy
chng c thc nghim chng t rng cu trúc vn ngân hàng có tác đng đn mc đ n
đnh cng nh kh nng đm bo tính thanh khon và hiu qu tín dng ca ngành ngân
hàng nói riêng và c th trng tài chính nói chung.
Nh vy, bài toán các nhân t tác đng đn cu trúc vn ngân hàng, đc bit là
4. PHNG PHÁP NGHIÊN CU
- Phân tích đnh tính kt hp vi nghiên cu đnh lng, s dng phng pháp thng
kê, h thng hóa d liu và so sánh các d liu đc thu thp.
- ng dng mô hình kinh t lng đ đánh giá, kim đnh cu trúc vn và các nhân t
tác đng đn cu trúc vn ca các ngân hàng thng mi Vit Nam (trên c s k
tha và chn lc kt qu ca các nghiên cu thc nghim trên th gii và trong
nc).
- S dng các chng trình phn mm nh Eviews 7.0 và Microsoft Office Excel đ
h tr vic tính toán và x lý d liu trong nghiên cu.
5. Ý NGHA KHOA HC VÀ THC TIN CA TÀI NGHIÊN CU
V mt lý lun, đ tài h thng, phân tích nhng nhân t tác đng và kim đnh
chiu hng tác đng ca các nhân t này đn cu trúc vn ngân hàng thông qua vic k
tha, tng hp và chn lc các kt qu ca nhng công trình nghiên cu thc nghim
trên th gii và trong nc.
V mt thc tin, đ tài đi sâu khám phá, phân tích tác đng ca các nhân t đã
đc đ cp trong phn c s lý thuyt có chn lc li đ phù hp vi điu kin ca h
thng ngân hàng thng mi Vit Nam.
T các kt qu nghiên cu thc nghim, kim đnh mô hình gi thuyt nghiên
cu, đ tài đa ra mt s nhn đnh v cu trúc vn ngân hàng. ng thi, đ tài cng
đ xut mt s gii pháp cho các nhà qun tr tài chính – ngân hàng trong vic la chn
cu trúc vn ca t chc. Thêm vào đó, các nhà lãnh đo và qun tr ngân hàng cng có
4 cái nhìn đúng đn hn, sâu sc hn và có th tr li đc câu hi: liu rng có hay
không có nhng nhân t tác đng đn cu trúc vn ngân hàng và tm quan trng ca
chúng nh th nào; l d nhiên, t đó s h tr rt nhiu trong vic nâng cao nng lc
qun tr, làm chuyên nghip hóa, lành mnh hóa cu trúc vn ca các ngân hàng thng
C
C
H
H
N
N
G
G1
1
C
C
S
S
hành, có v nh nhng điu mà chúng ta bit ch là mt phn b ni bên trên nào đó
ca tng bng cu trúc vn mà thôi.
Xét v mt hc thut, cu trúc vn (Capital Structure) đc hiu nh là mt
thut ng nhm mô t ngun gc và phng pháp hình thành nên ngun vn đ doanh
nghip có th s dng cho vic mua sm tài sn, phng tin vt cht hu hình và h
tr cho hot đng sn xut kinh doanh
1
. Hn na, cu trúc vn còn đc đnh ngha
chính là s kt hp ca n ngn hn thng xuyên, n dài hn, c phn u đãi và vn
c phn thng đc s dng đ tài tr cho các quyt đnh đu t ca doanh nghip
(Trn Ngc Th và cng s, 2007).
Ngoài ra, trong lnh vc tài chính, Brounen và cng s (2005) đã khng đnh
rng: cu trúc vn đ cp đn phng thc mà mt công ty hay doanh nghip nào đó tài
tr cho ngun huy đng thông qua vic kt hp các loi vn ngn hn và dài hn (bao
gm vn ch s hu, n và chng khoán lai
2
).
Bên cnh đó, mt s lý thuyt hc thut trong nhng nm gn đây cng cho rng
cu trúc vn còn đc hiu nh là thành phn đòn by tài chính hoc “c cu”
(structure) n phi tr ca doanh nghip và gii thích cho nhng bin đng v t l n
trên toàn công ty (Çağlayan và Şak, 2010). Hn na, nhng nghiên cu trc đây
1
Stockbiz Learning Center (2011)
2
Chng khoán lai là dng trung gian gia chng khoán c phn và chng khoán n (Bách khoa toàn
th m, 2013)
6
3
B tài chính – y ban chng khoán Nhà nc (2009)
7 Cu trúc vn ti u là mt thut ng ch v cu trúc vn mà trong đó c cu n
trên vn ch s hu tn ti di dng “tt nht” cho mt công ty, khi mà chi phí s
dng vn bình quân nh nht và giá tr doanh nghip đt đc ln nht.
4
Mt cách lý tng, cu trúc vn ti u là mt hn hp n dài hn, c phn u đãi
và vn c phn thng cho phép ti thiu hóa chi phí s dng vn bình quân ca doanh
nghip. Vi mt cu trúc vn có chi phí s dng vn bình quân đc ti thiu hóa, tng
giá tr các chng khoán ca doanh nghip (và, vì vy, giá tr ca doanh nghip) đc ti
đa hóa. Do đó, cu trúc vn có chi phí s dng vn ti thiu đc gi là cu trúc vn ti
u (Trn Ngc Th và cng s, 2007).
V mt lý thuyt, khon vay n thng cung cp chi phí vn thp nht. Tuy
nhiên, khi doanh nghip càng vay thêm nhiu n thì các chi phí phát sinh và ri ro cng
dn tng theo. Khi đó, cu trúc vn ti u đc hiu nh là mt s cân bng lý tng
gia n và vn ch s hu nhm làm gim chi phí s dng vn mt cách ti thiu cho
các t chc, doanh nghip, ngân hàng hay công ty.
Ngoài ra, t l n ngn hn và dài hn ca doanh nghip cng cn đc xem xét
khi kim đnh v cu trúc vn ca doanh nghip và hng đn cu trúc vn ti u. Nó
cung cp mt cái nhìn sâu sc hn, rõ ràng hn không ch v các ri ro bên ngoài mà
còn v các ri ro tim n bên trong.
Chính vì vy, xác đnh cu trúc vn ti u là mt vn đ đang đc đt ra không
ch cho các doanh nghip sn xut kinh doanh mà còn cho các nhà qun tr trong lnh
vc tài chính ngân hàng.
1.1.3 Khái nim ngân hàng thng mi (Commercial Bank)
Tht rõ ràng, ngân hàng thng mi đc xem nh là mt đnh ch tài chính
thng mi li có mt sc thái riêng – “mt doanh nghip đc bit”. Trên thc t, rõ
ràng là nét đc bit ca ngân hàng th hin lnh vc kinh doanh là tin t, tín dng và
dch v ngân hàng. Cng là mt doanh nghip nhng ngun vn ch yu mà các ngân
hàng s dng trong kinh doanh li là vn huy đng t bên ngoài, trong khi vn riêng có
ca ngân hàng thì li chim t trng rt thp trong tng ngun vn hot đng. Thêm vào
đó, trong tng tài sn ca ngân hàng, tài sn hu hình chim t l không ln, mà ch
yu là tài sn vô hình. Và mt đim vô cùng quan trng là hot đng kinh doanh ca
ngân hàng thng mi chu s chi phi rt ln bi Chính sách tin t ca Ngân hàng
Nhà nc. Chính vì nhng lý l đó mà dng nh ngân hàng thng mi hin hu nh
là mt hình thc doanh nghip đc bit và thng đc loi ra khi mu nghiên cu ca
các công trình thc nghim v cu trúc vn ca các công ty phi tài chính.
9 Th ba, ngân hàng thng mi còn đc xem nh là mt kênh trung gian tài
chính khá nng đng. Qu thc, nó đóng vai trò nh là mt t chc trung gian vi chc
nng tp trung, huy đng các ngun tin nhàn ri tm thi, và ri chuyn chúng đn
nhng ni thiu và cn vn. Tht vô cùng thú v! Nó đã bin nhng ngun vn riêng
nh, ri rác khp mi ni, khp mi ch th khác nhau thành nhng ngun vn chung
ln và đáp ng đc nhng mc tiêu dài hn lâu bn trong tng lai.
Tóm li, mt cách tng quát, ta có th khng đnh rng: ngân hàng thng mi
nói chung và ngân hàng thng mi Vit Nam nói riêng chính là nhp cu ni, là nhng
chic xe trung chuyn giúp chuyên ch và trao đi nhng lung tin khác nhau gia các
ch th (tng chng nh không th nào giao dch đc) đn vi nhau, và ri đáp ng
nhu cu ca nhau trong nn kinh t. Vô hình trung, ngân hàng thng mi đã tr thành
mt mc xích quan trng không th nào thiu đc trong si dây kt ni vn hành vòng
quay sn xut hot đng kinh doanh ca toàn b nn kinh t.
1.2 Các lý thuyt v cu trúc vn (Capital Structure Theories)
1.2.1 Lý thuyt cu trúc vn ca Modigliani và Miller (Mô hình MM)
ti thu thu nhp doanh nghip, vic s dng n s làm gia tng giá tr ca doanh
nghip. Nh vy, trong mô hình thu MM (1963), hai ông đã khng đnh rng cu trúc
vn có liên quan đn giá tr doanh nghip. Ngha là, mt khi doanh nghip s dng n
càng cao thì giá tr doanh nghip s càng tng – và ri mc đ gia tng đt đn ngng
ti đa khi ngun vn doanh nghip đc tài tr hoàn toàn bng n vay.
5
1.2.2 Lý thuyt chi phí đi din (The Agency Theory)
Lý thuyt chi phí đi din đc nghiên cu bi Jensen và Meckling vào nm
1976 (thng vit tt là J-M), xem xét li mô hình MM vi gi đnh các quyt đnh đu
t đc lp vi cu trúc vn. Qua đó, lý thuyt này đ cp đn vn đ cu trúc vn không
ch b tác đng bi nhng nhân t bên ngoài mà còn có th xut phát t ni b doanh
nghip. Trong bài nghiên cu ca mình, hai tác gi đã nêu ra vn đ xung đt li ích
gia c đông (ch doanh nghip), nhà qun lý và ch n.
u tiên, khi li ích ca c đông và ngi đi din – nhng nhà qun lý đc
thuê đ điu hành doanh nghip – không ging nhau, xung đt vi nhau thì doanh
nghip s phi gánh chu nhng loi chi phí phát sinh khác nh là: chi phí ký kt hp
đng vi ngi đi din, chi phí giám sát hành vi ca ngi đi din, chi phí tin
thng và nhng hình thc khuyn khích đ to đng lc cho ngi đi din, v.v…Tt
5
Nguyn Th Thu Hà (2010)
11 c nhng loi chi phí này đu mang chung mt tên gi là “chi phí đi din” (Eisenhardt,
2006).
Nh vy, lý thuyt chi phí đi din đ cp đn mi quan h hp đng gia mt
bên là ngi ch quyt đnh công vic và mt bên là nhà qun lý – ngi đi din thc
hin các công vic. Và vn đ đt ra là làm th nào đ ngi đi din làm vic vì li ích
Tám nm sau lý thuyt nghiên cu ca Jensen và Meckling (1976) v chi phí đi
din, vào nm 1984, Myers và Majluf cng đã khi đu cho công trình nghiên cu
thuyt trt t phân hng v vic la chn cu trúc vn.
Lý thuyt trt t phân hng bt đu vi thông tin bt cân xng – “mt cm t
dùng đ ch rng các giám đc bit nhiu v các tim nng, ri ro và các giá tr ca
công ty mình hn là các nhà đu t t bên ngoài” (Trn Ngc Th và cng s, 2007,
trang 394). Qu thc, thông tin bt cân xng tác đng đn vic la chn gia tài tr ni
b và tài tr t bên ngoài, gia phát hành mi chng khoán n và chng khoán vn c
phn. iu này đa đn mt trt t phân hng trong lý thuyt tài chính. Theo trt t này,
các doanh nghip s u tiên tài tr d án đu t bng ngun vn ni b (ch yu là li
nhun tái đu t); ri mi đn phát hành n mi; và xp hng sau cùng là phát hành vn
c phn. L d nhiên, phát hành vn c phn t vic bán c phiu có th chuyn ti
nhiu thông tin không thun li hn là vic phát hành n mi. Do vy, phát hành vn c
phn thng là phng án sau cùng khi mà doanh nghip đã tn dng ti đa kh nng
vay n ca mình.
Ngoài ra, mô hình trt t phân hng ca Myers và Majluf (1984) còn da trên
điu kin gi đnh là các nhà qun lý và các nhà đu t đy lý trí. Tht vy, nu các
ngun vn ca doanh nghip có th đc tài tr thông qua kênh ni b thì h không cn
phi bán các loi chng khoán vn c phn. Theo đó, h s có th tránh đc hoàn toàn
các chi phí phát hành, vn đ làm loãng quyn kim soát và các rc ri v thông tin (nu
có). Bên cnh đó, các tác gi này trong nghiên cu ca mình còn nhn đnh rng: dng
nh trên thc t s khó có đc mt cu trúc vn ti u cho các doanh nghip.
Hn na, lý thuyt trt t phân hng ca hai ông cng đã gii thích nguyên nhân
ti sao các doanh nghip có kh nng sinh li nht thng tài tr đu t bng chng
khoán n ít hn. Không phi vì h có các t l n mc tiêu thp mà bi vì h không cn
tin t các ngun tài chính bên ngoài. Trái ngc li, các doanh nghip có kh nng
sinh li ít hn thì thng a chn kênh phát hành chng khoán n. Vì bi l h đã
13
hành chng khoán vn c phn s là gii pháp sau cùng cho phng án tài tr tài chính.
1.2.4 Lý thuyt đánh đi cu trúc vn (The Trade-off Theory)
Nh đã đc nêu trong công trình nghiên cu ca Myers (1984), lý thuyt đánh
đi cu trúc vn gi đnh rng các doanh nghip la chn mt t l hp lý đ có đc
cu trúc vn ti u. Hn na, lý thuyt đánh đi này ca cu trúc vn còn tha nhn
thêm mt khía cnh: các t l n mc tiêu có th khác nhau gia các doanh nghip. Da
trên c s đó, quyt đnh v c cu n và vn c phn ca doanh nghip s đc xem
xét da trên s đánh đi gia li ích tm chn thu và chi phí kit qu tài chính (Octavia
và Brown, 2008).
Tht vy, lý thuyt đánh đi cu trúc vn đã cho rng các doanh nghip cn phi
cân nhc k lng gia li ích đt đc t tm chn thu và chi phí ri ro tim n trong
các trng hp kit qu tài chính. Theo lý thuyt này, cu trúc vn ti u đt đc khi
14 giá tr hin ti biên ca tm chn thu do vay n thêm va đ bù tr cho gia tng trong
giá tr hin ti biên ca chi phí kit qu (Bradley và cng s, 1984). Song song đó, lý
thuyt cng đã nêu bt quan đim: các công ty có tài sn hu hình an toàn và nhiu thu
nhp chu thu đ đc khu tr nên có t l n mc tiêu cao; trái ngc li, các công
ty không sinh li có các tài sn vô hình nhiu ri ro nên da ch yu vào tài tr vn c
phn. Hn na, các doanh nghip có gánh nng n vay quá nhiu không th tr bng
tin mt thì nên phát hành c phn hay bán bt tài sn doanh nghip hoc huy đng
thêm ngun nhm tái cân đi cu trúc vn (Trn Ngc Th và cng s, 2007).
Copyright: Tài liệu đại học ©