BăGIỄOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
~~~~~~*~~~~~~ NGUYNăỊNHăHO

GIIăPHỄPăXăLụăNăXUăCHOă
HăTHNGăNGỂNăHÀNGăTHNGăMIăVITăNAMă

LUNăVNăTHCăSăKINHăT NGIăHNGăDNăKHOAăHC:ă
PGS.TS. Lý Hoàng Ánh

TP.ăHăChíăMinhă- Nmă2012

LIăCAMăOAN
Tôi cam đoan đơy lƠ đ tƠi nghiên cu mang tính đc lp ca cá nhơn. Lun vn
đc hoƠn thƠnh sau quá trình hc tp, nghiên cu thc tin, kinh nghim bn thân
vƠ di s hng dn ca thy PGS.TS. Lý Hoàng Ánh. Lun vn nƠy cha đc ai
công b di bt k hình thc nƠo.

Tácăgi
IMF
:
Qy tin t quc t
LDR
:
T l cho vay/huy đng (Loan to Deposit Ratio)
NHLD
:
Ngân hàng liên doanh
NHNN
:
Ngơn hƠng nhƠ nc
NHNNg
:
Ngơn hƠng nc ngoƠi
NHTM
:
Ngơn hƠng thng mi
NPL
:
N xu (Non-performing loan)
QTRR
:
Qun tr ri ro
SME
:
Doanh nghip nh vƠ va
SXKD
:
Sn xut kinh doanh

7
[2.]
S lng các NHTM Vit Nam t 2006 - 2011
35
[3.]
Th phn cho vay giai đon 2005 ậ 2011
39
[4.]
Th phn huy đng vn giai đon 2005 ậ 2011
40
[5.]
T l cho vay/huy đng (LDR) giai đon 2008-2011
48
[6.]
Din bin n xu t 2005 ậ 30/06/2012
50
[7.]
Các t l n xu đc công b ti 30/09/2012
51
[8.]
Phơn tích n xu theo nhóm các TCTD
55
[9.]
D n theo đi tng khách hàng
56
[10.]
Kt qu x lỦ n xu đn ngƠy 30/09/2012
71
MCăLC
LI CAM OAN
DANH MC CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC  TH
LI M U 1

1.2.4.3. Nguyên nhơn t môi trng kinh doanh 15
1.2.5. Tác đng ca n xu vƠ s cn thit phi x lỦ n xu 16
1.2.5.1. Tác đng đn hot đng ca NHTM 16
1.2.5.2. Tác đng đn ngi đi vay 17
1.2.5.3. Tác đng đn nn kinh t nói chung 18
1.2.5.4. S cn thit phi x lỦ n xu 18
1.2.6. Phng pháp phòng nga vƠ x lỦ n xu 19
1.2.6.1. Nguyên tc v qun lỦ n xu ca y ban Basel 19
1.2.6.2. Các mô hình x lỦ n xu 20
1.2.6.3. Các bin pháp x lỦ n xu 21
1.2.7. Kinh nghim x lỦ n xu ca mt s quc gia trên th gii 23
1.2.7.1. Kinh nghim ca các nc Châu Âu 23
1.2.7.2. Kinh nghim ca Trung Quc 24
1.2.7.3. Kinh nghim ca HƠn Quc 28
1.2.7.4. Kinh nghim ca Thái Lan 29
1.2.7.5. BƠi hc kinh nghim đi vi Vit Nam 32

KT LUN CHNG 1 34
Chng 2 35
THC TRNG X Lụ N XU CA NGỂN HÀNG THNG MI VIT
NAM TRONG THI GIAN QUA 35
2.1. TỊNH HỊNH HOT NG KINH DOANH CA H THNG NHTM VIT
NAM 35
2.1.1. S lng các NHTM 35
2.1.2. Mng li hot đng 36
2.1.3. Th phn cho vay 39
2.1.4. Th phn huy đng vn 40
2.1.5. Tng trng tín dng vƠ huy đng vn 41
2.1.5.1. Tng trng tín dng 41
2.1.5.2. Tng trng huy đng vn 43

3.2.1. Các gii pháp mang tính phòng nga 76
3.2.1.1. HoƠn thin b phn qun lỦ ri ro theo chun quc t. 76
3.2.1.2. Nơng cao cht lng ngun nhơn lc 77
3.2.1.3. Xơy dng vƠ phát trin h thng thông tin qun lỦ 78
3.2.1.4. HoƠn thin th ch kim soát ni b vƠ kim toán ni b 79
3.2.2. Các gii pháp nơng cao cht lng x lỦ n xu 79
3.2.2.1. ThƠnh lp b phn qun lỦ n 79
3.2.2.2. a dng hóa các phng thc x lỦ n xu 80
3.2.2.2. ánh giá li các khon vay vƠ c cu li n 81
3.3. KIN NGH VI NGỂN HÀNG NHÀ NC VÀ CHệNH PH 81

3.3.1. Mt s kin ngh vi Ngơn hƠng NhƠ nc Vit Nam 81
3.3.1.1. Minh bch hóa h thng thông tin 81
3.3.1.2. Giám sát h thng qun tr ri ro ca các NHTM 83
3.3.1.3. y nhanh quá trình tái c cu h thng NHTM 84
3.3.2. Mt s kin ngh vi Chính ph 86
3.3.2.1. Tng cng giám sát hot đng ca DNNN 86
3.3.2.2. Nơng cao nng lc vn cho các NHTM 87
3.3.2.3. HoƠn thin hƠnh lang pháp lỦ v x lỦ n ca NHTM 88
3.3.2.4. Phát trin th trng mua bán n 89
3.3.2.5. ThƠnh lp Qu mua bán n xu Doanh nghip 92
3.3.2.6. Gii pháp khi thông th trng bt đng sn 92
KT LUN CHNG III 95
KT LUN 96
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 97
PH LC 100
Ph lc 1: u t ngoƠi ngƠnh ca mt s Doanh nghip NhƠ nc 100
Ph lc 2: Vn điu l ca mt s NHTM 102
Ph lc 3: Th phn cho vay ca mt s NHTM 2010 ậ 2011 103
Ph lc 4: Các NHTM có t trng cho vay DNNN ln nht 103

ca NHTM.
- Trên c s lỦ thuyt nghiên cu kt hp vi thc trng hot đng, phơn tích đúng
thc trng n xu ca h thng NHTM cng nh nguyên tc vƠ mô hình x lỦ n
xu, kinh nghim x lỦ n xu trên th gii, đa ra nhng đánh giá bƠi hc kinh
nghim cho h thng NHTM Vit Nam.
-  xut gii pháp x lỦ n xu cho h thng NHTM Vit Nam, bao gm gii pháp
cho các NHTM vƠ các kin ngh cho NHNN vƠ Chính ph.
2
3.ăiătngăvƠăphmăviănghiênăcu:
- i tng nghiên cu ca đ tƠi lƠ thc trng n xu ca h thng NHTM Vit
Nam.
- Phm vi nghiên cu đc xác đnh nh sau:
+ V ni dung: N xu trong hot đng tín dng ca h thng NHTM Vit Nam
trong thi gian qua.
+ V không gian:  tƠi đc thc hin trên phm vi toƠn h thng NHTM Vit
Nam.
+ V thi gian: T nm 2005 ậ 30/09/2012 vƠ đa ra các gii pháp  cp đ NHTM
vƠ c  cp đ Ngơn hƠng NhƠ nc (NHNN) trong thi gian ti

4.ăPhngăphápănghiênăcu:
Các phng pháp đc s dng ch yu trong vic thc hin lun vn lƠ: phng
pháp lỦ thuyt kt hp vi thc tin, phng pháp thng kê - phân tích - tng hp,
phng pháp so sánh.

5.ăụănghaăkhoa hcăvƠăthcătinăcaăđătƠiănghiênăcu:
i vi h thng NHTM, hot đng tín dng mang li, tùy theo mi ngơn hƠng, t
70%-90% li nhun. Tuy nhiên, n xu trong hot đng tín dng li có nhng tác

hn ch v thông tin cng nh thi gian thc hin còn hn ch, bƠi vit chc chn
không th tránh khi nhiu thiu sót. Kính mong nhn đc đóng góp Ủ kin ca
Quí Thy cô vƠ các bn đ ngi vit có th hoƠn thin đ tƠi nƠy tt hn.
Tp. H Chí Minh, ngày 15 tháng 10 nm 2012
Hcăviên:ăNguynăìnhăHo
4

Chngă1
TệNăDNGăNGÂN HÀNG VÀăNăXUăTRONGăHOTăNG TệNăDNGă
CAăNGỂNăHÀNGăTHNGăMI

1.1. TệNăDNGăNGỂNăHÀNG
1.1.1. Kháiănimăvătínădng NgơnăhƠngăthngămiă(NHTM)
Tín dng (credit) xut phát t ch la-tinh lƠ credo có ngha lƠ tin tng, tín nhim.
Trên thc t thut ng tín dng đc hiu theo nhiu cách khác nhau, ngay c trong
quan h tƠi chính, tùy theo tng bi cnh c th mƠ thut ng tín dng có mt ni
dung riêng. Trên c s tip cn theo chc nng hot đng ca ngơn hƠng thì tín
dng đc hiu nh sau:
Tín dng lƠ mt giao dch v tƠi sn (tin hoc hƠng hóa) gia bên cho vay (ngơn
hƠng hoc các đnh ch tƠi chính) vƠ bên đi vay (cá nhơn, doanh nghip vƠ các ch
th khác) trong đó chuyn giao tƠi sn cho bên đi vay s dng trong mt thi gian
nht đnh theo tha thun, bên đi vay có trách nhim hoƠn tr vô điu kin vn gc
vƠ lưi cho bên cho vay khi đn hn thanh toán.
Nh vy, bn cht ca tín dng lƠ quan h vay mn có hoƠn tr c vn vƠ lưi gia
mt bên lƠ ngơn hƠng và mt bên lƠ nhng ngi đi vay ậ đơy lƠ quan h chuyn
nhng tm thi quyn s dng vn, lƠ quan h đôi bên cùng có li, đi tng vay
mn  đơy lƠ tin t.
1.1.2. PhơnăloiătínădngăngơnăhƠng
Bt k s chuyn giao quyn s dng tm thi theo nguyên tc có hoƠn tr v tƠi
sn đu phn ánh quan h tín dng; mi quan h tín dng nƠy li đc biu din

đ đáp ng các nhu cu vn dƠi hn nh xơy dng nhƠ , các thit b phng tin
vn ti có quy mô vƠ giá tr ln, xơy dng các xí nghip miầ
6 1.1.2.3. Cn c bo đm tín dng
(i) Cho vay không đm bo: LƠ loi cho vay không có tƠi sn th chp, cm c hoc
bo lưnh ca Bên th ba mƠ vic cho vay ch da vƠo uy tín ca bn thơn khách
hàng vay.
(ii) Cho vay có đm bo: LƠ loi cho vay mƠ ngơn hƠng yêu cu khách hƠng vay
phi có tƠi sn th chp, cm c hoc bo lưnh ca Bên th ba.
1.1.2.4. Cn c vào xut x tín dng
(i) Tín dng trc tip: LƠ hình thc tín dng mƠ trong đó ngân hàng cp vn trc
tip cho khách hàng có nhu cu vay vn, đng thi khách hƠng hoƠn tr n vay trc
tip cho ngơn hƠng.
(ii) Tín dng gián tip: LƠ hình thc cp tín dng thông qua trung gian nh: Tín
dng y thác, tín dng thông qua t chc đoƠn thầ
1.1.2.5. Cn c vào hình thái giá tr
(i) Tín dng bng tin: LƠ loi hình tín dng mƠ hình thái giá tr ca nó lƠ bng tin,
hay còn gi lƠ cho vay.
(ii) Tín dng bng tài sn: LƠ loi hình tín dng mƠ hình thái giá tr ca nó lƠ bng
tƠi sn, hay còn gi lƠ cho thuê tƠi chính.
(iii) Tín dng bng uy tín: LƠ loi hình tín dng mƠ hình thái giá tr ca nó lƠ bng
uy tín, hay còn gi lƠ bo lưnh ngơn hƠng.
1.1.2.6. Cn c vào phng thc hoàn tr
(i) Cho vay tr góp: LƠ loi cho vay mƠ khách hƠng phi hoƠn tr vn gc vƠ lưi
theo đnh k, ch yu đc áp dng cho vay BS, nhƠ , cho vay tiêu dùng, cho
vay đi vi nhng ngi kinh doanh nh
7


(ii) Tín dng ngơn hƠng không ch gii hn trong chc nng truyn thng lƠ chuyn
vn t ni tha vn đn ni thiu vn mƠ còn giúp phơn b có hiu qu các ngun
lc tƠi chính trong nn kinh t. Thông qua tín dng ngơn hƠng mƠ vn t nhng
ngi thiu các d án đu t hiu qu đc chuyn ti nhng ngi có các d án
đu t hiu qu hn nhng thiu vn. Kt qu lƠ kinh t tng trng, to công n
vic lƠm vƠ nng sut lao đng cao.
(iii) Thông qua vic đu t vn tín dng vƠo nhng ngƠnh ngh, khu vc kinh t
trng đim s thúc đy s phát trin ca các ngƠnh ngh đó, hình thƠnh nên c cu
hin đi, hp lỦ vƠ hiu qu.
(iv) Tín dng ngơn hƠng góp phn lu thông tin t, hƠng hóa, điu tit th trng,
kim soát giá tr đng tin vƠ thúc đy quá trình m rng giao lu kinh t gia các
nc.
(v) Tín dng ngơn hƠng mang li ngun thu ln cho ngơn sách nhƠ nc thông qua
thu vƠ lưi t y thác đu t vn ca chính ph.
(vi) Tín dng ngơn hƠng lƠ kênh truyn ti vn tƠi tr ca nhƠ nc đn nông nghip
nông thôn góp phn xóa đói gim nghèo, n đnh chính tr xư hi.
1.1.3.2. i vi khách hàng
(i) Tín dng ngơn hƠng đáp ng kp thi nhu cu v s lng vƠ cht lng vn cho
khách hƠng. Vi các u đim nh an toƠn, thun tin, nhanh chóng, d tip cn vƠ
có kh nng đáp ng đc nhu cu vn ln, tín dng ngơn hƠng tha mưn nhu cu
đa dng ca khách hƠng.
(ii) Tín dng ngơn hƠng giúp nhƠ đu t nm bt đc nhng c hi kinh doanh,
doanh nghip có vn đ m rng sn xut, các cá nhơn có đ kh nng tƠi chính đ
trang tri cho các khon chi tiêu nơng cao cht lng sng.
(iii) Tín dng ngơn hƠng rƠng buc trách nhim khách hƠng phi hoƠn tr vn gc
vƠ lưi trong thi gian nht đnh nh tha thun. Do đó buc khách hƠng phi n lc,
tn dng ht kh nng ca mình đ s dng vn vay có hiu qu, đy nhanh quá
9
tái cp vn hoc chm tr theo tho thun; hoc các khon phi thanh toán đư quá
hn di 90 ngƠy nhng có lỦ do chc chn đ nghi ng v kh nng khon vay s
đc thanh toán đy đ” (A non-performing loan is any loan in which: interest and
principal payments are more than 90 days overdue; or more than 90 days' worth of
interest has been refinanced, capitalized, or delayed by agreement; or payments are
less than 90 days overdue but are no longer anticipated.)
Nh vy, n xu v c bn đc xác đnh da trên 2 yu t: (i) quá hn trên 90
ngƠy vƠ (ii) kh nng tr n nghi ng. ơy đc coi lƠ đnh ngha theo chun mc
k toán quc t (International Accounting Standards - IAS) đang đc áp dng ph
bin hin hƠnh trên th gii.
Theo chun mc báo cáo tƠi chính quc t (International Financial Reporting
sandards - IFRS) vƠ IAS 39 va đc U ban Chun mc K toán quc t cho ra
đi vƠ đc khuyn cáo áp dng  mt s nc phát trin vƠo đu nm 2005. V c
bn IAS 39 ch chú trng đn kh nng hoƠn tr ca khon vay bt lun thi gian
quá hn cha ti 90 ngƠy hoc cha quá hn. Phng pháp đ đánh giá kh nng tr
n ca khách hƠng thng lƠ phng pháp phơn tích dòng tin tng lai hoc xp
hng khon vay (khách hƠng). H thng nƠy đc coi lƠ chính xác v mt lỦ thuyt,
nhng vic áp dng thc t gp nhiu khó khn. Vì vy, h thng nƠy đang đc U
ban Chun mc K toán quc t chnh sa li.
1.2.2. Cácăduăhiuăcaănhngăkhonănăxu
Thc t cho thy vic tht bi trong hot đng kinh doanh thng đc biu hin
qua mt vƠi du hiu báo đng. Có nhng du hiu m nht, có nhng du hiu
biu hin rt rõ rƠng. Ngơn hƠng cn có cách nhn ra nhng du hiu ban đu ca
khon vay có vn đ vƠ có nhng hƠnh đng cn thit đ ngn nga vƠ x lý. Các
du hiu ca khon tín dng có vn đ có th đc chia thƠnh các nhóm sau:
1.2.2.1. Du hiu t hot đng SXKD ca khách hàng
11 Trong quá trình hch toán ca khách hƠng, xu hng ca các tƠi khon ca khách

thit b vn phòng rt hin đi, phng tin giao thông đt tin, ban giám đc có
cuc sng xa hoa, ln ln gia chi phí kinh doanh vƠ chi phí cá nhơn.
1.2.2.3. Du hiu t các thông tin tài chính
Chun b không đy đ s liu tƠi chính hoc chm tr, trì hoãn các báo cáo tài
chính vƠ qua phơn tích cho thy: S gia tng không cơn đi v t l n thng
xuyên; Tng doanh s nhng gim lưi hoc không có lưi; Các tƠi khon hch toán
vn lu đng không khp; Lng hƠng hóa tng nhanh hn doanh s bán ầ
Ngoài ra còn có các du hiu phi tƠi chính khác: LƠ du hiu mƠ mt thng cán b
tín dng có th nhn bit đc nh: Nhng vn đ v đo đc, thm chí dáng v
nhà kinh doanh cng biu hin nhng điu đó; S xung cp trông thy ca ni
kinh doanh; Ni lu tr hƠng hóa quá nhiu, h hng, lc huầ
1.2.3. Phơnăloiănăxu ca NHTM VităNam
Theo quyt đnh 493/2005/Q-NHNN ca NHNN, đnh ngha n xu lƠ các khon
n thuc các nhóm ba (n di tiêu chun), n nhóm bn (n nghi ng) vƠ n nhóm
nm (n có kh nng mt vn), c th:
1.2.3.1. Theo phng pháp “nh lng”
- Nhómă3ă(Nădiătiêuăchun) bao gm các khon n đc T chc Tín dng
(TCTD) đánh giá lƠ không có kh nng thu hi n gc vƠ lưi khi đn hn. Các
khon n nƠy đc TCTD đánh giá lƠ có kh nng tn tht mt phn n gc vƠ lưi,
bao gm: Các khon n quá hn t 90 đn 180 ngƠy; Các khon n c cu li thi
hn tr n quá hn di 90 ngƠy theo thi hn đư c cu li; Các khon n khác
đc phơn loi vƠo nhóm 3 theo quy đnh ti Khon 3 vƠ Khon 4 iu nƠy.
- Nhómă4ă(Nănghiăng) bao gm các khon n đc TCTD đánh giá lƠ kh nng
tn tht cao, bao gm: Các khon n quá hn t 181 đn 360 ngƠy; Các khon n
c cu li thi hn tr n quá hn t 90 ngƠy đn 180 ngƠy theo thi hn đư c cu
13 li; Các khon n khác đc phơn loi vƠo nhóm 4 theo quy đnh ti Khon 3 vƠ
Khon 4*.

iv) Nhóm 4: N nghi ng, bao gm n đc đánh giá lƠ có kh nng tn tht cao; và
v) Nhóm 5: N có kh nng mt vn, bao gm n đc đánh giá lƠ không còn kh
nng thu hi, mt vn.
1.2.4.ăăNguyênănhơnăphátăsinhănăxu
Mt khon cho vay s tr thƠnh n xu khi bên cho vay không th thu hi đúng hn
hay có nguy c không th thu hi n gc vƠ lưi đúng hn. Do vy nguyên nhơn phát
sinh n xu có th phát sinh do bi kh nng tr n vƠ/hoc Ủ chí tr n ca ngi
vay; hoc do Bên cho vay đư không thc hin đúng t đu; hoc do các nguyên
nhơn khách quan t môi trng kinh t.
1.2.4.1. Nguyên nhân t phía khách hàng vay vn
Hu ht các khon n xu đc gơy ra bi quyt đnh đi vay ca khách hàng. ôi
khi khách hƠng vay tìm mi cách chng minh đy đ điu kin vƠ nng lc vay vn
ca mình mƠ không cn suy ngh v tng lai vƠ nhng khon h phi tr phù hp
vi thu nhp ca h. VƠ nh vy, vn hóa tín dng  đơy lƠ khách hƠng mun đc
vay các khon vay ln không phi vì quyt đnh tƠi chính khôn ngoan mƠ đôi khi h
hƠnh đng theo xu hng, theo ngi khác. iu đó có th d dƠng dn đn các
khon vay n xu.
1.2.4.2. Nguyên nhân t phía các NHTM
(i) H thng qun tr ngân hàng: Ngơn hƠng cng đóng vai trò nh lƠ mt nguyên
nhơn quan trng ca các khon n xu. Mt ngơn hƠng đc qun tr tt vƠ đc
điu hƠnh mt cách hiu qu s phi xơy dng đc chính sách tín dng phù hp
vi mc tiêu ca mình (điu chnh đc mc cho vay vƠ các điu kin cho vay)
trong điu kin th trng hin ti đ gim các nguy c phát sinh n xu. Các ngơn

Trích đoạn Kinh ngh im ca Thái Lan ánh giá tl cho vay/hu yđ ng (LDR)

---