B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH

DNG VN CNG
PHÂN TÍCH TÁC NG CA CÁC
NHÂN T KINH T V MÔ N CH S
GIÁ CHNG KHOÁN VIT NAM
LU
N VN THC S KINH T

TP H CHÍ MINH – NM 2011

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH

DNG VN CNG
PHÂN TÍCH TÁC NG CA CÁC
NHÂN T KINH T V MÔ N CH S
GIÁ CHNG KHOÁN VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP H CHÍ MINH – NM 2012
Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60.31.12

NGI HNG DN KHOA HC
TS. THÂN TH


THU TH


1.1.1.1 Khái nim v th trng chng khoán 1
1.1.1.2 Các ch th tham gia th trng chng khoán 3
1.1.1.3 Hàng hóa trên th trng chng khoán 4
1.1.2 Ch s giá chng khoán 4
1.1.2.1 Khái nim 4
1.1.2.2 Ý ngha 5
1.1.2.3 Phân loi 5
1.1.2.4 Phng pháp tính ch s giá chng khoán 6
1.2 Các nhân t kinh t v mô nh hng đn ch s giá chng khoán 11
1.2.1 Tng sn phm quc ni 11
1.2.2 Lm phát 12
1.2.3 Lãi sut 13
1.2.4 T giá hi đoái 16
1.2.5 Cung tin 16
1.2.6 Tng trng tín dng 18
1.3 Các nghiên cu thc nghim v các nhân t v mô tác đng đn ch s giá
chng khoán trên th gii 19
1.3.1 Serkan Yilmaz Kandir nghiên cu các bin kinh t v mô vi t sut sinh
li ca chng khoán Th Nh K. 19
1.3.2 Ramin Cooper Maysami, Lee Chuin Howe, Mahoamad Atkin Hawzah 20
Kt lun chng 1 22
CHNG 2. PHÂN TÍCH MI QUAN H GIA CÁC NHÂN T KINH T
V MÔ VÀ CH S GIÁ CHNG KHOÁN VIT NAM 23
2.1 Tng quan v th trng chng khoán Vit Nam 23
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 23
2.1.2 Thc trng hot đng 23
2.2 Phân tích bin đng ca ch s giá chng khoán Vit Nam 27
2.3 Phân tích mi quan h gia các nhân t kinh t v mô và ch s giá chng
khoán Vit Nam 37
2.3.1 Giá tr sn lng công nghip 39

3.5.2 Công khai, minh bch hóa thông tin 68
3.5.3 Nâng cao nâng lc qun lý nhà nc đi vi th trng chng khoán 68
3.5.4 Gia tng quy mô hot đng ca th trng chng khoán 70
3.5.5 Cho phép nhà đu t s dng các công c phái sinh 71
3.5.6 D báo các bin kinh t v mô trc khi quyt đnh đu t 73
3.5.7 ng dng mô hình đnh lng vào d báo giá chng khoán 73
Kt lun chng 3 74
KT LUN 75
TÀI LIU THAM KHO 76
PH LC 77

DANH MC CÁC T VIT TT
CPI : Ch s giá tiêu dùng
DNNN : Doanh nghip nhà nc
DNNY : Doanh nghip niêm yt
EPS : Thu nhp trên mi c phn
ETF : Exchange Traded Fund
GDP : Tng sn phm quc ni
HASTC : Trung tâm giao dch chng khoán Hà Ni
HNX : S giao dch chng khoán thành ph Hà Ni
HOSE : S giao dch chng khoán thành ph HCM
NHTM : Ngân hàng thng mi
NHNN : Ngân hàng nhà nc
NHTW : Ngân hàng trung ng
NT : Nhà đu t
SGDCK : S giao dch chng khoán
UBCK : y ban chng khoán
TTCK : Th trng chng khoán
TTGDCK : Trung tâm giao dch chng khoán
TTLKCK : Trung tâm lu ký chng khoán.

 th 2.9 Din bin VN-Index giai đon 4/2009 - 8/2010
 th 2.10 Din bin ca HNX-Index giai đon 4/2009 - 8/2010
 th 2.11 Din bin ca VN-Index giai đon 9/2010-12/2011
 th 2.12 Din bin ca HNX-Index giai đon 9/2010 - 12/2011
 th 2.13 VN – Index và HNX-Index giai đon 09/2010 – 12/2011
 th 2.14 Giá tr sn lng công nghip và ch s giá chng khoán
 th 2.15 Lm phát và ch s giá chng khoán
 th 2.16 Lãi sut liên ngân hàng và ch s giá chng khoán
 th 2.17 T giá hi đoái và ch s giá chng khoán
 th 2.18 Cung tin và ch s giá chng khoán
 th 2.19 Tng trng tín dng và ch s giá chng khoán
 th 3.1 u t và ICOR ca Vit Nam trong giai đon 2001 - 2010 M U
1. t vn đ
Th trng chng khoán là mt trong nhng kênh huy đng vn quan trng cho
nn kinh t, đc bit là các nn kinh t phát trin trên th gii. Ti các nn kinh t đó,
th trng chng khoán đã tn ti hàng trm nm và hin đang phát trin rt mnh.
Ngày 28/07/2011 va qua là tròn 11 nm th trng chng khoán Vit Nam đi vào hot
đng. Trong 11 nm, th trng chng khoán Vit Nam tri qua rt nhiu thng trm và
đã đem li nhiu nim vui cng nh nc mt cho bit bao nhà đu t. Không th ph
nhn mt điu rng th trng chng khoán đóng vai trò là mt th trng vn rt quan
trng trong nn kinh t th trng. Chính vì điu này đòi hi phi phát trin mt th
trng lành mnh và n đnh, mi thu hút đc đông đo nhà đu t tham gia và các
doanh nghip mi có nhiu kh nng huy đng vn. Tuy nhiên, th trng chng khoán
Vit Nam đã bin đng không n đnh trong thi gian qua vi nhiu nguyên nhân tác
đng khác nhau. nh đim ca th trng chng khoán Vit Nam là giai đon 2006 –
2007 khi mà ch s giá chng khoán VN-Index  mc trên 1.100 đim. Tuy nhiên,
bc vào giai đon khng hong kinh t th gii th trng chng khoán Vit Nam đã

nghiên cu các yu t khác nh chính tr, xã hi…
4. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp nghiên cu ch yu đc s dng trong lun vn là phng pháp
đnh tính kt hp vói đnh lng bng cách dùng mô hình hi quy đa bin đ phân tích
mi quan h gia các bin kinh t v mô vi bin ch s giá chng khoán thông qua
chui d liu thi gian.
5. Kt cu ca lun vn
Ngoài li m đu và kt lun, kt cu lun vn gm 3 chng: Chng 1: Tng quan các nhân t kinh t v mô nh hng đn ch s giá
chng khoán.
Chng 2: Phân tích mi quan h gia các nhân t kinh t v mô và ch s giá
chng khoán Vit Nam.
Chng 3: Gii pháp nhm hn ch s tác đng bt thng ca các nhân t kinh
t v mô nh hng đn ch s giá chng khoán Vit Nam.

1

CHNG 1. TNG QUAN CÁC NHÂN T KINH T V
MÔ NH HNG N CH S GIÁ CHNG KHOÁN
1.1 Tng quan v th trng chng khoán và ch s giá chng khoán
1.1.1 Tng quan v th trng chng khoán
1.1.1.1 Khái nim v th trng chng khoán
Th trng chng khoán là ni din ra các hot đng giao dch mua bán chng
khoán trung và dài hn. Vic mua bán này đc tin hành  th trng s cp khi
ngi mua mua đc chng khoán ln đu t nhng ngi phát hành, và  nhng th
trng th cp khi có s mua đi bán li các chng khoán đã đc phát hành  th
trng s cp.
Xét v mt hình thc, th trng chng khoán ch là ni din ra các hot đng

nghip.
 H tr và thúc đy các công ty c phn ra đi và phát trin: vi nhng li ích
thông qua vic phát hành, niêm yt trên th trng chng khoán nh vic phát hành
giúp doanh nghip huy đng đc ngun vn nhàn ri trong dân c đ m rng đu t,
tng cng hot đng kinh doanh; niêm yt đ giúp cho doanh nghip minh bch hóa
thông tin và tng tính thanh khon cho c phiu công ty…s thúc đy s ra đi và phát
trin ca các công ty c phn. Bi theo quy đnh hin hành, ch có công ty c phn mi
đc phát hành c phiu và niêm yt trên th trng chng khoán.
 iu hòa vn gia các ngành trong nn kinh t: thông qua th trng chng
khoán, vn trong nn kinh t có th đc điu hòa t ngành này sang ngành khác mt
cách d dàng bng vic ban hành nhng quy đnh ca Chính Ph nhm thúc đy, h tr
hoc hn ch mt ngành ngh nào đó.
 Là công c thu hút và kim soát vn đu t nc ngoài: vi vic th trng
chng khoán có tính thanh khon cao và có nhiu tim nng tng trng s thu hút
dòng vn đu t gián tip t nc ngoài vào th trng nhm tìm kim li nhun.
Thông qua nhng quy đnh v gii hn t l nm gi ca nhà đu t nc ngoài, v
3

vic bt buc phi công b thông tin ca nhà đu t nc ngoài khin cho vic kim
soát vn đu t nc ngoài đc d dàng.
1.1.1.2 Các ch th tham gia th trng chng khoán
Trong hot đng ca th trng chng khoán có nhiu loi ch th khác nhau
tham gia, ngi bán và ngi mua, trung gian môi gii chng khoán cho hai bên mua
và bán đ hng hoa hng môi gii. Bên cnh đó còn có các ch th là Nhà nc,
ngi t chc th trng và các t chc ph tr.
Các nhà phát hành
Các nhà phát hành trên th trng chng khoán chính là các doanh nghip. Các
doanh nghip tham gia th trng vi t cách là ngi to ra hàng hóa  th trng s
cp, và mua bán li các chng khoán  th trng th cp. Doanh nghip là công ty c
phn có v trí quan trng nht, nó to ra khi lng hàng hóa ln thông qua phát hành

C phiu: là chng ch do công ty c phn phát hành hoc bút toán ghi s xác
nhn quyn s hu mt hoc mt s c phn ca công ty đó. C phiu có th ghi tên
hoc không ghi tên. Ngi s hu c phiu đc gi là c đông và là ch s hu ca
công ty.
Trái phiu: là mt loi chng khoán quy đnh ngha v ca ngi phát hành
(ngi vay tin) phi tr cho ngi nm gi chng khoán (ngi cho vay) mt khon
tin li tc xác đnh, thng là trong khong thi gian c th, và phi hoàn tr khon
cho vay ban đu khi đáo hn.
Các công c chng khoán phái sinh: là các hp đng quyn chn, hp đng
k hn, hp đng tng lai v mt loi chng khoán c th.
1.1.2 Ch s giá chng khoán
1.1.2.1 Khái nim
5

Ch s giá chng khoán là ch s phn ánh giá tr tng hp ca các c phiu
thành phn. ây là mt công c đ đi din cho thuc tính ca các c phiu thành phn
vn có s tng đng vi nhau v nhiu mt, nh giao dch trên cùng mt s giao dch,
nm trong cùng mt ngành hay có qui mô vn hoá th trng tng t nhau. Nhiu ch
s chng khoán do các hãng thông tn, các công ty dch v tài chính tng hp đang
đc s dng làm chun mc cho các danh mc đu t.
1.1.2.2 Ý ngha
Chc nng chính ca ch s giá chng khoán là dùng đ đánh giá hot đng
chung ca th trng chng khoán, thông qua vic ch s giá tng hay gim, nhà đu t
và các ch th liên quan bit đc th trng chng khoán đang  mc đ nào, đang
tng trng hay suy thoái đ t đó có các hành đng phù hp. Ngoài ra, ch s giá
chng khoán còn là c s đ xây dng các danh mc đu t theo chin lc đu t th
đng, nh các qu đu t ch s chng khoán (Qu ETF – Exchange Traded Fund)
1.1.2.3 Phân loi
Các ch s giá chng khoán đc phân loi theo nhiu cách khác nhau. Ch s
chng khoán toàn th trng phn ánh hot đng ca toàn b mt th trng chng

chng khoán đó.
Ngoài ra, đ tính toán các ch s chng khoán có th s dng phng pháp tính
trng s theo s c phiu phát hành, s lng c phiu ca mt công ty càng ln thì
mc đ nh hng đn ch s chng khoán càng ln.
Mc tiêu c bn ca vic xây dng ch s giá nói chung là xây dng h thng
ch tiêu phn ánh s bin đng ca giá theo thi gian. Ch s giá c phiu cng là ch
tiêu phn ánh s thay đi ca giá c phiu theo thi gian.
Ý tng xuyên sut trong quá trình xây dng ch s giá là phi c đnh phn
lng, loi b mi yu t nh hng v giá tr đ kho sát s thay đi ca riêng giá. Có
nh vy ch s giá mi phn ánh đúng s bin đng v giá. Mi công thc, phng
7

pháp không thc hin đc ý tng này đu sai vi lý lun và chc chn ch s giá
không phn ánh đúng s bin đng ca giá.
 gii quyt mc tiêu trên, cn lu ý 3 vn đ phi gii quyt trong vic tính
ch s giá chng khoán nh sau:
Chn phng pháp tính
Hin nay các nc trên th gii dùng các phng pháp sau đây đ tính ch s
giá c phiu, đó là:
Phng pháp Passcher:
ây là loi ch s giá c phiu thông dng nht và là ch s giá bình quân gia
quyn giá tr vi quyn s là s lng chng khoán niêm yt thi k tính toán. Kt qu
tính s ph thuc vào c cu quyn s thi k tính toán.
Công thc tính:
qt pt
I
p =

 qtpo
Trong đó:

Trong đó:
I
L
: ch s giá bình quân Laspeyres
p
t
: giá thi k báo cáo
p
0
: giá thi k gc
q
0
: khi lng (quyn s) thi k gc hoc c cu ca khi lng (s lng c
phiu niêm yt) thi k gc
n: s lng c phiu đa vào tính ch s
Có ít nc áp dng phng pháp này, đó là ch s FAZ, DAX ca c.
Ch s giá bình quân Fisher
Ch s giá bình quân Fisher là ch s giá bình quân nhân gia ch s giá
Passcher và ch s giá Laspayres. Phng pháp này trung hoà đc yu đim ca hai
phng pháp trên, tc là giá tr ch s tính toán ph thuc vào quyn s ca c 2 thi
k là k gc và k tính toán.
9

Công thc tính:
I
F
= (I
P
x I
L

: giá Chng khoán i;
n: s lng chng khoán đa vào tính toán.
Các ch s h Dow Jone ca M; Nikkei 225 ca Nht; MBI ca Ý áp dng
phng pháp này. Phng pháp này s tt khi mc giá ca các c phiu tham gia niêm
yt khá đng đu, hay đ lch chun thp.
Chn r đi din
10

Mt nhim v th hai quan trng trong vic xây dng ch s giá chng khoán là
vic chn r đi din.
 S giao dch chng khoán New York có trên 3000 c phiu niêm yt, nhng
ch s tng hp Dow Jone ch bao gm 65 c phiu. Trong đó ch s Dow Jones công
nghip (DJIA) bao gm 30 c phiu, Dow Jones vn ti (DJTA) bao gm 20 c phiu
và Dow Jones dch v (DJUA) bao gm 15 c phiu.
Tuy ch bao gm mt s lng c phiu niêm yt rt nh trong tng th nhng
các ch s Dow Jones vn trng tn qua nm tháng, vì phn ánh đc xu th, đng
thái ca quá trình vn đng ca giá c. R đi din này là tiêu biu, đi din đc cho
tng th vì s thng xuyên thay nhng c phiu không còn tiêu biu na bng c
phiu tiêu biu hn. Tháng 11-1999 M đã thay 4 c phiu trong r đi din, công ty
IBM cng có lúc phi loi khi r đi din khi th trng máy tính cá nhân nói chung
phát trin.
Ba tiêu thc quan trng đ xác đnh s tiêu biu ca c phiu đ chn vào r đi
din là s lng c phiu niêm yt, giá tr niêm yt và t l giao dch, mua bán chng
khoán trên th trng.
i vi th trng chng khoán khi mi ra đi, s lng các c phiu niêm yt
cha nhiu, thì r đi din nên bao gm tt c các c phiu. Tuy nhiên cng nên chú ý
đn khi lng và giá tr giao dch. Nu mt c phiu nào đó trong mt thi gian dài
không có giao dch hoc giao dch không đáng k thì nên tm loi khi phm vi tính
toán. Có nh vy ch s giá chng khoán mi phn ánh đc đng thái vn đng thc
s ca giá c th trng.

trng ca nn kinh t. Mt s thay đi quan trng ca GDP, dù tng hay gim đu có
nh hng đn th trng chng khoán.
Khi nn kinh t tng trng, biu th thông qua tng sn phm quc ni tng,
cho thy các doanh nghip trong nn kinh t đang hot đng hiu qu, làm gia tng
giá tr thu nhp ca c đông và có th gia tng c tc nhn đc. Do vy, giá chng
12

khoán tng kéo theo s gia tng ca ch s giá chng khoán chung toàn th trng.
Kt qu là, kinh t tng trng s kéo theo s tng trng ca ch s giá chng
khoán. Khi ch s giá chng khoán tng lên, vi hiu ng tài sn, các c đông s
cm thy giàu có hn. Vì vy nu ch s giá chng khoán tng, tng tài sn ca c
đông s tng và tác đng khin chi tiêu dùng tng, cho thy mi quan h nhân qu
gia ch s giá chng khoán nh hng đn quyt đnh chi tiêu dùng. Mt khác,
tng tiêu dùng có th dn đn tng li nhun ca doanh nghip và giúp giá c phiu
tng, cho thy chi tiêu dùng có th nh hng giá c phiu và qua đó khin cho ch
s giá chng khoán tng.
Các nghiên cu thc nghim đã ch ra rng, nhng bin đng trên th trng
chng khoán luôn gn cht vi chu k phát trin ca nn kinh t.
1.2.2 Lm phát
Trong kinh t hc, lm phát là s tng mc giá chung ca hàng hóa và dch v
trong nn kinh t trong mt thi k. Khi giá tng, mi đn v tin t s mua đc ít
hàng hóa và dch v hn; do đó, t l lm phát hàng nm làm gim sc mua ca đng
tin – s gim giá tr thc t ca vt trung gian đ trao đi trong ni đa và đn v tính
toán trong nn kinh t. Mt phng pháp chính đ xác đnh lm phát là t l lm phát,
s thay đi t l % hàng nm trong ch s gi c chung, thng là ch s giá tiêu dùng
theo thi gian.
Lm phát nh hng đn nn kinh t theo nhiu mt, có th va nh hng tiêu
cc va nh hng tích cc. nh hng tiêu cc ca lm phát bao gm s gim giá tr
thc t ca tin và các khon mc tin t khác theo thi gian. Lm phát cao có th dn
đn thiu ht hàng hóa nu ngi tiêu dùng bt đu tích tr bi lo ngi rng giá c s

NHTW. Khi các NHTM cn tin có th vay  NHTW bng cách mang chit khu các
giy t có giá vi mt lãi sut do NHTW công b là lãi sut chit khu.
Các NHTM phi tính toán t l gia tin mt và tin gi đ đáp ng nhu cu ca
khách hàng và có mt t l gia tin mt và tin gi an toàn ti thiu. T l này ngoài
quy đnh ca NHTW v t l d tr bt buc còn ph thuc vào tình hình kinh doanh