B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NG TH M L PHÂN TÍCH TÁC NG CA CÁC NHÂN T
KINH T V MÔ N VN-INDEX TRÊN TH
TRNG CHNG KHOÁN VIT NAM
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.31.12
1.1.1 Khái nim và bn cht th trng chng khoán 04
1.1.2 Chc nng và vài trò ca th trng chng khoán 05
1.1.3 Phân loi th trng chng khoán 07
1.2 Ch s giá c phiu 07
1.2.1 Khái nim v ch s giá c phiu 07
1.2.2 ụ ngha v ch s giá c phiu 07
1.2.3 Các phng pháp tính ch s giá c phiu 07
1.3 Tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn ch s giá c phiu 11
1.3.1 S lc lý thuyt v các nhân t kinh t v mô 11
1.3.1.1 Lm phát 11
1.3.1.2 Lãi sut 12
1.3.1.3 .T giá 13
1.3.1.4 Cung tin 14
1.3.2 Tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn ch s giá c phiu 15
1.3.2.1 Tác đng ca lm phát đn ch s giá c phiu 15
1.3.2.2 Tác đng ca lãi sut đn ch s giá c phiu 16
1.3.2.3 Tác đng ca t giá đn ch s giá c phiu 17
1.3.2.4 Tác đng ca cung tin đn ch s giá c phiu 20
1.4 Nghiên cu trên th gii v tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn th
trng chng khoán 21
1.4.2 Nghiên cu trên th gii v tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn th
trng chng khoán. 21
1.4.3 Nghiên cu trên th gii v tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn th
trng chng khoán có s dng mô hình hiu chnh sai s Véc t (VECM) và kim
đnh đng liên kt 22
Kt lun chng 1 27
Chng 2: Phơn tích tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn VN-Index trên
th trng chng khoán Vit Nam
2.1 Ch s giá c phiu ti Vit Nam_VN-Index 28
2.2 Din bin ca VN-Index giai đon t tháng 01/2002 đn tháng 12/2012 30
γ.β.4 Nâng cao nng lc qun lý, giám sát công b thông tin 73
3.2.5 Phát trin các nhà đu t t chc 74
3.2.6 Trin khai sn phm chng khoán phái sinh đ phòng nga ri ro 75
γ.β.7 Nâng cao nng lc tài chính và đo đc ngh nghip ca các công ty chng
khoán 77
Kt lun chng 3 79
Kt lun chung 80
Tài liu tham kho
Ph lc 1: Kim đnh tính dng
Ph lc βμ Xác đnh đ tr ti u
Ph lc 3: Kt qu kim đnh nguyên tc Pantula
Ph lc 4: Kim đnh đng liên kt
Ph lc 5: Mô hình hiu chnh sai s Véc t
Ph lc 6: Phân tích phân rã phng sai DANH MC CH VIT TT
BCTC:Báo cáo tài chính
CSTK: Chính sách tài khóa
CSTT: Chính sách tin t
CTCK: Công ty chng khoán
DN: Doanh nghip
DNNY: Doanh nghip niêm yt
DTBB: D tr bt buc
HNX: S giao dch chng khoán Hà Ni
HNX-Index: Ch s giá c phiu ca các công ty đc niêm yt ti S giao dch chng
khoán Hà Ni
HOSE: S giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh
NTμ Nhà đu t
NHNNμ Ngân hàng nhà nc
Bng 2.5μ tr ti u qua các tiêu chun 48
Bng 2.6: Kim đnh Trace Test 52
Bng 2.7: Kim đnh Maximum Eigenvalue 52
Bng 2.8μ Phng trình đng liên kt 1 53
Bng 2.9: Kt qu chy mô hình VECM 58
Bng 2.10: Kt qu chy phân rã phng sai ca VN-Index 60 1 GII THIU TÀI
1. Lý do chn đ tài:
Trc nm β008 th trng chng khoán Vit Nam có nhng đóng góp nht đnh,
th trng tng trng nóng nht vào nm β007 và đnh đc lp vào ngày 12/03/2007
vi VN-Index đt 1.170,67 đim. Tuy nhiên, t nm β008 khi nn kinh t toàn cu b
khng hong đã khin cho kinh t Vit Nam đng đu vi khá nhiu thách thc,
nhiu thông tin tiêu cc t yu t kinh t v mô xy ra, th trng chng khoán liên tc
st gim, đáy ca th trng đc lp vi VN-Index là βγη,η đim vào ngày
24/02/2009 và t đó đn nay ch s này giao đng quanh mc 350 - 4η0 đim. Chính vì
th, đã to ra s hoài nghi liu rng các nhân t kinh t v mô và th trng chng
khoán Vit Nam nói chung cng nh ch s VN-Index nói riêng có mi liên quan?
Th trng chng khoán là kênh huy đng vn rt quan trng cho nn kinh t, to
điu kin cho Chính Ph, cá nhân, doanh nghip có vn đ duy trì và m rng hot
đng sn xut kinh doanh. Do đó, cn phi có th trng chng khoán lành mnh và n
đnh, đ làm đc điu này thì chúng ta phi quan tâm đn các nhân t kinh t v mô
tác đng đn TTCK qua đó giúp Chính Ph có nhng gii pháp điu hành chính sách
kinh t v mô thích hp nhm đnh hng tt cho th trng.
Chính vì th tác gi chn nghiên cu đ tài ắPhân tích tác đng ca các nhân t
kinh t v mô đn VN-Index trên th trng chng khoán Vit Nam”.
- Ch s VN-Index giai đon t tháng 01/β00β đn tháng 12/2012
- Các yu t kinh t v mô giai đon t tháng 01/β00β đn tháng 12/2012 bao gm: t
l lm phát, t giá hi đoái gia VND/USD, cung tin M2, lãi sut tin gi ngn hn,
lãi sut trái phiu chính ph.
5. Phng pháp nghiên cu:
Tác gi s dng phng pháp phân tích thng kê mô t đ xem xét s bin đng ca
ch s VN-Index khi các yu t kinh t v mô bin đng da trên nhng s liu có liên
quan đc thu thp t tháng 1/2002 đn tháng 12/2012.
3 Thc hin nghiên cu đnh lng bng mô hình hiu chnh sai s Véc t (VECM)
đ đnh lng mc đ tác đng, xem xét s tng quan trong ngn hn gia bin ch s
VN-Index vi các bin kinh t v mô và s điu chnh trong ngn hn đ đt s cân
bng trong dài hn. Thc hin kim đnh đng liên kt Jonhansen đ xem xét mc đ
tác đng, s tng quan dài hn gia bin ch s VN-Index vi các bin kinh t v mô.
Bên cnh đó, đ thy rõ s tác đng ca các nhân t kinh t v mô lên ch s VN-Index
tác gi s dng thêm phân tích phân rã phng sai.
Trong bài nghiên cu này tác gi s dng phn mm Eview θ.0 đ thc hin các kim
đnh và chy mô hình. Các bc thc hin đnh lng nh sauμ
Bc 1: Kim tra tính dng ca chui d liu thi gian
Bc βμ Xác đnh đ tr ti u
Bc 3: Kim đnh đng liên kt
Bc 4: Chy mô hình VECM
6. Kt cu ca đ tài:
Phn 1: Gii thiu đ tài
Phn 2: Ni dung nghiên cu
Chng 1μ Tng quan v tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn ch s giá c
phiu trên th trng chng khoán.
Chng βμ Phân tích tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn VN-Index trên th
qua các trung gian tài chính mà chuyn vn thông qua th trng chng khoán, mt th
trng dn vn trc tip t ngi có vn sang ngi cn vn theo nguyên tc đu t.
TTCK thc cht là quá trình vn đng ca t bn tin t. Các chng khoán mua bán
trên TTCK có th đem li thu nhp cho ngi nm gi nó sau mt thi gian nht đnh
và đc lu thông trên TTCK theo giá c th trng.
5 TTCK phn ánh các quan h trao đi, mua bán quyn s hu t liu sn xut và vn
bng tin, tc là mua bán quyn s hu vn. Trong nn kinh t th trng, vn đc
lu thông nh mt loi hàng hóa có giá tr và giá tr s dng. TTCK là mt hình thái
phát trin cao ca nn sn xut hàng hóa.
1.1.2 Chc nng vƠ vai trò ca th trng chng khoán
Chc nng
Huy đng vn đu t cho nn kinh t
Khi các nhà đu t mua chng khoán do các Công ty phát hành, s tin nhàn ri ca
h đc đa vào hot đng sn xut kinh doanh và qua đó góp phn m rng sn xut
xã hi. Thông qua TTCK, Chính ph và chính quyn các đa phng cng huy đng
đc các ngun vn cho mc đích s dng và đu t phát trin h tng kinh t, phc v
các nhu cu chung ca xã hi.
Cung cp môi trng đu t cho công chúng
TTCK cung cp cho công chúng mt môi trng đu t lành mnh vi các c hi
la chn phong phú. Các loi chng khoán trên th trng rt khác nhau v tính cht,
thi hn và đ ri ro, cho phép các nhà đu t có th la chn loi hàng hóa phù hp
vi kh nng, mc tiêu và s thích ca mình.
To môi trng giúp chính ph thc hin các chính sách kinh t v mô
Các ch s ca TTCK phn ánh đng thái ca nn kinh t mt cách nhy bén và
chính xác. Giá các chng khoán tng lên cho thy nhà đu t đang m rng hot đng
đu t, nn kinh t tng trng và ngc li giá chng khoán gim s cho thy các du
hiu tiêu cc ca nn kinh t. Vì th, TTCK đc gi là phong v biu ca nn kinh t
công ty c phn qua vic qung bá thng hiu, đnh giá doanh nghip, bo lãnh phát
hành, phân phi chng khoán mt cách nhanh chóng, to tính thanh khon cho chúng
và nh th thu hút các nhà đu t đn góp vn vào công ty c phn.
Ngc li, chính s phát trin ca mô hình công ty c phn đã làm phong phú và đa
dng các loi hàng hóa trên TTCK, thúc đy s phát trin sôi đng ca TTCK.
7 Có th nói TTCK và công ty c phn là β đnh ch song hành h tr cùng phát trin.
Thu hút vn đu t nc ngoài
TTCK không nhng thu hút các ngun vn trong ni đa mà còn giúp Chính ph và
doanh nghip th phát hành trái phiu hoc c phiu công ty ra th trng vn quc t
đ thu hút thêm ngoi t. Vic thu hút vn đu t nc ngoài qua kênh chng khoán
FPI (Foreign Portfolio Investment) là an toàn và hiu qu vì các ch th phát hành
đc toàn quyn s dng vn huy đng cho mc đích riêng mà không b ràng buc bi
bt k điu kin nào ca các nhà đu t nc ngoài.
1.1.3 Phân loi th trng chng khoán
Cn c vào s luân chuyn ca các ngun vn: th trng s cp và th trng th
cp.
Cn c vào phng thc hot đng ca th trng: th trng chng khoán bao gm
S giao dch chng khoán (th trng tp trung) và th trng OTC (th trng phi tp
trung).
Cn c vào hàng hóa trên th trng: th trng chng khoán cng có th đc
phân thành các th trng: th trng c phiu, th trng trái phiu, th trng các
công c chng khoán phái sinh.
1.2 Ch s giá c phiu
1.2.1 Khái nim v ch s giá c phiu
Ch s giá c phiu là ch s giá đc dùng đ phn ánh s bin đng ca giá c
phiu niêm yt trên mt TTCK nht đnh ti mt thi đim so vi thi đim gc hay
nói cách khác ch s giá c phiu là thông tin th hin giá c phiu bình quân hin ti
: giá ca chng khoán i
n: s lng chng khoán đa vào tính toán
Các ch s Dow jones ca M, Nikkei 225 ca Nht, MBI ca Ý áp dng phng
pháp này. Phng pháp này s tt khi mc giá ca các c phiu tham gia niêm yt khá
đng đu, hay đ lch chun ca nó thp.
Ch s giá bình quân gia quyn
Là ch s đc tính có s tham gia ca khi lng, có ngha là bin đi giá ca
nhng nhân t có t trng khi lng trong tng th càng ln thì nh hng càng nhiu
đn ch s giá chung và ngc li.
9 I=
=1
0
=1
Trong đó:
I: Ch s giá bình quân gia quyn
P
Trong đó:
Pi là giá thi k báo cáo
P
0
: giá thi k gc
Q
0
: khi lng (quyn s), có th theo k gc hoc k báo cáo cng có th là
c cu ca khi lng c phiu niêm yt thi k gc
i: c phiu i tham gia tính ch s giá
n: s lng c phiu đa vào tính ch s bình quân Laspeyres
Phng pháp Passcher
ây là loi ch s giá c phiu thông dng nht và nó là ch s giá bình quân gia
quyn giá tr vi quyn s là s lng chng khoán niêm yt thi k tính toán.
10 I
P=
Q
P
=1
Ch s bình quân Fisher là ch s bình quân nhân gia ch s giá Passcher và ch s
giá Laspayres.
I
F
=
Trong đó:
I
F
: là ch s giá Fisher
I
p
: Là ch s giá Passcher
I
L
: Là ch s giá bình quân Laspayres
Phng pháp bình quân nhân gin đn
I
p
=
n
hn do NHTW tung ni t ra đ mua ngoi t vào đ gi cho đng tin ngoi t khi
mt giá so vi trong nc hay do Chính ph thc hin chính sách ni lng tin t đ
giúp vn cho các doanh nghip…
12 Lm phát do cu kéo: xy ra khi mc tng cu tng trong khi tng cung không thay
đi hay nhanh hn so vi mc cung. Lúc đó mt lng tin ln đc dùng đ mua mt
lng hàng hóa không tng xng làm cho giá c tng lên.
Lm phát do chi phí đy: xy ra do tng chi phí sn xut hoc khi nng lc sn xut
ca quc gia gim sút và có th phát trin ngay c khi tht nghip và vic s dng
ngun lc thp.
Lm phát “ngoi nhp”μ do giá các sn phm trên th trng th gii tng nh hng
đn sn phm trong nc.
1.3.1.2 Lãi sut
Khái nim: Lãi sut là t l % gia khon tin ngi đi vay phi tr thêm cho ngi
cho vay trên tng s tin vay trong mt thi hn nht đnh đ đc s dng tin vay đó.
Vai trò ca lãi sut
tm kinh t vi mô, lãi sut là c s đ cá nhân và t chc đa ra các quyt đnh
kinh t nhμ chi tiêu hay đ dành tin tit kim, đi vay đ tài tr cho các khon đu t
hay s dng vn t có… tm kinh t v mô lãi sut là mt trong nhng công c điu
hành kinh t ca Chính ph. Bng vic điu chnh lãi sut, Chính ph có th tác đng
đn các chi tiêu v lm phát, tht nghip, hot đng đu t hay mc tiêu dùng ca
ngi dân.
Nn kinh t m, chính sách lãi sut còn đc s dng nh là mt công c góp phn
điu tit đi vi các lung vn đi vào hay đi ra đi vi mt nc, tác đng t giá và
điu tit s n đnh ca t giá. iu này không nhng tác đng trc tip đn đu t
phát trin kinh t mà còn tác đng đn cán cân thanh toán và các quan h thng mi
quc t ca nc đó vi nc ngoài.
Phân loi lãi sut
1.3.1.3 T giá
Khái nim: T giá là giá c ca mt đn v tin t ca nc này th hin bng mt
s đn v tin t ca nc kia.
14 T giá hi đoái là quan h so sánh gia hai tin t ca hai nc vi nhau mà trong
thi đi ngày nay so sánh đó là s so sánh sc mua ca các tin t.
Phân loi t giá
Cn c vào các nghip v trên th trng ngoi hi: t giá đc niêm yt ti ngân
hàng là t giá c s đ xác đnh các mc t giá khác. Khi niêm yt t giá hi đoái, ngân
hàng thng công b t giá bán và t giá mua. T giá bán bao gi cng cao hn t giá
mua và khon chênh lch này là li nhun kinh doanh ngoi hi ca ngân hàng.
Phân tích di góc đ t giá là công c điu tit ca Nhà nc: các nc đang
phát trin ngoài th trng ngoi hi chính thc còn hình thành th trng ngoi hi t
do. Do đó, bên cnh t giá chính thc do nhà nc quy đnh còn có t giá th trng do
quan h cung cu ngoi hi trên th trng này quyt đnh.
Cn c vào phng pháp xác đnh t giá: có th chia thành t giá danh ngha và t
giá thc t. T giá danh ngha là giá c ca mt đng tin đc biu th thông qua mt
đng tin khác mà không đ cp đn tng quan sc mua hàng hóa và dch v gia
chúng. T giá thc bng t giá danh ngha đc điu chnh bi thay đi trong tng
quan giá c trong nc và nc ngoài. T giá thc là thc đo đy đ sc cnh tranh
hàng hóa ca Vit Nam so vi nc ngoài, ngha là khi phân tích sc cnh tranh quc
t hàng hóa Vit Nam phi đ cp không nhng thay đi trong t giá danh ngha mà
còn phi đ cp đn tng quan thay đi giá c nc ngoài so vi ni đa.
T giá tng ngha là ngoi t tng giá (ni t gim giá) điu này s kích thích xut
khu.
T giá gim ngha là ngoi t gim giá (ni t tng giá) điu này kích thích nhp
khu.
1.3.1.4 Cung tin
2
bao gm M
1
và tin gi có k hn. M
2
kém linh hot hn M
1
nhng s kim soát
M
2
là ht sc quan trng bi vì tin gi có k hn và không k hn thng xuyên
chuyn hóa cho nhau. ây là khi tin coi nh ch tiêu kim soát chính thc.
M
3
là cung tin phm vi cc rng, bao gm M2+tín phiu, trái phiu do chính ph,
doanh nghip và các t chc phát hành.
Ngân hàng trung ng kim soát lng cung tin trong nn kinh t thông qua các
công c t l d tr bt buc, lãi sut chit khu và th trng m. Mc đích cui cùng
ca điu chnh lng cung tin ca NHTW là thc thi chính sách tin t nhm n đnh
kinh t.
1.3.2 Tác đng ca các nhân t kinh t v mô đn ch s giá c phiu
1.3.2.1 Tác đng ca lm phát đn ch s giá c phiu
Lm phát đc th hin thông qua ch s giá c (CPI), CPI tng s nh hng đn
th trng chng khoán nói chung và tng c phiu nói riêng.
Th nht, theo phng trình Fisher thì lãi sut danh ngha bng lãi sut thc cng
vi t l lm phát: i
e
=i
r
+e. Do đó, khi lm phát d kin thay đi theo chiu hng tng
i vi nhà đu t
Ta có, công thc xác đnh giá c phiu bng phng pháp chit khu.
V=
(+
)
+
(+
)
Trong đóμ V là giá c phiu
17 CF
t
là dòng tin ca doanh nghip hoc c tc đc chia thi k t
K
e
: là t sut sinh li đòi hi ca nhà đu t