B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN TH CM LOAN
GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH
TRANH CA CÔNG TY C PHN MAY
PHNG ÔNG N NM 2020
LUN VN THC S KINH T
TP.H Chí Minh – Nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN TH CM LOAN
GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH
Danh mc các ch vit tt
Danh sách bng, biu và hình v
Phn m đu 1
1. Lý do chn đ tài 1
2. Mc tiêu đ tài 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 2
4. Phng pháp nghiên cu 2
5. Khung nghiên cu 4
Chng 1: C s lý lun v nng lc cnh tranh ca doanh nghip 5
1.1. Mt s khái nim và vai trò v nng lc cnh tranh ca doanh nghip 5
1.1.1. Khái nim cnh tranh 5
1.1.2. Khái nim nng lc cnh tranh 6
1.1.3. Khái nim li th cnh tranh 7
1.1.4. Phân loi cnh tranh 9
1.1.5. Vai trò ca cnh tranh 11
1.2. Các yu t nh hng đn nng lc cnh tranh ca doanh nghip 12
1.2.1. Các yu t môi trng bên ngoài 13
1.2.1.1. Các yu t môi trng v mô 13
1.2.1.2. Các yu t môi trng vi mô 14
1.2.2. Các yu t môi trng bên trong 17
1.3. Các mô hình phân tích, đánh giá nng lc cnh tranh ca doanh nghip
18
1.3.1. Mô hình chui giá tr ca Michael Porter v nng lc cnh tranh
18
1.3.2. Quy trình phân tích các ngun lc to nên nng lc cnh tranh 20
1.3.3. Mô hình phân tích nng lc cnh tranh da trên ngun lc 21
1.4. ánh giá nng lc cnh tranh 23
1.4.1. Phng pháp chuyên gia 23
1.4.2. Quy trình đánh giá 24
Chng 2: ánh giá nng lc cnh tranh ca Công ty C phn May Phng
2.2.2.7. Dch v dành cho khách hàng 55
2.2.2.8. Nng lc marketing xut khu 58
2.2.2.9. Danh ting ca Công ty 59
2.2.2.10. Ma trn các yu t bên trong 60
2.3. ánh giá chung v nng lc cnh tranh ca Công ty C Phn May Phng
ông 63
2.3.1. u đim 63
2.3.2. Hn ch 63
Chng 3: Mt s gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca Công ty C
phn May Phng ông 67
3.1. Mc tiêu đn nm 2020 và quan đim xây dng gii pháp ca Công ty 67
3.1.1. Mc tiêu ca Công ty 67
3.1.2. Quan đim xây dng gii pháp ca Công ty 67
3.2. Các gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca Công ty C Phn May
Phng ông 68
3.2.1. Gii pháp xây dng và phát trin ngun nhân lc 68
3.2.1.1. Xây dng c ch tuyn dng minh bch 68
3.2.1.2. Xây dng ch đ lng, khen thng, phúc li tha đáng 69
3.2.1.3. Xây dng con đng phát trin ngh nghip cho ngi lao đng
70
3.2.1.4. To c hi hc tp, nâng cao cht lng ngun nhân lc 71
3.2.1.5. Xây dng vn hóa công ty có bn sc riêng, đc đáo 72
3.2.2. Gii pháp v tài chính 73
3.2.3. Gii pháp v đu t đi mi công ngh 74
3.2.4. Gii pháp nâng cao thng hiu, danh ting Công ty 75
3.2.5. Gii pháp v marketing xut khu 76
3.2.5.1. Tng cng uy tín đi vi khách hàng 77
3.2.5.2. Kho sát đnh k khách hàng 78
3.2.5.3. Nghiên cu và phát trin sn phm 78
3.2.5.4. Thc hin chính sách giá thích hp 80
Bng 2.7 Danh sách khách hàng chính ca Công ty 42
Bng 2.8 Kt qu đim s quan trng ca tiêu chí yu t bên ngoài 46
Bng 2.9 S lng lao đng ca Công ty 47
Bng 2.10 T l góp vn ti Công ty 50
Bng 2.11 Khái quát thc trng tài chính ca Công ty 50
Bng 2.12 Kt qu đim s quan trng ca các tiêu chí yu t bên trong 61
Bng 3.1 Mc tiêu c th ca Công ty trong thi gian ti 2012 – 2020 67
DANH MC HÌNH
Hình M1 Khung nghiên cu 4
Hình 1.1 Các li th cnh tranh ca Michael Porter 8
Hình 1.2 Xây dng các khi tng th ca li th cnh tranh 9
Hình 1.3 Mô hình kim cng ca Michael Porter 12
Hình 1.4 Mô hình 5 lc cnh tranh ca Michael Porter 14
Hình 1.5 Chui giá tr ca doanh nghip 19
Hình 1.6 Quy trình phân tích các ngun lc to nên nng lc cnh tranh 20
Hình 2.1 S lng sn phm sn xut theo tng hình thc 28
Hình 2.2 Thng hiu, nhãn hiu ca Công ty 29
Hình 2.3 C cu t chc ca Công ty 30
Hình 2.4 Biu đ nng lc cnh tranh ca Công ty 62
1
PHN M U
1. Lý do chn đ tài
Hin nay, ngành dt may là mt hàng xut khu hàng đu ca Vit Nam, kim
ngch xut khu tng và tc đ tng trng cao qua các nm. Nm 2009 kim ngch
xut khu đt 9,1t USD, nm 2010 đt 11,2 t USD, nm 2011 đt 13,8 t USD. Nm
2011, Vit Nam đng vào danh sách th 5 các nc có kim ngch xut khu ln nht
th gii v hàng dt may
1
nng lc cnh tranh ca Công ty C phn May Phng ông đn nm 2020 ”
làm đ tài nghiên cu vi mong mun góp phn xây dng gii pháp đ Công ty khc
phc yu kém và tin ti phát trin bn vng.
2. Mc tiêu đ tài
Nghiên cu, đánh giá nng lc cnh tranh ca Công ty C phn May Phng
ông đ xác đnh nhng u đim và hn ch ca Công ty, t đó xây dng mt s gii
pháp nhm khc phc các hn ch đang tn ti, giúp Công ty nâng cao nng lc cnh
tranh trên th trng.
3. i tng, phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: Nng lc cnh tranh ca Công ty C phn May Phng
ông.
- Phm vi nghiên cu:
Ch tp trung nghiên cu, phân tích nng lc cnh tranh trong hot đng xut khu
hàng may mc ca Công ty C Phn May Phng ông (lnh vc chim hn 70%
doanh thu ca Công ty), không chú trng đn th trng ni đa ca Công ty.
S liu phân tích s dng trong giai đon t nm 2009-2011.
Thi gian đ xut gii pháp : đn nm 2020.
4. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp nghiên cu đnh tính: Lun vn s dng phng pháp nghiên
cu đnh tính, c th là phng pháp chuyên gia đ ly ý kin v các yu t nh hng
đn nng lc cnh tranh ca Công ty và đánh giá nng lc cnh tranh ca Công ty.
- Tác gi tho lun trc tip, hoc gi bng câu hi (ph lc 1) đn các chuyên gia,
(c th là 6 anh/ch hin là giám đc điu hành, trng phó phòng k hoch th trng,
trng phó phòng k thut ca Công ty Phng ông, và 6 anh/ ch ph trách đn
hàng đang công tác các công ty đt hàng xut khu) đ ly ý kin v các yu t nh
hng nng lc cnh tranh ca Công ty.
- Sau đó, tác gi sp xp các yu t nh hng di dng bng câu hi mi (ph
lc 2A, 2B), và gi các bng câu hi này cho các chuyên gia, nh các chuyên gia đánh
3
4
5. Khung nghiên cu
Hình M1: Khung nghiên cu
Nghiên cu đnh tính
Nghiên cu lý thuyt
Xác đnh các yu t
nh hng đn nng
lc cnh tranh ca
Công ty
.
Theo Michael Porter, cnh tranh là giành ly th phn, là tìm kim li nhun cao
hn mc li nhun mà doanh nghip đang có. Kt qu ca quá trình cnh tranh là bình
quân hóa li nhun trong ngành và theo đó giá c có th gim đi. Hin nay cnh tranh
và hp tác đan xen nhau và xu th chính là hp tác
3
.
Mc dù có nhiu cách din đt khác nhau v khái nim cnh tranh, nhng qua các
đnh ngha trên có th rút ra bn cht ca cnh tranh là ganh đua, đu tranh ca các ch
th kinh t đ giành s tn ti, li nhun hay đa v trên thng trng.
2
T đin bách khoa ,1995. Hà Ni. NXB T đin Bách Khoa, Hà Ni.
3
Michael E. Porter ,1980. Chin lc cnh tranh. Dch t ting Anh. Ngi dch Nguyn Ngc Toàn và công
s, 2009. H Chí Minh. NXB tr
6
1.1.2. Khái nim nng lc cnh tranh
Thut ng nng lc cnh tranh đc s dng rng rãi trong phm vi toàn cu
nhng cho đn nay vn cha có s nht trí cao gia các hc gi, các nhà chuyên môn
v khái nim. Mt s quan đim v nng lc cnh tranh ca doanh nghip nh sau:
Nng lc cnh tranh là kh nng giành đc th phn ln trc các đi th cnh
tranh trên th trng, k c kh nng giành li mt phn hay toàn b th phn ca đng
nghip
4
. Theo đó nng lc cnh tranh là kh nng nm gi và nâng cao th phn ca
5
/>>. [ Ngày truy
cp: 14/06/2012].
6
Bùi Th Sao, 2007. Nâng cao nng lc cnh tranh ca Tp đoàn Bu chính Vin thông Vit Nam trong bi
cnh hi nhp kinh t quc t. Lun vn Thc s. Trng i hc Kinh t Tp.HCM
7
Trn Th Hoàng, 2011. Nng lc cnh tranh ca doanh nghip xut khu thy sn Vit Nam đn nm 2020.
Lun án tin s. Trng i hc Kinh t Tp. HCM.
7
sinh tn ca sn phm, to cho doanh nghip có th hot đng vi hiu sut cao hn
các đi th cnh tranh, to ra giá tr cho khách hàng. Trên c s phân tích nhng khái
nim trên, lun vn s dng khái nim nng lc cnh tranh ca doanh nghip nh sau:
Nng lc cnh tranh ca doanh nghip là kh nng duy trì và nâng cao li th
cnh tranh trong vic tiêu th sn phm, m rng mng li tiêu th, thu hút và s
dng có hiu qu các yu t sn xut nhm đt li ích kinh t cao và đm bo s
phát trin kinh t bn vng.
1.1.3. Khái nim li th cnh tranh
Li th cnh tranh là tp hp nhng giá tr có th s dng vào vic “nm bt c
hi” kinh doanh, đó là nhng cái mà các ch th đang có và có th có so vi các đi
th cnh tranh ca h. Li th cnh tranh là mt khái nim va có tính vi mô (cho
doanh nghip), va có tính v mô ( cp quc gia).
Theo Michael Porter, li th cnh tranh hng dn s thành công ca doanh
nghip, thit lp và gi vng đc li th cnh tranh là ngun gc to ra li nhun cao.
Nh vy, tìm kim và khai thác li th cnh tranh luôn là vn đ c bn ca doanh
nghip. Nu doanh nghip ch tp trung vào tng trng và đa dng hóa sn phm, thì
chin lc đó không đm bo s thành công lâu dài, mà phi xây dng cho mình mt
li th cnh tranh bn vng. Li th cnh tranh bn vng có ngha là doanh nghip
Hình 1.2 Xây dng các khi tng th ca li th cnh tranh
(Ngun: Michael Porter,1985. Competitive Advantage, trang 35)
1.1.4. Phân loi cnh tranh
Cn c vào các ch th tham gia trên th trng, ngi ta có th phân
cnh tranh ra các loi nh sau:
Th nht là, cnh tranh gia ngi mua và ngi bán: hình thc cnh tranh này
hai ch th tham gia giao dch đ xác đnh giá c ca hàng hóa cn giao dch. Hình thc
cnh tranh này rt ph bin trên tt c các th trng sn phm dch v vì ngi bán mun
bán sn phm ca mình mc giá cao nht còn ngi tiêu dùng luôn mun mua đc
các sn phm dch v vi giá c thp nht.
Th hai là, cnh tranh gia ngi mua vi nhau: đây là hình thc cnh tranh din ra
theo qui lut cung cu. Khi cung nh hn cu thì cuc cnh tranh gia ngi mua vi
nhau tr nên quyt lit hn và ngc li. Cnh tranh gia nhng ngi mua nhm mua
đc hàng hóa r hn, cht lng tt hn.
Th ba là, cnh tranh gia ngi bán vi nhau: đ ngi bán mua đc nguyên liu
r hn, chim đc th phn nhiu hn. ây là cuc cnh tranh gay go quyt lit nht,
quyt đnh doanh nghip nào tn ti và doanh nghip nào s b đào thi ra khi th
nh hng đn giá c. Cnh tranh hoàn ho đc mô t là mt mu kinh t th trng lý
tng. Tt c nhng ngi bán và ngi mua đu có hiu bit đy đ v các thông tin
liên quan đn vic mua bán - trao đi, không có gì cn tr vic gia nhp hay rút khi th
trng ca ngi mua hay ngi bán.
Th hai là, cnh tranh không hoàn ho: là mt dng cnh tranh trong th trng khi
các điu kin cn thit cho vic cnh tranh hoàn ho không đc tha mãn. Các loi
cnh tranh không hoàn ho gm: đc quyn, đc quyn nhóm, cnh tranh đc quyn,
đc quyn mua, đc quyn nhóm mua. Trong th trng cng có th xy ra cnh tranh
không hoàn ho do nhng ngi bán hoc ngi mua thiu các thông tin v giá c các
loi hàng hóa đc trao đi.
Cn c vào phm vi ngành kinh t, thì cnh tranh có th đc phân loi nh
sau:
Th nht là, cnh tranh trong ni b ngành: là hình thc cnh tranh gia các
doanh nghip trong cùng mt ngành, cùng sn xut, tiêu th mt loi hàng hóa hoc dch
v nào đó, trong đó các doanh nghip tìm cách thôn tính ln nhau, giành git khách
hàng v phía mình, chim lnh th trng. Bin pháp cnh tranh ch yu ca hình thc
này là ci tin k thut, nâng cao nng sut lao đng, gim chi phí. Kt qu cnh tranh
trong ni b ngành làm cho k thut phát trin, điu kin sn xut trong mt ngành
thay đi, giá tr hàng hóa đc xác đnh li, t sut sinh li gim xung và s làm cho
mt s doanh nghip thành công và mt s khác phá sn, hoc sáp nhp.
Th hai là, cnh tranh gia các ngành: là s cnh tranh gia các doanh nghip trong
ngành kinh t khác nhau nhm mc đích đu t có li hn. Bin pháp cnh tranh ca
hình thc này là s chuyn dch vn t ngành có ít li nhun hay không còn có li
nhun sang ngành có nhiu li nhun hn, s cnh tranh này hình thành nên t sut sinh
li bình quân cho tt c mi ngành thông qua s dch chuyn vn gia các ngành vi
11
nhau.
Cn c vào tính cht ca cnh tranh trên th trng, cnh tranh đc chia
loi nh sau:
nhng mt tiêu cc. Trong quá trình cnh tranh, các doanh nghip quan tâm trc ht ti
li ích ca chính doanh nghip, dn đn gian ln trong kinh doanh, ô nhim môi trng,
đy nhanh s phân hóa giàu nghèo… Vn đ đt ra là cn có hành lang pháp lý cht ch
đ kim soát mi hành vi ca doanh nghip nhm hn ch mt tiêu cc do cnh tranh to
ra.
1.2. Các yu t nh hng đn nng lc cnh tranh ca doanh nghip
Theo Michael Porter nng lc cnh tranh ca mt doanh nghip th hin bng s
liên kt ca 4 nhóm yu t mà đc mô t bng khi t din 4 đnh là: doanh nghip
(vi đc trng chin lc, c cu, cnh tranh), yu t sn xut đu vào, các yu t cu,
các ngành công nghip h tr và liên quan. Toàn b t giác đó, cng nh mi thành
phn, li chu tác đng ca hai yu t bên ngoài là c hi và s can thip ca chính
ph. Các yu t trong h thng có kh nng tng tác, cng c ln nhau, tác đng ca
mt yu t s ph thuc vào nh hng ca các yu t khác.
Hình 1.3: Mô hình kim cng Michael Porter
Ngun: Michael Porter,, Li th cnh tranh, 1980, trang 220
Ngành công
và h tr có tính cnh tranh s to sc mnh quc t hóa cho các ngành công nghip
theo sau trong chui h thng giá tr và nâng cao nng lc cnh tranh ca ngành chính.
Theo Fred David (2006), mun nâng cao kh nng cnh tranh, doanh nghip phi
phân tích các yu t tác đng mt cách đng b, cn tp trung phân tích thành các yu
t môi trng bên ngoài, các yu t môi trng bên trong ca doanh nghip
8
nên tác
gi chia các yu t nh hng thành hai nhóm: yu t môi trng bên ngoài và yu t
môi trng bên trong (ni b doanh nghip).
1.2.1. Yu t môi trng bên ngoài
Bao gm các yu t nm ngoài kh nng kim soát ca doanh nghip nh chính
sách ca nhà nc, chính tr pháp lut, th trng, th hiu tiêu dùng…. Vic phân tích
các yu t bên ngoài đ phát hin nhng c hi môi trng có th mang li li ích cho
doanh nghip và các mi đe da ca môi trng mà doanh nghip cn né tránh. Môi
trng bên ngoài có th đc chia thành hai nhóm nh là yu t v mô và yu t vi mô.
1.2.1.1. Yu t môi trng v mô
Yu t thuc v môi trng v mô là các yu t nm bên ngoài doanh nghip và
ngành, tác đng đn đn mi doanh nghip ch không riêng gì ngành ngh nào. Bao
gm các yu t sau: 8
Fred R. David, 2006. Khái lun v qun tr chin lc.
14
Các yu t kinh t: tc đ phát trin kinh t, t giá hi đoái, lãi sut trên th
trng vn, t l lm phát, chính sách tin t…
Yu t xã hi: ph n trong lc lng lao đng, thái đ đi vi cht lng đi
sng, ngh nghip…
Yu t chính tr, pháp lut, chính ph: đo lut v bo v môi trng, nhng
ng
Khách hàng
Nhà cung cp
Các đi th
trong ngành Nguy c có đi
th gia nhp mi
Sn phm, dch
v
thay th
15
Cnh tranh gia các đi th hin có trong ngành
Mc đ cnh tranh trên th trng gia các công ty hin ti trong ngành ph thuc
vào các yu t sau:
- S lng các đi th cnh tranh đông đúc.
- Tc đ tng trng ca ngành.
- Chi phí c đnh và chi phí lu kho cao.
- S nghèo nàn v tính khác bit ca sn phm và các chi phí chuyn đi.
- Ngành có nng lc d tha.
- Tính đa dng ca ngành.
- S tham gia vào ngành cao.
- Các rào cn rút lui.
đ ra chin lc cnh tranh hp lý, doanh nghip cn hiu đc thc lc, kh
nng phn kháng ca đi th cnh tranh cng nh d đoán chin lc kinh doanh ca
các đi th.