B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH NGUYN NGC THÚY
GII PHÁP TÍN DNG BÁN L TI
NGÂN HÀNG THNG MI C
PHN U T VÀ PHÁT TRIN
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH NGUYN NGC THÚY
GII PHÁP TÍN DNG BÁN L TI
NGÂN HÀNG THNG MI C
PHN U T VÀ PHÁT TRIN
VIT NAM - CHI NHÁNH THÀNH
PH H CHÍ MINH
Chuyên ngành : TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Mã s : 60340201
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc nhng t vit tt
Danh mc các bng và biu đ
LI M U
Chng 1 C S LÝ LUN V HOT NG TÍN DNG BÁN L
TRONG CÁC NGÂN HÀNG THNG MI
1.1. Tín dng bán l ngân hàng 1
1.1.1. Khái nim v tín dng bán l 1
1.1.2. c đim ca tín dng bán l 3
1.1.3. Các sn phm tín dng bán l 5
1.1.4. Phân loi tín dng bán l 6
1.1.5. Vai trò ca tín dng bán l 9
1.2 Khái nim tng trng tín dng bán l và s cn thit đ tng
trng tín dng bán l trong tình hình hin nay
12
1.2.1. Khái nim tng trng tín dng bán l 12
1.2.2. S cn thit đ tng trng tín dng bán l trong tình hình hin nay 12
nhng nm gn đây (giai đon 2008 – 09/2012)
32
2.1.2.1. Tình hình kinh t - xã hi Thành ph H Chí Minh hin nay 32
2.1.2.2. Tình hình hot đng kinh doanh ca Ngân hàng TMCP u t và
Phát trin Vit Nam - Chi nhánh Thành ph H Chí Minh trong
nhng nm gn đây (giai đon 2008 – 09/2012)
34
2.2. ánh giá thc trng hot đng tín dng bán l ti Ngân hàng
TMCP u t và Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph
H Chí Minh
42
2.2.1. Khái quát tình hình tín dng bán l và nhu cu tín dng bán l ti
các Ngân hàng thng mi
42
2.2.2. Quy trình và h thng xp hng tín dng bán l ti Ngân hàng
TMCP u t và Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H
Chí Minh
44
2.2.2.1. Quy trình tín dng bán l 44
2.2.2.2. H thng xp hng khách hàng cá nhân 47
2.2.3. Các sn phm tín dng bán l ti Ngân hàng TMCP u t và Phát
trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh
49
2.2.4. ánh giá thc trng hot đng tng trng tín dng bán l ti Ngân
3.1. nh hng chin lc phát trin ca Ngân hàng TMCP u
t và Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh
trong thi gian ti
71
3.1.1. nh hng chin lc phát trin ca Ngân hàng TMCP u t và
Phát trin Vit Nam trong thi gian ti
71
3.1.2. nh hng chin lc phát trin ca Ngân hàng TMCP u t và
Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh trong thi
gian ti
72
3.2. Gii pháp tín dng bán l ca Ngân hàng TMCP u t và
Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh
75
3.2.1. Gii pháp thuc v Ngân hàng Nhà nc 76
3.2.2. Gii pháp thuc v Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit
Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh
77
3.2.2.1. Gii pháp v chính sách kinh doanh ca Ngân hàng TMCP u t
và Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh
77
3.2.2.2. Gii pháp v qun tr điu hành 77
3.2.2.3. Gii pháp nghiên cu hoàn chnh quy trình, nghip v tín dng bán
l trong điu kin mi
79
BIDV Ngân hàng Thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam
BIDV-HCM Ngân hàng Thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam -
Chi nhánh Thành ph H Chí Minh
BIDV-SGD2 Ngân hàng Thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam -
Chi nhánh S giao dch 2
BIDV-NKKN Ngân hàng Thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam -
Chi nhánh Nam K Khi Ngha
CBQHKHCN Cán b quan h khách hàng cá nhân
CBQTTD Cán b qun tr tín dng
DVKHCN Dch v khách hàng cá nhân
EXIMBANK Ngân hàng Thng mi c phn Xut Nhp Khu Vit Nam
GTCT Giy t có giá
HV Huy đng vn
KIENLONGBANK-SG
Ngân hàng Thng mi c phn Kiên Long – Chi nhánh Sài Gòn
NHNN Ngân hàng nhà nc
NHTM Ngân hàng thng mi
PGD Phòng giao dch
PQHKHCN Phòng quan h khách hàng cá nhân
OCENBANK Ngân hàng Thng mi c phn i Dng
QTTD Qun tr tín dng
SACOMBANK Ngân hàng Thng mi c phn Sài Gòn Thng Tín
TDBL Tín dng bán l
TECHCOMBANK Ngân hàng Thng mi c phn K Thng Vit Nam
TMCP Thng mi c phn
TP.HCM Thành ph H Chí Minh
TSB Tài sn đm bo
VIETCOMBANK Ngân hàng Thng mi c phn Ngoi Thng Vit Nam
VIETINBANK-HCM Ngân hàng Thng mi c phn Công Thng Vit Nam-Chi
nhánh Thành ph H Chí Minh (Chi nhánh 1)
2.11
D n tín dng bán l ti BIDV-HCM giai đon 2008 – 09/2012 57
2.12
D n tín dng bán l có tài sn đm bo ti BIDV-HCM 59
2.13
Cht lng tín dng bán l ti BIDV-HCM 60
DANH MC BIU , HÌNH
Biu đ Tên biu đ Trang
2.1 Tng tài sn ca BIDV-HCM 36
2.2 Tng ngun vn huy đng ca BIDV-HCM 37
2.3 C cu ngun vn huy đng theo thành phn kinh t 37
2.4 D n tín dng ti BIDV-HCM 38
2.5 Thu dch v ròng ti BIDV-HCM 40
2.6 D n tiêu dùng tín chp ti BIDV-HCM 49
2.7 Tình hình cho vay h tr nhà ti BIDV-HCM 52
2.8 Tình hình cho vay cm c/chit khu GTCG ti BIDV-HCM 53
2.9 Tình hình tín dng bán l ti BIDV-HCM 58
Hình 1.1 S đ tín dng tiêu dùng gián tip 8
Hình 1.2 S đ tín dng tiêu dùng trc tip 8
Hình 2.1 S đ c cu t chc ca BIDV-HCM 31
LI M U
1. S cn thit ca đ tài:
Hu ht các ngân hàng thng mi Vit Nam đu cho vay bán l t lâu nhng
th trng này ch tht s sôi đng trong khong t nm 2007 tr li đây, khi các
Vic nghiên cu đ đa ra gii pháp khc phc nhng khó khn và đy mnh
tng trng tín dng bán l ti Chi nhánh mt cách phù hp và khoa hc là vô cùng
cp thit, vi hy vng s m ra mt hng đi mi cho s phát trin tín dng bán l
ca Chi nhánh nói riêng và Ngân hàng TMCP u t và Phát trin nói chung.
Qua vic nghiên cu đ tài giúp chúng ta nhn đnh v tm quan trng ca tín
dng bán l, t đó đa ra nhng gii pháp m rng tín dng bán l ti Ngân hàng
TMCP u t và Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh, xây
dng phng pháp tng trng tín dng bán l thc tin, tn dng th mnh ca
mình và khai thác tim nng vn có ca th trng. Qua đó, Chi nhánh ti đa hóa li
nhun, gim thiu ri ro và phc v mt cách linh hot, đáp ng tt nht nhu cu
khách hàng.
3. i tng và phm vi nghiên cu:
- i tng: tài tp trung vào các lý lun và thc tin phát sinh liên quan
đn tín dng bán l, các sn phm tín dng bán l và thc tin mô hình tín dng bán
l ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H
Chí Minh và các ngân hàng thng mi trên đa bàn thành ph H Chí Minh đ
nhn đnh đc tm quan trng ca tín dng bán l ti Chi nhánh.
- Phm vi nghiên cu: Da trên hot đng tín dng bán l ti Ngân hàng TMCP
u t và Phát trin Vit Nam - Chi nhánh thành ph H Chí Minh t nm 2008
đn tháng 09 nm 2012, t đó đa ra nhng gii pháp tng trng tín dng bán l
ca Chi nhánh.
4. Phng pháp nghiên cu:
S dng phng pháp phng pháp thu thp thông tin, nghiên cu thng kê, so
sánh, phân tích…đi t c s lý thuyt đn thc tin nhm gii quyt và làm sáng t
mc đích đt ra trong lun vn.
5. Cu trúc ni dung nghiên cu:
Ngoài phn m đu và phn kt lun, lun vn đc chia làm 3 chng, c th:
Chng 1: C s lý lun v Ngân hàng và hot đng tín dng bán l ngân
hàng thng mi.
Chng 2: Thc trng tín dng bán l ti Ngân hàng TMCP u t và Phát
th gii có hai cách hiu khác nhau v tín dng bán buôn và tín dng bán l.
Th nht, cách hiu truyn thng coi tín dng bán buôn tng t nh bán buôn
các loi hàng hóa thông thng khác, đó là hình thc cho vay thông qua th trng
tài chính (th trng tin t liên ngân hàng) hoc cho vay đi vi các trung gian tài
chính khác (các ngân hàng thng mi, qu, các t chc làm đi lý y thác), không
cho vay trc tip đn ngi vay cui cùng, không tính đn quy mô giá tr khon
vay. Trong khi đó, tín dng bán l là hình thc cho vay trc tip đn ngi vay cui
cùng vi các khon cho vay có quy mô giá tr khác nhau. Ngi vay cui cùng
đây không phân bit theo quy mô ln hay nh, mà ch yu đc xác đnh là ngi
trc tip s dng vn vay đa vào đu t, không thc hin vic cho vay tip ti các
đi tng khác.
2
Th hai, hin là cách hiu đang áp dng nhiu nc, tín dng bán buôn là
hình thc cho vay dành cho các doanh nghip ln (k c các ngân hàng thng mi
khác) hoc cho vay nhng khon vay có quy mô ln. Tín dng bán l bao gm tt
c các khon cho vay trc tip đn các ngi vay cui cùng là các cá nhân, h gia
đình và doanh nghip va và nh.
nc ta vic đi sâu tìm hiu ni dung, khái nim và s dng các mô hình tín
dng bán buôn, bán l gn đây mi đc quan tâm. Trong thc t, nhng tiêu chí
phân đnh gia bán buôn, bán l nêu trên ch là tng đi và không mang tính ph
bin đi vi mi quc gia, các ngân hàng, nó thay đi theo thi gian, tùy thuc vào
điu kin thc tin cng nh mc đích qun lý tng ni.
Theo Tin s Lê Khc Trí, “tín dng bán l là nhng hình thc cho vay trc tip
đn các ngi vay cui cùng, ch yu là các cá nhân, h gia đình, các doanh nghip
nh và va” (Ngun “Th trng Tài chính – Tin t” s 14, nm 2006).
Theo các chuyên gia kinh t ca Hc vin Công ngh Châu Á – AIT, dch v
ngân hàng bán l là cung ng sn phm, dch v ngân hàng ti tng cá nhân riêng
Ü Mc đích vay nhm phc v nhu cu tiêu dùng ca cá nhân, h gia đình và
b sung vn sn xut kinh doanh cá th. Do vy, ngun tr n ca các khon vay
thng t tin lng hàng tháng, kinh doanh ca khách hàng, không nht thit phi
là kt qu ca vic s dng vn vay. ây là ngun thu nhp tng đi n đnh đ
tr n vay, tuy nhiên cht lng các thông tin tài chính ca khách hàng vay thng
khó xác đnh và kim chng đc bit là đi vi các h kinh doanh do không có báo
cáo tài chính, mà ch là s theo dõi s sách, hóa đn bán l
Ü Nhu cu đc cp tín dng bán l ca khách hàng chu tác đng mnh và ph
thuc ln vào chu k kinh t. Khi nn kinh t thnh vng, đi sng ngi dân đc
nâng cao, thu nhp cao thì chi tiêu tng, đu t cho sn xut kinh doanh, dch v
nh l sinh li cao. Ngc li, khi nn kinh t suy thoái, tht nghip tng, rt nhiu
cá nhân, h gia đình, hn ch chi tiêu, vay mn.
Ü Là hình thc bán l, giá tr ca các khon vay thng nh l, s lng ln
dn đn chi phí khon vay cao. Do vy, lãi sut khon vay tiêu dùng thng cao
hn lãi sut các khon vay thng mi.
Ü T trng tín dng trung dài hn đi vi tín dng bán l có xu hng cao hn
4
mc bình quân chung, do các nhu cu vay trung dài hn mua nhà , đt , tiêu dùng
tín chp chim t trng ln; bên cnh đó, khách hàng vay thng không ch đng
k hoch v dòng tin, nhu tín dng bán l thông thng có thi hn trên 12 tháng.
Ü Tín dng bán l có đ ri ro cao th hin ba góc đ:
- Th nht: Luôn tn ti nhóm khách hàng chây ì, la đo.
- Th hai: Các ri ro khách quan nh suy thoái kinh t, mt mùa, tht nghip,
bnh tt, tâm lý tiêu dùng ca dân c, mc đ n đnh xã hi
- Th ba: Các ri ro ch quan nh là tình trng công vic, sc kho ca
khách hàng, din bin tâm lý ca khách hàng nh hng đn tài chính và kh nng
ng nhu cu đa dng và ngày càng nâng cao ca khách hàng. Các sn phm đc
thit k trên c s nghiên cu k nhu cu khách hàng, cn c theo mc đích s
dng vn vay, mt s sn phm ph bin hin nay gm:
Ü Sn phm cho vay nhu cu nhà : là sn phm cho vay các nhu cu v nhà
vi mc đích đ hoc đu t nh, bao gm: mua nhà , nhn chuyn nhng
quyn s dng đt (đã hình thành, cha hình thành) gia khách hàng vi bên bán
là cá nhân, h gia đình hoc t chc, ch đu t d án phát trin nhà , xây dng,
ci to, sa cha nhà .
Ü Sn phm cho vay mua ôtô: h tr khách hàng có nhu cu vay vn đ mua ô
tô phc v nhu cu đi sng hoc phc v mc đích kinh doanh.
Ü Sn phm cho vay du hc: cho vay vn đi vi khách hàng cá nhân, nhm
đáp ng nhu cu chng minh nng lc tài chính, thanh toán chi phí hc tp và sinh
hot phát sinh trong quá trình hc tp ca du hc sinh.
Ü Sn phm cho vay tiêu dùng tín chp: là sn phm vay vn đi vi khách
hàng cá nhân có nhu cu vay vn phc v đi sng vi ngun tr n là thu nhp t
tin lng (thng, ph cp) thng xuyên, n đnh hàng tháng/quý và các khon
thu nhp hp pháp khác.
Ü Sn phm cho vay đu t và kinh doanh chng khoán: là sn phm cho
nhà đu t vay bng đng Vit Nam đ kinh doanh chng khoán và ng trc tin
bán chng khoán đã đc khp lnh công ty chng khoán.
6
Ü Sn phm chit khu giy t có giá: mua giy t có giá cha đn hn thanh
toán ca khách hàng đáp ng nhu cu ca các khách hàng vi hình thc chit khu
có hoàn li và chit khu không hoàn li. Các giy t có giá bao gm: k phiu, trái
phiu, chng ch tin gi, và các giy t có giá khác.
Ü Sn phm cho vay bo đm bng giy t có giá, th tit kim: sn phm
nhm đáp ng ngay tc thi nhu cu ng trc tin gi ca khách hàng bng cách
thc này thng áp dng cho các khon vay không đ kh nng thanh toán ht mt
ln s n vay. ây là hình thc cho vay ch yu ca các ngân hàng thng mi, loi
hình vay này giúp cho khách hàng vay không b áp lc tr n vào cui k cao.
- Cho vay phi tr góp: tin vay đc khách hàng thanh toán cho ngân hàng
ch mt ln khi đn hn. Thng khon cho vay tiêu dùng phi tr góp ch đc cp
cho các khon vay giá tr nh, thi hn vay ngn (thng di 1 nm), đi tng
khách hàng thu nhp khá cao. Trong thc t, khon cho vay tiêu dùng cp theo hình
thc này là rt ít.
- Cho vay tun hoàn: là khon vay mà ngân hàng s cp cho khách hàng mt
hn mc tín dng đc duy trì trong mt khong thi gian nht đnh, khách hàng có
quyn vay và tr nhiu ln mà không vt quá hn mc tín dng ca mình. Loi
vay này thng đc áp dng cho vay thu chi, th tín dng.
Ü Cn c vào ngun gc khon n
- Cho vay gián tip: là hình thc cho vay trong đó ngân hàng mua li các
khon n phát sinh do các công ty bán l đã bán chu hàng hóa, dch v cho ngi
tiêu dùng và thu li t khách hàng. Hình thc này ngân hàng cho vay thông qua các
doanh nghip bán hàng hoc làm các dch v mà không trc tip tip xúc vi khách
hàng. Ngân hàng và công ty bán l ký kt hp đng mua bán n. Trong hp đng,
ngân hàng thng đa ra các điu kin v đi tng khách hàng đc bán chu, s
tin bán chu ti đa và loi tài sn bán chu. Công ty bán l và ngi tiêu dùng ký
kt hp đng mua bán chu hàng hoá. Theo nguyên tc ngi mua hàng phi tr
trc mt phn giá tr ca hàng hoá. Cho vay tiêu dùng gián tip đc thc hin
theo s đ sau:
8
Hình 1.1: S đ tín dng tiêu dùng gián tip.
(2)
(5)
(3)
NGÂN HÀNG
9
(1) Ngân hàng và ngi tiêu dùng ký kt hp đng vay.
(2) Ngi tiêu dùng tr trc mt phn s tin mua tài sn cho công ty bán l.
(3) Ngân hàng thanh toán s tin mua tài sn còn thiu cho công ty bán l.
(4) Công ty bán l giao tài sn cho ngi tiêu dùng.
(5) Ngi tiêu dùng thanh toán tin vay cho ngân hàng.
Cho vay tiêu dùng trc tip có u đim linh hot hn cho vay tiêu dùng gián
tip. Khi khách hàng có quan h trc tip vi ngân hàng, có rt nhiu li th phát
sinh, có kh nng làm tha mãn quyn li cho c hai phía khách hàng ln ngân hàng.
1.1.5. Vai trò ca tín dng bán l
Ü i vi nn kinh t
Tín dng bán l đc dùng đ tài tr cho các nhu cu chi tiêu v hàng hoá, dch
v trong nc nên nó có tác dng rt tt trong vic kích cu, to điu kin cho vic
thúc đy tng trng kinh t. Thc t, nhu cu là vô hn song “nhu cu có kh nng
thanh toán” mi đáng quan tâm. Tín dng bán l giúp ngi tiêu dùng đc hng
các tin ích trc khi tích ly đ tin và đc bit quan trng hn, nó rt cn thit
cho nhng trng hp khi cá nhân có các chi tiêu có tính cp bách nh nhu cu chi
tiêu cho gia đình và y t.
i vi sn xut kinh doanh, s phát trin ca tín dng bán l đng ngha vi
vic tng trng ca cu, tc là sc mua ca ngi dân tng lên, t đó to nên s
sôi đng cho th trng hàng hoá tiêu dùng to ngun sng cho các khu vc sn
xut trong nc. Các nhà sn xut s gia tng sn xut, m rng quy mô sn xut,
m rng th trng, to ra nhiu công n vic làm. ng thi, to ra s cnh tranh
Bên cnh đó, thc t cho thy ri ro đi vi TDBL thng rt nh và cho vay cá
nhân, h gia đình so vi cho vay doanh nghip thng đn gin hn nhiu. Trong
khi đó, ngun thu ca ngân hàng thông qua hot đng TDBL cng ht sc đáng k
do lãi sut TDBL hp dn, đc bit là lãi sut thc tr rt cao. iu này khin cho
hot đng TDBL chim mt t trng nh trong c cu li nhun ca ngân hàng. Do
vy, vic m rng hot đng TDBL cho cá nhân và h gia đình là mt khuynh
hng kinh doanh có trin vng và an toàn cho ngân hàng.
Vic thc hin và tng trng hot đng TDBL cng là mt công c marketing
rt hiu qu, nhiu ngi s bit ti ngân hàng hn, t đó m rng đc mi quan
h vi các khách hàng. Ngân hàng s có nhng thun li trong hot đng huy đng
vn, đc bit là huy đng vn t dân c, giúp ngân hàng đa dng hoá đc sn
11
Ü i vi khách hàng
TDBL là các khon cho vay nhm tài tr cho nhu cu chi tiêu ca ngi tiêu
dùng. Do vy, khách hàng ca TDBL cng chính là ngi tiêu dùng, đc bit là
nhng ngi có thu nhp trung bình. Nh nhng khon TDBL, h có th mua sm
nhng hàng hoá cn thit có giá tr cao, tho mãn nhu cu tiêu dùng và ci thin
cuc sng ngay c khi kh nng tài chính hin ti ca h cha cho phép.
Thc t con ngi có rt nhiu nhu cu thit yu và có ý ngha trong cuc sng,
các nhu cu này ngày càng tng lên c v s lng và cht lng cùng vi mc tng
lên ca nn kinh t và khoa hc k thut. Do đó, vi TDBL thì ngi tiêu dùng s
phi hp đc gia vic thoã mãn các nhu cu, yu t thi gian, kh nng thanh
toán hin ti và tng lai. Ví d nh nhu cu v mua sm, sa cha nhà ca, mua
các đ dùng tin nghi sinh hot, mua sm các phng tin nh xe máy, ô tô,
iu này có ngha là ngi tiêu dùng s tìm cách đ hng th trc s tin s
có trong tng lai. Nu phân tích theo khía cnh tài chính, vic mn tin trc ca
Ngân hàng đ tiêu dùng khin chúng ta phi tr lãi thc cht cng ch là cách quy