B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM NGUYN TH HNG KIU NGHIÊN CU NH HNG CA CHT LNG DCH
V, NHN THC V GIÁ C N S THA MÃN KHÁCH
HÀNG H GIA ÌNH S DNG DCH V INTERNET
TRÊN MNG TRUYN HÌNH CÁP TI TP.HCM Chuyên ngành: Qun tr Kinh doanh
Mã s : 60.34.05 LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. NGUYN HU LAM TP. H Chí Minh – Nm 2012 LI CAM OAN
Cu
i cùng tôi xin chân thành cm n gia đình và các bn hc viên cao hc
Khóa 18 đã cùng tôi chia s kin thc và kinh nghim trong sut quá trình hc tp
và thc hin đ tài.
Trong quá trình thc hin, mc dù đã ht sc c gng trao đi và tip thu
nhng ý kin đóng góp ca Quý Thy, Cô và bàn bè, tham kho tài liu đ hoàn
thin lun vn, song không tránh khi nhng thiu sót. Rt mong nhn đc nhng
thông tin góp ý ca Quý Th
y, Cô và bn đc.
Xin chân thành cm n.
TP.H Chí Minh, ngày 01 tháng 04 nm 2012
Ngi thc hin lun vn Nguyn Th Hng Kiu
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT i
DANH MC CÁC BNG, BIU ii
DANH MC HÌNH V, TH iii
TÓM TT iv
CHNG 1: GII THIU 1
3.3.1 Thang đo cht lng dch v 26
3.3.2 Thang đo s nhn thc v giá c 28
3.3.3 Thang đo s tha mãn khách hàng 29
3.4 Tóm tt 29
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 31
4.1 Gii thiu 31
4.2 Thông tin mu nghiên cu 31
4.3 Kim đnh mô hình đo lng 32
4.3.1 Phân tích đ tin cy 33
4.3.2 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 34
4.4 Phân tích hi quy 44
4.4.1 nh hng ca các thành phn thang đo cht lng dch v, nhn thc v
giá c đn s tha mãn ca khách hàng 45
4.4.2 Mc đ đánh giá ca khách hàng đi vi các thành phn ca thang đo 48
4.5 Tóm tt 51
CHNG 5: Ý NGHA VÀ KT LUN 52
5.1 Gii thiu 52
5.2 Ý ngha và kt lun 52
5.3 Hàm ý các chính sách cho các doanh nghip cung cp dch v 54
5.4 Kin ngh 61
5.5 Hn ch ca đ tài và hng nghiên cu tip theo 61
TÀI LIU THAM KHO 63
Ph lc 1: Các s liu v internet Vit Nam 65 Ph lc 2: Thông tin nhà cung cp dch v TV-Net 68
Ph lc 3: Dàn bài phng vn chuyên gia 72
Ph lc 4: Bng câu hi nghiên cu s b 74
VCR : u Video (The Video Cassette Recoder)
TV : Máy thu hình (Television)
MegaVNN : Tên gi vit tt ca dch v internet bng thông rng ADSL ca
VNPT
TPHCM : Thành ph H Chí Minh
SPT : Công ty C phn Bu chính Vin thông Sài Gòn (Saigon Postel)
NetNam : Công ty C phn NetNam
EVNTelecom: Công ty Thông tin Vin thông in lc min Nam (Electricity of
VietNam Telecommunications)
SCTV : Công ty Truyn hình cáp Saigontourist
HTVC : Trung tâm Truyn hình cáp Thành ph H Chí Minh
-ii-
DANH MC CÁC BNG, BIU Bng 2.1 : Mi quan h gia mô hình gc và mô hình hiu chnh 11
Bng 3.1 : Thang đo các thành phn cht lng dch v TV-Net 29
Bng 3.2 : Thang đo thành phn nhn thc v giá c dch v TV-Net …31
Bng 3.3 : Thang đo thành phn nhn thc v giá c dch v TV-Net 31
Bng 4.1: C cu mu kho sát theo th phn ca các nhà cung cp dch v 34
Bng 4.2: Kt qu kim đnh Cronbach’s Alpha các tháng đo 35
Bng 4.3: Kt qu EFA các thành phn thang đo cht lng dch v và s nhn thc
v giá c 37
Bng 4.4: Kt qu EFA đi vi các thang đo s tha mãn khách hàng TV-Net 42
Bng 4.5: Tóm tt kt qu kim đnh thang đo 43
Bng 4.6: Xây dng bin cho nhân t sau khi ly giá tr trung bình ca các bin đo
lng 46
Bng 4.7: Các thông s ca tng bin trong phng trình hi quy 48
Kt qu cho thy: Thang đo cht lng dch v TV-Net có 4 thành phn là:
hình nh to s tin tng cho khách hàng, s tin cy ca h thng mng, mc đ
đng cm và thành phn h tr k thut vi 16 bin quan sát, thang đo s nhn thc
v giá c bao gm 4 bin quan sát. Khách hàng đánh giá cao mc đ nh hng ca
cht lng dch v và giá c thì càng tha mãn vi dch v ca nhà cung cp.
Kt qu nghiên cu giúp cho các doanh nghip hiu rõ hn các thành phn
ca cht lng dch v TV-Net, nhn thc v giá c mà có nh hng ln đn s
tha mãn ca h, đng thi nghiên cu còn ch ra đc mc đ đánh giá ca khách
hàng đi vi các yu t này nh th nào, t đó có gii pháp phù hp đ điu chnh
hin trng cng nh đ ra các gii pháp nâng cao cht lng dch v nhm tng s
tha mãn ca khách hàng đi vi dch v.
-1-
CHNG 1: GII THIU 1.1
S cn thit ca đ tài nghiên cu
Vit Nam là quc gia có t l tng trng Internet nhanh nht trong khu vc
Châu Á và nm trong s các quc gia có t l tng trng cao nht trên th gii.
Cách đây 10 nm, t l s dng Internet ca Vit Nam nm cách xa hu ht các
nc Châu Á. Hin ti, Vit Nam đã bt kp mc đ s dng internet và đã đt ti
mc đ ca các th trng mi ni khác. T nm 2000, s lng ngi s dng
Internet đã nhân lên khong 120 ln. Tính đn tháng 7 nm 2011, s ngi s dng
là 29,507 triu, t l s dân s dng internet là 33,99%, tng s thuê bao Internet
bng rng là 3,5 triu (xem Ph lc 1).
Trc nm 2005, dch v Internet ADSL gn nh là chim lnh th trng
Internet bng rng, và là “cuc chi tay 3” ca ba đi gia vin thông VNPT, Viettel,
FPT. Nm 2006, s xut hin ca dch v Internet bng rng trên mng truyn hình
đi vi dch v này, t đó nâng cao li th cnh tranh cho doanh nghip.
1.2 Mc tiêu nghiên cu
Nghiên cu thc hin xây dng mô hình đo lng s tác đng ca cht
lng dch v TV-Net, giá c dch v đn s tha mãn ca khách hàng, đ tài đt ra
các mc tiêu c th sau:
- Xác đnh các nhân t cht lng dch v TV-Net da trên nhn thc ca
khách hàng ti th trng Vit Nam.
-
o
lng
mc đ tác đng ca các thành phn cht lng dch v TV-
Net,
nhn thc v giá c đi vi s tha mãn ca khách hàng ti th trng Vit Nam.
-
xut nhng chính sách nhm nâng cao s tha mãn ca khách hàng s
dng dch v TV-Net cho doanh nghip cung cp dch v.
đt đc các mc tiêu này, nghiên cu cn tr li các câu hi sau đây:
1. Các yu t nào nh hng đn cht lng dch v TV-Net?
2. Thang đo nào đ đo lng mc đ tha mãn ca khách hàng đi vi
dch v TV-Net?
-3-
3. Có mi quan h nào gia các thành phn ca cht lng dch v vi s
tha mãn ca khách hàng hay không?
4. Có mi quan h nào gia các thành phn ca giá c dch v đc nhn
thc vi s tha mãn ca khách hàng hay không?
1.3 Phng pháp nghiên cu
1.3.1 Ngun d liu
trên mng truyn hình cáp.
1.4.2 Phm vi nghiên cu
Thc hin nghiên cu nhng khách hàng s dng dch v internet truyn
hình cáp ti TP.HCM.
1.5 Kt cu ca đ tài nghiên cu
Chng 1: Tng quan v đ tài nghiên cu
Chng 2: C s lý thuyt và mô hình nghiên cu - Nghiên cu trình bày c
s lý thuyt liên quan đn các khái nim nghiên cu nh: cht lng dch v, giá c
đc nhn thc, s tha mãn ca khách hàng và mi quan h
gia các khái nim
này. Xây dng mô hình phc v cho vic nghiên cu và đt các gi thuyt nghiên
cu.
Chng 3: Phng pháp nghiên cu - Trình bày quy trình nghiên cu, xây
dng và kim đnh các thang đo nhm đo lng các khái nim nghiên cu.
Chng 4: Kt qu nghiên cu - Trình bày thông tin v mu kho sát, kim
đnh mô hình và đo lng các khái nim nghiên cu, phân tích đánh giá các kt qu
có đc.
Chng 5: Ý ngha và kt lun - Tóm tt kt qu nghiên cu có đc và đa
ra các hàm ý ng dng thc tin. ng thi nêu lên nhng hn ch nghiên cu và đ
ngh các bc nghiên cu tip theo.
-5-
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1. Gii thiu
Chng 1 đã gii thiu tng quan v đ tài nghiên cu. Chng 2 trình bày
nhng ni dung c bn v các lý thuyt liên quan đn các khái nim đ làm nn
tng cho Nghiên cu này, bao gm các khái nim nh: cht lng dch v, nhn
thc v giá c, s tha mãn ca khách hàng và mi quan h gia các khái nim này,
t đó xây dng mô hình phc v cho vic nghiên cu và đt ra các gi thuyt
tiêu dùng và sau khi tiêu dùng. Hn na, do tính cht vô hình ca dch v, nên nhà
cung cp dch v cng đng trc nhng khó khn đ hiu nh th nào v s s nhn
thc ca khách hàng và s đánh giá cht lng dch v đó. Trong quá trình tiêu dùng
dch v, cht lng dch v th hin trong quá trình tng tác gia khách hàng và
nhân viên ca doanh nghip cung cp cung cp dch v đó (Svensson 2002, dn theo
Nguyn & Nguyn 2007)
2.2.2 Khái nim v cht lng dch v
T nhng nm 1930, cht lng trong lnh vc sn xut đc xác đnh nh
mt trong các yu t cnh trnh, còn cht lng dch v mi phát trin trong vài
thp k gn đây. Vì th, đ đnh ngha, đánh giá cng nh qun lý cht lng trong
lnh vc dch v đu xut phát t lnh vc sn xut. Trong khi đo lng cht lng
sn phm hu hình gn nh không có gì đ bàn lun vì quá c th thì cht lng
dch v là gì và đo lng cht lng dch v nh th nào li là các vn đ ln và
cho đn ngày nay, cha có câu tr li đy đ.
Nhn thc v cht lng dch v ca khách hàng là kt qu đ đánh giá cht
lng dch v, đc to ra t nhng gì khách hàng mong đi, kinh nghim trc đó
ca h, nh hng hình tng ca doanh nghip (Caruana 2000).
Trong các nhà nghiên cu v khái nim cht lng dch v, Parasuraman &
ctg (1986,1988,1991) đã khám phá ra khái nim này sau khi s dng nhiu nghiên
cu có cht lng và s lng theo sau các kt qu nghiên cu tng quát đc tha
nhn. Kt qu này đã phát trin mt công c đo lng nguyên gc gm 22 bin
quan sát (SERVQUAL), đc s dng rng rãi nhiu nht trong vic đo lng cht
-7-
lng dch v. Thang đo này cung cp cho các nhà nghiên cu v kh nng đo
lng khong cách gia s thc thi dch v và s mong đi ca khách hàng
(khong cách 5), bao gm 5 thành phn. Hình 2-1 trình bày mô hình 5 khong cách
dùng đ đánh giá cht lng dch v.
cách so vi s nhn thc ca h v cht lng dch v đó. Theo mô hình trên thì
khong cách v s k vng ca khách hàng và s nhn thc ca khách hàng v cht
lng dch v đó (khong cách 5) bng bn khong cách còn li bao gm :
- Khong cách 1: là khong chênh lch gia s nhn thc ca doanh nghip
cung cp v s k vng ca khách hàng v dch v và s k vng ca khách hàng
v dch v đó.
- Khng cách 2: là khong chênh lch gia nhn thc ca doanh nghip cung
cp v s k vng ca khách hàng và hành đng ca doanh nghip cung cp thành tiêu
chí cht lng dch v, hay nói cách khác là nhà cung cp dch v đã truyn đt sai
hoc không truyn đt đc s k vng ca khách hàng thành quy trình, quy cách cht
lng dch v.
- Khng cách 3: là khong chênh lch gia s hành đng ca doanh nghip
cung cp thành tiêu chí cht lng dch v và s chuyn giao dch v đó cho khách
hàng, tc là nhân viên truyn đt không đúng quy trình cht lng đã đnh.
- Khong cách 4: là khong chênh lch gia s chuyn giao dch v và s
thông tin đn khách hàng, điu đó có ngha là s qung cáo và gii thiu dch v đn
khách hàng b sai.
Nh vy, khong cách 5 = khong cách 1 + khong cách 2 + khong cách 3 +
khong cách 4 (2.1)
Ngoài ra, s k vng ca khách hàng v cht lng dch v còn có ba yu t
tác đng ngoi sinh, đó là s tip nhn thông tin t nhiu ngun nh truyn ming
và ch vit, nhu cu cá nhân và các tri nghim trong quá kh ca khách hàng đó.
Mô hình nm khong cách là mô hình tng quát, mang tính cht lý thuyt v
cht lng dch v. có th thc hành đc, Parasuraman & ctg đã c gng xây
dng thang đo dùng đ đánh giá cht lng trong lnh vc dch v, theo đó bt k dch
v nào cht lng cng đc khách hàng da trên 10 thành phn, bao gm: (1) Tin
cy; (2) áp ng; (3) Nng lc phc v; (4) Tip cn; (5) lch s; (6) Thông tin; (7)
Tín nhim; (8) An toàn; (9) Hiu bit khách hàng; (10) Phng tin hu hình.
-9-
- tin cy: Th hin kh nng phc v dch v phù hp, kp thi, đúng
thi hn, chính xác và hiu qu ngay t ln đu tiên.
- Kh nng đáp ng nhu cu khách hàng: Th hin s mong mun và sn
sàng ca nhân viên phc v cung cp dch v mt cách kp thi, đúng lúc, nhanh
chóng đáp ng s mong mun ca khách hàng.
-
Nng lc phc v: Th hin trình đ chuyên môn, phong cách phc v,
tính
chuyên nghip, to lòng tin, phong cách phc v lch s, nim n ca nhân viên
phc v…
- ng cm: Th hin s quan tâm, chm sóc đn tng cá nhân khách hàng.
Da trên đnh ngha truyn thng v cht lng dch v, xây dng thang đo
SERVQUAL cui cùng đ đánh giá cht lng dch v gm 21 bin thuc 5 thành
phn đ đo lng cht lng k vng và dch v đc nhn thc (Parasuraman
1991, dn theo Nguyn & Nguyn 2007), c th là:
S tin cy (Reliability)
- Khi doanh nghip cung cp xyz ha làm điu gì đó vào thi gian nào đó
thì h s làm.
- Khi bn gp tr ngi, doanh nghip cung cp xyz chng t mi quan tâm
thc s mun gii quyt tr ngi đó.
- Doanh nghip cung cp xyz thc hin dch v đúng ngay t ln đu.
- Doanh nghip cung cp xyz cung cp dch v đúng nh thi gian h đã ha.
- Doanh nghip cung cp xyz lu ý đ không xy ra mt sai sót nào.
S đáp ng (Responsiness)
- Nhân viên doanh nghip cung cp xyz nhanh chóng thc hin dch v cho bn.
- Nhân viên doanh nghip cung cp xyz luôn sn sàng giúp bn.
- Nhân viên doanh nghip cung cp xyz không bao gi quá bn đn ni
không đáp ng yêu cu ca bn.
S đm bo hay nng lc phc v (Assurance hay Competence )
Ngoài ra, mô hình SERVQUAL là mô hình chung cho cht lng dch v và
đã đc kim đnh trong mt s loi hình dch v nh: siêu th, ngân hàng, khách
sn, các hot đng vui chi gii trí,… Trong quá trình thit k thang đo, tác gi ch
-12-
gi li nhng câu đo nào ph bin và thích hp vi các doanh nghip cung cp dch
v trong nghiên cu. Vì lý do này, mt s bin quan sát tt phù hp vi mt s
nhng không phi vi tt c các ngành dch v thì b loi b. Tuy nhiên, các loi
hình dch v thì rt đa dng, nên trong vic s dng mô hình SERVQUAL cn có
cách tip cn và ci tin đ mô hình này đc phù hp hn đi vi tng loi hình
dch v (Nguyn & Nguyn 2007).
Nh vy, trong nghiên cu này, tác gi cng thng nht vi quan đim là
không th đánh giá cht lng dch v mt cách chung chung nh cht lng dch
v này cao hay thp, mà cht lng dch v phi đc đo bng mt tp nhiu thang
đo đ đo lng các khái nim thành phn có liên h vi nhau và chúng cùng to nên
cht lng dch v (Nguyn & Nguyn 2007). Tuy nhiên, vic s dng thang đo
SERVQUAL cn phi điu chnh cho phù hp vi tng loi hình dch v khác nhau
ti nhng th trng khác nhau là cn thit. Trong nghiên cu này, khi áp dng mô
hình SERVQUAL trong vic đánh giá cht lng dch v TV-Net đòi hi nghiên
cu cng kim đnh mô hình mt cách thn trng vì có mt s bin trong thang đo
có th thay đi.
2.2.3 S nhn thc v giá c
Trong nhiu nghiên cu v s hài lòng ca khách hàng trc đây, tác đng
ca yu t giá c ít đc chú ý đn so vi các tiêu chí khác. Tuy nhiên, cùng vi s
cnh tranh ngày càng mnh m ca th trng và các thay đi trong nhn đnh ca
khách hàng v sn phm dch v, các nhà nghiên cu đã xác đnh rng giá c
và s
hài lòng ca khách hàng có mi quan h sâu sc vi nhau.
Giá c đc xem nh nhn thc ca ngi tiêu dùng v vic t b hoc hy
sinh mt cái gì đó đ đc s hu mt sn phm hoc mt dch v (Zeithaml
hn so vi k vng, khách hàng s b bt mãn. Nu hiu qu sn phm dch v khp
vi các k vng, khách hàng s hài lòng. Nu hiu qu sn phm dch v mang li
cao hn c k vng, khách hàng s ht sc hài lòng và vui mng.
Hin vn cha có đc s thng nht gia các nhà nghiên cu v các khái
nim, nhng đa s các nhà nghiên cu cho rng gia cht lng dch v và mc đ
tha mãn khách hàng có mi liên h vi nhau (Cronin & Taylor 1992, dn theo
Bexley 2005). Vì th, mt vn đ đt ra là cn phi nghiên cu thêm v mi quan h
-14-
các nhân t ca cht lng dch v vi mc đ mc đ tha mãn ca khách hàng
ng vi mt lnh vc c th. Do đó, đ đáp ng mc tiêu nghiên cu ca đ tài,
đnh ngha s tha mãn khách hàng vi dch v TV-Net đc phát biu nh sau:
- S mong đi ca khách hàng khi s dng dch v TV-Net so vi thc t
mà ngi tiêu dùng có đc.
- Li ích có đc khi s dng dch v TV-Net.
- S tho mãn da trên hiu bit kinh nghim t vic đánh giá chung ca cá
nhân ngi tiêu dùng v cht lng dch v TV-Net đang s dng.
2.3 Gii thiu chung v dch v Internet trên mng truyn hình cáp
2.3.1 nh ngha dch v Internet trên mng truyn hình cáp
Dch v internet trên mng truyn hình cáp (TV-Net) là dch v internet bng
thông rng, tn dng h tng mng cáp truyn hình, thay vì phi kéo đng dây cáp
đng, khách hàng ch cn lp đt thêm modem cáp vào đng cáp truyn hình sn
có là có th truy cp internet, đng thi vn xem đc các chng trình truyn hình yêu
thích.
Nhng nm gn đây nhiu nc đã phát trin dch v truy cp Internet tc đ
cao khi s dng modem cáp. Modem cáp hot đng trên cáp đng trc ca mng
cáp truyn hình.
2.3.2 c đim k thut ca dch v
2.3.2.1 Cable Modem
Modem cáp là thit b h tr truy nhp Internet tc đ cao trên mng cáp