B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

N
N
G
G
U
U
Y
Y


N
NT
T
H
H

K

MÃ S: 60.34.30
NGI HNG DN: NGUYN NGC DUNG

TP.H CHÍ MINH – NM 2012

-1-
LI M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Khi nn kinh t trong nc hòa nhp và phát trin cùng vi nn kinh t th
gii bên cnh nhng li ích, c hi mà hi nhp kinh t quc t mang li thì các
doanh nghip (DN) trong nc còn phi đi mt vi nhiu ri ro, yêu cu và thách
thc mi. c bit, vi tình hình kinh doanh bin đng nh hin nay trong khi quy
mô vn  các DN ngày càng m rng đi đôi vi quyn qun lỦ điu hành tách ri
quyn s hu vn. Tuy nhiên, các phng pháp qun lý ti các DN còn nhiu hn
ch, khi các DN nh qun lý theo kiu gia đình còn các DN ln li phân quyn cho

tnh Lâm ng hin nay” ca T Th Thùy Mai (2008), “nh hng và gii pháp
hoàn thin KSNB ti doanh nghip dch v  Vit Nam” ca Trn Th Thanh Th
(2009), “Thit lp các quy trình KSNB trong h thng KSNB cho các công ty dt
may đa bàn thành ph H Chí Minh” ca Nguyn Th Ngc Hng (2010), Hoàn
thin mt s quy trình h thng KSNB ti các doanh nghip sn xut, ch bin ca
Lê Th Nh Vân (2010), “Hoàn thin h thng KSNB ti ngân hàng đu t và phát
trin Vit Nam theo hng đi phó vi ri ro hot đng” ca Phm Qunh Nh
Sng (2010), “c đim h thng KSNB trong các tp đoàn kinh t” ca Nguyn
Th Phng Hoa (2011), “KSNB công c hu hiu hn ch ri ro và gian ln ti
doanh nghip” ca Phm Châu Thành (2011)…
Nhìn chung, các công trình nghiên cu này đu nhn mnh đn tm quan trng
ca KSNB trong qun lý doanh nghip, hn ch ri ro và da trên c s lý thuyt
nn là báo cáo COSO 1992 hoc báo cáo COSO 2004. T đó các tác gi đã tin hành
nghiên cu theo hng tip cn ln lt đn các b phn ca h thng KSNB đ phù
hp vi mc tiêu nghiên cu. Tuy nhiên, cha có công trình nghiên cu đánh giá
riêng cho h thng KSNB ngành thy sn đc bit là lnh vc ch bin xut khu
thy sn.
Chính vì vy, da trên cách tip cn ca các nghiên cu trc mà nghiên cu
h thng KSNB trong các doanh nghip ch bin xut khu thy sn s giúp ch ra
nhng đc thù riêng có trong h thng KSNB ca ngành thy sn. T đó giúp doanh
nghip trong ngành thy sn qun lý hiu qu, gim thiu ri ro và đt đc mc
tiêu.
3. Mc tiêu nghiên cu
- H thng hóa lý thuyt v KSNB
- Nghiên cu và và đánh giá h thng KSNB ti các DN ch bin xut khu
thy sn  Tnh Bình nh.
- Da trên lý thuyt khuôn mu v KSNB ca COSO và kt qu đánh giá thc
t v h thng KSNB ti các DN ch bin xut khu thy sn  tnh Bình nh đ
xác đnh nguyên nhân nh hng đn tính hu hiu và hiu qu ca h thng KSNB
ti các DN này.

bin xut khu thy sn  tnh Bình nh.
+ Phng pháp đnh lng đc s dng thông qua vic kho sát kt hp vi
phng pháp phng vn và phng pháp thng kê v h thng KSNB ti các DN ch
bin xut khu thy sn  tnh Bình nh.
7. Kt cu đ tài
Ngoài phn m đu và kt lun, Lun vn thc s “Hoàn thin h thng kim
soát ni b  các doanh nghip ch bin xut khu thy sn ti Tnh Bình nh” gm
3 chng:
Chng 1: Tng quan v h thng KSNB
Chng 2: Thc trng h thng KSNB  các DN ch bin xut khu thy sn ti
Tnh Bình nh
Chng 3: Các gii pháp hoàn thin h thng KSNB  các DN ch bin xut khu
thy sn ti Tnh Bình nh
Bên cnh đó, lun vn còn bao gm 4 ph lc:
-4-
Ph lc 1: ánh giá h thng KSNB ti các doanh nghip ch bin xut khu thy
sn  tnh Bình nh
Ph lc 2: ánh giá KSNB chu trình bán hàng – thu tin
Ph lc 3: ánh giá KSNB chu trình mua hàng – thanh toán
Ph lc 4: ánh giá KSNB chu trình sn xut


1.1.1 Vai trò ca h thng kim soát ni b
Kim soát luôn là mt khâu quan trng trong mi quy trình qun tr, do đó các
nhà qun lỦ thng chú tâm đn vic hình thành và duy trì các hot đng kim soát
đ đt đc các mc tiêu ca t chc.
Ngày nay, KSNB đóng mt vai trò ht sc quan trng trong công tác qun lý
ti bt k t chc tài chính kinh doanh nào. Nó là mt phn không th tách ri ca
các chính sách, th tc và h thng qun lý giúp cho các nhà qun tr xây dng tài
liu qun lý, xác lp công c qun lý cho tt c cá nhân, b phn nhm ngn nga và
phát hin gian ln, qun lý hu hiu và hiu qu hn các ngun lc kinh t t đó góp
phn hn ch ti đa nhng ri ro phát sinh trong quá trình sn xut kinh doanh đ
DN đt đc các mc tiêu đã đ ra. Ngoài ra, KSNB còn giúp DN xây dng đc
mt nn tng qun lý vng chc phc v cho quá trình m rng và phát trin đi lên
ca DN.
1.1.2 Bn cht ca h thng kim soát ni b
Khái nim KSNB ra đi t đu th k 20 trong thut ng ca các kim toán
viên đc lp nhm mô t v các hot đng t kim soát ti DN. Kim toán viên s
tìm hiu và đánh giá h thng này đ phc v cho vic điu chnh các th tc kim
toán. Hình thc ban đu ca KSNB là kim soát tin. Nm 1929, trong công b ca
Cc D Tr Liên Bang Hoa K (FRB-Federal Reserve Bulletin) thì thut ng KSNB
đc đnh ngha là “ mt công c bo v tin và các tài sn khác…”. Nm 1936, thì
KSNB trong mt công b ca hip hi k toán viên công chng viên Hoa K
(AICPA) nhn mnh đn “…vic kim tra chính xác trong ghi chép s sách k toán”.
n nm 1949, KSNB đ cp đn “hiu qu hot đng và khuyn khích tuân th
chính sách”. Các hình thc gian ln vi thit hi ln ti các công ty càng phát trin
mnh m đã dn đn s quan tâm ca xã hi và ca ngh nghip kim toán đn hot
đng KSNB càng ln. n nm 1958, y ban th tc kim toán (CAP) trc thuc
AICPA ln đu tiên phân bit kim soát ni b v qun lỦ và kim soát ni b v k
toán và ban hành SAP 54 vào nm 1972 v “tìm hiu và đánh giá kim soát ni b.
Nh vy, khái nim KSNB đã không ngng đc m rng ra khi nhng th tc bo
v tài sn và ghi chép s sách k toán. Tuy nhiên, KSNB lúc này mi ch dng li là

Theo chun mc kim toán Vit Nam (Chun mc kim toán s 400): “h
thng kim soát ni b là các quy đnh và các th tc kim soát do đn v đc kim
toán xây dng và áp dng nhm bo đm cho đn v tuân th pháp lut và các quy
đnh, đ kim tra, kim soát, ngn nga và phát hin gian ln, sai sót; đ lp báo cáo
tài chính trung thc và hp lỦ; nhm bo v, qun lỦ và s dng có hiu qu tài sn
ca đn v”.
Theo Báo cáo COSO (1992) “ Kim soát ni b đc đnh ngha là mt quá
trình b chi phi bi ngi qun lý, hi đng qun tr và các nhân viên ca đn v, nó
đc thit lp đ cung cp mt s đm bo hp lý nhm đt đc các mc tiêu sau:
- S hu hiu và hiu qu ca hot đng
- S tin cy ca báo cáo tài chính
-7-
- S tuân th pháp lut và các quy đnh”
Cng theo COSO 1992: “H thng kim soát ni b trong mt đn v đc
cu thành bi nm b phn: môi trng kim soát, đánh giá ri ro, các hot đng
kim soát, thông tin và truyn thông, giám sát”. (COSO, 1992, tr.13)
Mc dù tn ti nhiu khái nim khác nhau v KSNB song khái nim KSNB
mà COSO đa ra vào nm 1992 là đy đ, d hiu, cung cp cái nhìn toàn din v lý
thuyt KSNB và đc chp nhn rng rãi. Vì vy mà tác gi chn quan đim COSO
1992 v KSNB làm lý thuyt nn tng xuyên sut lun vn.
Trong đnh ngha KSNB ca báo cáo COSO 1992 có bn khái nim quan
trng, đó là: quá trình, con ngi, đm bo hp lý và mc tiêu.
1.1.2.1 Kim soát ni b là mt quá trình
KSNB không phi là mt s kin hay mt tình hung mà là mt chui các hot đng
hin din trong mi b phn, quyn cht vào hot đng ca t chc và là mt ni
dung c bn trong các hot đng ca t chc, giúp t chc đt đc mc tiêu mong
mun. KSNB s hu hiu khi nó là mt b phn không tách ri ch không phi là

tin cy ca báo cáo tài chính mà t chc cung cp.
- Nhóm mc tiêu v s tuân th: nhn mnh đn s tuân th pháp lut và các
quy đnh.
S phân loi mc tiêu giúp t chc kim soát  các phng din khác nhau.  đt
đc mc tiêu báo cáo tài chính và mc tiêu tuân th cn da trên các c s chun
mc đã đc thit lp, quá trình kim soát …Tuy nhiên mc tiêu hot đng chu tác
đng t các s kin bên ngoài, không ph thuc hoàn toàn vào các bin pháp kim
soát ca đn v nên có th đn v không đt đc mc tiêu đ ra.
Nh vy xây dng h thng KSNB là nhu cu cn thit đ xác lp mt c ch
giám sát mà  đó không qun lý bng lòng tin mà qun lý bng các quy đnh rõ ràng
đ phòng tránh đc các ri ro.
1.1.3 Tác dng ca h thng kim soát ni b
KSNB là tt c các bin pháp ca t chc nhm:
- Gim bt nguy c ri ro tim n trong kinh doanh. Ngn chn kp thi các sai
sót, gian ln, nhm ln vô ý hay c ý gây thit hi đn hot đng sn xut kinh
doanh. Bo v tài sn khi nhng h hng, mt mát, hao ht, kém hiu qu…
- m bo vic ghi chép, hch toán đy đ chính xác; lp báo cáo tài chính hp
l tuân th các quy đnh pháp lut và chun mc có liên quan đ nâng cao tính đáng
tin cy ca s liu k toán và báo cáo tài chính.
- m bo s dng ti u ngun lc và đt đc các mc tiêu đt ra. Bo v
quyn li ca nhà đu t, c đông và gây dng lòng tin đi vi h.
- Thit lp quy trình hot đng cht ch, xác đnh rõ trách nhim quyn hn ca
các cá nhân trong t chc nhm kim soát đc tài sn, nâng cao tính hu hiu và
hiu qu hot đng kinh doanh.
- m bo mi thành viên tuân th ni quy, quy ch, quy trình ca t chc và
các quy đnh ca pháp lut.
- Thit lp th tc thc hin đm bo chính sách ca DN đc thc hin bi
các nhân viên.
-9-


v KSNB mt cách đy đ, toàn din có h thng. Báo cáo này có tính cht k tha
và phát trin da trên các nghiên cu trc đó v KSNB, cung cp mt tm nhìn
rng và mang tính qun tr không ch liên quan đn báo cáo tài chính mà đc m
rng cho c các phng din hot đng và tuân th.
Trên c s báo cáo COSO 1992, COSO đã trin khai nghiên cu v h thng
qun tr ri ro DN. n nm 2004, COSO công b báo cáo vi tiêu đ qun tr ri ro
DN - khuôn kh hp nht (Enterprise Risk Management- Intergrated Framework).
-10-
Báo cáo COSO 2004 là s tích hp gia báo cáo COSO 1992 vi qun tr ri ro DN,
là “cánh tay ni dài” ca báo cáo COSO 1992 mà không nhm thay th cho báo cáo
này. Báo cáo COSO 2004 đa ra các khái nim, nguyên tc, các hng dn v qun
lý ri ro DN, xác đnh nhng tiêu chun làm c s đánh giá ri ro, giúp các đn v
thit k và thc hin phng pháp tip cn hiu qu trên toàn DN.
Theo báo cáo COSO 2004, h thng qun tr ri ro DN bao gm 8 b phn:
môi trng ni b, thit lp mc tiêu, nhn din s kin, đánh giá ri ro, phn ng
ri ro, các hot đng kim soát, thông tin truyn thông và giám sát. So vi báo cáo
COSO 1992 thì báo cáo nm 2004 m rng hng tip cn chin lc v ri ro,
ngoài các mc tiêu v báo cáo tài chính, tuân th và hot đng còn hng đn mc
tiêu chin lc. Tuy báo cáo COSO 1992 cha thc s hoàn chnh nhng đã to lp
nn tng lý thuyt c bn v KSNB đng thi phù hp vi mc tiêu nghiên cu ca
đ tài nên tác gi đã la chn báo cáo COSO 1992 làm lý thuyt nn cho chng c
s lý lun ca đ tài nghiên cu.
Theo báo cáo COSO 1992 v khuôn mu KSNB thì h thng KSNB có nm
b phn, đó là: môi trng kim soát, đánh giá ri ro, hot đng kim soát, thông tin
- truyn thông và giám sát.
1.2.1 Môi trng kim soát
Môi trng kim soát phn ánh sc thái chung ca mt doanh nghip, đt ra

1.2.1.2 Nng lc ca đi ng nhân viên
Nng lc phn ánh kin thc và k nng cn có đ hoàn thành mt nhim v
nht đnh. Nhà qun lý cn xác đnh rõ yêu cu v nng lc cho mt công vic nht
đnh và c th hóa nó thành các yêu cu v kin thc và k nng. Kin thc và k
nng ca tng nhân viên ph thuc vào s thông minh, s đào to và kinh nghim
ca mi cá nhân. Nhà qun lý ch nên tuyn dng các nhân viên có kin thc và kinh
nghim phù hp vi nhim v đc giao, phi cân nhc gia nng lc và chi phí,
phi giám sát và hun luyn đy đ và thng xuyên. Mc khác nhà qun lỦ cng
phi quan tâm đn phm cht đo đc ca cán b nhân viên.
1.2.1.3 Hi đng qun tr và y ban kim toán
Môi trng kim soát chu nh hng đáng k bi hi đng qun tr (HQT) và y
ban kim toán. Nhân t này hu hiu ph thuc vào s đc lp ca HQT và y ban
kim toán vi ban điu hành, kinh nghim, uy tín và v trí ca các thành viên trong
HQT, mc đ tham gia, mc đ giám sát vic lp báo cáo tài chính hay s tuân th
pháp lut, các hành đng ca HQT đi vi hot đng công ty; s phi hp gia
HQT, y ban kim toán và ngi qun lý trong vic gii quyt các khó khn liên
quan đn vic thc hin k hoch cng nh s phi hp gia HQT và y ban kim
toán vi kim toán ni b và kim toán đc lp.
Vì vy HQT cn nng đng, tn tâm, hng dn, cht vn và giám sát, đa
ra các quan đim phn bin, đu tranh vi các sai phm trong hot đng qun lỦ đ
KSNB hu hiu. Trong HQT phi có ít nht mt ngi không phi là ngi trc
tip qun lý công ty.
1.2.1.4 Trit lý qun lý và phong cách điu hành
Trit lý qun lý th hin quan đim và nhn thc ca nhà qun lý. Phong cách
điu hành th hin qua thái đ, cá tính, t cách ca nhà qun lỦ khi điu hành DN.
-12-
Trit lý qun lỦ và phong cách điu hành tác đng đn cách thc DN đc điu hành

hot đng hàng ngày đ tng cng quyn lc, khuyn khích s ch đng sáng to
và có các phn ng kp thi t cp di. Tuy nhiên vic gia tng y quyn có nhc
đim là có th dn đn các quyt đnh không thích hp, gia tng áp lc tng ng
vi gia tng y quyn vì vy đòi hi ngi qun lý phi có các th tc giám sát hu
-13-
hiu đi vi kt qu. Nói cách khác, cn y quyn  mc đ thích hp đ đm bo
đt đc mc tiêu ca DN.
Môi trng kim soát chu nh hng bi ý thc v trách nhim ca mi cá
nhân trong đn v. Vic phân chia trách nhim và quyn hn phi phù hp vi quy
mô đn v, mc đ công vic, mc tiêu, chc nng hot đng…
1.2.1.7 Chính sách nhân s
Chính sách nhân s là các chính sách và th tc ca các nhà qun lý v tuyn
dng, hng nghip, đào to, hun luyn, đánh giá, sa thi, đng viên, khen thng,
k lut. Chính sách nhân s nh hng đáng k đn s hu hiu ca môi trng
kim soát thông qua vic tác đng đn các nhân t khác trong môi trng kim soát
nh: đm bo v nng lc, tính chính trc và các giá tr đo đc, kinh nghim công
vic…Mt chính sách tuyn dng dành u tiên cho nhng cá nhân có trình đ, kinh
nghim, chính trc và hnh kim tt s là s đm bo không nhng v nng lc mà
còn v phm cht ca đi ng nhân viên. nh k DN phi đánh giá kt qu thc
hin đ luân chuyn và đ bt các cá nhân nhm phát trin nng lc nhân viên, thit
lp chính sách lng, thng đ đng viên khuyn khích các thành tích xut sc
cng nh các bin pháp k lut đi vi các hành vi vi phm. Vi môi trng kinh
doanh thay đi và ngày càng tr nên phc tp, đi ng nhân viên cn chun b đ
theo kp và x lý tt môi trng kinh doanh.
1.2.2 ánh giá ri ro
Mi DN luôn phi đi vi hàng lot ri ro t bên trong ln bên ngoài trong
quá trình hot đng kinh doanh. Vì vy phi đánh giá, phân tích nhng nhân t to

đi chính sách nhà nc….
- Mc tiêu báo cáo tài chính hng đn vic công b báo cáo tài chính trung
thc và đáng tin cy. Tính trung thc và đáng tin cy din đt báo cáo tài chính tuân
th các nguyên tc k toán đc chp nhn rng rãi hay các quy đnh khác có liên
quan, trình bày hp lý tha mãn các c s dn liu, cung cp thông tin trng yu.
Mc tiêu này đc thit lp mt cách đc lp t bên ngoài.
- Mc tiêu tuân th nhn mnh đn tính tuân th pháp lut và các quy đnh.
Mi đn v thng s dng nhng chin lc, bin pháp riêng đ phù hp vi các
lut l và quy đnh liên quan đn th trng, giá c, tin tr cp, môi trng, thng
mi quc t….Mc tiêu này có th nh hng đáng k đn danh ting ca đn v
trong cng đng. Vic đt đc mc tiêu này phn ln nm trong kim soát ca đn
v.
Các mc tiêu không đc lp mà b sung và liên kt vi nhau. Cn xác đnh v
trí u tiên ca mc tiêu và ni kt gia mc tiêu và ngun lc. n v ch có th đm
bo hp lý s đt đc mt s mc tiêu nht đnh, ch không th đm bo đt đc
tt c mc tiêu.
1.2.2.2 Ri ro
Da trên mc tiêu đã thit lp, nhà qun lý cn nhn dng, phân tích ri ro đ đa ra
các bin pháp qun tr ri ro.
 Nhn dng ri ro
-15-
Ri ro đc nhn dng thông qua vic xem xét các nhân t bên ngoài và bên
trong DN nh hng trc tip đn các hot đng ca DN. Ri ro có th tác đng đn
t chc  mc đ toàn đn v hay ch nh hng đn tng hot đng c th.
Ri ro  mc đ toàn đn v có th phát sinh t các nhân t bên trong và bên
ngoài. Các nhân t bên ngoài có th là: s phát trin k thut, thay đi nhu cu và s
mong đi ca khách hàng, thay đi chin lc hot đng ca đi th cnh tranh, s
kin khác. Vì vy nhn dng ri ro cn tin hành mt cách liên tc, đó là qun tr s
thay đi.
Qun tr s thay đi là vic thu nhn, x lý và báo cáo thông tin v nhng s
kin, hot đng và điu kin ch ra nhng thay đi mà đn v phi phn ng li liên
quan đn s thay đi môi trng hot đng, s thay đi s thích khách hàng, k
thut mi…Mi đn v cn có mt c ch chính thc hay không chính thc đ nhn
dng nhng thay đi có th nh hng đn kh nng đt đc mc tiêu. Qun tr ri
ro đc tin hành song song nh là mt phn ca quá trình đánh giá ri ro.
1.2.3 Hot đng kim soát
Hot đng kim soát là nhng chính sách và th tc đm bo cho các ch th
ca nhà qun lỦ đc thc hin, là các hành đng cn thit thc hin đ đi phó vi
ri ro đe da đn vic đt đc mc tiêu ca t chc. Hot đng kim soát đc thc
hin trong toàn DN,  tt c các b phn và tt c mi cp đ.
Hot đng kim soát bao gm chính sách kim soát và th tc kim soát.
Trong đó, chính sách kim soát là nhng nguyên tc, là c s đ thc hin các th
tc kim soát. Chính sách kim soát cn đc áp dng mt cách nht quán vi s
nhn thc đy đ ca các cá nhân thc hin chính sách hn là hình thc lu tr. Còn
th tc kim soát là nhng quy đnh c th đ thc thi chính sách kim soát.
Hot đng kim soát có th giúp đt đc mt mc tiêu hoc nhiu mc tiêu.
Các hot đng kim soát phi mang tính thc t, phi phù hp vi tình hung c th
ca DN.  hot đng kim soát hu hiu cn theo dõi kt qu vic áp dng hot
đng kim soát và có các bin pháp điu chnh thích hp.
Hot đng kim soát đc phân thành nhiu loi khác nhau nh kim soát
phòng nga, kim soát phát hin, kim soát bù đp, kim soát th công, kim soát
qun lý và kim soát trong môi trng máy vi tính. Sau đây là mt s hot đng
kim soát c bn:
Soát xét ca nhà qun lý cp cao là vic so sánh kt qu thc t vi d toán,
d báo, vi k trc hay vi các đi th khác. Các chng trình quan trng ca DN

s tp trung kim soát d liu đu vào, kim soát quá trình x lý và kim soát d liu
đu ra. Kim soát ng dng phi đm bo d liu đc nhp và x lý mt cách chính
xác, đy đ cng nh phát hin các d liu không hp lỦ hay cha đc xét duyt
ca nhà qun lý.
Kim soát chung và kim soát ng dng có liên quan mt thit và h tr ln
nhau. Kim soát chung đm bo s vn hành ca kim soát ng dng và ngc li
kim soát ng dng giúp phát hin vn đ, đa ra các đ xut đ sa đi và hoàn
thin h thng làm cho kim soát chung đy đ và hu hiu hn.
Kim soát vt cht là hot đng kim soát nhm đm bo cho tài sn ca DN
nh máy móc, hàng hóa, tin… đc bo v mt cách cht ch. ây là hot đng
kim soát cng trong DN nh s dng camera đ bo v tài sn, hàng hóa hay đnh
k kim kê tài sn và đi chiu vi s liu trên s sách. Kim soát vt cht đm bo
cho s tn ti, cht lng hay tình trng ca các tài sn phc v cho hot đng sn
xut kinh doanh ca DN.
Phân tích rà soát hay soát xét li vic thc hin là vic so sánh gia kt qu
thc hin vi s liu d toán, k trc hay gia các thông tin tài chính và thông tin
-18-
phi tài chính đ phát hin ra các bin đng bt thng đ nhà qun lý có các bin
pháp chn chnh kp thi nhm đt đc mc tiêu đt ra. DN có th s dng các ch
s hoc s chênh lch đ phân tích rà soát nh t l n quá hn, t l lãi gp, bin
đng v doanh thu, bin đng v giá mua nguyên vt liu…
1.2.4 Thông tin và truyn thông
Thông tin và truyn thông là điu kin không th thiu cho vic thit lp, duy
trì và nâng cao nng lc kim soát trong đn v thông qua vic hình thành các báo
cáo đ cung cp thông tin v hot đng, tài chính, s tuân th, bao gm c ni b và
bên ngoài.
1.2.4.1 Thông tin

đc các phng tin truyn thông trong đn v. Các nhà qun lý DN cn nhn đc
thông báo ngn gn t cp di đ đa ra đ xut, ch đo kp thi. Mi ngi cn
bit ti DN mình thì hành vi nào đc khuyn khích, hành vi nào là không th chp
nhn đc.
i vi các thông tin cn báo cáo lên cp trên cn có c kênh thông tin m và
sn sàng lng nghe đ to lòng tin cho nhân viên cp di v ngi qun lý cp cao.
Các DN có th m thêm kênh nhn thông tin trc tip cho phó giám đc, b phn
kim toán hay b phn ph trách pháp lỦ nh các bui tip xúc đnh k vi nhân
viên, đng dây nóng…Trong trng hp nhân viên cung cp các thông tin nhy
cm thì ngi qun lý cn có thông đip ngn gn rõ ràng đ khuyn khích nhân
viên báo cáo các nghi ng v các hành vi vi phm, cn có s đi đãi riêng và đm
bo h không b tr thù khi báo cáo các phát hin này.
 Truyn thông bên ngoài
Thông tin t các đi tng bên ngoài DN nh ngân hàng, nhà cung cp,
khách hàng, c quan qun lỦ nhà nc cng cn đc thu thp đy đ, x lý và báo
cáo cho các cp thích hp đ giúp DN có cách thc ng x kp thi. Ngi bên
ngoài có th cung cp nhng thông tin quan trng cho các b phn chc nng. Các
thông tin cho bên ngoài (nhà nc, c đông…) cng cn đc truyn đt kp thi,
đm bo đ tin cy và phù hp vi yêu cu pháp lut.
 truyn thông hiu qu thì vic la chn phng tin truyn thông và cách
thc truyn thông có vai trò quan trng. DN có th s dng bn ghi nh, bng thông
báo, h thng th đin t ni b hay hành đng ca nhà qun lý cp trên đi vi cp
di…
Thông tin và truyn thông có mi quan h không th tách ri vì vy chúng là
mt b phn trong h thng KSNB. Thông tin và truyn thông phi đm bo “ph
sóng” ti mi b phn, phòng ban và cá nhân trong tng DN cng nh các đi tng
bên ngoài có liên quan. Vi s cnh tranh gay gt trên trng quc t, thông tin và
truyn thông có vai trò ngày càng quan trng trong vic giúp DN đt đc các mc
tiêu ca mình đ tn ti và phát trin.
1.2.5 Giám sát

k. Giám sát đnh k giúp đánh giá tính hu hiu ca vic giám sát thng xuyên.
Giám sát đnh k đc thc hin thông qua các cuc kim toán đnh k do
kim toán viên ni b hoc kim toán viên đc lp thc hin. Mc đ thng xuyên
ca giám sát đnh k ph thuc vào đánh giá ri ro, phm vi và mc đ ca giám sát
thng xuyên. Giám sát đnh k ch thc hin đnh k hay trong các tình hung đc
bit: thay đi ngi qun lỦ, thay đi chin lc kinh doanh, khi có s sáp nhp hay
sp xp li nhân s…Phm vi đánh giá còn tùy thuc vào loi mc tiêu là hot đng,
tuân th hay báo cáo.
ánh giá trong giám sát đnh k là mt quy trình. Tuy cách tip cn và k
thut có khác nhau, quy trình đánh giá đu da trên nhng nguyên tc nht đnh. u
tiên ngi đánh giá phi hiu rõ đc đim hot đng ca đn v và tng yu t, s
thit k và vn hành trong h thng KSNB. Sau đó ngi đánh giá cn xác đnh h
thng KSNB thc t hot đng ra sao thông qua tho lun vi ngi vn hành h
-21-
thng hay nhng ngi chu tác đng bi các th tc kim soát hoc qua ghi nhn v
hot đng KSNB. Cui cùng ngi đánh giá phi phân tích tính hu hiu ca vic
thit k và vn hành h thng KSNB liu rng h thng kim soát có cung cp s
đm bo hp lỦ giúp đt đc mc tiêu ca đn v.
 đánh giá h thng KSNB có th s dng các công c nh: bng câu hi,
bng kim tra, lu đ. V phng pháp đánh giá, DN có th s dng phng pháp so
sánh vi h thng KSNB ca các DN khác hoc nh h tr ca các t chc t vn đ
có thông tin v chc nng v KSNB ca tng ngành.
1.2.5.3 Báo cáo nhng khim khuyt ca h thng kim soát ni b
Khim khuyt là nhng thiu sót có thc hoc tim n mà ngi giám sát phát
hin đc mà cn điu chnh đ h thng KSNB đt đc mc tiêu đ ra. Các khim
khuyt ca h thng KSNB có th đc phát hin bi giám sát thng xuyên, giám
sát đnh k hoc t bên ngoài. Bên cnh khim khuyt phát hin đc cn xem xét

1.4 c đim h thng kim soát ni b trong ngành thy sn
1.4.1 Môi trng hot đng
Trong nm 2011, vn đ n công và thâm ht ngân sách là ch đ nóng đc
bit là  khu vc s dng đng Euro. Nhng bt n tài chính và ni lo s ri ro n
công lan ta ra bên ngoài phm vi các nc Châu Âu đã làm cho giá hàng hóa, giá
du m và giá mt s nguyên vt liu ch yu tng cao và có din bin phc tp. Khi
đó các chính sách thc lng buc bng đc thay th cho các chính sách kích thích.
Cùng vi nhng thng trm ca nn kinh t th gii, nn kinh t Vit Nam
đã đi qua nm 2011 trong bi cnh áp lc lm phát tng cao ch s giá tiêu dùng
(CPI) bình quân nm 2011 tng 18,58% so vi bình quân nm 2010, hot đng sn
xut kinh doanh ca DN gp nhiu khó khn do tín dng thu hp, đc bit là các DN
va và nh gp nhiu bt li t mt bng lãi sut  mc cao trong khi chính ph thc
hin khá nht quán chính sách tht cht tin t và tài khóa theo tinh thn ca ngh
quyt s 11/N-CP, t giá có nhng thi đim bin đng phc tp. Lãi sut cho vay
nông nghip nông thôn khong 17-19%/nm, cho các ngành sn xut kinh doanh
khác là 17-21%, lnh vc phi sn xut 22-25%. Tc đ tng trng GDP c nm đt
đc 5,89% trong đó khu vc nông lâm nghip và thy sn đóng góp 0,66% vi mc
tng 4%, khu vc công nghip và xây dng đóng góp 2,32% vi mc tng 5,53% và
khu vc dch v đóng góp 2,91 % vi mc tng 6,99%.
Ngành thy sn nm 2011 chu nh hng bi khó khn nm 2011 vi nn
kinh t va bc qua giai đon khó khn nhng cha có bc phc hi vng chc,
giá nguyên liu đu vào tng cao, thi tit bt li và dch bnh xy ra  tôm, nghêu,
các rào cn k thut. Tuy nhiên ngành thy sn đã duy trì đc s vng vàng trc
nhng khó khn din ra trong nm 2011 bng s tng trng cao hn nm ngoái.
Xut khu thy sn Vit Nam đt 6,1 t USD tng 21,5% so vi nm 2010 và thy
sn nm trong top 5 ngành có kim ngch xut khu ln nht. Trong c cu hàng xut
khu, nhóm hàng nông lâm thy sn chim 21,9%. Sn lng thu sn nm 2011
c tính đt 5432,9 nghìn tn, tng 5,6% so vi nm 2010, trong đó sn lng cá đt
4050,5 nghìn tn, tng 5,6%; tôm đt 632,9 nghìn tn, tng 6,8%. c bit, sn
-23-

ch lm phát và n đnh kinh t v mô ca chính ph tip tc phát huy hiu qu khi
lm phát đc kim ch thông qua ch s CPI liên tc gim trong sáu tháng đu nm
2012. ây là c s đ điu hành lm phát mc tiêu nm nay  mc 7-8% nhm gim
chi phí lãi vay vn trong nhng tháng còn li ca nm, mt bng lãi sut tín dng đã
gim đáng k khi ngân hàng nhà nc đã h trn lãi sut tin gi xung 9%/nm góp
phn to nim tin ca th trng. Nhng thc t DN vn gp khó khn trong tip cn
ngun vn vay ngân hàng mà còn b ngân hàng thúc ép thu hi vn vay trc đó
-24-
khin các DN trong ngành phá giá,  t chào bán vi giá thp, tìm cách bán hàng ra
mt cách nhanh nht có th… đã bóp cht hot đng luân chuyn đng vn ca DN.
i vi ngành thy sn nm 2012 là nm rt khó. Các DN thy sn có du
hiu đình đn sn xut trong nhng tháng đu nm do thiu vn và thiu nguyên liu
trm trng phi thay th bng cách tng nguyên liu nhp khu đ đáp ng các đn
hàng, hàng hóa tiêu th chm do khó khn t th trng nhp khu, hàng tn kho
tng, nhiu DN hu nh đã bên b phá sn, không th cm c. Theo hip hi ch
bin và xut khu thy sn Vit Nam (VASEP), s DN tham gia xut khu gim t
800 xung còn 473 DN tuy nhiên đây là s DN thng mi vi doanh s thp nên
không gây nh hng nhiu ti tình hình sn xut, xut khu thy sn trong khi đó
kim ngch ca các DN ln trong top 10 quỦ I nm nay tng hn so vi nm ngoái
20,5%. iu này không phn ánh s suy sp ca ngành thy sn xut khu mà cho
thy đã có s phân hóa mnh trong quy mô và nng lc qun tr ca các DN thy
sn. Nguyên nhân dn đn tình trng trên do s st gim t th trng ch lc là
Châu Âu khi ch chim 19,6% t trng xut khu, đã gim so vi gn 25% ca cùng
k nm ngoái t nh hng khng hong tài chính kéo dài và s phc hi chm ca
kinh t M đã nh hng đn sc mua  các th trng tiêu th ln nông, lâm, thy
sn ca Vit Nam. Xut khu thy sn Vit Nam chuyn hng sang các th trng
Châu Á trong đó xut khu sang Ôxtrâylia tng trng mnh nht. Tuy nhiên xut