B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
o0o TH THU QUNH
MT S GII PHÁP HN CH RI RO TÍN DNG TI NGÂN HÀNG
TMCPăCỌNGăTHNGăVIT NAM ậ CHI NHÁNH 1 TPHCM LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP.H CHệăMINHăNMă2013 B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
DANH MCăSă, BNG BIU
LI M U
CHNG 1 ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ .1
CăS LÝ LUN V RI RO TÍN DNG VÀ QUN LÝ RI RO TÍN DNG
TRONG HOTăNG CA CÁC NGÂN HĨNGăTHNGăMI 1
1.1. RI RO TRONG HOTăNG CA CÁC NHTM 1
1.1.1. Khái nim v ri ro 1
1.1.2. căđim v ri ro 1
1.1.2.1. Ri ro có tính cht đa ếng và phc tp 1
1.1.2.2. Ri ro có tính tt yu 1
1.2. RI RO TÍN DNG TRONG HOTăNG CA CÁC NHTM 2
1.2.1. Khái nim v ri ro tín dng 2
1.2.2. căđim ca ri ro tín dng 2
1.2.2.1. Ri ro tín dng mang tính gián tip 2
1.2.2.2. Ri ro tín dng có tính cht đa ếng và phc tp 2
1.2.2.3. Ri ro tín dng có tính tt yu luôn tn ti gn lin vi hot đng
tín dng ca ngân hàng 2
1.2.3. Phân loi ri ro tín dng 3
1.2.3.1. Ri ro giao dch 3 1.2.3.2. Ri ro danh mc 3
1.2.4. Nguyên nhân dnăđn ri ro tín dng 4
1.2.4.1. Nguyên nhân thuc v nnỂ lc qun tr ca ngân hàng 4
1.2.4.2. Nguyên nhân thuc v phía khách hàng 5
1.2.4.3. Nguyên nhân khách quan. 6
1.2.5. Các ch tiêuăđánhăgiáări ro tín dng 7
1.2.5.1. T l n quá hn 7
1.2.5.2. T trng n xu trên tnỂ ế n cho vay 8
1.2.5.3. H s ri ro tín dng 9
2.1. Gii thiu chung v lch s hình thành và phát trin VietinBank 26
2.1.1. Gii thiu v Vietinbank 26
2.1.2. Gii thiu v Vietinbank-CN1-TPHCM 27
2.1.2.1. Quá trình hình thành và phát trin 27
2.1.2.2. Kt qu hot đng kinh doanh VietinBank-CN1-TPHCM 28
2.2. Thc trng RRTD và công tác qun tr RRTD ti Vietinbank-CN1-
TPHCM 29
2.2.1. Thc trng hotăđng tín dng và RRTD ti Vietinbank-CN1-TPHCM . 29
2.2.1.1. Tìnể ểìnể ế n ti VietinBank-CN1-TPHCM 29 2.2.1.2. C Ếu ế n ti VietinBank-CN1-TPHCM 30
2.2.1.3. H s thu n ca VietinBank-CN1-TPHCM 32
2.2.1.4. Tình hình n quá hn ti VietinBank-CN1-TPHCM 33
2.2.2. Qun tr ri ro tín dng ti VietinBank-CN1-TPHCM 36
2.2.2.1. H thng chm đim và xp hng tín dng ti Vietinbank-CN1-
TPHCMầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ36
2.2.2.2. Chính sách tín dng hin hành ca VietinBank-CN1-TPHCM 38
2.2.2.3. Quy trình cp tín dng ti VietinBank-CN1-TPHCM 38
2.3. Nguyên nhân dnăđn ri ro tín dng ti VietinBank-CN1-TPHCM 40
2.3.1. Nguyên nhân ch quan t phía VietinBank-CN1-TPHCM 40
2.3.1.1. Xut phát t cán b tín dng 40
2.3.1.2. Xut phát t viẾ đnh giá và qun lý tài sn đm bo 41
2.3.1.3. Công tác thanh tra giám sát còn hn ch 42
2.3.1.4. Công tác thm đnh 42
2.3.2. Nguyên nhân thuc v phía khách hàng 43
2.3.2.1. Khách hàng s dng vn sai mẾ đíẾể, kểônỂ Ếó thin chí trong
vic tr n vay 43
2.3.2.2. NnỂ lc tài chính và qun tr điu hành kinh doanh yu kém, báo
cáo tài chính thiu minh bch 44
3.2.2.3. Phát trin nhiu sn phm đa ếng hoá danh mc cho vay 54
3.2.2.4. u t nợnỂ Ếp, xây dng h thng công ngh hin đi 54
3.2.2. Gii pháp c th đi vi VietinBank-CN1-TPHCM 55
3.2.2.1. i vi cán b tín dng 55
3.2.2.2. i vi vic qun lý và thm đnh tài sn đm bo 56
3.2.2.3. i vi công tác thm đnh 57
3.2.2.4. i vi công tác qun lý khách hàng 58
3.3. Kin ngh đi vi Chính Ph vƠăNgơnăHƠngăNhƠăNc. 59
3.3.1. Kin ngh đi vi Chính Ph. 59
3.3.1.1. Hoàn thin môi trng pháp lý 59
3.3.1.2. Chính sách kinh t v mô n đnh 59
3.3.2. Kin ngh đi viăNgơnăHƠngăNhƠăNc 60
3.3.2.1. C Ếu li h thnỂ Nả đ hot đng hiu qu ển. 60
3.3.2.2. Ci cách h thng thanh tra, giám sát NH. 60
3.3.2.3. Nâng cao cht lng CIC ca NỂợn ảànỂ Nểà Nc. 61
3.3.2.4. Thng nht cách phân loi, đánể Ểiá ri ro các NH 61
KT LUNăCHNGă3 62
KT LUN
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
PH LC
LIăCAMăOAN
Tôi xin cam đoan lun vn này là công trình nghiên cu ca riêng tôi, cha công b ti
ni nào. S liu và ni dung trong lun vn này là xác thc, đc s dng t nhng
ngun rõ ràng và đáng tin cy.
: Khách hàng
KHCN
: Khách hàng cá nh n
HDN
: Khách hàng doanh nghip
MB
: Ngân hàng TMCP Quân i
NH
: Ngân hàng
NHNN
: Ngân hàng nhà nc
NHTM
: Ngân hàng thng mi
NQH
: N quá hn
Quyt đnh 493
: Quyt đnh 493/2005/Q-NHNN ngày 22 tháng 4
nm 2005 ca Thng đc Ngân hàng nhà nc quy đnh
v phân v phân loi n, trích lp và s dng d phòng
đ x lỦ ri ro tín dng trong hot đng ngân hàng ca
t chc tín dng
RRTD
: Ri ro tín dng
Sacombank
: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín
TCTD
: T chc tín dng
Bng 2.4: T l n n xu ca mt s ngân hàng trên đa bàn TPHCM giai đon 2011 -
2012
Bng 2.5: T l n n xu ca mt s chi nhánh VietinbBank trên đa bàn TPHCM
giai đon 2011 - 2012
Biuăđ
Biu đ 2.1: Tình hình tng trng d n ca VietinBank-CN1-TPHCM giai đon
2009 – 2012
Biu đ 2.2 C cu d n theo hn cho vay ti VietinBank-CN1-TPHCM giai đon
2009-2012
Biu đ 2.3 C cu d n theo đi tng cho vay ti VietinBank-CN1-TPHCM giai
đon 2009-2012
Biu đ 2.4: Mc đ hn ch ri ro ca h thng chính sách và quy trình chm đim và
xp hn tín dng ti VietinBank-CN1-TPHCM
Biu đ 2.5: Mc đ hn ch ri ro ca h thng chính sách và quy trình tín dng ti
VietinBank-CN1-TPHCM LIăMăU
I. S cn thit caăđ tài
Vit Nam đang trong quá trình đi mi và tng bc phát trin, hi nhp vi
nn kinh t ca các nc trong khu vc và trên th gii. Tri qua nhiu khó khn, th
thách nn kinh t nc ta đư đt đc nhng thành tu đáng khích l. đt đc điu
đó có s đóng góp không nh ca ngành Ngân hàng vi vai trò là "đòn by kinh t"
thông qua hot đng tín dng.
Tín dng ngân hàng là công c tài tr vn cho nn kinh t, góp phn thúc đy
s phát trin cân đi ca các ngành, các lnh vc khác theo đnh hng ca Nhà nc.
Tín dng ngân hàng đem li ngun thu nhp ch yu cho các NHTMVN. Tuy nhiên,
IV. Phngăphápănghiênăcuăđ tài:
Cùng vi vic nghiên cu các lý lun thuc chuyên ngành kinh t, tài chính,
ngân hàng, đ tài nghiên cu đư đc thc hin trên c s:
- Thu thp, tng hp các s liu thc t v hot đng tín dng ti VietinBank-
CN1-TPHCM.
- Ghi nhn các ý kin, nhn đnh ca các cán b tín dng thông qua mu điu tra
v nguyên nhân dn đn ri ro tín dng và các gii pháp góp phn hn ch ri ro tín
dng.
- Trao đi kinh nghim vi các cán b công tác ti VietinBank-CN1-TPHCM và
các cán b trong ngành tài chính, ngân hàng nói chung.
- Trên c s lý lun, các s liu thc t tng hp đc, kt qu các mu điu tra,
và các ý kin nhn đnh ca các cán b tín dng, tác gi s dng phng pháp thng
kê, đi chiu, so sánh đ phân tích, đánh giá thc trng hot đng tín dng ca
VietinBank-CN1-TPHCM, đng thi dùng phng pháp tng hp, x lý s liu trên
phn mm SPSS đ tìm hiu các nguyên nhân dn đn ri ro và đa ra các gii pháp
nhm hn ch ri ro tín dng.
V. Cu trúc ni dng nghiên cu caăđ tài:
Ngoài phn m đu và kt lun, đ tài nghiên cu đc tác gi trình bày gm
ba chng:
- Chng 1: C s lý lun v ri ro tín dng và qun lý ri ro tín dng trong hot
đng ca các NHTM.
- Chng 2: Thc trng v hot đng qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng
TMCP Công Thng Vit Nam – Chi nhánh 1 – TP.HCM.
- Chng 3: Mt s gii pháp hn ch ri ro tín dng ti Ngân hàng TMCP Công
Thng Vit Nam – Chi nhánh 1 – TP.HCM.
VI. ụănghaăkhoaăhc và thc tin caăđ tài nghiên cu:
tài nghiên cu da trên thc trng hot đng tín dng ca h thng NHTM
mt đi nhng c hi th trng
1.1.2. căđim v ri ro
1.1.2.1. Ri ro có tính cht đa ếng và phc tp
c đim này biu hin s đa dng và phc tp ca các nguyên nhân dn đn ri
ro, cng nh các hu qu do ri ro gây ra. Nhn thc và vn dng đc đim này, khi thc
hin phòng nga và hn ch ri ro cn áp dng đng b nhiu bin pháp, không ch quan
vi bt c mt du hiu ri ro nào. Bên cnh đó, trong quá trình x lý hu qu ri ro cn
xut phát t nguyên nhân, bn cht và hu qu ca ri ro đ đa ra bin pháp phù hp.
1.1.2.2. Ri ro có tính tt yu
Theo nhn đnh ca các chuyên gia kinh t, hot đng kinh doanh ngân hàng thc
cht là qun lý ri ro mc đ phù hp đ đt đc mc li nhun tng ng. Trong
tng nghip v ngân hàng có rt nhiu nguyên nhân ch quan và khách quan dn đn ri
ro. Vic tim n nguy c ri ro đi vi tng hot đng ngân hàng là điu mang tính tt
2 yu.
1.2. RI RO TÍN DNG TRONG HOTăNG CA CÁC NHTM
1.2.1. Khái nim v ri ro tín dng
Theo iu 2 “Quy đnh v phân loi n, trích lp và s dng d phòng đ x lý
ri ro tín dng” ban hành kèm theo Quytă đnh s 493/2005/Q-NHNN ngày
22/04/2005 ca Thng đc NHNN:“Ri ro tín dng trong hot đng ngân hàng ca t
chc tín dng” là kh nng xy ra tn tht trong hot đng ngân hàng ca t chc tín
dng do khách hàng không thc hin hoc không có kh nng thc hin ngha v ca
mình theo cam kt.
1.2.2. căđim ca ri ro tín dng
1.2.2.1. Ri ro tín ếnỂ manỂ tínể Ểián tip
Trong quan h tín dng, ngân hàng chuyn giao quyn s dng vn cho khách
hàng, RRTD xy ra khi khách hàng gp nhng tn tht và tht bi trong quá trình s
dng vn, hoc nhng nguyên nhân làm cho ngun thu dùng đ tr n ca khách hàng
1.2.3.2. Ri ro ếanể mẾ
Là hình thc ca RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do nhng hn ch trong
qun lý danh mc cho vay ca ngân hàng, đc phân chia thành hai loi là ri ro ni
ti và ri ro tp trung.
Ri ro ni ti: xut phát t các yu t, các đc đim riêng có, mang tính riêng
bit bên trong ca mi ch th đi vay hoc ngành, lnh vc kinh t. Nó xut phát t đc
đim hot đng hoc đc đim s dng vn ca KH vay vn.
Ri ro tp trung: là trng hp ngân hàng tp trung vn cho vay quá nhiu đi
vi mt s KH, cho vay quá nhiu doanh nghip hot đng trong cùng mt ngành, lnh
vc kinh t; hoc trong cùng mt vùng đa lý nht đnh; hoc cùng mt loi hình cho
vay có ri ro cao.
4 1.2.4. Nguyên nhân dnăđn ri ro tín dng
Hot đng tín dng là hot đng đem li ngun thu ch yu cho các NHTM
nhng đây cng chính là lnh vc nghip v phc tp và n cha nhiu ri ro nht. Do
đó, vic đi sâu nghiên cu nguyên nhân dn đn ri ro tín dng là thc s cn thit đ
các NHTM có đc các gii pháp cn thit đ hn ch ri ro và đt đc hiu qu hot
đng cao nht.
1.2.4.1. Nguyên nhân thuc v nnỂ lc qun tr ca ngân hàng
Trc ht phi nói đn các ngân hàng còn thiu mt chính sách tín dng nht
quán, chính sách tín dng đây phi bao gm đnh hng chung cho vic cho vay, ch
đ tín dng ngn hn, trung và dài hn, các quy đnh v bo đm tin vay, danh mc
la chn khách hàng trong tng giai đonầ Nguyên nhân gây ra ri ro tín dng t
phía ngân hàng có th đc khái quát c bn di đây:
- Ngân hàng không có đ thông tin v các s liu thng kê, ch tiêu đ phân tích
và đánh giá khách hàng,ầ dn đn vic xác đnh sai hiu qu ca phng án xin vay,
hoc xác đnh thi hn cho vay và tr n không phù hp vi phng án kinh doanh
ca khách hàng.
kinh doanh khng, không có trong thc t nhm chim đot tin ca ngân hàng). Dn
đn phát sinh n xu do các dòng tin b xáo trn, hoc vì ham li nhun ln li ly
tin đc gii ngân đu t vào các d án có đ ri ro cao thua l trong kinh doanh.
Thm chí có c trng hp là sau khi kt thúc chu k kinh doanh, mc dù có li nhun
nhng khách hàng vn c tình chây , không chu tr n nhm mc đích chim dng
vn ngân hàng và điu này đư gây khó khn trong quá trình thu hi n, tng t l n
xu ca ngân hàng.
- Nng lc qun lý kinh doanh kém, đu t nhiu lnh vc vt quá kh nng
qun lý.
6 Khi các doanh nghip vay tin ngân hàng đ m rng quy mô kinh doanh, đa
phn là tp trung vn đu t vào tài sn vt cht ch ít doanh nghip nào mnh dn đi
mi cung cách qun lỦ, đu t cho b máy giám sát kinh doanh, tài chính, k toán theo
đúng chun mc. Quy mô kinh doanh phình ra quá to so vi t duy qun lý là nguyên
nhân dn đn s phá sn ca các phng án kinh doanh đy kh thi mà l ra nó phi
thành công trên thc t.
- Khách hàng vay vn ti nhiu t chc tín dng di mt danh ngha hay nhiu
thc th khác nhau nên thiu s phân tích trên tng th, khó theo dõi đc dòng tin
dn đn vic s dng vn vay chng chéo và mt kh nng thanh toán dây chuyn.
- Tình hình tài chính doanh nghip yu kém, thiu minh bch: Quy mô tài sn,
ngun vn nh bé, t l n so vi vn t có cao là đc đim chung ca hu ht các
doanh nghip Vit Nam. Ngoài ra, thói quen ghi chép đy đ, chính xác, rõ ràng các s
sách k toán vn cha đc các doanh nghip tuân th nghiêm chnh và trung thc. Do
vy, s sách k toán mà các doanh nghip cung cp cho ngân hàng nhiu khi ch mang
tính cht hình thc hn là thc cht. Do đó, khi cán b ngân hàng lp các bn phân
tích tài chính ca doanh nghip da trên s liu do các doanh nghip cung cp, thng
thiu tính thc t và xác thc.
- Khách hàng c tình gian ln liên quan đn vic chnh sa báo cáo tài chính
S thay đi v lãi sut, t giá hi đoái, lm phát, ch s giá c tng, nguyên vt
liu đu vào tng làm nh hng đn kt qu kinh doanh ca khách hàng, khó khn tài
chính dn đn không có kh nng tr n.
1.2.5. Các ch tiêuăđánhăgiáări ro tín dng
1.2.5.1. T l n quá hn
N quá hn (non performing loan – NPL) là khon n mà mt phn hoc toàn
b n gc và /hoc lưi đư quá hn.
8 Quy đnh hin nay ca Ngân hàng Nhà nc cho phép t l n xu ca các
Ngân hàng thng mi không đc vt quá 3%, ngha là trong 100 đng vn ngân
hàng b ra cho vay thì n quá hn ti đa ch đc phép là 3 đng.
Theo Quyt đnh 493/2005/Q-NHNN, phân loi n thành 5 nhóm:
Nhóm 1: N đ tiêu chun, bao gm n trong hn đc đánh giá có kh nng
thu hi đ gc và lưi đúng hn và các khon n có th phát sinh trong tng lai
nh các khon bo lưnh, cam kt cho vay, chp nhn thanh toán.
Nhóm 2: N cn chú Ủ, bao gm n quá hn di 90 ngày và n c cu li thi
hn tr n.
Nhóm 3: N di tiêu chun, bao gm n quá hn t 90 ngày đn 180 ngày và
n c cu li thi hn tr n quá hn di 90 ngày.
Nhóm 4: N nghi ng, bao gm n quá hn t 181 ngày đn 360 ngày và n c
cu li thi hn tr n quá hn t 90 ngày đn 180 ngày.
Nhóm 5: N có kh nng mt vn, bao gm n quá hn trên 360 ngày, n c
cu li thi hn tr n trên 180 ngày và n khoanh ch Chính ph x lỦ.
(Cn lu Ủ là cho dù có tiêu chí thi gian quá hn tr n c th đ phân loi n
nh trên, t chc tín dng vn có quyn ch đng t quyt đnh phân loi bt k khon
n nào vào các nhóm n ri ro cao hn tng ng vi mc đ ri ro nu đánh giá kh
nng tr n ca khách hàng suy gim.)