B GIÁO DC VÀ ĨO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM HÀ TH PHNGăMINH
NHăHNG S QUAN TÂM CA T CHC LÊN
MI QUAN H ÁP LC ậ HÀI LÒNG
TRONG CÔNG VIC CAăNHỂNăVIểNăVNă
PHÒNG LÀM VIC TI TP H CHÍ MINH
B GIÁO DC VÀ ĨO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM HÀ TH PHNGăMINH
NHăHNG S QUAN TÂM CA T CHC LÊN
MI QUAN H ÁP LC ậ HÀI LÒNG
TRONG CÔNG VIC CAăNHỂNăVIểNăVNă
PHÒNGLÀM VIC TI TP H CHÍ MINH Chuyên ngành:Qun tr kinh doanh
Mã s: 60340102
tt chng trình hc tp và nghiên cu.
Cám n tt c nhng li đng viên, chia s cng nh giúp đ ca các bn hc
viên Cao hc- Khóa 20 trong thi gian hc tp và thc hin đ tài./.
Hà Th Phng Minh
ii LIăCAMăOAN
Kính tha Quí đc gi,
Tác gi tên: HÀ TH PHNGăMINH - Hc viên cao hc Khóa 20.
Tác gi xin cam đoan đ tài: “nhăhng s quan tâm ca t chc lên mi
quan h áp lc - hài lòng trong công vic caănhơnăviênăvnăphòngălƠmăvic ti
TP H ChíăMinhẰăvi toàn b ni dung lun vn trình bày di đây do chính tác
gi thc hin.
Tt c ni dung s dng t các ngun cho đ tài đu có ghi trích ngun theo
đúng qui đnh. D liu s dng phân tích trong đ tài là d liu s cp đc tác gi
thc hin thông qua Bng kho sát t các nhân viên vn phòng làm vic ti TP H
Chí Minh. Quá trình phân tích và ghi nhn kt qu đc thc hin bi chính tác
gi.
Mt ln na, tác gi xin cam đoan rng đ tài nghiên cu này không có s sao
chép t các nghiên cu khác./. TP. HCM, ngày tháng 10 nm 2013
Hc viên Hà Th Phng Minh
lòng vi công vic 20
iv
2.2.1. Áp lc công vic liên quan vi các cu trúc khác 20
2.2.2. Mt s nghiên cu liên quan 22
2.3. Mô hình nghiên cu đ xut 25
Chng 3 - THIT K NGHIÊN CU
3.1. Thit k nghiên cu 28
3.1.1. Phng pháp nghiên cu 28
3.1.2. Qui trình nghiên cu 29
3.2. Nghiên cu đnh tính 31
3.2.1. Thang đo áp lc công vic, ký hiu AL 31
3.2.2. Thang đo s quan tâm ca ca t chc, ký hiu QT 36
3.2.3. Thang đo s hài lòng chung, ký hiu HL 37
3.2.4 c đim nhân khu hc 39
3.2.5 Kho sát thm dò 39
3.3. Nghiên cu đnh lng 39
3.3.1. Mu nghiên cu 40
3.3.2. X lý và phân tích d liu 40
3.3.2.1. X lý d liu 40
3.3.2.2. Phân tích d liu 42
Chng 4 - KT QU NGHIÊN CU
4.1. Mô t mu kho sát 47
4.2. Kt qu nghiên cu đnh lng 48
4.2.1. H s Cronbach Alpha và đánh giá đ tin cy ca các thang đo 48
4.2.2. Phân tích tích nhân t khám phá EFA 54
4.2.3. Mô hình và gi thuyt nghiên cu sau nghiên cu s b 56
4.2.4. Phân tích hi qui đa bin điu MMR 56
4.2.4.1. “Centering” và to bin tng tác 57
4.2.4.2. Chn chin lc phân tích hi qui MMR 58
ụăngha
ANOVA
Analysis Of Variance
DRIVE
Demands, Resources, and Individual Effects
EFA
Exploratory Factor Analysis
GDP
Gross Domestic Product
JSI
Index of Job Satisfaction
JSQ
Job Saticfaction Questionnaire
JSS
Job Satisfaction Scale
JSS*
Job Satisfaction Survey
KMO
Kaiser – Meyer – Olkin measure
MBI
Maslach Burnout Inventory
MLR
Multiply Linear Regression
MMR
Moderated Multiple Regression
OLS
Ordinary Least Squares
ORS
Organizational Role Stress
OSI
TSI
Teacher Stress Inventory
TVE
Total Variance Explained
VIF
Variance Inflation Factor
x
Standarzed Coefficients
AL
Áp lc công vic
CS
Áp lc t yêu cu chia s trong công vic
CV
Áp lc t bn cht công vic
HL
S hài lòng chung trong công vic
KK
Áp lc t bu không khí làm vic
NN
Áp lc t yêu cu thng tin trong công vic
QH
Áp lc t các mi quan h trong công vic
QT
S quan tâm ca t chc DANH SÁCH CÁC MÔ HÌNH Mô hình 2.1- Thang đo OSI-PMI 21
Mô hình 2.2 - Thang đo DRIVE đn gin 22
Mô hình 2.3- Mô hình nghiên cu ca Deepti Pathak 25
Mô hình 2.4 - Mô hình nghiên cu chính thc 26
x
DANH SÁCH CÁC BNG
Bng 3.1 - Thang đo áp lc t đc đim công vic 33
Bng 3.2 - Thang đo áp lc t mi quan h 34
Bng 3.3 - Thang đo áp lc t ngh nghip và thành tu 35
Bng 3.4 - Thang đo áp lc t bu không khí và cu trúc t chc 36
Bng 3.5 - Thang đo s quan tâm/h tr ca t chc 37
Bng 3.6 - Thang đo s hài lòng chung 38
Bng 3.7- c đim nhân khu hc 39
Bng 4.1 - Bng thng kê mu kho sát 48
Bng 4.2 – Bng kt qu đánh giá đ tin cy thang đo CV 50
Bng 4.3 – Bng kt qu đánh giá đ tin cy thang đo QH 50
Bng 4.4– Bng kt qu đánh giá đ tin cy thang đo NN 51
Bng 4.5 – Bng kt qu đánh giá đ tin cy thang đo KK 52
Bng 4.6 – Bng kt qu đánh giá đ tin cy thang đo QT 53
Bng 4.7 – Bng kt qu đánh giá đ tin cy thang đo HL 53
Bng 4.8 - Tng hp kt qu đánh giá đ tin cy ca các thang đo 54
Bng 4.9 – Kt qu phân tích EFA 55
Bng 4.10 - Ký hiu tên các nhân t 56
Bng 4.11 - Cách “Centering” và to bin tng tác 57
Bng 4.12 - Kt qu thng kê mô t 57
Bng 4.13 - H s tng quan Spearson 58
Bng 4.14 – Chin lc phân tích hi MMR 59
Bng 4.15 - Bng trng s hi qui 61
Bng 4.16 - Bng tóm tt mô hình 63
Bng 4.17 - Phân tích phng sai 65
Bng 4.18- Kim đnh Spearman 67
xii DANHăSỄCHăCỄCă TH
Hình 4.1 - nh hng s quan tâm t chc lên mi quan h áp lc – hài lòng . 73 xiii
Thành ph H Chí Minh vi cng bin, cng hàng không hin đi, nhiu khu
trung tâm thng mi, siêu th, ch đu mi, đc xem là mt trong nhng ni tp
trung và phân phi hàng hóa quan trng trong và ngoài nc. Thành ph H Chí
Minh còn là ni ta lc ca Trung tâm giao dch chng khoán Vit Nam và các
trung tâm tài chính dch v đng đu c nc bao gm nhng ngân hàng ln, các
vn phòng qu tài tr, bo him cng đc tp trung ti đây. Thành ph luôn dn
đu c nc v s lng ngân hàng và doanh s quan h tài chính - tín dng.
V cung cp sn phm, Thành ph H Chí Minh là ni cung cp đy đ nht
các sn phm dch v c bn nh gii trí, tiêu dùng, t vn cho đn các sn phm
dch v trình đ cao nh giáo dc, y t, vn ti, sn phm công ngh cao hàng đu
trong nc. c bit, thành ph H Chí Minh còn là ni tp trung nhiu c s sn
xut hàng hóa trong hu ht các ngành c khí gia dng, sn xut phng tin vn
ti, ch to máy, thc phm, thy tinh, dt may, sn phm giy, nha, hoá cht, vt
liu xây dng và máy móc… .
Theo c tính tng sn phm quc ni (GDP) thành ph chim 20%; trong
đó, 30% sn xut công nghip, 40% hàng xut khu ca Vit Nam. Thành ph H
Chí Minh cng chim 33% ngân sách quc gia, 60% ngun đu t nc ngoài
12
chy vào khu vc này. Trong vài nm qua, nn kinh t Thành ph đã tng trng
vi mt t l ln hn 10% (6% đn 8% trên toàn quc)
2
.
Theo kt qu tng hp “iu tra doanh nghip nm 2011 và tình hình kinh
t xã hi Tháng 10, 10 tháng nm 2010” – Ngày 20/10/2011 ca Cc thng kê,
trên đa bàn Thành ph H Chí Minh có 96.206 doanh nghip đang hot đng vi
, ngày 25/12/2010
3
phn mm đu là vic khoán sn phm và đòi hi tin đ thi gian nên tình trng
ngi làm vic hn 10 ting mt ngày là ph bin, nhng nhóm công vic khác
nh k toán, thu ngân, th ký, nhân viên đin thoi cng ngi thng xuyên, ít vn
đng.
Nhìn chung, vi cng đ làm vic cng thng, ít vn đng, ngi mt ch
quá lâu, thiu vn đng cng thêm nh hng ca điu hòa, máy vi tính là mm
mng ca nhng cn bnh vn phòng nan gii
4
.
Khi áp lc ln trong công vic vt qua khi kh nng thích ng cá nhân v
lâu dài nh hng đn sc khe, làm gim sút kt qu và cht lng công vic và
mc đ hài lòng ca ca nhân viên đi vi doanh nghip. ó cng chính là mt
trong nhng nguyên nhân dn đn tình trng gii nhân viên vn phòng có xu
hng chán vic, hoc b vic, hoc nhy vic hin nay.
Trong bài “Có nên “nhy” vic khi chán?” ca Dng An có vit: “Theo mt
nghiên cu ca Hi qun lý nhân s (SHRM) M thì ch có khong 29% nhng
ngi đang làm vic t đ tui 31 đn 61 thc s hài lòng vi công vic ca mình.
S còn li mc “bình thng” hoc không hài lòng chút nào vi công vic”; Và
bài vit đã nêu: “Có rt nhiu nguyên nhân khin ngi ta không hài lòng vi công
vic. ó có th là s xung đt gia li ích và trách nhim, công vic quá bn hoc
quá nhàn, thiu c hi hc hi, điu kin làm vic kém, quan h vi đng nghip
hoc vi sp không tt, thu nhp thp, không có tng lai. Ngoài ra có nhng
nguyên nhân nh s bt n v tài chính ca công ty, thiu c hi s dng chuyên
môn, nâng cao trình đ, mt cân bng gia cuc sng và công vic, vn hoá doanh
nghip”
Công đoàn, oàn Thanh niên, Hi ph n . Tt c hot đng trên không ngoài
mc đích th hin s quan tâm ca t chc đi vi ngi lao đng, góp phn tng
mc đ hài lòng ca ngi lao đng, giúp ngi lao đng gn bó lâu dài vi doanh
nghip. S quan tâm h tr kp thi ca t chc là mt trong nhng ngun đng
lc giúp ngi lao đng vt qua áp lc công vic, thc hin kt qu công vic tt
hn. Tuy nhiên, s quan tâm - h tr ca t chc đi vi nhân viên phi da trên
c s nào, bng cách nào, vi liu lng bao nhiêu. ó là nhng câu hi rt đáng
đc các nhà qun lý doanh nghip quan tâm.
ã có các nghiên cu v s hài lòng trong công vic đc thc hin; nhìn
chung, các nghiên cu theo hng tip cn s dng các bin pháp to ra tính tích
cc t bên ngoài nh tng cng s đng viên, khuyn khích (thuyt nhu cu
Maslow, thuyt hai nhân t Frederic Herzberg, thuyt k vng Vroom ) là ph
bin. Các nghiên cu s hài lòng công vic theo hng gim thiu nhng yu t
tiêu cc nh nhng bin pháp làm gim áp lc công vic, áp lc gia nhân viên
vi ch doanh nghip và gia nhân viên đng nghip vn còn mi m. có th
5
gim bt áp lc trong công vic và tng s hài lòng trong trong công vic, cn thit
phi có nhng nghiên cu sâu v s tác đng áp lc công vic đi vi s hài lòng
trong công vic và các bin pháp mm có th điu hòa mi quan h áp lc – hài
lòng này.
tài: “nhăhng s quan tâm ca t chc lên mi quan h áp lc - hài
lòng trong công vic ca nhân viênăvnăphòngălƠmăvic ti TP H Chí Minh”
là mt nghiên cu v s hài lòng trong công vic ca nhân viên vn phòng hng
theo cách tip cn vi các yu t tiêu cc; đó là, áp lc – yu t ni ti phát sinh t
môi trng công vic; bên cnh đó, đ tài cng xem xét đn yu t ngoi sinh - ó
là s quan tâm ca t chc vi vai trò nhân t điu hòa mi quan h áp lc - s
hài lòng công vic ca nhân viên vn phòng làm vic ti Thành ph H Chí Minh.
1.2 . Mc tiêu nghiên cu
Vi ni dung nghiên cu: “nhăhng s quan tâm ca t chc lên mi
Mc đích ca nghiên cu đnh lng nhm đánh giá đ tin cy, giá tr hi t và giá
phân bit ca các thang đo trong mô hình nghiên cu và phân tích d liu đ thc
hin các mc tiêu nghiên cu đã đ ra.
D liu phân tích đc thu thp thông qua Bng câu hi kho sát các đi
tng là nhân viên vn phòng đang làm vic ti TP H Chí Minh bng phng
pháp chn mu thun tin.
D liu thu thp đc s đc làm sch và x lý bng phn mm thng kê
SPSS đ kim tra các tiêu chí sau:
- Kim tra đánh giá đ tin cy thông quan h s Cronbach‟s Alpha;
- Kim tra giá tri hi t, giá tr phân bit ca thang đo và rút gn bin thông qua
phân tích nhân t khám phá EFA;
- Phân tích hi qui MMR, kim đnh các gi thuyt nghiên cu và kim tra vi
phm gi đnh hi qui.
1.5 . Tính mi caăđ tài
7
Vi ni dung nghiên cu nh hng s quan tâm ca t chc lên mi
quan h áp lc – hài lòng trong công vic, đ tài th hin tính mi trong ni
dung nghiên cu so vi nhng nghiên cu thc hin trc đây trong các lun
vn ngành qun tr kinh doanh trong khía cnh hài trong trong công vic ca
ngi lao đng.
ó là đo lng s hài lòng trong công vic ca nhân viên vn phòng
không phi bng các tác đng tích cc vào các yu t nh tng cng s
đng viên, tng cng ch đ phúc li hay to điu kin thng tin trong
công vic ; mà đo lng s hài lòng công vic xut phát t nhng yu t
gây ra tác đng tiêu cc đi vi s hài lòng ca nhân viên trong công vic đó
là các áp lc công vic mà nhân viên phi đi mt nh: áp lc t tính cht
công vic, áp lc xut phát t các mi quan h trong công vic, áp lc t yêu
cu thng tin ngh nghip hay áp lc t bu không khí làm vic .
Tính mi quan trng trong đ tài k đn là chc nng điu tit ca yu
Trình bày các kt qu phân tích bao gm mô t mu kho sát, kim đnh đ
tin cy thang đo, phân tích nhân t, phân tích hi qui, kim đnh các gi thit
nghiên cu; và v các đ th minh ha mô hình nghiên cu.
Chngă5: KT LUN VÀ KIN NGH
Trình bày các kt qu chính, mt s hn ch ca đ tài, đ xut mt s hng
nghiên cu tip theo và nêu mt vài gii pháp dành cho các nhà qun lý.
9
Chngă2: CăS LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
Ni dung Chng 2 trình bày c s lý thuyt các khái nim trong nghiên
cu; đó là, các khái nim v áp lc (Pressure/Stress), v s quan tâm/h tr
(Support) và v s hài lòng trong công vic (Job Satisfaction). Chng 2 cng
trình bày nhng nghiên cu liên quan v mi quan h gia ba khái nim trong mô
hình: nh hng ca s quan tâm ca t chc lên mi quan h gia áp lc vi s
hài lòng trong công vic; t đó, tác gi nêu ra mt s kt lun chung rút ra t các
nghiên cu này và đ xut mô hình nghiên cu lý thuyt mà tác gi la chn trong
nghiên cu.
2.1. Khái nim v áp lc công vic, s quan tâm ca t chc và s hài lòng vi
công vic
2.1.1. Khái nim v áp lc công vic
Khi xem xét các nghiên cu v áp lc công vic hay còn gi là stress công
vic theo thi gian thì khái nim này đc đnh ngha theo nhiu cách khác nhau.
Stress trong qun tr không nhng là mt s kích thích, mt phn ng, hoc
là mt bin điu hòa và tng tác mà còn là mt tp khái nim đc cn đc
kho sát (Gmelch, 1991).
Stress chính xác hn là mt quá trình hành vi, cm xúc, phn ng tinh thn và
th cht gây ra bi áp lc kéo dài (Dunham, 1992).
Stress giáo viên là s tri nghim ca giáo viên hoc cm xúc bt li nh
& Copper). Mô hình OSI là công c s dng rt ph bin trong các cách tip cn
kim tra áp lc và đc s dng thng xuyên đ tìm hiu áp lc ti ni làm vic
bao gm 25 thang đo (multidimensional construct) thuc bn thành phn c bn:
ngun gc áp lc, đc đim cá nhân, các chin lc ng phó và các hiu ng ca
áp lc (Williams & Copper, 1998).
xây dng mô hình đo lng đc áp lc công vic, nghiên cu ca
Fimian có gii thiu các hng tip cn đ nghiên cu v áp lc công vic là: Mô