TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
A- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lí luận
Tiết “Luyện nói” là một tiết học vô cùng quan trọng đối với học sinh THCS,
nhất là học sinh khối lớp 6. Qua tiết luyện tập giáo viên luyện cho học sinh biết
vận dụng từ ngữ và các quy tắc ngữ pháp cơ bản đã học để nói đúng, viết đúng,
biết diễn đạt ý tưởng chính xác, rõ ràng, trong sáng. Hơn nữa giáo viên còn rèn
luyện cho học sinh các mặt cụ thể về lời nói (phải rõ nghĩa, rõ ý), giọng nói (phải
vừa nghe, vừa cố gắng truyền cảm) và tư thế nói ((phải mạnh dạn, tự tin giúp cho
lời nói có sức thuyết phục hơn). Nói năng tốt có ý nghĩa hết sức quan trọng đối
với các em không chỉ trong thời gian học tập ở trường mà còn trong suốt thời gian
sống và làm việc sau này.Rèn luyện kĩ năng nói cho học sinh là một việc khó,
nhưng dù khó thế nào, yêu cầu kĩ năng nói cũng phải luôn luôn được coi
trọng.Nếu như nghe và đọc là hai kĩ năng quan trọng của hoạt động tiếp nhận
thông tin, thì nói và viết là hai kĩ năng quan trọng của hoạt động bộc lộ, truyền đạt
thông tin cần được rèn luyện và phát triển trong nhà trường.
Luyện nói trong nhà trường là giúp cho học sinh có thói quen nói trong
những môi trường giao tiếp khác nhau. Nó được thực hiện một cách hệ thống,
theo những chủ đề nhất định, gắn với những vấn đề quen thuộc trong cuộc sống
hàng ngày.
2. Cơ sở thực tiễn
Tục ngữ có câu “Học ăn, học nói, học gói, học mở”. Không ngẫu nhiên mà
“học nói” được xếp vào vị trí thứ hai của câu nói. Điều này cho thấy nói cũng là
một kĩ năng rất quan trọng trong giao tiếp hàng ngày. Trên thực tế, việc dạy học
môn Ngữ Văn hiện nay rất coi trọng cả bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết.
B. NỘI DUNG
Giáo viên biên soạn: Nguyễn Thị Kim Loan 1
TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
I-THỰC TRẠNG VÀ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG
Chương trình mới của sách giáo khoa hiện nay đặc biệt chú trọng và nhấn
mạnh “Trọng tâm của việc rèn luyện kĩ năng Ngữ Văn cho học sinh là làm cho

Dạy tiết luyện nói phải kết hợp lí thuyết và thực hành, coi trọng thực hành
về nói. Muốn cho học sinh nói được nhiều, giáo viên phải chuẩn bị từ khi ra đề,
hướng dẫn học sinh chuẩn bị ở nhà. Dạy luyện nói phải gây hứng thú học tập của
học sinh, phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh. Giờ luyện nói là
giờ thể hiện cá tính, là giờ học sinh được làm chủ mình hơn cả, giáo viên đừng gò
bó các em, đừng vội vàng phê phán các biểu hiện chưa tốt của các em, vấn đề là
phải tạo những điều kiện cần và đủ để các em nói.
Dạy luyện nói phải kết hợp việc rèn luyện kĩ năng với việc giáo dục tư
tưởng, tình cảm, tư duy cho học sinh, giáo dục lòng yêu mến tự hào về tiếng Việt,
tự hào về dân tộc ta. Dạy luyện nói không chỉ dạy lời nói, dáng điệu nói….mà
phải dạy chiều sâu của tâm hồn, tư tưởng của học sinh mà cụ thể hơn là dạy nếp
sống có văn hóa, nói năng tốt, chống lại nói năng xấu đang có nguy cơ lan tràn
trong học sinh hiện nay như nói tục, nói trống không, nói tiếng lóng,
Sâu đây là một số biện pháp cơ bản mà tôi đã thực hiện trong những năm
vừa qua
1. Biện pháp thứ nhất: Nắm vững mục tiêu và kỹ năng tiết dạy
Giáo viên phải nắm vững yêu cầu của tiết dạy, chúng ta phải hiểu rằng đây
là tiết giúp học sinh “Luyện nói” thì học sinh phải được nói. Phải thực sự luyện
trên lớp cho từng em được nói . Giáo viên phải nêu thật rõ yêu cầu luyện nói, nếu
Giáo viên biên soạn: Nguyễn Thị Kim Loan 3
TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
cần ghi tóm tắt lên bảng. Khi học sinh trình bày, giáo viên phải nắm bắt để nhận
xét đúng khả năng, thành tích đạt được của các em trong quá trình trình bày một
vấn đề bằng miệng. Đồng thời giáo viên hướng cho học sinh đi đúng yêu cầu, nói
chứ không phải là đọc. Đã nói thì phải vận dụng đúng ngôn ngữ nói thể hiện rõ
nhất là ngữ điệu trong sử dụng thành văn. Ngoài ra, các em còn biết thể hiện qua
cử chỉ, nét mặt, sắc thái tình cảm, thái độ khi trình bày
2. Biện pháp thứ hai: Hướng dẫn việc chuẩn bị bài ở nhà cho học sinh
Muốn một giờ luyện nói đạt kết quả tốt, ngoài việc hướng dẫn học sinh đi
đúng yêu cầu của một giờ luyện tập trên lớp thì việc cho các em chuẩn bị bài ở

tập. Vì vậy giáo viên phải tìm ra những biện pháp tốt nhất mà trong đó không thể
bỏ qua việc các em tham gia nhận xét đánh giá sự trình bày của bạn. Vấn đề đặt ra
là giáo viên phải hướng cho học sinh biết đánh giá thế nào cho đúng. Giáo viên có
thể yêu cầu các em như sau:
+Bạn A trình bày nội dung đã được chưa? (Đã đủ chưa, có chỗ nào lệch
lạc? Theo em, em sẽ trình bày như thế nào?)
+Bạn đã trình bày đúng phương thức nói chưa? (Bạn đọc hay nói?)
+Cử chỉ, thái độ, giọng điệu của bạn trình bày đã phù hợp chưa? (Cử chỉ,
thái độ, giọng điệu biểu hiện như thế nào?)
Giáo viên biên soạn: Nguyễn Thị Kim Loan 5
TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
-Giáo viên muốn đạt được yêu cầu này thì trước hết phải đặt ra những yêu cầu
trước đối với các em như:biết nhận xét đúng, sai của bạn tức là mình đã có sự
chuẩn bị ở nhà hoặc giáo viên có thể khuyến khích học sinh.
4. Biện pháp thứ tư: Rèn luyện nội dung, hình thức và tác phong nói.
a) Rèn luyện nội dung nói:
Học sinh nói phải có nội dung, nói có suy nghĩ, điều chỉnh kịp thời nội dung
để đáp ứng yêu cầu người nghe.
Nói theo dề cương mà nội dung đã chuẩn bị.
Nói tập trung vào vấn đề, chọn dẫn chứng tiêu biểu.
Điều chỉnh nội dung nói:nhấn lại điều người nghe chưa hiểu, lướt những
điều người nghe đã rõ.
Kết hợp đúng mực nội dung và ngữ điệu, không để cho ngữ điệu lấn át nội
dung.
b) Rèn luyện hình thức và tác phong nói:
Nắm vững đề tài cần nói, huy động nhanh vốn từ đúng, từ hay, đặt câu đúng
và hay, cách dựng đoạn.
Bài nói phải rõ ràng, mạch lạc, phát âm chuẩn, tránh dùng từ ngữ địa
phương
Vận dụng nét mặt, cử chỉ, dáng điệu phù hợp với nội dung nói

Có lời chào khi bắt đầu nói, giới thiệu đề tài sắp nói, tránh đọc lại hoặc
thuộc lòng để đọc lại bài văn chi tiết đã chuẩn bị.
Giáo viên biên soạn: Nguyễn Thị Kim Loan 7
TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
Giọng nói rõ ràng, cao độ vừa phải, đúng chuẩn ngữ âm, truyền cảm và
thuyết phục người nghe (thể hiện cảm xúc chân thành, tự nhiên, không gò bó, áp
đặt). Tác
phong tự nhiên, phản xạ ngôn ngữ nhanh nhạy, mắt nhìn thẳng mọi người.Không
nói ra ngoài những gì mà đề bài yêu cầu. Có lời chào khi kết thúc bài nói.
+Tạo cho học sinh hoàn cảnh giao tiếp thuận lợi trong giờ luyện nói:
Trước mỗi giờ luyện nói, giáo viên cần cho học sinh chuẩn bị đề tài trước
khoảng hai tuần hoặc một tuần. Có thể giao cho các em cùng một đề tài hay chia
lớp từ 4 đến 6 nhóm, mỗi nhóm một đề tài (nếu tiết học có đề tài nhiều)
Vào giờ học, giáo viên cần cho thời gian để các em có thể chuẩn bị tư thế
trước khi lên nói. Có thể là cá nhân tự chuẩn bị, có thể là cho nhóm thảo luận để
chọn đại diện lên nói, nên hướng cho học sinh có thái độ cùng nhau hợp tác, thời
gian thảo luận là năm phút.
Không khí của giờ luyện nói nên tạo được sự hào hứng cho lớp học, cho
từng em học sinh, làm cho các em phấn khởi, mong muốn được lên trình bày bài
nói của mình. Để kích thích học sinh, giáo viên nên đánh giá khen ngợi, khuyến
khích bằng cách cho điểm, tặng những tràng pháo tay động viên sau mỗi bài nói
tốt.
Trọng tâm của những giờ học này là luyện nói, giáo viên nên dành nhiều
thời gian cho học sinh lên nói (30 phút) và số lượng học sinh lên trình bày phải từ
8 đến 10 học sinh, số còn lại sẽ được nói ở những tiết sau.
C. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Giáo viên biên soạn: Nguyễn Thị Kim Loan 8
TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
Qua thời gian áp dụng vào quá trình giảng dạy Ngữ văn 6 đã đạt được kết
quả phần luyện nói như sau :

SĨ SỐ
KỸ NĂNG
TỐT
TỰ TIN
THIẾU TỰ
TIN
KHÔNG KHÍ LỚP HỌC GHI CHÚ
TS % TS % TS %
6
1
35 2 5,7 4
11,
4
29
82,
9
Nặng nề
6
2
35 3 8,6 3 8,6 29
82,
8
Nặng nề
TC 70 5 7,1 7 10 58
82,
9
Nặng nề
* Khi áp dụng đề tài
- Tình hình học sinh học tập tiết luyện nói bộn môn Ngữ văn 6 có
chuyển biến theo hướng tích cực qua từng năm học. Học sinh học tập tự tin hơn

5
6
18,
8
22
68,
8
Có tích cực
TC 62 8 18 14
34.
4
40
32.
9
Có tích cực
Năm học 2009 – 2010
LỚP
SĨ SỐ
KỸ NĂNG
TỐT
TỰ TIN
THIẾU TỰ
TIN
KHÔNG KHÍ LỚP HỌC GHI CHÚ
TS % TS % TS %
6
1
24 8
33,
3

KỸ NĂNG
TỐT
TỰ TIN
THIẾU TỰ
TIN
KHÔNG KHÍ LỚP HỌC GHI CHÚ
TS % TS % TS %
6
1
30 9
37.
5
12
43.
8
9
12.
5
Tích cực, sôi động
6
2
28 9
48.
3
10 31 9
13.
8
Tích cực, sôi động
TC 58 18
31,

Thông qua tiết luyện nói, giáo viên giáo dục cho học sinh lòng tự hào được
nói tiếng Việt, biết tôn trọng và giữ gìn sắc thái ngữ âm độc đáo của tiếng Việt.
Lòng tự hào về tiếng Việt của học sinh phải thể hiện:học tập, xây dựng tiếng nói
và chống những cách nói không đúng, không lành mạnh. Phải làm thế nào cho
tiếng việt vang lên tất cả sự giàu đẹp và nhạc điệu của nó trong giờ học ngữ văn.
Giáo viên biên soạn: Nguyễn Thị Kim Loan 12
TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
E-KẾT LUẬN
Luyện nói là một trong những quan trọng trong phân môn Tập làm văn, qua
tiết luyện nói học sinh rèn được sự tự tin khi phát biểu trước tập thể, rèn luyện kỹ
năng nói, khả năng tư duy nhanh khi phát biểu và khả năng so sánh, đối chiếu, rút
kinh nghiệm, bài học thực tiễn khi hành văn nói… Vì vậy giáo viên Ngữ văn phải
chú ý khi soạn giảng, mục đích để hình thành kỹ năng nghe, nói có tư duy, có
chọn lọc cho học sinh trong giờ luyện nói. Bên cạnh đó người giáo viên đứng lớp
phải đưa vào đấy cái không khí thoải mái, học sinh tự giác, tích cực không gò bó,
gượng ép thì học sinh mới có được một trạng thái tâm lý vững vàng tự tin phát
biểu trước tập thể. Có như thế thì giờ luyện nói mới thành công và học sinh mới
có thể hình thành nên kỹ năng nghe, nói trong giờ học.
Hiệp Thạnh , ngày 23 tháng 12 năm 2010
GIÁO VIÊN BIÊN SOẠN
Nguyễn Thị Kim Loan
DUYỆT CỦA BAN GIÁM HIỆU XÁC NHẬN CỦA UBND XÃ
…………………………………… ……………………………………
…………………………………… ……………………………………
Giáo viên biên soạn: Nguyễn Thị Kim Loan 13
TRƯỜNG THCS HIỆP THẠNH Sng hiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm dạy tiết luyện nói bộ môn Ngữ văn 6
…………………………………… ……………………………………
HIỆU TRƯỞNG
Ý KIẾN CỦA PGD&ĐT
………………………………………….