B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGUYN THU THY
GII PHÁP HOÀN THIN HOT NG
NH GIÁ TÀI SN TH CHP TI
NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
LI M U
1. Lý do chn đ tài
2. Mc tiêu nghiên cu
3. i tng và phm vi nghiên cu
4. Phng pháp nghiên cu
5. Ý ngha ca đ tài
6. Kt cu ca lun vn
CHNG 1: TNG QUAN V NH GIÁ TÀI SN TH CHP TI
NGÂN HÀNG THNG MI ………………………………………………. 1
1.1 Tng quan v tài sn th chp …………………………………………… 1
1.1.1 Khái nim tài sn th chp ……………………………………………… 1
1.1.2 c đim ca tài sn th chp ……………………………………………. 1
1.1.3 Phân loi tài sn th chp ………………………………………………… 2
1.1.4 Vai trò ca tài sn th chp trong hot đng tín dng ca Ngân hàng
thng mi ……………………………………………………………………… 3
1.2 Tng quan v đnh giá tài sn th chp …………………………………… 5
1.2.1 Khái nim v đnh giá tài sn th chp ………………………………… 5
1.2.2 Các nguyên tc trong đnh giá tài sn th chp …………………….…… 6
1.2.3 Quy trình đnh giá tài sn th chp ………………………………………. 7
1.2.4 Các phng pháp đnh giá tài sn th chp ………………………… … 8
1.2.4.1 Phng pháp so sánh ……………………………………………… 8
1.2.4.2 Phng pháp chi phí ………………………………………………… 10
1.2.4.3 Phng pháp thu nhp …………………………………………………12
1.2.4.4 Phng pháp thng d ……………………………………………… 15
1.2.4.5 Phng pháp li nhun ……………………………………………… 16
1.3 Các nhân t nh hng đn hot đng đnh giá tài sn th chp ti ngân
hàng thng mi ………………………………………………………… 17
1.4 Bài hc kinh nghim cho hot đng đnh giá tài sn th chp cho SCB … 21
1.4.1 Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín (Sacombank) ………………… 21
chp ti SCB ………………………………………………………………… 42
2.7.1 Phng pháp nghiên cu………………………………………………. 42
2.7.2 Mô t mu nghiên cu …………………………………………………. 43
2.7.3 Phân tích mô hình và đánh giá kt qu ………………………………… 44
2.8 ánh giá v hot đng đnh giá tài sn th chp ti SCB ……………… 47
2.8.1 Kt qu đt đc t hot đng đnh giá tài sn th chp ti SCB ……. 47
2.8.2 Nhng tn ti trong hot đng đnh giá tài sn th chp ti SCB …… 49
2.8.3 Nguyên nhân dn đn nhng tn ti trong hot đng đnh giá tài sn
th chp ti SCB ………………………………………………………. 51
Kt lun chng 2 …………………………………………………………… 54
CHNG 3: GII PHÁP HOÀN THIN HOT NG NH GIÁ TÀI
SN TH CHP TI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN ………………… 55
3.1 nh hng ca SCB đn nm 2015…………………………………… 55
3.1.1 nh hng v công tác tín dng ti SCB …………………………… 55
3.1.2 nh hng v công tác đnh giá TSTC ti SCB ……………………… 57
3.2 Gii pháp đi vi Ngân hàng TMCP Sài Gòn ………………………… 59
3.2.1 Nâng cao công tác qun lý và h tr ca P.G&QLTSB …………….59
3.2.2 Nâng cao trình đ đi ng nhân viên đnh giá …………………………. 62
3.2.3 Hoàn thin quy trình đnh giá TSTC ………………………………… 64
3.2.4 Hoàn thin phng pháp đnh giá TSTC là bt đng sn ……………… 67
3.2.5 Mt s gii pháp khác ………………………………………………… 69
3.3 xut đi vi các c quan ban ngành ………………………………… 70
Kt lun chng 3 …………………………………………………………… 74
KT LUN …………………………………………………………………… 75
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC CH VIT TT
1. Ting Vit
Credit Information Centre (Trung tâm thông tin tín dng)
Eximbank
Vietnam Commercial Joint Stock Bank (Ngân hàng TMCP
Xut Nhp Khu Vit Nam)
Sacombank
Sai Gon Thuong Tin Commercial Joint Stock Bank (Ngân
hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín)
SCB
Saigon Commercial Bank (Ngân hàng TMCP Sài Gòn)
Techcombank
Vietnam Technological and Commercial Joint Stock Export
Import Bank (Ngân hàng TMCP K Thng Vit Nam)
Vietcombank
Joint Stock Commercial Bank For Foreign Trade Of
Vietnam (Ngân hàng TMCP Ngoi Thng Vit Nam)
WTO
World Trade Organization (T chc thng mi th gii)
DANH MC CÁC BNG BIU, HÌNH V
BNG BIU
Bng 1.1 : C cu tài sn bo đm ca khách hàng ti Sacombank ……………. 21
Bng 1.2 : C cu tài sn bo đm ca khách hàng ti Vietcombank ………… 23
Bng 1.3 : C cu tài sn bo đm ca khách hàng ti Eximbank ……………… 24
Bng 2.1 : Mô hình điu chnh …………………………………………………… 45
Bng 2.2 : V trí quan trng ca các nhân t …………………………………… 47
Bng 2.3 : C cu tài sn bo đm ca khách hàng ti SCB ……………………. 47
HÌNH V
đng ngân hàng nói chung, trong nhng nm va qua các Ngân hàng thng mi
nc ta đu rt chú trng hoàn thin hot đng đnh giá tài sn đm bo ca
mình. Và Ngân hàng Thng Mi C Phn Sài Gòn (SCB) cng không phi là
mt ngoi l, nhm gii quyt các vn đ trong hot đng đnh giá, SCB đã thành
lp Phòng nh Giá và Qun Lý Tài Sn đ t chc và qun lý hot đng đnh
giá tài sn đm bo ca các chi nhánh trc thuc trên toàn h thng, đc bit là
trong lnh vc đnh giá bt đng sn. Tuy nhiên, do đây là hot đng còn khá mi
m nên không tránh khi nhng vng mc khi t chc thc hin. Vì nhng lí do
trên, đ tài s chú trng đi vào nghiên cu các vn đ còn tn ti trong hot đng
đnh giá tài sn th chp ti SCB đ t đó đa ra nhng ý kin đ xut nhm hoàn
thin hot đng đnh giá này.
2. Mc tiêu nghiên cu
- Nghiên cu các ni dung liên quan đn hot đng đnh giá tài sn th chp
nh: phân loi tài sn th chp, nguyên tc đnh giá, quy trình đnh giá,
nhân t nh hng đn hot đng đnh giá và các phng pháp đnh giá
thng đc s dng ph bin đi vi tài sn th chp.
- Thu thp thông tin v mt s tài sn th chp là bt đng sn ti SCB, thc
hin đnh giá các tài sn th chp này theo đúng quy đnh ca SCB và đánh
giá kt qu đnh giá. ng thi, tin hành kho sát ly ý kin ca các nhân
viên ti SCB có liên quan ti hot đng đnh giá tài sn th chp, qua đó
đánh giá thc trng và rút ra hn ch còn tn ti trong hot đng đnh giá
tài sn th chp ti SCB.
- a ra nhng ý kin đ xut đ hoàn thin hot đng đnh giá tài sn th
chp ti SCB.
3. i tng và phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu là tài sn th chp là bt đng sn và hot đng
đnh giá tài sn th chp.
- Phm vi nghiên cu là các loi tài sn th chp là bt đng sn thuc đa
bàn Thành ph H Chí Minh và các tnh lân cn phía Nam đã đc nhn
làm tài sn đm bo ti SCB và hot đng đnh giá các tài sn này ti SCB.
- Chng 3: Gii pháp hoàn thin hot đng đnh giá tài sn th chp ti
Ngân hàng TMCP Sài Gòn. - 1 -
CHNG 1: TNG QUAN V NH GIÁ TÀI SN TH CHP TI
NGÂN HÀNG THNG MI
1.1 Tng quan v tài sn th chp
1.1.1 Khái nim tài sn th chp
Theo khái nim chung v tài sn th chp thì tài sn th chp là tài sn mà bên th
chp dùng đ bo đm thc hin ngha v đi vi bên nhn th chp.
Theo quy đnh ca Lut Dân S 2005 do Quc Hi ban hành ngày 14/06/2005 thì tài
sn th chp tài sn là tài sn thuc s hu ca bên th chp đc dùng đ bo đm
thc hin ngha v dân s đi vi bên nhn th chp và không chuyn giao tài sn
đó cho bên nhn th chp.
Trong trng hp th chp toàn b hoc th chp mt phn bt đng sn, đng sn
có vt ph thì vt ph ca bt đng sn, đng sn đó cng thuc tài sn th chp, tr
trng hp các bên có tho thun khác. Tài sn th chp cng có th là tài sn đc
hình thành trong tng lai.
Tài sn th chp do bên th chp gi. Các bên liên quan có th tha thun giao cho
bên th ba gi tài sn th chp.
i vi vic giao dch đm bo trong các ngân hàng thng mi thì tài sn th chp
thng đc đnh ngha nh sau: tài sn th chp là tài sn thuc quyn s hu, s
dng hp pháp ca khách hàng vay, ca bên bo lãnh đ bo đm thc hin ngha v
tr n đi vi ngân hàng cho vay và không chuyn giao tài sn đó cho ngân hàng.
Các bên có th tho thun giao cho bên th ba gi tài sn.
1.1.2 c đim ca tài sn th chp
Tài sn th chp mà khách hàng vay và bên bo lãnh dùng đ th chp, bo lãnh vay
vn ti t chc tín dng phi có đ các điu kin sau:
- 3 -
Bt đng sn:
- Giá tr quyn s dng đt mà pháp lut v đt đai quy đnh đc th chp.
- Nhà , công trình xây dng gn lin vi đt, k c các tài sn gn lin vi
nhà , công trình xây dng và các tài sn khác gn lin vi đt.
- Các tài sn khác gn lin vi đt đai.
- Các tài sn khác theo quy đnh ca pháp lut.
- Trng hp th chp toàn b tài sn có vt ph, thì vt ph đó cng thuc tài
sn th chp. Trong trng hp th chp mt phn bt đng sn có vt ph,
thì vt ph ch thuc tài sn th chp, nu các bên có tho thun.
- Hoa li, li tc và các quyn phát sinh t tài sn th chp cng thuc tài sn
th chp, nu các bên có tho thun hoc pháp lut có quy đnh; trng hp
tài sn th chp đc bo him thì khon tin bo him cng thuc tài sn
th chp.
ng sn là nhng tài sn không phi là bt đng sn, có đc đim là không gn c
đnh vi mt không gian, v trí nht đnh và có th di, di đc nh: máy, thit b,
phng tin vn chuyn, dây chuyn công ngh…
1.1.4 Vai trò ca tài sn th chp trong hot đng tín dng ca Ngân hàng
thng mi
Vic cp tín dng ti các NHTM thng s dng c ch sàng lc các tiêu chí nhm
la chn d án tt, khách hàng tt đ cho vay. Tuy nhiên vì đây là mt hot đng
cha đng nhiu ri ro nên cui cùng các NHTM luôn yêu cu khách hàng phi có
tài sn th chp cho ngân hàng đ đc cp tín dng, vic này góp phn rt ln
nhm gim thiu ri ro trong hot đng tín dng ca ngân hàng. Vai trò ca tài sn
th chp th hin ch yu nh sau:
- Th nht, tài sn th chp góp phn hn ch ri ro trong quyt đnh cp
tín dng. Khi không th đánh giá ht đc các tiêu chí ca khách hàng đ
cho vay, nht là trong ln đu tiên thit lp quan h tín dng thì vic này
- 4 -
càng khó khn hn, ngân hàng s chn vic làm đn gin nht là xem xét
nu có ri ro xy ra.
1.2 Tng quan v đnh giá tài sn th chp
1.2.1 Khái nim v đnh giá tài sn th chp
các nc, ngi ta thng s dng hai t ting Anh là Appraisal và Valuation đ
nói đn đnh giá. Ngun gc t ng ca c hai thut ng này là t ting Pháp.
Valuation xut hin vào nm 1529 còn Appraisal t nm 1817. Hai thut ng đu có
chung ý ngha, đó là s c tính, đánh giá và có hàm ý là cho ý kin ca mt nhà
chuyên môn v giá tr ca mt vt phm nht đnh.
Khi nghiên cu v đnh giá, gii nghiên cu hc thut trên th gii đã đa ra nhiu
đnh ngha khác nhau:
- Theo t đin Oxford: “nh giá là s c tính giá tr bng tin ca mt vt,
ca mt tài sn”; “là s c tính giá tr hin hành ca tài sn trong kinh
doanh”.
- Theo giáo s W.Seabrooke - Vin đi hc Portsmouth, Vng quc Anh:
“nh giá là s c tính giá tr ca các quyn s hu tài sn c th bng hình
thái tin t cho mt mc đích đã đc xác đnh”.
- Theo Ông Fred Peter Marrone - Giám đc Marketing ca AVO, Úc “nh
giá là vic xác đnh giá tr ca bt đng sn ti mt thi đim có tính đn bn
cht ca bt đng sn và mc đích ca đnh giá. Do vy, đnh giá là áp dng
các d liu ca th trng so sánh mà các thm đnh viên thu thp đc và
phân tích chúng, sau đó so sánh vi tài sn đc yêu cu đnh giá đ hình
thành giá tr ca chúng”.
- Theo Gs. Lim Lan Yuan - Singapore: nh giá là mt ngh thut hay khoa
hc v c tính giá tr cho mt mc đích c th ca mt tài sn c th ti mt
thi đim, có cân nhc đn tt c nhng đc đim ca tài sn cng nh xem
- 6 -
xét tt c các yu t kinh t cn bn ca th trng bao gm các loi đu t
la chn.
- Theo Pháp lnh giá s 40/2002/PL-UBTVQH10 nm 2002 ca Vit Nam
thì đnh giá là vic đánh giá hoc đánh giá li giá tr ca tài sn phù hp vi
• Nguyên tc thu nhp tng hoc gim: Tng thu nhp trên khon đu t
tng lên s tng liên tc ti mt đim nht đnh, sau đó mc dù đu t tip
tc tng nhng đ ln ca thu nhp tng thêm s gim dn.
• Nguyên tc phân phi thu nhp: Tng thu nhp sinh ra t s kt hp các
yu t ca quá trình sn xut (đt đai, vn, lao đng, qun lý) và có th
đc phân phi cho tng yu t này.
- Nhóm 3: Nguyên tc gn lin vi th trng
• Nguyên tc cung - cu: Giá tr ca mt tài sn đc xác đnh bi mi quan
h cung và cu v tài sn đó trên th trng. Ngc li, giá tr ca tài sn
đó cng tác đng đn cung và cu v tài sn.
• Nguyên tc thay đi: Giá tr ca tài sn thay đi theo s thay đi ca
nhng yu t hình thành nên giá tr ca nó.
• Nguyên tc tuân th: Tài sn cn phi phù hp vi môi trng ca nó
nhm đt đc mc sinh li ti đa hoc mc hu dng cao nht.
• Nguyên tc cnh tranh: Li nhun cao vt tri s thúc đy cnh tranh,
ngc li, cnh tranh quá mc có th làm gim li nhun và cui cùng có
th không còn li nhun.
- Nhóm 4: Nguyên tc s dng tt nht và hiu qu nht - Vic s dng tt
nht và có hiu qu nht ca tài sn là đt đc mc hu dng ti đa trong
nhng hoàn cnh kinh t - xã hi thc t phù hp, có th cho phép v mt k
thut, v pháp lý, v tài chính và đem li giá tr ln nht cho tài sn.
1.2.3 Quy trình đnh giá tài sn th chp
- 8 -
Doanh nghip, t chc đnh giá và nhân viên đnh giá phi tuân theo đy đ trình t
sáu bc sau đây
2
:
- Bc 1: Xác đnh tng quát v tài sn cn thm đnh giá và xác đnh giá tr
th trng hoc phi th trng làm c s thm đnh giá.
- Bc 2: Lp k hoch thm đnh giá. Vic lp k hoch mt cuc thm đnh
đc s dng nhiu hn các phng pháp khác vì các lí do sau:
- ây là phng pháp ít khó khn v mt k thut vì nó không cn phi xây
dng các công thc hoc mô hình tính toán, đc bit phng pháp này càng
d thc hin hn đi vi nhng ngi có kin thc và kinh nghim v th
trng bt đng sn.
- Kt qu ca phng pháp phn ánh s đánh giá khách quan ca th trng,
nên d đc mi ngi chp nhn.
Phng pháp so sánh trc tip đc s dng tt nht khi đnh giá các bt đng sn
đ hoc đt trng trong các khu vc dân c, các bt đng sn thng mi - dch v
và thng ít đc s dng đ đnh giá nhng bt đng sn công nghip, nhng bt
đng sn đc bit nh công s, trng hc, bnh vin và các công trình công cng vì
chúng rt ít hoc không có giao dch trên th trng nên không có c s đ so sánh.
Các bc tin hành thm đnh giá theo phng pháp so sánh:
- Bc 1: Nghiên cu th trng đ có thông tin v giá giao dch, giá niêm yt
hoc giá chào bán và các yu t so sánh ca nhng tài sn tng t vi tài
sn cn thm đnh giá, đã giao dch thành công hoc đang mua, bán trên th
trng.
- Bc 2: Thu thp, kim tra thông tin, s liu v các yu t so sánh t các tài
sn cùng loi hoc tng t có th so sánh đc vi tài sn cn thm đnh
giá đã giao dch thành công hoc đang mua, bán trên th trng vào thi
đim cn thm đnh giá hoc gn vi thi đim cn thm đnh giá.
- 10 -
- Bc 3: La chn đn v so sánh chun và xây dng bng phân tích, so sánh
đi vi mi đn v so sánh chun.
- Bc 4: Phân tích, xác đnh các yu t khác bit gia tài sn so sánh và tài
sn cn thm đnh giá t đó thc hin điu chnh giá ca các tài sn so
sánh theo s khác bit v các yu t so sánh so vi tài sn cn thm đnh
giá, tìm ra mc giá ch dn cho mi tài sn so sánh.
- Bc 5: Phân tích tng hp các mc giá ch dn ca các tài sn so sánh, rút
ra mc giá ch dn đi din đ c tính và xác đnh mc giá ca tài sn cn
xác đnh giá đt theo quy đnh ca Chính ph và hng dn ca các B,
ngành có liên quan, y ban nhân dân các tnh, thành ph trc thuc Trung
ng.
- Bc 2: c tính chi phí hin ti đ xây dng mi, đ tái to, thay th công
trình xây dng hin có trên đt, bao gm c li nhun cho nhà thu và thu,
phí phi np theo quy đnh ca pháp lut.
- Bc 3: Xác đnh hao mòn và c tính giá tr hao mòn ly k (mc đ gim
giá) ca công trình xây dng hin có trên đt.
- Bc 4: c tính giá tr ca công trình xây dng bng cách tr giá tr hao
mòn ly k (mc gim giá) khi chi phí xây dng mi hin hành ca công
trình.
- Bc 5: c tính giá tr ca bt đng sn cn thm đnh giá bng cách cng
(+) kt qu bc 1 và kt qu bc 4.
Giá tr bt
đng sn
=
Giá tr c
tính ca lô
đt
+
Chi phí tái to
hay chi phí
thay th
CTXD trên đt
-
Giá tr hao mòn
tích ly ca
CTXD
mt tài sn nhiu khi càng tách ri giá tr toàn b tài sn.
- Vic c tính hao mòn tài sn nhiu khi ph thuc vào kin ch quan ca
ngi đnh giá.
- Phng pháp này đòi hi ngi đnh giá phi am hiu v k thut xây dng,
kinh t xây dng cng nh v th trng đu t xây dng c bn.
1.2.4.3 Phng pháp thu nhp
- 13 -
Phng pháp thu nhp là phng pháp thm đnh giá da trên c s chuyn đi các
dòng thu nhp ròng trong tng lai có th nhn đc t vic khai thác tài sn thành
giá tr hin ti ca tài sn (quá trình chuyn đi này còn đc gi là quá trình vn
hoá thu nhp) đ c tính giá tr th trng ca tài sn cn thm đnh giá.
Phng pháp thu nhp ch yu đc áp dng trong thm đnh giá tài sn đu t (bt
đng sn, đng sn, doanh nghip, tài chính) mà thm đnh viên có th d báo đc
thu nhp t tài sn trong tng lai và tính đc t sut chit khu phù hp, thng
gp khi đnh giá nhng cn h, nhng công trình thng mi và nhng công trình
làm vn phòng. Phng pháp này cng có th áp dng cho nhng bt đng sn là
nhà mt gia đình trong các khu dân c.
Phng pháp thu nhp đc chia thành 2 phng pháp:
- Phng pháp vn hóa trc tip: áp dng đi vi trng hp thu nhp t tài
sn đu t qua các nm không thay đi và s nm đu t là vô hn. Phng
pháp này có 3 bc thc hin nh sau:
• Bc 1: c tính thu nhp do tài sn mang li. Mi loi thu nhp ng vi
mi loi t sut vn hoá thích hp.
• Bc 2: Tìm t sut vn hoá hoc h s thu nhp thích hp vi loi thu
nhp.
• Bc 3: Áp dng công thc vn hoá trc tip.
V=
I
R
hoc: V = I x GI
n
= A thì
Phng pháp thu nhp do phi xác đnh đc giá tr thu nhp ròng ca tài sn nên
trong hot đng đnh giá đã phát sinh nhng nhc đim sau:
+−= INPV
( ) ( ) ( )
n
n
r
CF
r
CF
r
CF
+
++
+
+
+ 1
11
2
2
1
1
11
21
+−= INPV
( )
t
n
t
r
A
+
∑
=
1
1
1