B
B

G
G
I
I
Á
Á
O
OD
D


C
CV
V
À
À




I
IH
H


C
CK
K
I
I
N
N
H
HT
T


-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

NGUYN TH TRÚC PHNG GII PHÁP HOÀN THIN HOT NG XP
HNG TÍN DNG I VI DOANH NGHIP
TI NHTMCP NGOI THNG VIT NAM
Chuyên ngành: Tài chính - ngân hàng
Mã s: 60340201
LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC
GS.TS DNG TH BÌNH MINH
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng
Danh mc các đ th- hình v
Trang
PHN M U
1. Lý do chn đ tài 1
2. Tng quan tình hình nghiên cu liên quan đn đ tài ca lun vn 2
3. Mc tiêu nghiên cu 3
4. i tng và phm vi nghiên cu 3
5. Ngun thông tin và phng pháp nghiên cu 3
6.Ý ngha khoa hc và thc tin ca đ tài nghiên cu 4
7. Kt cu lun vn : 5
CHNG 1. TNG QUAN V XP HNG TÍN DNG I VI DOANH
NGHIP TRONG HOT NG NGÂN HÀNG
1.1 Tng quan v xp hng tín dng 6
1.1.1 Khái nim v xp hng tín dng 6
1.1.2 Vai trò ca xp hng tín dng 7
1.1.2.1 i vi Ngân hàng thng mi 7
1.1.2.2 i vi các c quan qun lý nhà nc: 8
1.1.2.3 i vi doanh nghip 8
1.1.2.4 i vi các nhà đu t và th trng chng khoán 9

2.1.1 V tình hình tng trng tín dng 34
2.1.2 V c cu tín dng: 35
2.1.3 V cht lng tín dng 38
2.1.4 V cht lng phân loi n và trích lp d phòng ri ro 39
2.1.5 ánh giá thc trng hot đng tín dng ti Vietcombank 40 2.2 Thc trng xp hng tín dng đi vi doanh nghip ti Vietcombank 42
2.2.1 Yêu cu thit lp h thng xp hng tín dng ni b đi vi Vietcombank 42
2.2.2 C s pháp lý 43
2.2.3 iu kin thc tin cho vic áp dng mô hình và phng pháp xp hng tín
dng đi vi doanh nghip ti Vietcombank : 43
2.2.3.1 V mô hình xp hng : 44
2.2.3.2 V phng pháp xp hng 46
2.2.4 Quy trình chm đim xp hng doanh nghip ti Vietcombank 47
2.2.5 Ni dung h thng xp hng tín dng đi vi DN ti VCB 48
2.2.5.1 Cn c đánh giá xp hng 48
2.2.5.2 Nguyên tc và thi hn chm đim tín dng 48
2.2.5.3 Ni dung đánh giá xp hng doanh nghip ti VCB 49
2.2.6 Thc trng xp hng tín dng đi vi doanh nghip ti Vietcombank: 54
2.2.7 Minh ha mt trng hp xp hng khách hàng thc t ti Vietcombank: 58
2.2.7.1 Thc t chm đim xp hng ti Vietcombank: 58
2.2.7.2 Bng thng kê và phát hin li liên quan đn XHTD DN ti
Vietcombank: 60
2.3 ánh giá h thng xp hng tín dng đi vi doanh nghip ti Vietcombank 61
2.3.1 Nhng u đim 61
2.3.2 Nhng hn ch 63
2.3.3 Nguyên nhân ca nhng hn ch 66
2.3.3.1 Nguyên nhân t phía ngân hàng 66
2.3.3.2 Nguyên nhân t phía doanh nghip vay vn 67

Danh mc tài liu tham kho
Ph lc DANH MC CÁC T VIT TT Basel Hip c quc t v giám sát hot đng ngân hàng
CIC Trung tâm thông tin tín dng NHNN
CAPEX Capital Expenditures – Chi phí vn
CFO Dòng tin t hat đng kinh doanh (Cash Flow from Operation)
CBTD Cán b tín dng
CT TNHH Công ty trách nhim hu hn
CP C phn
D&A Khu hao và tr dn (Depreciation & Amortization)
DN Doanh nghip
DNNN Doanh nghip Nhà Nc
DN FDI Doanh nghip có vn đu t nc ngoài
EBIT Li nhun trc thu và lãi vay (Earnings Before Interest and
Taxes)
EBITA Li nhun trc thu, lãi vay và tr dn (Earnings Before Interest

DANH MC CÁC BNG BIU
Trang
 Bng 2.1: Kt qu kinh doanh VCB t nm 2006 đn Quý 3/2012 34
 Bng 2.2: Tình hình tng trng tín dng t nm 2006 đn ht Q3/2012 35
 Bng 2.3: C cu d n tín dng ti VCB theo loi hình DN qua các nm
2006 đn ht Quý 3/2012 36
 Bng 2.4: C cu d n tín dng ti VCB theo ngành kinh t qua các nm
2006 đn ht Quý 3/2012 37
 Bng 2.5: Bng t l n xu ti Vietcombank qua các nm 2006 đn ht Quý
3/2012 38
 Bng 2.6: Bng phân loi d n theo điu 6 & điu 7-Quyt nh 493/2005/
Q- NHNN 40
 Bng 2.7: Quy trình chm đim xp hng doanh nghip ti Vietcombank 47
 Bng 2.8: Bng phân loi xp hng tín dng đi vi DN 53
 Bng 2.9: T trng xp hng khách hàng phân theo loi hình doanh nghip t
nm 2010-Quý 3/2012 55
 Bng 2.10: Bng thng kê các li liên quan đn XHTD ti Vietcombank 60
 Bng 3.1 : Bng đ xut t trng đim các ch tiêu phi tài chính 77

1
PHN M U
1. Lý do chn đ tài:
Trong kinh doanh ngân hàng, hot đng tín dng là nghip v c bn, sinh
li ch yu cho NHTM. Tuy nhiên, hot đng tín dng cng cha đng hu ht ri
ro nghiêm trng, gây tn tht ln cho ngân hàng. Thc hin qun lý ri ro nht là
ri ro tín dng nhm đm bo an toàn và nâng cao cht lng tín dng là yêu cu
quan trng hàng đu đ n đnh và phát trin ca NHTM.
Trong nhng nm qua, hot đng tín dng ca các NHTM đã có nhng đóng
góp to ln cho s phát trin kinh t ca đt nc, đc bit là h thng NHTMCP
Ngoi Thng Vit Nam. Là mt trong nhng ngân hàng thng mi c phn ln
nht nc, VCB đã không ngng ci tin quy trình nghip v tín dng nhm làm
gim đn mc thp nht t l n xu. Tuy nhiên, tình hình n quá hn vn còn  t
l cao. Nguyên nhân ca tình trng này là do h thng qun lý tín dng vn còn hn
ch, không đánh giá đúng và chính xác v mc đ ri ro tín dng ca khách hàng.
T nm 2010, Vietcombank đã bt đu trin khai h thng xp hng tín dng
đi vi doanh nghip trên toàn h thng nhm phân tích , đánh giá và phân loi
khách hàng chính xác hn. Hn na, trong giai đon hin nay, vi s cnh tranh
gay gt gia các NHTM , ngoài vic la chn các khách hàng trung thành , có tình
hình tài chính lành mnh , luôn tr lãi và gc đúng hn thì vic xp hng cho các
khách hàng còn có ý ngha xây dng chính sách lãi sut và hn mc tín dng phù
hp cho tng loi khách hàng. Tuy nhiên , h thng chm đim và xp hng tín
dng khách hàng hin nay ca VCB vn còn hn ch, mt s đim cha phù hp
vi chun mc quc t và tình hình thc t nên kt qu XHTD cha phn ánh đúng
nng lc ca khách hàng, làm hn ch công tác qun tr điu hành trong hot đng
tín dng và qun lý ri ro tín dng . Vic xây dng và hoàn thin h thng XHTD
phù hp vi chun mc quc t và thc tin các DN vay vn là rt cn thit nhm

thêm quan đim ca mình khi xây dng gii pháp hoàn thin hot đng XHTD đi
vi DN ti VCB t nay cho đn nm 2020.
+ Tình hình nghiên cu trong nc liên quan đn đ tài:
Hot đng XHTD tuy đã xut hin ti Vit Nam đc hn 10 nm nhng vn còn
ht sc mi m. T nm 2002 đn nay, đã có nhiu công trình, bài vit , tp chí,
3
sách, nghiên cu và trình bày các vn đ liên quan đn XHTD nh: Ngân hàng Nhà
Nc, Quyt đnh 473/Q-NHNN: Trin khai đ án phân tích , xp lai tín dng
doanh nghip, 2004 ; Trn Th K, Hoàn thin xp hng tín nhim các doanh
nghip vay vn ti NHTM Vit Nam. Lun án Tín s kinh t 2003; TS Nguyn
c Trung , Phng pháp c tính tn tht tín dng da trên h thng c s d
liu đánh giá ni b,2005, TS Trn c Sinh (2002) nh mc tín nhim ti Vit
Nam, NXB TPHCM. Nhìn chung , đây là các công trình nghiên cu các vn đ lý
thuyt liên quan đn quá trình xây dng và ng dng xp hng tín dng trong công
tác thm đnh cho vay và phát hành chng khoán n. Da trên kt qu rút ra t các
nghiên cu này, s là c s lý lun và thc tin đ tác gi đ xut các gii pháp
hoàn thin hot đng XHTD đi vi DN ti Vietcombank
3. Mc tiêu nghiên cu:
- Nghiên cu c s lý lun v xp hng tín dng, mô hình, phng pháp và các ch
tiêu dùng trong đánh giá xp hng tín dng doanh nghip.
- Trên c s nghiên cu đó, lun vn s đi sâu phân tích ni dung và thc trng hot
đng xp hng tín dng đi vi doanh nghip ti NHTMCP Ngoi Thng Vit
Nam, nêu lên nhng u đim và hn ch, qua đó đ xut các gii pháp nhm hoàn
thin h thng.
4. i tng và phm vi nghiên cu:
+ i tng nghiên cu:
Thc hin nghiên cu các ni dung xp hng tín dng đi vi doanh nghip ti

+ Phng pháp thng kê: đây là phng pháp đc s dng nhm thu thp và x lý
các d liu xp hng ca các doanh nghip vay vn ti VCB theo thành phn kinh t
nhm đa ra các kt lun đánh giá thc trng XHTD đi vi DN ti VCB.
+ Phng pháp so sánh và tng hp: da trên kt qu phân tích đt đc , lun vn
s so sánh các ni dung đánh giá xp hng ca VCB vi các tiêu chun đánh giá
ph bin trên th trng xp hng tín dng th gii, sau đó tng hp nhng mt đt
đc và nhng tn ti ca h thng XHTD ti VCB cng nh nguyên nhân tn ti ,
t đó đ xut các gii pháp hoàn thin h thng
6. Ý ngha khoa hc và thc tin ca đ tài nghiên cu
 tài hng đn vic hoàn thin h thng XHTD đi vi DN ti VCB, nhm xây
dng mt h thng chun mc trong vic đánh giá xp hng khách hàng góp phn
nâng cao cht lng tín dng ca VCB.
5
7. Kt cu lun vn:
Luaän vaên bao goàm 3 chöông :
- Chng 1: Tng quan v xp hng tín dng đi vi doanh nghip trong hot đng
ngân hàng
- Chng 2: Thc trng xp hng tín dng đi vi doanh nghip ti Ngân hàng
TMCP Ngoi Thng Vit Nam
- Chng 3: Gii pháp hoàn thin hot đng xp hng tín dng đi vi doanh
nghip ti Ngân hàng TMCP Ngoi Thng Vit Nam
Kt lun và kin ngh
ti và kh nng tr n trong tng lai.
7
1.1.2 Vai trò ca xp hng tín dng:
1.1.2.1 i vi Ngân hàng thng mi:
H thng XHTD hiu qu cho phép qun lý và giám sát nhng thay đi và xu
hng thay đi mc đ ri ro ca khách hàng hoc các khon tín dng, đng thi ti
u hóa li nhun cho các TCTD. Vai trò ca h thng XHTD ni b th hin 
nhng đim chính sau:
 H tr phê duyt tín dng: ci thin tính chính xác và hiu lc ca vic ra
quyt đnh cp tín dng, cung cp phng tin h tr đ quá trình này tr nên hiu
qu, tit kim thi gian, chi phí và gim bt s can thip t con ngi. Trong giai
đon thm đnh, kt qu XHTD đc s dng đ quyt đnh vic đng ý hay t chi
cp tín dng cho khách hàng, ti u hóa t l phê duyt các đ ngh vay vn thông
qua vic xác đnh mt mc đim t chi.
 Thc hin qun tr ri ro tín dng: XHTD ni b là mt công c đ đánh giá
mc ri ro ca khách hàng. H thng XHTD chun mc s giúp ngân hàng đánh giá
kh nng mt khách hàng “tt” hoc “xu”, cng nh xác đnh xác sut v n ca
khách hàng. Nh tích hp trong nó các nguyên tc, khung, chính sách và tiêu chun
tín dng c bn ca ngân hàng, h thng XHTD to ra mt cn c đc lp đ TCTD
đánh giá hiu qu quá trình qun tr ri ro ca các b phn có trách nhim liên quan,
bo đm rng chc nng cp tín dng đc qun lý phù hp, các tài sn có ri ro tín
dng nm trong các gii hn , thng nht vi các tiêu chun thn trng, và kh nng
phát hin sm các khon tín dng xu.
 H tr xác đnh giá khon tín dng: mc giá chào cho khon tín dng phi
phù hp và đ đ bi hoàn tn tht tín dng, và tng ng vi mc đ ri ro. XHTD
phân loi các mc đ ri ro, và là mt trong nhng cn c tin cy đ xác đnh giá cho
các khon tín dng, theo nguyên tc mc XHTD thp (ri ro cao) s tng ng vi

ngành kinh t, lnh vc hot đng ca các doanh nghip. Trong quá trình c phn hóa
đang din ra mnh m nh hin nay, thông tin xp hng tín dng doanh nghip là
ngun thông tin tt giúp cho vic đnh giá DN trong quá trình c phn hóa và c hi
tham gia th trng chng khoán trong và ngoài nc.
1.1.2.3 i vi doanh nghip
i vi các doanh nghip, kt qu xp hng có th xem nh “ giy chng nhn
sc khe” trong vic tip cn vn ngân hàng cng nh tìm kim c hi hp tác đu
9
t, phát trin sn xut kinh doanh vi các đi tác nc ngoài.
Thông thng khi xp hng doanh nghip phc v cho hot đng cho vay,
Ngân hàng s đa ra mt ngng an toàn, doanh nghip nào đt  ngng quy đnh
thì s có nhiu c hi tip cn đc ngun vn. Doanh nghip nào có th hng cao
s đc cho vay vi nhng điu kin u đãi v hn mc tín dng, v lãi sut cho
vay… Ngc li, doanh nghip có th hng thp s khó khn hn trong vic tip cn
các ngun vn. Do đó, bng xp hng tín dng là c s đ doanh nghip đánh giá li
và phn đu đ có th đt ngng an toàn; nu cha đt thì phi đt ra l trình thc
hin đ đt đn.
Bên cnh đó da vào các ch tiêu xp hng, doanh nghip s t đánh giá đc
tình hình tài chính và hot đng kinh doanh ca mình, tìm ra nhng đim mnh,
đim yu, t đó, đ ra bin pháp, phng hng khc phc nhng thiu sót, đ hot
đng ca mình đt hiu qu hn.
1.1.2.4 i vi các nhà đu t và th trng chng khoán:
Xp hng tín dng doanh nghip cung cp nhng thông tin đa chiu v tình
hình tài chính , c cu t chc, môi trng ni b , nng lc lãnh đo ca ngi
đng đu DN, chính sách u đãi ca Nhà Nc, các mi quan h kinh doanh….là c
s đ đánh giá và la chn danh mc, t đó đa ra quyt đnh đu t. Các t chc
xp hng tín dng chính là ni cung cp nhng thông tin chính xác cn thit cho nhà

tiêu nh : kh nng thanh khon , k hn, lãi sut , mnh giá , các ri ro có th gp
phi.
 Vit Nam hin nay mi ch tp trung xp hng các doanh nghip và cá nhân .
Xp hng quc gia và các công c đu t thì cha thc hin mà ch có các t chc
xp hng ln nh Moody’s, S&P hay Fitch… xp hng.
1.1.4 Nguyên tc xp hng tín dng
Thc hin xp hng tín dng phi da trên các nguyên tc thng nht, vn dng
nht quán ,n đnh. Các nguyên tc chun mc đc vn dng cho phép vic xp
hng đc chuyên sâu, không thiên v, đúng thi hn và có uy tín, c th nh sau :
+ Vic thu thp thông tin, s liu v khách hàng phi đy đ, liên tc, đáng tin
cy và có ngun gc. S dng cùng lúc nhiu ngun thông tin đ có đc cái nhìn
toàn din v tình hình tài chính khách hàng đi vay.
+ Xp hng tín dng trên c s thông tin tng chu k sn xut kinh doanh ca
11
khách hàng ( thông thng là 1 nm), thc hin đánh giá li nu khách hàng có bin
đng bt thng .
+ Xp hng chú ý đn các yu t nh hng đn n đnh dài hn ca khách
hàng.
+ ánh giá ri ro mt cách toàn din thng nht da vào h thng các thông tin,
h thng thang đim chun thích hp , h thng ký hiu nht đnh…
+ B phn xp hng tín dng thc hin công vic đc lp vi b phn tín dng
+ Phù hp vi tình hình thc t môi trng hot đng , kh nng ca các doanh
nghip.
1.1.5 Phng pháp thc hin xp hng tín dng:
 xp hng tín dng, các t chc xp hng trên th gii và các ngân hàng thng
mi có th s dng phng pháp chuyên gia, mô hình toán hc hoc c hai.
1.1.5.1 Phng pháp đnh tính (Phng pháp chuyên gia):

đng ca doanh nghip, có so sánh vi ch tiêu trung bình ca các nhóm doanh
nghip tng đng.
(4) Tính tng đim cho tng ch tiêu sau khi nhân s đim vi trng s theo
tng ch tiêu trên báo cáo tài chính và trng s nhân t.
(5) Xp hng da vào công thc tính đim cho tng ch tiêu.
1.1.6 Các mô hình xp hng tín dng
Hin nay, đã có nhiu mô hình v XHTD. Các mô hình t đn gin đn phc
tp, có mô hình nng v các ch tiêu đnh tính, có mô hình nng v các ch tiêu đnh
lng, và mi mô hình đu có nhng u th và nhng hn ch nht đnh. Do đó,
điu quan trng, tùy thuc vào đc đim và điu kin thc tin mà mi NHTM t
chn cho mình mt mô hình thích hp.
1.1.6.1 .Mô hình chm đim đn gin:
ây là mô hình XHTD khách hàng đã có t lâu nhm đánh giá khách hàng
vay vn qua các hot đng phân tích ca cán b tín dng thông qua các ch tiêu tài
chính và phi tài chính. Mô hình này là mt trong nhng mô hình ht sc đn gin
và d thc hin đ XHTD khách hàng.
* Các ch tiêu tài chính thng s dng đ đánh giá bao gm:
13
- Các t s thanh khon dùng đo lng kh nng thanh toán n ngn hn ca DN
nh: h s thanh khon hin thi, h s thanh khon nhanh, h s kh nng thanh
toán tng quát, h s kh nng tr lãi….
- Các ch tiêu v hiu qu hot đng đ đo lng mc đ hiu qu trong vic s
dng tài sn ca DN chng hn nh: vòng quay hàng tn kho, vòng quay khon
phi thu, k thu tin bình quân, vòng quay tng tài sn.
-Các t s đòn by tài chính đ đo lng mc đ s dng n đ tài tr cho hot
đng ca DN, chng hn nh: H s n so vi vn ch s hu, h s n so vi tng
tài sn, h s tài tr vn ch s hu, h s n dài hn, phân tích h s kh nng

- Hn ch ca mô hình này là nó ph thuc vào mc đ chính xác ca ngun thông
tin thu thp, kh nng d báo cng nh trình đ phân tích , đánh giá ca cán b tín
dng. Bên cnh đó, các ch tiêu phi tài chính ch yu da vào đánh giá ch quan và
kinh nghim ca CBTD nên khó có th phn ánh chính xác mc đ ri ro ca DN.
- Các NHTM s dng mô hình này s chu chi phí cao do tn nhiu thi gian đ
đánh giá và đòi hi CBTD phi có tính chuyên nghip, có thâm niên, k nng phân
tích .
-Mô hình này rt khó khi đo lng vai trò ca tng yu t tác đng đn mc hng
tín nhim ca DN , và vì vy không có tác dng t vn đi vi DN cng nh đi vi
vic thm đnh h s khon vay.
1.1.6.2 Mô hình đim s Z ca Altman:
Mô hình đim s Z là mt mô hình đnh lng da trên vic mô hình hóa các
mi quan h gia các bin qua đó phn ánh cht lng tín dng và các yu t nh
hng đn cht lng tín dng t phía khách hàng.
Mô hình đim s Z do Edward I. Altman (1968) xây dng và thông thng
đc s dng đ xp hng tín nhim đi vi DN. Mô hình này dùng đ đo xác sut
v n ca DN thông qua các đc đim c bn. i lng Z là thc đo tng hp đ
phân loi ri ro đi vi ngi vay và ph thuc vào các yu t tài chính ca ngi
vay (X
j
). T mô hình này tính đc xác sut v n ca ngi vay trên c s s liu
trong quá kh. Altman đã xây dng mô hình cho đim nh sau:
Z=1,2 X
1
+ 1,4 X
2
+ 3,3 X
3
+ 0,6 X
4

Vi cụng thc ny , theo tớnh toỏn v thc t cho thy :
Nu Z

>2,6 Doanh nghip nm trong vựng an ton, cha cú nguy c phỏ sn
Nu 1.2< Z

<2.6: Doanh nghip nm trong vựng cnh bỏo, cú th cú nguy c
phỏ sn
Nu Z

<1.1: Doanh nghip nm trong vựng nguy him, nguy c phỏ sn
cao.
Z= 3,25 + 6,56 X1 + 3,26 X2 + 6,72 X3 + 1,05 X4
Di õy l xp hng tớn dng da trờn ch s Z

Trích đoạn Ni dung đánh giá x ph ng doanh nghi pti VCB Nguyên nhâ nt phía ngân hàng Các gi i pháp hồn thi nv mt ni dun gh th ng Hồn th in khung pháp lý cho ho tđ ng XHTD

---