- 1 -

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH



HOÀNG TH PHNG ANH TÁC NG CA A DNG HịA N GIÁ TR
DOANH NGHIP - NGHIÊN CU THC
NGHIM TI VIT NAM

LUNăVNăTHCăSăKINHă

TP.H Chí Minh - 2012
- 2 -

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH

- 4 -

DANH MC BNG BIU
Bng 1.1: Nhng nghiên cu thc nghim chính và kt qu mà các tác gi tìmăđc
trong bài nghiên cu
Bng 3.1: S phân b các mu quan sát caăcácăcôngătyătheoănmăca các côngătyăđnă
ngành vàăcôngătyăđaăngành
Bng 3.2: Danh sách phân ngành caăHOSEătheoăđnhănghaăca VSIC 2007
Bng 3.3: Thng kê mô t mt s bin chính v đcăđim tài chính ca doanh nghip
trong mu
Bng 4.1: Thng kê mô t các bin
Bng 4.2: Thng kê mô t mcăđ đaădng hóa
Bng 4.3: Thông kê mô t giaăcácănhómăcôngătyăđn ROA và TobinQ
Bng 4.4: Kt qu hi quy theo TobinQ
Bng 4.5: Kt qu hi quy theo ROA
Bng 4.6: Kt qu hi quy v mcăđ đaădngăhóaătácăđngăđn TobinQ
Bng 4.7: Kt qu hi quy v mcăđ đaădngăhóaătácăđngăđn ROA
Bng 4.8: Kt qu călngăProbităkhôngăcóăđ tr
Bng 4.9: Kt qu călngăProbităcóăđ tr - 5 -


kt qu phân tích thc nghim
39
4.2.1.

Phân tích mi quan h giaăđaădng hóa và giá tr doanh nghip
39
4.2.2. Phân tích mi quan h gia mcăđ đaădng hóa và giá tr doanh nghip 42
4.2.3. Phânătíchăcácăđc tính caăcôngătyătácăđngăđn vicăđaădng hóa. 45
4.2.4.Tóm tt kt qu nghiên cu 49
4.2.5. Mt s các gi ý chính sách cho vicăđaădng hóa 50
5. Nhng hn ch caăđ tàiăvàăhng nghiên cuăxaăhnătrongătngălai 52
- 6 -

5.1. Nhng hn ch caăđ tài 52
5.2.ăHng nghiên cuătrongătngălai 53
TÀI LIU THAM KHO 55
- 7 -

TÓM TT
Bài nghiên cu này s cung cp mt bng chng v mcăđ và giá tr ca công
tyăđaădng hóa thông qua vic s dng mt mu gm 872 quan sát các công ty niêm
yt trên s giao dch chng khoán TP.HCM (HOSE). Bài nghiên cu cho thy có mt
miătngăquanădngăgia đaădng hóa vi giá tr doanh nghipănhngăkhôngă tìmă
thy bng chng cho thy mi quan h giaăđaădng hóa và hiu qu hotăđng ca
doanh nghip. Tuy nhiên khi nghiên cu v mcăđ đaădng hóa thì tôi li thy rng
mcă đ đaă dng hóa càng nhiu (t 4 ngành tr nên) s có miă tngă quană dngă

lcăđ tr li cho câu hi này. Mc dù có s tn ti ca mtălng ln nghiên cu v
vn đ nàyănhngăchúngăvnăchaăđaăraăđc mt li gii thích thaăđáng.ăKt qu
ca h phân ra thành hai mng chính: Chinălc và Tài chính dnăđn vicăđaăraăcácă
kt lun mâu thun cho câu hi này. Trong nhiuănm,ănhiu hc gi đưăcoiăđaădng
hóaănhălàămt chinălc làm gim giá tr doanh nghip - bng chng ng h cho s
gim giá tr doanh nghip (nhă Langă vàă Stulz,ă 1994;ă Bergeră vàă Ofekă nmă 1995;ă
Servaesănmă1996;ăGrass,ă2010).ăT gócăđ tàiăchính,ăAmihudăvàăLevă(1981)ăđ ngh
rng câu hi quan trng nht phiăđc gii quytăđóălàăloi riăroăđc gimăkhiăđaă
dng hóa và liu rng các c đôngăcóăth đaădng hóa trong danh mcăđuătăcáănhână
ca h không? Nuăcácănhàăđuătăcóăth đaădng hóa vi chi phí thpăhnăsoăvi các
doanh nghip, doanh nghipăđaădng hóa s làm gim giá tr doanh nghip. Mt lot
các bài vit gnăđâyănghi ng v ýătng này và các nghiên cu v s giaătngăcaăđaă
dngăhóaăđưăđcăđ xut bi (Campa và Kedia, 2002; Villalonga, 2004a). Kt qu là,
nhng gì mà các hc gi giălàă"câuăđ đaădng hóa" vnăchaăđc gii quyt.
Lane et al. (1999) tranh lun rngăcâuăđ đaădng hóa bt ngun t nhng thiu
sót giaăcácăphngăphápătip cnătheoăhng Tài chính và Chinălc. Trong khi các
hc gi tài chính xem các doanh nghipănhămt danh mcăđuătămàăhiu qu ca
khonăđuătănày ph thuc ch yu vào các lcălng th trng, còn các nhà qun lý
- 9 -

chinălc coi danh mcăđuătălàăcácăngun lc và các kh nngăđc liên kt bi
nhngăngi to ra và s dng chúng.
Có mtăđcăđimăchungăđóălàăhin nay các nghiên cu hin có v đaădng hóa
doanh nghipăđu tp trung nghiên cu cho th trng M, có rt ít các nghiên cu v mi
quan h gia đaădng hóa và giá tr doanh nghip  bênăngoàiănc M,ăđc bit là trong
các th trng mi ni và kém phát trin,ăniămàăcácăth trng vn kém phát trin, mi
ch có mt s các nghiên cuănhăSheng-Syan Chena, Kim Wai Ho (1997) nghiên cu
choătrng hp caăSingaporeăvàăRodolfoăQ.ăAquinoăchoătrng hp ca Philippines và
Khanna and Palepu (2000) cho th trng nă. Cho nên trong bài nghiên cu này, tôi
mun xácăđnh miătngăquanăgiaăđaădngăhoáăvàăktăquăhotăđngăkinhădoanhăcaă

Bài nghiên cu này s so sánh thành qu giaăcôngătyăđa dngăhóaăvàăcôngătyăđnă
ngành bng cách s dng TobinQ và ROA nh mt binăphápăđoălng, kt qu thng kê
ch ra rngăcácăcôngătyăđaădng hóa thì ttăhnăsoăviăcácăcôngătyăđnăngành.ăPhânătíchă
hi quy ch ra rngăđaădng hóa có mt miătngăquanădngăvi giá tr doanh nghip,
nhngăkhôngătìm thy bng chng cho thyăđaădng hóa nhăhngăđn hiu qu hot
đng ca doanh nghip.ăPhânătíchăsâuăhnămcăđ caăđaădng hóa thì bài nghiên cu
cho thy rng khi mcăđ đaădng hóa nhiu (t 4 ngành tr lên) thì có mt s giaătngă
đángăk trong ch s tobinQ caăcácăcôngătyăđaăngànhăsoăviăcácăcôngătyăđnăngành,ăđng
thiăđưăthyăđc s tácăđng caăđaădngăhóaăđn hiu qu hotăđng ca doanh nghip.
Bên cnhăđóăkhiăhi quy ROA tôi thy rng quy mô doanh nghipăcóătngăquanăâmăvi
ROA, nên tôi tin hành kimăđnhăthêmăcácăđc tính ca doanh nghipăđóngăvaiătròănhă
th nào trong vic quytăđnhăđaădng hóa ca doanh nghip. Tôi tin hành chy hi quy
cácăđc tính ca doanh nghipănhăquyămô,ăli nhun, kh nngăđuătăti quytăđnhăđaă
dng hóa và kimăđnhăthêmăđ tr trong 1 thi k ca chúng và thy rng quytăđnhăđaă
dng hóa ca công ty s ph thuc vào quy mô công ty, li nhun trong quá kh ca công
ty. Công ty có quy mô lnăthng s tinăhànhăđaădng hóa, còn công ty có li nhun
trong quá kh ítăthìăcngăs thíchăđaădngăhóaăhnăđ có th tn dng nhng li ích t
vicăđaădng hóa trong vic ci thin li nhun caăcôngătyătrongătngălai.ăTrongăbàiă
phân tích này tôi không tìm thy bng chng cho thyăđuătăthìătácăđngăđn giá tr
doanh nghipăcngănhălàăquytăđnhăđaădng hóa.
- 11 -

Bài nghiên cu này đc trình bày thành nm phn chính nhăsau:
 Phn 1: tóm tt các bng chng thc nghimătrcăđâyăv mi quan h giaăđaă
dng hóa và giá tr doanh nghip.
 Phn 2: t nhng bng chng thc nghim trên th giiăđ đaăraăvnăđ nghiên
cu cho bài vit.
 Phn 3: tp trung gii thích các vnăđ v phngăphápăchng hnănhăla chn
mu, các binăvàăphngăphápăc lng.
 Phn 4: tho lun mt s kt qu săb mà nghiên cu cóăđc t vic chy mô

bo him n (Lewellen, 1971; Shleifer và Vishny, 1992), hiu qu kinh t do quy mô
sn xut (economies of scope ) (Teece, 1980; Teece, 1982) và giaătngăsc mnh th
trng (Scott,ă1982;ăTiroleănmă1995;ăVillalonga,ă2000).
1.1.1. Chi phí ca vic a dng hóa 1
hotăđng rent-seeking là nhng hotăđng mà các b phn trong công ty thc hin nhmăgiaătngămc xp hng
tín nhim t ngiăgiámăsát,ănhngăđiuăđóălàmăcho giá tr thngădăca công ty b gim khi so vi mt s hot
đng khác mà h có th thc hin thay vì tp trung vào hotăđng rent-seeking này (Prendergast, 1999). Thng
thì các nhà qun lý ca mt t chc dành phn ln thi gian, n lc và s khéo léo đ nhăhngăđn vic ra
- 13 -

Phn này cung cp mt cách chi tit các lp lun cho rngăđaădng hóa dnăđn
gim giá tr doanh nghip. Nhng lp lunăkhácănhauănhăsau:ă
1.1.1.1. Lý thuyt đi din
Lý thuytăđc tho lun rng rãi nht là "lý thuytăđi din" xem xét vic gim
giá tr doanh nghip caăđaădngăhóaănhălàăkt qu ca các vnăđ đi din gia nhà
qun lý và các c đông.ăCácănhàăqunălýăthng xuyên thc hin các hotăđng nhm
nâng cao li ích riêng ca h bng chi phí ca các c đông.ăJensenă(1986)ălp lun rng
các nhà qunălýă cóă xuă hng thâu tóm và qun lý các ngun lcă đ to thành mt
ngun lc có quy mô ln. Bi vì vic qun lý nhng ngun lc này cung cp cho h
quyn kim soát nhng li ích cá nhân. Nhng liăíchăcáănhânălàăgiaătngăsc mnh và
uy tín caăngi qun lý.
Shleifer và Vishny (1989) cho thy rng nhng nhà qunălýăcóăxuăhngăđuătă
các ngun lc có giá tr ca công ty hoc ca các c đôngăgiàuăcóăthànhănhng tài sn
c th ngay c khi khonăđuătăđóăkhôngălàmătiăđaăhóaăgiáătr cho công ty hoc ch

thâm niên và thành viên hiăđng qun tr luôn luôn xoay s đc đ có thêm vn ngay
c khi h đangăph trách mt b phn yuăhn. iu này là phù hp vi lý thuytăđc
đ xut bi Scharfstein và Stein (2000).
Rajan et al (2000)ăđ xut rngăđng lcăđng sau vic phân b không hiu qu
trong mt tpăđoànăđaădng hóa là do s đaădng caăcácăcăhiăđuătăvàăs phân b
các ngun lc gia các b phn ca công ty. Theo tác gi thì công ty có hai loiăcăhi
đuătăđóălàăđuătăhiu qu vàăđuătăphòngăth. ng thi theo quy tc thì thngădă
đc to ra bi mt đnăv c th phi đc chia s cho cácăđnăv khác. Nu các b
phnătngăt nhau v ngun lcăvàăcăhi thì thngădăđc to ra bi chúng s không
khác nhau nhiu. Trongă trng hpă đó,ă chínhă bn thân các nhà qun lý b phn s
khôngăcóăđngăcăđ điăchch khi la chn mcăđ hiu qu caăđuătăbi vì s tin
đc chia s cho cácăđnăv s không khác nhau nhiu. S không hiu qu phát sinh khi
các b phn khác nhau v ngun lc và căhi.ăNgi qun lý b phn bit rng nu b
phn khác nhau v ngun lcăvàăcăhi thì h s to ra thngădăkhôngăging nhau. Ít
nht mt nhà qun lý b phn to ra mc thngădăcaoăhnăs không sn lòng chia s
thngădăcaămìnhăvàădoăđóăôngăs thc hinăđuătăphòngăth. Tr s chính không th
- 15 -

buc các nhà qun lý b phn phi tuân theo các quy tc chia s,ănhngătr s chính có
th chuyn vnăđn các b phn cóăítăcăhiăđuătătrong mt n lc làm cho phn thng
dăca nó ít khác bit hnăso vi các b phn khác, t đóăngi qun lý b phn vi
nhngăcăhi đuătăttăhnăs la chn mcăđ hiu qu caăđuăt.ăDoăđóăs không
hiu qu ca ngun lc tr cp chéo din ra trong mt n lc nhm ngnăchn s không
hiu qu lnăhnăcóăth xy ra nuăđuătăphòngăth đc la chn.
Choe và Yin (2009) cho thy rng vic gim giá tr doanh nghip ca các công ty
đaădng hóa không phi là sn phm ca s phân b sai ngun lc trong th trng vn
ni b, mà do tin thuê thông tin phi tr choăgiámăđc b phn. Bi vì quytăđnh phân
b ngun lc ca tr s chính ph thucăvàoăcácăthôngătinăđc cung cp biăngi
qun lý b phn v tình trng ca các b phnăđó.ăNu b phn nhnăđc nhiu ngun
lc thì có th tin hành các hotăđngăđuătănhiuăhn,ăt đóăto ra nhiu doanh thu

Lý thuyt "winner-picking " caăSteină(1997)ăcngăh tr lp lun rng các công
tyăđaădng hóa có th to ra giá tr. Trong mô hình ca ông tr s chính có quyn kim
soát các ngun tài nguyên và nhnăđc li ích riêng do các d án to ra di s kim
soát ca mình. Tr s chính s nhnăđc mt phn lnăhnăli ích riêng do mt d án
có li to ra. Doăđó,ăđngăcăca tr s chính là thc hin các d án có li nhun nhiu
hnăvìănhng d án này s làmăgiaătngăli ích riêng ca nó. Bi vì tr s chính có
quyn ly ngun lc t mt b phn và chuyn cho b phn xngăđángănhtăniămàăli
nhun đc toăraăcaoăhnăhoc nó có th s dng tài sn ca mt b phnănhălàămt
tài sn th chpăđ giaătngătàiătr vàăsauăđóăchuyn ngun tài tr này đn b phn có
nhiu li nhunăhn.
1.1.2.2. ng bo him n
aădng hóa s giaătngăgiáătr doanh nghip bngăcáchăgiaătngăkh nngăvayă
n. Lewellen (1971) lp lun rngăcácăcôngătyăđaădng hóa có th có kh nngăvayăn
caoăhnăbi vì đaădng hóa làm gim binăđi trong thu nhpăvàădoăđóăcácăch n có s
t tină hnă trongă dòngă tin gp ca tt c các b phn ca mtă côngă tyă đaă ngành
(multidivisional) hnălàăsoăvi mt công ty đnăngành.
- 17 -

Shleifer và Vishny (1992) lp lun rng bên cnh dòng tin caoă hnă cácă tp
đoànăcònăcóăli th v tính thanh khon ca tài sn. Bi vì mt tpăđoànăcóăth bán tài
sn ca mình cho nhiu ngành công nghip khác nhau. Vì vy, nu mtăcôngătyăđnă
ngành cn bán tài sn ca mình trong mt cuc khng hong tài chính, nó có th thy
khóăkhnăđ làmănhăvy bi vì nhng công ty cùng ngành vi nó cngăphiăđi mt
vi cuc khng hongătngăt. Mt khác mtăcôngătyăđaădng hóa có s la chn bán
tài sn ca mình cho nhng ngành công nghip mà trong s đóăcóănhng ngành ít b
nhăhng bi cuc khng hong. Vì vy,ăcácăcôngătyăđaădng hóa thì có nhiu bo
đmăhnăđ chng li ri ro th trngăvàădoăđóăkh nngăvay n caoăhn.
1.1.2.3. Hiu qu kinh t nh quy mô sn xut(Economies of scope
2
)

(reciprocal buying) vi các công ty lnăkhácăđ loi b nhngăđi th cnh tranh nh
trong kinh doanh.
1.2. Bng chng thc nghim
1.2.1. S lc v nhng bng chng thc nghim trc đơy
Bng 1.1: Th hin nhng nghiên cu thc nghim chính và kt qu h tìm
đc trong bài nghiên cu: 3
Edwards (1955)ălàălàăngi khiăxng cho lý thuyt này.Gi thuyt s nhng nhn ln nhau ca tình trng
cnhătranhăđaăth trng cho rng các công ty tpăđoànătip xúc vi nhau  nhiu th trngăđưăphátătrin mt trit
lýăắsngăvàăđ sng”. iu này là do bt k hànhăđngăkhôngăhayănàoăđc thc hin bi mtăcôngătyănàoăđóă
trong mt th trng c th có th kích hot s tr đaăti các th trngăkhácăniămàănóăd b tnăthngăhn.
Kt qu là s ph bin ca các công ty tpăđoànăcóăth làm gim s cnh tranh gia các công ty ngay c trong th
trng vi cuătrúcătngăđi cnh tranh.
Tác gi
Thi gian
nghiên cu
tă nc
nghiên cu
D liu
Kt qu
Lang, Stulz
(1994)
1978-1990
M
File Thông tin doanh nghip ca
Compustat
Gim giá
Berger,

trng chng khoán Bombay
Giaătng
Bernardo et al
1980-1998
M
Compusat, CRSP
Gim giá
Anderson et
al (2000)
1985-1994
M
D liu phân khúc ngành ca compustat
Gim giá
Lins, Servaes
(2002)
1995
Các quc
giaăôngăÁ
Căs d liu Worldscope
Gim giá
Graham et al
(2002)
1978-1995
M
D liu phân khúc ngành Compustat, d
liu chng khoán, d liu các công ty
mua li và sáp nhp
Gim giá
Campa và
Kedia (2002)

Villalonga(20
04)
1989-1996
M
Chui theo dõi thông tin doanh nghip
(BIT), Compustat
Giaă tngă khi dùng d liu
BIT, gim giá khi dùng
- 19 -

Nhng nghiên cu tin hành ti các công ty  M rõ ràng cung cp nhng bng
chng hn hp. Lang và Stulz (1994), Berger và Ofek (1995), Bernardo et al. (2000),
Anderson et al (2000) và Graham et al (2002) thy rngăcácăcôngătyăđaădng hóa  M
s làm gim giá tr doanh nghip. Nhng nghiên cuă nàyă đc tin hành trong giai
đon 1978-1998 và s dng d liu t COMPUSTAT. Servaes (1996) nghiên cu
trong giaiăđon 1961-1976 và tìm thy mt s gim giá tr doanh nghip vào thp niên
nhngă nmă 1960ă nhng bin mt vào thp niên nhngă nmă 1970. Campa & Kedia
(2002) và Mansi & Reebă(2002)ăcngătìmăthy mt s gim giá tr doanh nghip vào
lúc btăđu ca thi k nghiên cu ca h nhng cui cùng s gim giá tr này bin
mt hoc tr thành mt s giaătng trong giá tr doanh nghip. Schoar (2002) tìm thy
c s gim giá tr ln s giaătngăgiá tr theo haiăphngăpháp khác nhau bng cách s
dng d liu t căs d liu nghiên cu theo chiu dc (LRD) ti Ccăđiu tra dân s
M. Villalonga (2004) tìm thy mt s giaătngătrong giá tr doanh nghip bng cách
s dng Chui theo dõi thông tin doanh nghip (BIT),ănhngăgiá tr doanh nghip b
gim bng cách s dng d liu t COMPUSTAT t nmă 1989ăđnănmă1996.ăHe,ă
Xi(2009) s dng d liu COMPUSTAT và tìm thy mt s gim giá tr doanh nghip
khi s dng d liu trcănmă1997ăvàăgiaătng trong giá tr bng cách s dng d liu
sauănmă1997. Nhng nghiên cu này không th đaăraăkt lun là cácăcôngătyăđaădng
hóa ca M s làmăgiaătngăhayăst gim trong giá tr doanh nghip. S khác bit trong
các kt qu có th xut phát t các vnăđ phngăphápălun hoc s dng các ngun

công ty đaădng hóa ca Úc b gim giá tr vào giaănmă1988ăvàă1998,ănhng s gim
giá tr đóă bin mt khi các công ty có hiu sut thp b loi tr khi mu. Lee et
al.(2008) tin hành mt nghiên cu v các công ty Hàn Quc t nmă1984ăđn 1996 và
tìm thy rngăcácăcôngătyăđaădng hóa s làm giaătngăgiá tr khi công ty mi bt đuăđaă
dng hóa nhngămcăgiaătngănàyăs chuyn thành gim giá tr theo thi gian. Bng
chng quc t cho thy rngăđaădng hóa làmăgiaătngăhayăgim trong giá tr doanh
nghip có th là kt qu ca s khác bit v th ch giaăcácănc, các vnăđ phng
pháp lun, và s dng ngun d liu khác nhau hoc sai lch trong vic la chn mu.
1.2.2. Gii thích s gia tng/gim giá tr doanh nghip ca các nghiên cu
Nhng nghiên cu trên không phi là đy đ đ kt lun các côngătyăđaădng
hóa s làmăgiaătngăhayăgim trong giá tr doanh nghip. Cho nên vic tìm hiu k hnă
nhng yu t đaăđn kt qu trong các nghiên cu trên là mtăđiu quan trng. Nu có
th xácăđnh các yu t chu trách nhim trong vic làm gim giá tr doanh nghip ca
đaădng hóa thì các công ty s có bin pháp thích hp đ hn ch các yu t này t đóă
làm cho giá tr doanh nghip ca h gia tng. Mt khác, nu các yu t to ra s gia
tngăgiá tr doanh nghip ca đaădng hóa có th đcăxácăđnhăthìăcácăcôngătyăđaădng
hóa làm gim giá tr doanh nghip có th áp dngăđ làmăgiaătngăgiáătr doanh nghip
ca nó lên. Phn này xem xét vnăđ là các tác gi khác nhau làm th nào đ gii thích
kt qu ca h.
Lang và Stultz (1994) gii thích s gim giá tr ca đaădng hóa thông qua hiu
ng ngành, quy mô, s tip cn th trng vn, mt đ nghiên cu và phát trin và lý
thuyt th trng vn ni b. Hiu ng ngành có th gii thích miătngăquanănghch
bin gia h s tobin q và mcăđ đaădng hóa khi cácăcôngătyăđaădng hóa đc tp
trung trong các ngành công nghip có ít căhiătngătrngăhn. H gii thích cho hiu
- 21 -

ng ngành bng cách xây dng mt danh mcăđuătăgm các công ty chuyên ngành
phù hp vi các thành phn ngành caăcácăcôngătyăđaădng hóa. nhăhng ngành dn
đn vicăđaădng hóa làm gim giá tr doanh nghip nhngăngayăc sauăkhiăđiu chnh
cho hiu ng ngành, thì đaădng hóa làm gim giá tr doanh nghip vn chim đángăk.

thu t vay n caoăhn. ng thi cácăcôngătyăđaădng hóa có th bùăđp các khon l
ca mt s ngành thông qua li nhun trong các ngành khácăvàădoăđóăcóăth to ra li
th v thu đi vi toàn th công ty.
Servaes (1996) cho thy rng các công ty có quyn s hu ni b thp s thích
đaădng hóa hnăkhiăsoăsánhăvi các doanh nghip vi quyn s hu ni b caoăhn
trongăgiaiăđon t nmă1961-1970. Tuy nhiên, t nmă1970ătr điăkhi mcăđ s hu
ni b trong côngătyăđaăngành giaătngăvà vic gim giá tr doanh nghip caăđaădng
hóa b st gim thì ông liăđaăraăkt lun cho rng các doanh nghip vi quyn s hu
ni b caoăhnăchnăđaădng hóa khi h không phiăđi mt vi các vnăđ tài chính.
Nghiên cuăđc tin hành bi Servaes (1996) mt phn có th gii thích lý do ti sao
cácăcôngătyăthíchăđaădngăhóaăhnătrongăgiaiăđon nghiên cu caăông,ănhngăkhôngă
th gii thích đc lý do ti sao có s gim giá tr trong các doanh nghip đaădng hóa
ngay t đu và nguyên nhân dnăđn s giaătngăgiáătr ca nó thi gian sau.
Lins và Servaes (1999) gii thích s tn ti ca vic gim giá tr ca đaădng
hóa tiăc, Nht BnăvàăVngăquc Anh thông qua cu trúc s hu và thành viên
nhóm công nghip. Quyn s hu tp trung cao nht  c và thp nht  Anh. aă
dng hóa làm gim giá tr doanh nghip  c khi quyn s hu ni b chim di
5%. Ngc li, quyn s hu ni b li không nhăhngăđn vic gim giá tr doanh
nghip caăđaădng hóa  Nht BnăvàăVngăquc Anh. Mtăđcăđim khác bit ca
các công ty Nht Bn là liên kt ca h ti các nhóm công nghipăđc gi là t chc
keiretsu. Các nghiên cuăđc tin hành cho các công ty Nht Bnăđưăchoăthy rng
thành viên nhóm công nghip nhăhngăđn vic gim giá tr caăđaădng hóa. Kt
qu ca h cho thy rngăcácăcôngătyăđaădng hóa s làm giá tr doanh nghip gim
khong 30% khi h có liên kt mnh m vào mt nhóm công nghip. Kt qu ca h
thit lp mt thc t rng cu trúc qun tr doanh nghip thc s đóngămt vai trò quan
- 23 -

trng trong vic xácăđnhăđaădng hoá có làm gim giá tr doanh nghip hay không
nhngăkhôngăcóămu hình c đnh hinănayăđi viăcácănc khác nhau.
Nhóm các doanh nghip nă cóăđcăđim ca c tpăđoànăvàăhip hi LBO. Có

lng ca các ngành mà công ty hotăđngătrongătngălai. Th hai, h to ra mt s
các công ty bng cách thêm các công ty đnă ngànhă màă hotă đng trong các ngành
tngăt đ tr thành cácăcôngătyăđa ngành. H tìm thy rngăcácăcôngătyăđaăngànhăcóă
quyn chn thc nh hnăkhiăsoăsánhăvi các công ty tng hp bi vì cácăcôngătyăđaă
dng hóa chi tiêuăítăhnăvàoăRă&ăD,ăcóăphn ln tài sn là tài sn hu hình, to ra dòng
tin lnăhnăvàăcóăquyămô lnăhnăkhiăđc so sánh vi các công ty tng hpătngă
đng. Cui cùng, mi quan h gia vic gim giá tr doanh nghip ca đaădng hóa và
các đi din cho các quyn chn thc đc kim tra. H nhn thy rng vic gim giá
tr doanh nghip caăđaădngăhóaăgiaătngăviăcácăđi din cho quyn chn thc. C th
hnăvic gim giá tr caăđaădng hóa là cùng chiu vi chi phí R & D ca các công ty
đnăngành, nghch bin vi tui caăcácăcôngătyăđnăngành, và cùng chiu vi bin
đng ca th trng.
Anderson et al.(2000) s dng tinăthng caăGiámăđcăđiuăhànhăvàăđc tính
khác ca các giám đcăđiuăhànhăđ xem liu cu trúc qun tr doanh nghip có làm
gim giá tr doanh nghip hay không.Vic gim giá tr doanh nghip caăđaădng hóa
có th là sn phm ca cu trúc qun tr không hiu qu caăcôngăty.ăâyălàămtăcăch
mà các nhà qun lý có th tin hành các hotăđng bo th và giúp các nhà qun lý gt
hái nhng li ích cá nhân vi chi phí ca các c đông. S khác bit gia các doanh
nghip đnăngành vàăđaădng hóa đưăđcăxácăđnh và nhng khác bitănàyătngăthíchă
vi các gii thích v s đaădng hóa theo thuytăchiăphíăđi dinăđưăđc kim tra.
Graham et al.(2002) cho thy rng vic gim giá tr doanh nghip ca đaădng
hóa không phiă làă doă đaădng hóa mà do hiu qu thp ca hotă đng mua li ca
doanh nghip. Gim giá tr doanh nghip phát sinh liên quan ti các đc tính ca đnăv
b mua li. Khi mt công ty gia tngăs lng ca các ngành mà không cn mua li thì
giá tr tngăthêmăca nó không b gim xung,ănhngăkhiăcóăs giaătngăv s lng
ca các ngành thông qua hotăđng mua li thì giá tr doanh nghip b gim rt ln cho
cácăcôngătyăđaădng hóa. Vn đ phát sinh trong nghiên cu này là do cácăphngăphápă
- 25 -

xácăđnh giá tr đi vi các ngành ca tpăđoànăthì tngăt nhăvicăxácăđnh giá tr