B GIÁO DC VÀ ÀO TO
I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
TRN NGC CHÂU

GII PHÁP NÂNG CAO HIU
QU KINH DOANH CA NGÂN
HÀNG THNG MI C PHN
NGOI THNG VIT NAM
LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2012

tôi, đc thc hin di s hng dn khoa hc ca PGS.TS.Nguyn ng Dn.
Lun vn là kt qu ca vic nghiên cu đc lp, không sao chép công trình
nghiên cu ca bt k ai. Các thông tin, d liu trong lun vn đc s dng t
các ngun hp pháp và đáng tin cy, các ni dung trích dn đu đc ghi rõ ngun
gc.

TP. H Chí Minh, ngày 28 tháng 09 nm 2012
Tác gi lun vn
TRN NGC CHÂU

3
MC LC
Trang ph bìa i
Li cam đoan ii
Mc lc iii

1.2.4.5. Ch tiêu kh nng thanh khon 28
1.2.4.6. Ch tiêu đ nhy ri ro th trng 30
Kt lun chng 1 32
CHNG 2: 33
THC TRNG V HIU QU KINH DOANH CA NGÂN HÀNG
THNG MI C PHN NGOI THNG VN GIAI ON 2008-201133

2.1. Gii thiu v Ngân hàng thng mi c phn Ngoi thng VN (VCB)
334
2.2. Phân tích hiu qu kinh doanh ca Ngân hàng thng mi c phn
Ngoi thng VN theo mô hình CAMELS 34

2.2.1. Phân tích tình hình đm bo v vn t có 34
2.2.2. Phân tích cht lng tài sn có 37
2.2.2.1. Phân tích hot đng tín dng 39
2.2.2.2. Phân tích tình hình n quá hn và x lý n: 43
2.2.3. Phân tích nng lc qun tr 45
2.2.4. Phân tích kh nng sinh li 47
2.2.4.1. Phân tích thu nhp - chi phí 47
2.2.4.2. Phân tích li nhun 53
2.2.5. Phân tích kh nng thanh khon 56
2.2.6. Phân tích đ nhy vi ri ro th trng 59
Kt lun chng 2 62
CHNG 3 63
GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU KINH DOANH CA NGÂN HÀNG
THNG MI C PHN NGOI THNG VIT NAM 63



- HN : Hà Ni
- NHTM : Ngân hàng thng mi
- NHNN : Ngân hàng nhà nc
- TCTD : T chc tín dng
- TP.HCM : Thành ph H Chí Minh
- PGD : Phòng giao dch
- VCB : Ngân hàng thng mi c phn Ngoi thng Vit Nam
- VN : Vit Nam
6
DANH MC CÁC BIU  VÀ BNG BIU

Danh mc các biu đ
- Biu đ 2.1: Tình hình tng trng vn ch s hu ca VCB trong giai
đon 2008-2011 34

kinh t nói chung và h thng Ngân hàng thng mi Vit Nam nói riêng. S xâm
nhp ngày càng sâu ca Ngân hàng nc ngoài vào th trng Vit Nam, cng nh
nhng cam kt m ca khu vc ngân hàng trong tin trình hi nhp đã làm cho
cuc cnh tranh gia các Ngân Hàng thng mi ti Vit Nam ngày càng tr nên
gay gt và khc lit hn.  nâng cao hiu qu kinh doanh ca mình, các Ngân
hàng thng mi đã thc hin tích cc các gii pháp sau: tng vn điu l, c cu
li n, đi mi công tác qun tr, nâng cao cht lng ngun nhân lc, đu t công
ngh…
Ngân hàng thng mi c phn Ngoi Thng Vit Nam cng không nm
ngoài xu th đó. VCB cng có nhng đim mnh, li th so vi các Ngân hàng
thng mi khác. Tuy nhiên, VCB cng tn ti nhng đim yu, nhng khó khn
và thách thc phía trc.  tn dng ti đa nhng đim mnh, nhng c hi đ
khc phc nhng đim yu, nhng thách thc, tác gi đã chn đ tài “ Gii pháp
nâng cao hiu qu kinh doanh ca Ngân hàng thng mi c phn Ngoi Thng
Vit Nam ”.
2. Mc tiêu nghiên cu:
- H thng hóa các vn đ c bn v hiu qu kinh doanh, các nhân t nh
hng và các ch tiêu đánh giá hiu qu kinh doanh ca Ngân hàng thng mi.
- Phân tích và đánh giá các ch tiêu nh hng đn hiu qu kinh doanh
theo mô hình CAMELS cùng vi đim mnh, đim yu, c hi và thách thc ca
VCB, t đó đánh giá hiu qu kinh doanh ca VCB.
-  ra các gii pháp và kin ngh nhm nâng cao hiu qu kinh doanh ca
VCB.
3. i tng nghiên cu:

8
- Nhng lý lun c bn và hiu qu kinh doanh ca Ngân hàng thng mi.
- Thc trng hiu qu kinh doanh ca VCB giai đon 2008-2011.
- Gii pháp và kin ngh nhm nâng cao hiu qu kinh doanh ca VCB.
4. Phm vi nghiên cu : hot đng ca VCB giai đon 2008-2011

01/10/1998, nêu rõ : “Ngân hàng là loi hình T chc Tín Dng đc thc hin
toàn b hot đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh khác có liên quan”.
Nh vy, có th nói rng NHTM là đnh ch tài chính trung gian quan trng
vào loi bc nht trong nn kinh t th trng, là cu ni gia khu vc tit kim
vi khu vc đu t. Nh h thng đnh ch tài chính trung gian này mà các ngun
tin nhàn ri nm ri rác trong xã hi s đc huy đng, tp trung li, đng thi s
dng s vn đó đ cp tín dng cho các t chc kinh t, cá nhân đ phát trin kinh
t xã hi.
1.1.2. Các nghip v kinh doanh ca ngân hàng thng mi
NHTM là loi hình t chc chuyên nghip trong lnh vc to lp và cung
cp các dch v tài chính, tin t cho công chúng cng nh thc hin nhiu vai trò
khác trong nn kinh t. Thành công trong hot đng kinh doanh ca ngân hàng
hoàn toàn ph thuc vào nng lc, kh nng cung cp dch v cho công chúng
theo giá cnh tranh trên th trng. Các hot đng ca NHTM tng đi đa dng,
liên quan đn nhiu lnh vc hot đng kinh t - xã hi, ch yu gm ba lnh vc:
nghip v n (huy đng vn), nghip v có (cho vay, kinh doanh) và nghip v
môi gii trung gian (dch v thanh toán, bo lãnh, đu t, thuê mua, t vn, y
thác, đi lý, dch v cho thuê két st …). Các nghip v này có quan h cht ch,

10
tác đng h tr, thúc đy nhau phát trin, to nên uy tín cho ngân hàng. Các hot
đng ca NHTM đc th hin qua các chc nng ca nó, da trên chc nng ca
NHTM, chúng ta có th phân chia các hot đng kinh doanh c bn ca các
NHTM nh đc mô t tóm tt trong bng 1.1 di đây.
Bng 1.1: Khái quát hot đng kinh doanh c bn ca NHTM

Các hot đng kinh doanh
c bn ca NHTM

Chc nng luân chuyn tài sn

là thc đo nng lc tài chính ca mi ngân hàng và kh nng phòng v ri ro
trong quá trình hot đng kinh doanh ca ngân hàng. Ngun vn ch s hu gm
có vn điu l, các qu ca ngân hàng hình thành trong quá trình kinh doanh và
các tài sn khác theo quy đnh ca Nhà nc.
- Tin gi tit kim và tin gi giao dch: trong đó tin gi tit kim ca dân
c chim t trng khá ln trong tng vn huy đng ca NHTM. Ngoài ra, còn có
các khon tin gi có k hn và không k hn ca doanh nghip và các t chc xã
hi. im ni bt ca loi tin gi không k hn là có chi phí huy đng thp
nhng bin đng mnh, tính cht vn đng phc tp và có nhiu ri ro.
- Phát hành chng khoán: thông qua th trng tài chính, hin nay, các
NHTM có th huy đng vn bng cách phát hành các chng ch tin gi, trái
phiu, k phiu và các giy t có giá khác vi nhiu loi k hn, lãi sut khác
nhau, có ghi danh hoc không ghi danh nhm đa dng hóa các hình thc huy đng
vn và đáp ng nhu cu nm gi các tài sn khác nhau ca khách hàng, đng thi
thông qua các hot đng này ngân hàng có th nâng cao kh nng cnh tranh ca
mình trên th trng.
- Vay t NHTM khác: trong quá trình hot đng kinh doanh ca mình nu
các NHTM nhn thy nhu cu vay vn ca khách hàng gia tng mnh hoc ngân
qu b thiu ht do có nhiu dòng tin rút ra, thì các NHTM có th vay n ti các
ngân hàng khác nh Ngân hàng Nhà nc thông qua hình thc chit khu, tái chit
khu các giy t có giá, các hp đng tín dng đã cp cho khách hàng; hoc vay
ca các t chc tài chính khác trên th trng tin t nhm b sung cho thiu ht
tm thi v vn.
* Hot đng s dng vn: chc nng th hai trong hot đng luân chuyn
tài sn ca các NHTM là thc hin các hot đng tín dng và đu t. ây là các
hot đng đem li ngun thu cho ngân hàng và bù đp chi phí trong hot đng.

12
- Hot đng tín dng: hin nay vn là mt trong nhng hot đng c bn,
truyn thng và đóng vai trò quan trng nht trong các hot đng to ra thu nhp

có th xét hiu qu theo nhng khía cnh khác nhau. Tuy nhiên, xut phát t
nhng hn ch v thi gian và ngun s liu, quan đim v hiu qu mà lun vn
s dng đ đánh giá hiu qu kinh doanh ca các NHTM là da trên tiêu chun
đánh giá v mc đ an toàn, lành mnh và kh nng chng đ các ri ro.
1.2.2. Các nhân t nh hng đn hiu qu kinh doanh ca ngân hàng
thng mi
Hiu qu là điu kin quyt đnh s sng còn và phát trin ca mt ngân
hàng. Vì vy, vic nâng cao hiu qu cng có ngha là tng cng nng lc tài
chính, nng lc điu hành đ to điu kin m rng các hot đng kinh doanh góp
phn cng c và nâng cao thng hiu ca các NHTM. Tuy nhiên, đ NHTM hot
đng có hiu qu hn, đòi hi phi xác đnh đc các nhân t nh hng ti hiu
qu hot đng ca các NHTM nhm hn ch đc các hot đng mang tính cht
ri ro, bo toàn vn, nâng cao thu nhp và li nhun t các hot đng kinh doanh
ca NHTM. Các nhân t này có th đc chia làm hai nhóm: nhóm nhân t khách
quan và nhóm nhân t ch quan, tùy theo điu kin c th ca tng ngân hàng mà
hai nhóm nhân t này có nhng nh hng khác nhau đn hiu qu hot đng ca
chính các NHTM.
* Nhóm nhân t khách quan
- Môi trng v kinh t, chính tr và xã hi trong và ngoài nc
NHTM là mt t chc trung gian tài chính làm cu ni gia khu vc tit
kim vi khu vc đu t ca nn kinh t, do vy nhng bin đng ca môi trng
kinh t, chính tr và xã hi có nhng nh hng không nh đn hot đng ca các
ngân hàng. Nu môi trng kinh t, chính tr và xã hi n đnh s to điu kin
thun li cho hot đng ca các NHTM, vì đây cng là điu kin làm cho quá
trình sn xut ca nn kinh t đc din ra bình thng, đm bo kh nng hp th
vn và hoàn tr vn ca các doanh nghip trong nn kinh t. Ngc li, khi môi
trng bt n thì li là nhng nhân t bt li cho NHTM nh nhu cu vay vn

14
gim, nguy c n quá hn, n xu gia tng làm gim hiu qu kinh doanh ca các

quy mô kinh doanh ca ngân hàng nh: kh nng huy đng và cho vay vn, kh
nng đu t tài chính và trình đ trang b công ngh. Th hai, kh nng sinh li
cng là mt nhân t phn ánh v nng lc tài chính ca mt ngân hàng vì nó th
hin tính hiu qu ca mt đng vn kinh doanh. Th ba là kh nng phòng nga
và chng đ ri ro ca mt ngân hàng cng là nhân t phn ánh nng lc tài chính.
Nu n xu tng thì d phòng rùi ro cng phi tng đ bù đp ri ro, có ngha là
kh nng tài chính cho phép s dng đ bù đp tn tht có th xy ra. Ngc li,
nu n xu tng nhng d phòng ri ro không đ đ bù đp có ngha là tình trng
tài chính xu và nng lc tài chính bù đp cho các khon chi phí này b thu hp.
- Nng lc qun tr, điu hành: là nhân t tip theo nh hng đn hiu
qu kinh doanh ca các ngân hàng. Nng lc qun tr điu hành trc ht là ph
thuc vào c cu t chc b máy qun lý, trình đ lao đng và tính hu hiu ca
c ch điu hành đ có th ng phó tt trc nhng din bin ca th trng. Tip
theo nng lc qun tr, điu hành còn có th đc phn ánh bng kh nng gim
thiu chi phí hot đng, nâng cao nng sut s dng các đu vào đ có th to ra
đc mt tp hp đu ra cc đi.
- Kh nng ng dng tin b công ngh: chính là phn ánh nng lc công
ngh thông tin ca mt ngân hàng. Trc s phát trin mnh m ca khoa hc
công ngh và ng dng sâu rng ca nó vào cuc sng xã hi nh ngày nay, thì
ngành ngân hàng khó có th duy trì kh nng cnh tranh ca mình nu vn cung
ng các dch v truyn thng. Nng lc công ngh ca ngân hàng th hin kh
nng trang b công ngh mi gm thit b và con ngi, tính liên kt công ngh
gia các ngân hàng và tính đc đáo v công ngh ca mi ngân hàng.
- Trình đ, cht lng ca ngi lao đng: nhân t con ngi là yu t
quyt đnh quan trng đn s thành bi trong bt k hot đng nào ca các ngân
hàng thng mi. Xã hi ngày càng phát trin thì càng đòi hi các ngân hàng càng
phi cung cp nhiu dch v mi và có cht lng. Chính điu này đòi hi cht
lng ca ngun nhân lc cng phi đc nâng cao đ đáp ng kp thi đi vi

16

hp trong vic s dng vn và lao đng, có k hoch cho vic ci tin, nhm nâng
cao cht lng kinh doanh.T vai trò trên có th nhn thy, phân tích hiu qu
hot đng NHTM là khâu quan trng trong công tác qun tr ngân hàng.
Và cui cùng,  tm v mô, các c quan qun lý nhà nc trong lnh vc
ngân hàng s s dng kt qu ca vic phân tích hiu qu hot đng NHTM. Hot
đng ca nhng doanh nghip ngân hàng trong lnh vc tin t luôn cha đng
nhiu ri ro, và hn th na, hot đng tài chính - tin t còn là huyt mch thúc
đy phát trin kinh t trong thi k hi nhp, chính vì vy, vai trò qun lý ca nhà
nc là không th thiu. Thông qua vic phân tích hiu qu hot đng kinh doanh
ca ngân hàng, Ngân hàng Trung ng s xem xét thc trng tài chính, nguyên
nhân ca nhng tn ti  ngân hàng đó t giác đ qun lý v mô; vai trò và nhng
thành tu t hiu qu hot đng ca ngân hàng đã đóng góp cho s phát trin
chung ca ngành ngân hàng nh th nào. Bên cnh đó, Ngân hàng Trung ng s
đánh giá li nhng mc tiêu qun lý ca nhà nc có đt đc hay không, xem xét
tính hp lý và phù hp ca h thng ch tiêu tài chính dùng đ đánh giá hiu qu
kinh doanh và đm bo an toàn trong hot đng ca NHTM Vit Nam, t đó đ ra
nhng hng ci thin cho phù hp hn vi tình hình chung ca đt nc.
Tóm li, phân tích hiu qu kinh doanh ca NHTM không ch là vn đ
phân tích chi phí phát sinh trong quá trình tìm kim li nhun ca ngân hàng, mà
hn th na, nó giúp cho ngân hàng có th hot đng trong điu kin n đnh và an
toàn. Ngày nay, trong điu kin cnh tranh ngày càng gay gt, quyt lit hn thì
vn đ an toàn và n đnh trong kinh doanh tin t ca các ngân hàng luôn đc
các nhà qun tr ngân hàng, các kinh t gia trên th gii quan tâm.
1.2.4. Ch tiêu phân tích hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng mi
Vào nhng nm 1980 h thng các ch tiêu CAMEL đc t chc đánh giá
ch tiêu tín nhim quc t Moody gii thiu, và sau đó các ch tiêu CAMEL đc
các quc gia trên th gii s dng đ đánh giá xp loi các TCTD và thanh tra ti
ch các ngân hàng. Nm 1996, h thng CAMEL đc b sung thêm mt ch s là
đ nhy cm vi th trng và tr thành h thng CAMELS.



19
th đáp ng các nhu cu tín dng ca h ngay c trong điu kin kinh t gp khó
khn.
Th t: Vn t có cung cp nng lc tài chính cho s tng trng và phát
trin ca các hình thc dch v mi, cho nhng chng trình và trang thit b mi.
Hu ht các ngân hàng đu m rng và phát trin các c s vt cht so vi lúc đu
và b sung vn s cho phép các ngân hàng m rng các tr s, xây dng thêm các
vn phòng chi nhánh đ theo kp vi s phát trin ca th trng .
Th nm: vn t có đc xem nh mt phng tin điu tit s tng
trng, giúp đm bo rng s tng trng ca mt ngân hàng có th đc duy trì
và n đnh lâu dài. Các c quan qun lý ngân hàng và th trng tài chính đu đòi
hi rng vn ngân hàng phi đc phát trin tng ng vi s phát trin ca danh
mc cho vay và nhng tài sn ri ro khác. Do đó, vn t có cn đc cng c, b
sung tng ng vi quy mô ri ro ca ngân hàng.
Vn t có đc cu thành t nhiu thành phn vn khác nhau, theo hip
đnh Basel (hip đnh s b v tiêu chun vn mi) áp dng đi vi các ngân
hàng, t chc tài chính thì các yu t vn bao gm:
Vn cp 1: Vn điu l/ c phn thông thng (c phn thông thng đóng góp
toàn b và c phn u đãi vnh vin không ly k) và các d tr công khai (qu d
tr công khai t li nhun sau thu không chia.
Vn cp 2: Các d tr không công khai, các d tr đánh giá li tài sn, d phòng
chung (các d tr tn tht khon vay chung, các công c vn lai tp ( n/ vn t
có), n l thuc.
Hip đnh Basel cng đa ra yêu cu chung đi vi các ngân hàng là phi
gi vn tng đng ti thiu bng 8% các tài sn có ri ro ca h.
 Vit Nam , theo thông t s 13/2010/TT-NHNN ngày 20/05/2010 quy
đnh t l này ti thiu là 9%.
tín dng chim mt t trng ln trong tng thu nhp ca ngân hàng. Tuy nhiên, tín
dng li là lnh vc có nhiu ri ro nht. Phân tích nghip v tín dng là mt ni
dung quan trng trong phân tích hot đng kinh doanh ca NHTM. Tùy theo mc
tiêu phân tích, các nhà qun tr đa ra nhiu tiêu thc phân t khác nhau khi phân
loi tng d n ca ngân hàng. Chng hn, phân loi các khon tín dng theo
ngành kinh t, theo thành phn kinh t, theo tng loi hàng hóa vn tín dng đu
t, kh nng thanh toán n ca khách hàng v.v… Vi mi cách phân loi khác
nhau, nhà qun tr có th xác đnh đc nhng ri ro mà NHTM đang và s gánh
chu, qua đó đa ra đc nhng bin pháp hu hiu góp phn phòng nga ri ro,
nâng cao cht lng tín dng ca NHTM.
Hiu qu hot đng tín dng đc phn ánh qua các ch s phân tích sau:
* T l cp tín dng so vi ngun vn huy đng: Tng d n cho vay

Ngun vn huy đng
* 100 (ch s 1.2) Ch s 1.2 cho thy kh nng ngân hàng s dng ngun vn huy đng đc
đ cho vay. Nu vic tng trng ngun vn huy đng qua các nm không kéo
theo đc s tng trng ca d n tín dng thì điu đó chng t ngân hàng đang
b tc trong vic tìm kim đu ra, ngun vn b  đng.
* T l d n cho vay trên tng tài sn có:

Tng d n cho vay

Tng tài sn có
* 100 (ch s 1.3)

Nhóm 2: N cn chú ý T 10 đn 90 ngày 5%
Nhóm 3: N di tiêu chun T 91 đn 180 ngày 20%
Nhóm 4: N nghi ng T 181 đn 360 ngày 50%
Nhóm 5: N có kh nng mt vn Ln hn 360 ngày 100%
Các khon n đc phân loi là n di tiêu chun, n nghi ng và n có
kh nng mt vn đc coi là n xu.  đm bo tình hình cht lng tài sn ca
các NHTM, quyt đnh s 493/2005/Q-NHNN ngày 22/04/2005 ca Thng đc
NHNN quy đnh t l n xu không đc vt quá 3%. Nu t l n xu cao có
ngha là cht lng tín dng thay đi theo chiu hng không tt và ngc li.
Khi phân tích ch tiêu 1.5, cn thit phi tin hành đánh giá các bin pháp
ca ngân hàng trong vn đ khc phc tình trng n xu. ánh giá các khon n
xu và xem xét các mc d phòng ri ro là công vic cn đc tin hành thng

23
xuyên ca các nhà qun tr ngân hàng đ đa ra nhng hng nhm thay đi tình
hình, tìm ra k hoch dài hn cho hot đng ngân hàng trong tng lai.
1.2.4.2.2. Phân tích các loi tài sn Có khác
Ngoài hot đng tín dng, NHTM còn đu t vào các hot đng kinh doanh
khác. Mi khon mc tài sn đu có kh nng sinh li và đ an toàn trong kinh
doanh khác nhau, chính vì vy vic phân tích t trng tng loi tài sn trong tng
tài sn ca ngân hàng s đa đn nhng nhn xét đúng đn v hot đng kinh
doanh ch đo, hay nhng đim mnh cn phát huy ca ngân hàng.
* T trng tng loi tài sn:
S d tng loi tài sn
T trng tng loi tài sn =
Tng tài sn
* 100 (ch s 1.6)

1.2.4.3. Ch tiêu qun tr lành mnh
Trong lnh vc kinh doanh, nhim v chính ca các nhà qun tr là đ ra các

sn có ln) cha chc đã có kh nng sinh li cao, vì quy mô càng ln thì kh
nng đem li li nhun trên quy mô đó càng khó khn. Vì vy, ch s ROA cho
thy kh nng bao quát ca ngân hàng trong vic to ra thu thp t tài sn có.
ROA ln chng t hiu qu kinh doanh ca ngân hàng tt, c cu tài sn có ca
ngân hàng hp lý, có s điu đng linh hot gia các hng mc trên tài sn có
trc nhng bin đng ca nn kinh t. Nhng mt khác, nu ROA quá ln, các
nhà qun tr s phi lo lng vì ri ro luôn song hành vi li nhun. Do đó, vic so
sánh ROA gia các k hch toán đi chiu vi s di chuyn các loi tài sn có,
nhà phân tích có th rút ra nguyên nhân thành công hay tht bi ca ngân hàng.
* Ch s ROE (return on equity):
Li nhun ròng
ROE =
Vn t có
* 100 (ch s 1.8)
ROE là ch s đo lng hiu qu s dng ca mt đng vn t có. Nó cho
bit s li nhun ròng mà các c đông có th nhn đc t vic đu t vn ca
mình. Có th nói đây là h s quan trng nht trong vic phân tích kh nng sinh

Trích đoạn Ch tiêu kh n ng thanh kh on Bi uđ 2.5: Tình hình dn cho vay trê nt ng tài sn ca VCB giai đ on

---