BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTPăHăCHệăMINH NGUYNăTHăKIMăVÂN
GII PHÁP HOÀN THIN H THNG KIM
SOÁT NI B TI XệăNGHIPăMAYăKONăTUMă
TRểNăCăSăQUNăTRăRIăROăDOANHăNGHIP

Chuyên ngành: KăTOÁN
Mƣăs: 60.34.30 LUNăVNăTHCăSăKINHăT
NGIăHNGăDNăKHOAăHCă:
TS. DNGăTHăMAIăHÀăTRÂM
TP.ăH CHÍ MINH – Nmă2012

Tôi cam đoan lun vn ắGii pháp hoƠn thin h thng Kim soát ni b ti Xí
nghip may Kon Tum trên c s qun tr ri ro doanh nghip” lƠ công trình nghiên cu
ca riêng tôi.
Các s liu, kt qu nêu trong lun vn lƠ trung thc vƠ cha tng đc ai công
b trong bt k công trình nƠo khác.

TP. H Chí Minh, ngày 22/11/2012

Nguyn Th Kim Vân MCăLC

LI M U 1

Báo cáo tƠi chính ti Xí nghip may Kon Tum 39
2.1.3. Thc trng v s hu hiu vƠ hiu qu hot đng sn xut kinh doanh
Xí nghip may Kon Tum 40
2.1.4. i tng vƠ phng pháp kho sát ti Xí nghip may Kon Tum 42
2.2. ánh giá chung da trên các yu t cu thƠnh h thng KSNB  xí nghip
may Kon Tum 43
2.2.1. Môi trng kim soát 43
2.2.1.1 Trit lỦ qun lỦ vƠ phong cách điu hƠnh ca nhƠ lƣnh đo 43
2.2.1.2 C cu t chc 44
2.2.1.3 Hi đng Qun tr, BKS 47
2.2.1.4 Chính sách nhơn s 48
2.2.2. ánh giá ri ro 50
2.2.3. Hot đng kim soát 51 2.2.3.1. Kim soát quá trình mua hƠng 51
2.2.3.2. Kim soát chi phí sn xut 53
2.2.3.3. Kim soát Thanh toán ca Khách hƠng 55
2.2.4. Thông tin truyn thông 56
2.2.5. Giám sát 57
2.2.6. Qun tr ri ro doanh nghip 58
2.3. ánh giá chung v Kim soát ni b vƠ Qun tr ri ro ti Xí nghip may Kon
Tum 59
2.3.1 u đim 59
2.3.2 Nhc đim 63
2.3.3 Nguyên nhân 66
Tóm tt chng 2 67
CHNG 3: GII PHÁP HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT NI B
TI Xệ NGHIP MAY KON TUM
3.1. S cn thit hoƠn thin h thng Kim soát ni b da trên Qun tr ri ro

DANHăMCăCÁCăKụăHIU,ăCHăVITăTT

ASEAN : Hip hi các quc gia ông Nam Á
(Association of Southeast Asian Nations)
BKS : Ban kim soát
COSO : Hip hi ca các t chc tƠi tr
(Committee of Sponsoring Organizations)
CSR : Trách nhim xã hi ca doanh nghip
(Corporate Social Responsibility)
FDI : u t trc tip nc ngoài (Foreign Direct Investment)
FTA : Hip đnh thng mi t do (Free Trade Area)
HTKSNB : H thng kim soát ni b
KCS : B phn kim nhn cht lng sn phm
KSNB : Kim soát ni b
L/C : Tín dng th (Letter of Credit)
QTRR : Qun tr ri ro
SAFSA : Hip hi chui cung ng dt may cht lng cao ASEAN
(The Source ASEAN Full Service Allianc)
SA 8000 : Tiêu chun trách nhim xƣ hi (Social Accountability 8000)
TBT : Hàng rào k thut trong thng mi (Technical Barriers to Trade)
WTO : T chc Thng mi Th gii (World Trade Organization)

ngoƠi nc vi s tham gia ca nhiu thƠnh phn kinh t khác nhau, ngƠnh dt may
đc coi lƠ mt trong nhng ngƠnh trng đim ca nn công nghip Vit Nam thi
k đy mnh công nghip hóa, hin đi hóa đt nc. NgƠnh dt may Vit Nam
hin nay đang đc xem lƠ ngƠnh sn xut mi nhn vƠ có tim lc phát trin khá
mnh. Mt hƠng dt may hin lƠ mt hƠng xut khu hƠng đu ca Vit Nam vƠ có
tc đ tng trng cao qua các nm. Sn phm dt may ca Vit Nam đƣ thit lp
đc v th trên các th trng khó tính nh M, EU, Nht Bn,ầ
Tuy nhiên, hình thc sn xut ch yu ca các doanh nghip Vit Nam vn
theo hp đng gia công, ngun nguyên liu tuơn theo ch đnh ca ch hƠng vƠ ph
thuc ln vƠo nhp khu, hn ch c hi ci thin li nhun ca các doanh nghip
trong ngƠnh. Trong nc, ch s giá tiêu dùng liên tc tng cao, lƣi sut huy đng,
cho vay tip tc gi  mc cao gơy khó khn cho doanh nghip trong vic tip cn
ngun vn. Các nguyên nhơn khác nh khó mua ngoi t đ thanh toán các hp
đng nhp khu nguyên ph liu; bin đng lao đng ti doanh nghip; tình hình
thiu đin din ra thng xuyên khin cho doanh nghip không th ch đng k
hoch sn xut kinh doanh cng nh không dám nhn nhng đn hƠng ln đƣ nh
hng ln đn sn xut kinh doanh vƠ li nhun ca các doanh nghip Dt
may. Hn na, trong xu th hi nhp kinh t khu vc vƠ quc t, ngƠnh dt may
đang phi đi mt vi nhiu thách thc ln, phi cnh tranh ngang bng vi các
cng quc xut khu ln nh Trung Quc, n , Inđônêxia, Pakixtan, HƠn
Quc
i vi mi Doanh nghip nói chung vƠ các Doanh nghip ngƠnh dt may
nói riêng, thì chc nng kim tra, kim soát luôn gi vai trò quan trng, vƠ h thng
KSNB lƠ công c ch yu đ thc hin chc nng đó trong mi quy trình qun lỦ 2
ca đn v. H thng KSNB mt khi vng mnh s góp phn không nh cho thƠnh
công ca Doanh nghip, ngƠy cƠng gim thiu ri ro vƠ nơng cao hiu qu. Mt h
thng Kim soát ni b vng mnh đang lƠ mt nhu cu bc thit, mt công c ti

IV. PHNGăPHÁPăNGHIểNăCU
Lun vn nghiên cu da trên phng pháp lun khoa hc đ h thng hóa
các c s lỦ lun vƠ thc tin. Lun vn s dng các phng pháp k thut c th
nh quan sát, phng vn đ thu thp thông tin s cp kt hp vi su tm thông tin
th cp, phơn tích vƠ tng hp. Trong các phng pháp, phng pháp đc s dng
ch yu lƠ điu tra trên c s thc hin phng vn trc tip Ban Giám đc, K toán
trng Xí nghip may Kon Tum. Bên cnh đó, tác gi cng thc hin gi phiu
điu tra phng vn mt s cán b  các b phn liên quan nhm b sung vƠ lƠm rõ
hn các thông tin đƣ thu nhn đc. Tác gi cng kt hp quan sát thc trng hot
đng ca Xí nghip đ vic phơn tích, đánh giá khách quan hn. ng thi, tác gi
cng thu thp thêm các s liu thng kê, s liu ca Hip hi Dt may Vit Nam,
Tp đoƠn Dt may Vit Nam, s liu ca mt s các công ty trong ngƠnh dt may
trên các webside, báo chí,ầ T đó, đa ra đnh hng vƠ gii pháp đ hoƠn thin
h thng kim soát ni b ca doanh nghip ngƠnh dt may Vit Nam vƠ xí nghip
may Kon Tum. C th hn, nghiên cu thc trng ca xí nghip may Kon Tum, kt
hp thc t vƠ lỦ thuyt ca Báo cáo COSO nm 1992, COSO nm 2004 đ phơn
tích, nhn xét, đánh giá h thng kim soát ni b trên c s qun tr ri ro. Kt qu
đánh giá đƣ ch ra nhng u đim, nhc đim vƠ các nguyên nhơn ca nhng đim
cha đt đc, t đó đa ra các phng hng, gii pháp thit thc nhm hoàn
thin h thng Kim soát ni b xí nghip may Kon Tum.

V. KTăCUăLUNăVN
LI M U
Chngă1:ăCăsălỦălunăchungăvăhăthngăkimăsoátăniăb
Chngă2:ăThcătrngăhăăthngăăkimăăsoátăăniăăbăătiăăXíănghipămayă4
Kon Tum trênăcăsăqunătrăriăroădoanhănghip.
Chngă3:ăGiiăphápăhoƠnăthinăhăthngăkimăsoátăniăbătiăXíănghipă

đa đn nhu cu tng cng qun lỦ vn vƠ kim tra thông tin v s dng vn,
thut ng kim soát ni b bt đu t giai đon nƠy. Tri qua nhiu giai đon,
kim soát ni b luôn đc coi lƠ vn đ thng gơy tranh cƣi v c bn cht vƠ
cách s dng t ng. Khi không có chun mc chung v kim soát ni b, không
ch các nhƠ chuyên môn mƠ ngay c các t chc cng không có c s đ xác đnh
mc đ khoa hc vƠ hiu lc ca kim soát ni b trong t chc ca mình. Trc
thc t nƠy, nm 1987, Hip hi ca các t chc tƠi tr (COSO ậ Committee of
Sponsoring Organization) đc thƠnh lp t các t chc ngh nghip khác nhau
(bao gm: Hip hi K toán viên công chng Hoa K (AICPA), Hip hi Kim
toán viên ni b (IIA- The Institute of Internal Auditors), Hip hi Qun tr viên
tài chính (FEI ậ Financial Executives Institute), Hip hi K toán Hoa K (AAA ậ
American Accounting Association), Hip hi K toán viên Qun tr (IMA- The
Institute of Management Accountants) vi mc đích nghiên cu thng nht đnh
ngha v kim soát ni b phc v cho nhu cu ca các đi tng khác nhau nhm
h tr cho y ban Chng gian ln trong Báo cáo tƠi chính thuc Hi đng Quc
gia Hoa K (Treadway Commission). ng thi, sau mt thi gian dƠi nghiên
cu, đn nm 1992, COSO cng công b mt h thng tiêu chun đy đ giúp các
t chc có th đánh giá quá trình kim soát ca h nhm tìm gii pháp hoƠn thin.
Báo cáo ca COSO đc công b di tiêu đ ắKim soát ni b - Khuôn kh hp
nht” nm 1992 lƠ tƠi liu đu tiên trên th gii đa ra Khuôn mu lỦ thuyt v
kim soát ni b mt cách đy đ vƠ có h thng. c đim ni bt ca báo cáo
này lƠ cung cp 1 tm nhìn rng vƠ mang tính qun tr, trong đó kim soát ni b 6
không ch còn lƠ mt vn đ liên quan đn báo cáo tƠi chính mƠ đc m rng ra
cho c các phng din hot đng vƠ tuơn th.
Khái nim v h thng kim soát ni b theo COSO 1992:
ắKim soát ni b lƠ quá trình do ngi qun lỦ, hi đng qun tr, vƠ các
nhơn viên ca đn v chi phi, nó đc thit lp đ cung cp mt s đm bo hp

x đúng đn đ có th ngn cn không cho các thành viên có các hành vi thiu
đo đc hoc phm pháp. Mun vy, nhà qun lý cn phi làm gng cho cp
di v vic tuân th các chun mc và cn phi ph bin nhng quy đnh đn
mi thành viên bng các th thc thích hp. Ngoài ra, cn phi loi tr hoc
gim thiu nhng sc ép hay điu kin có th dn đn nhân viên có nhng
hành vi thiu trung thc.
- Cam kt v nng lc: là đm bo cho nhân viên có đc nhng k nng
và hiu bit cn thit đ thc hin đc nhim v ca mình. Do đó, nhà qun lý
ch nên tuyn dng các nhân viên có kin thc và kinh nghim phù hp vi
nhim v s đc giao và phi giám sát hun luyn cho đy đ và thng xuyên.
- Hi đng qun tr và y ban kim toán: y Ban kim toán gm mt s
thành viên trong và ngoài Hi đng qun tr nhng không tham gia điu hành
đn v. y Ban kim toán có th có nhng đóng góp quan trng cho vic thc
hin các mc tiêu ca đn v, thông qua vic giám sát s tuân th pháp lut, giám
sát vic lp báo cáo tài chính, gi s đc lp ca kim toán ni b. Các nhân t
đc xem xét đ đánh giá s hu hiu ca Hi đng qun tr và y ban kim toán
gm mc đ đc lp, kinh nghim và uy tín ca các thành viên trong Hi đng
qun tr và y ban kim toán và mi quan h ca h vi b phn kim toán ni b
và kim toán đc lp.
- Phng chơm qun lỦ vƠ cách thc hot đng: th hin qua quan đim vƠ
nhn thc ca ngi qun lỦ; qua cá tính, t cách vƠ thái đ ca h khi điu hƠnh
đn v. NgoƠi ra, điu nƠy còn phn ánh trong cách thc nhƠ qun lỦ s dng các
kênh thông tin vƠ quan h vi cp di.
- S đ t chc: th hin c cu t chc ca đn v. Mt c cu phù hp s 8
lƠ c s đ lp k hoch, điu hƠnh, kim soát vƠ giám sát các hot đng. S đ t
chc phi xác đnh đc các v trí then cht vi quyn hn, trách nhim vƠ th thc
báo cáo cho phù hp. C cu cn phù hp vi quy mô vƠ đc thù hot đng ca

9
hoc thay đi cán b qun lỦ Trong phm vi tng hot đng bán hƠng, mua hƠng,
k toánầ ri ro có th phát sinh vƠ tác đng đn bn thơn tng hot đng trc khi
gơy nh hng dơy chuyn đn toƠn đn v.  nhn dng ri ro, ngi qun lỦ có
th s dng nhiu phng pháp khác nhau, t vic s dng các phng tin d báo,
phơn tích các d liu quá kh, cho đn vic rƠ soát thng xuyên các hot đng.
- Phân tích ri ro (nguyên nhân, tác đng): Mt quy trình phân tích ri ro
bao gm c lng tm c ca ri ro qua nh hng có th có ca nó đn mc
tiêu ca đn v, xem xét kh nng xy ra ri ro và nhng bin pháp có th s dng
đ đi phó vi ri ro.
- Xơy dng các bin pháp trong tng trng hp
- T chc thc hin.
1.2.3ăHotăđngăkimăsoát
Là nhng chính sách và th tc đ đm bo cho các ch th ca nhà qun lý
đc thc hin. Hot đng kim soát din ra trong toàn đn v  mi cp đ và
mi hot đng. Nhng hot đng kim soát ch yu có liên quan đn h thng k
toán:
- Phân chia trách nhim đy đ da trên nguyên tc phân công phân nhim
và nguyên tc bt kiêm nhim.
 Không đ mt cá nhân nm tt c các khâu ca mt nghip v: xét
duyt, thc hin, bo qun tài sn và gi s sách k toán.
 Không cho phép kiêm nhim gia mt s chc nng.
-
y nhim cho ngi có thm quyn phê chun các nghip v mt cách
thích
hp.
 Phê chun: lƠ mt quyt đnh có tính chính sách ca nhƠ qun lỦ.
 y quyn: lƠ y thác thuc cp mt quyn hn nht đnh.
 Xét duyt: lƠ vic thc hin nhng quyt đnh chung ca nhƠ qun lỦ.
- To lp h thng chng t và s sách k toán đy đ.

nguyên nhơn vƠ x lỦ kp thi qua phng pháp đi chiu đnh k tng hp vƠ chi
tit, thc t vƠ k hoch, k nƠy vƠ k trc.
- Thit lp h thng tiêu chí khen thng k lut rõ rƠng.
Xét v mc đích, hot đng kim soát có th đc chia thành ba loi, đó
là: kim soát phòng nga, kim soát phát hin và kim soát bù đp. C th,
kim soát phòng nga lƠ hot đng kim soát nhm ngn nga, gim thiu kh
nng xy ra sai sót vƠ gian ln, nh hng đn vic đt đc mc tiêu ca doanh
nghip. Trong khi đó, kim soát phát hin lƠ hot đng kim soát nhm phát hin
kp thi ra hƠnh vi sai sót hoc gian ln nƠo đó đƣ thc hin. Thông thng, ngi
ta có th kt hp gia kim soát phòng nga vƠ kim soát phát hin nhm nơng
cao tính hiu qu ca kim soát. Cui cùng, sau khi phát hin sai sót, gian ln 11
doanh nghip phi thay th nhng hot đng kim soát đƣ b ắqua mt” bng
nhng hot đng kim soát khác hu hiu hn hay phi tng cng thêm các hot
đng kim soát. Vic tng cng thêm mt th tc kim soát nhm b sung cho
mt th tc kim soát khác chính lƠ kim soát bù đp.

1.2.4ăThôngătinăvƠăTruynăthông
Các thông tin cn thit phi đc nhn dng, thu thp và trao đi trong
đn v di hình thc và thi gian thích hp sao cho nó giúp mi ngi trong
đn v thc hin nhim v ca mình. Thông tin và truyn thông to ra báo cáo,
cha đng các thông tin cn thit cho vic qun lý và kim soát đn v. S trao
đi thông tin hu hiu đòi hi phi din ra theo nhiu hng: t cp trên xung
cp di, t di lên trên và gia các cp vi nhau. Mi cá nhân cn hiu rõ vai
trò ca mình trong h thng kim soát ni b cng nh hot đng ca các cá
nhân có tác đng ti công vic ca ngi khác nh th nào. Ngoài ra, cng cn
có s trao đi hu hiu gia đn v vi các đi tng bên ngoài nh khách hàng,
nhà cung cp, c đông và các c quan qun lý. Vic kim soát ch có th đc

soát mà còn có th ch ra nhu cu xem xét li thông tin và truyn thông hoc hot
đng giám sát trong t chc. Vì vy kim soát ni b không đn gin là mt quá
trình ậ  đó mi b phn hp thành ch nh hng đn b phn k tip ậ mà thc
s là mt quá trình tng tác nhiu chiu ậ trong đó hu nh bt c b phn nào
cng có th nh hng đn b phn khác. Do đó, mc dù mi doanh nghip đu
cn có các b phn nói trên nhng h thng kim soát ni b ca h li rt khác
nhau tùy theo ngành ngh, quy mô, vn hóa và phong cách qun lý.
Mi quan h gia mc tiêu ca t chc vƠ các b phn hp thƠnh ca h
thng kim soát ni b:
Có mi liên h trc tip gia mc tiêu ca t chc - là nhng cái cn đt
đc vi các b phn hp thành ca h thng kim soát ni b - là đi din cho
nhng cái cn có đ đt đc mc tiêu. Hãy tng tng có mt khi hình ch
nht ln đc to thành t nhiu khi ch nht nh hn (hình minh ha).  khi
ch nht ln
này:

- Ba nhóm mc tiêu (mc tiêu hot đng, mc tiêu báo cáo tƠi chình vƠ tuơn 13
th) đc đc trng bi các ct thng đng (có tng cng ba ct).
- Nm b phn cu thƠnh ca h thng kim soát ni b đc đc trng bi
các hƠng ngang (có nm hƠng tt c).
- Các đn v con hoc các hot đng c th ca đn v đc đc trng bi
chiu th ba ca khi ch nht (có th có rt nhiu đn v con hoc hot đng c
th, tùy doanh nghip)
Mi quan h gia mc tiêu ca t chc và các b phn hp thành ca h
thng kim soát ni b đc mô t nh sau:
- Mi hƠng ngang (mt b phn ca h thng kim soát ni b) đu ct c ba
ct (ba nhóm mc tiêu). Tc lƠ mi b phn ca h thng kim soát ni b thì cn

Theo Báo cáo ca COSO nm 2004 thì qun tr ri ro (QTRR) doanh nghip
lƠ mt quá trình do hi đng qun tr, các cp qun lỦ vƠ các nhơn viên ca đn v
chi phi, đc áp dng trong vic thit lp các chin lc liên quan đn toƠn đn
v vƠ áp dng cho tt c các cp đ trong đn v, đc thit k đ nhn dng các s
kin tim tƠng có th nh hng đn đn v vƠ qun tr ri ro trong phm vi chp
nhn đc ca ri ro nhm cung cp mt s đm bo hp lỦ v vic đt đc 15
các mc tiêu ca đn v. So vi đnh ngha ca Báo cáo COSO nm 1992, thì đnh
ngha nƠy có nhng đim mi sau:
- NgoƠi 3 mc tiêu: báo cáo tƠi chính, hot đng vƠ tuơn th thì mc tiêu ca
Báo cáo COSO nm 2004 còn có mc tiêu chin lc. Mc tiêu chin lc đc
xác đnh  cp đ cao hn so vi các mc tiêu còn li ca QTRR. Các mc tiêu
chin lc đc xơy dng da trên s mng ca đn v. Các mc tiêu v hot đng,
báo cáo vƠ tuơn th phi phù hp vi các mc tiêu chin lc nƠy.
- M rng hng tip cn chin lc v ri ro. QTRR đc áp dng trong
vic thit lp các mc tiêu chin lc vƠ các chin lc đ thc hin cng nh
trong các hot đng nhm đt đn các mc tiêu liên quan. Nh vy, các mc tiêu
trong QTRR bao trùm hn, xuyên sut hn so vi các mc tiêu trong KSNB do đó
s mc đ bao quát rng hn đi vi nhng ri ro có kh nng phát sinh.
- M rng các cp đ xem xét đi vi ri ro. S kin tác đng không ch
đc xem xét riêng l cho tng b phn trc tip liên quan mƠ còn đc xem xét
cho tt c các cp đ hot đng trong đn v. Khi đó s tác đng ca ri ro đc
xem xét ht t b phn, chi nhánh, đn toƠn doanh nghip.
Các cp đ xem xét đi vi ri ro cn c vƠo phm vi có th chp nhn ca
ri ro, các phm vi có th chp nhn bao gm:
- Mc ri ro có th chp nhn: lƠ mc đ ri ro mƠ đn v sn sƠng chp
nhn đ thc hin vic lƠm tng giá tr xét trên bình din toƠn đn v.
- Mc ri ro có th chp nhn  mc đ b phn: lƠ mc ri ro mƠ đn v sn

ri ro giúp nhƠ qun lỦ đánh giá tng quát nhu cu v vn vƠ ti u hoá vic phơn
b vn ca đn v.
Tóm li, QTRR giúp nhƠ qun lỦ trong vic to lp giá tr cho đn v bng
cách: x lỦ hu hiu đi vi nhng s kin không chc chn trong tng lai vƠ
cung cp các cách thc phn ng nhm đem li hiu qa cao nht cho đn v.

1.3.3ăCácăyuătăcaăqunătrăriăroădoanhănghip
1.3.3.1ăSălcăcácăyuăt

Trích đoạn Môi tr ng kim soát Ho tđ ng kim soát

---