B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGUYN TH HI ÂU LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS. TRNG TH HNG TP. H Chí Minh – Nm 2011
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn “Gii pháp tng ngun vn huy đng ti các
chi nhánh Ngân hàng thng mi c phn Công Thng Vit Nam trên đa
bàn Thành ph H Chí Minh” là kt qu ca quá trình hc tp, làm vic và
nghiên cu khoa hc ca bn thân.
TP. HCM, ngày 06 tháng 02 nm 2012
Ngi cam đoan
NGUYN TH HI ÂU
5. KT CU CA LUN VN
Chng 1. LÝ LUN CHUNG V NGUN VN HUY NG CA
NHTM 1
1.1. TNG QUAN V NHTM 1
1.1.1. Khái nim ngân hàng thng mi 1
1.1.2. Vai trò ca ngân hàng thng mi 2
1.1.3. Chc nng ca ngân hàng thng mi 3
1.1.3.1. Chc nng trung gian thanh toán 3
1.1.3.2. Chc nng làm trung gian tín dng 4
1.1.3.3. Chc nng to tin 5
1.1.3.4. Nhng chc nng khác 6
1.1.4. C cu ngun vn ca ngân hàng thng mi 8
1.1.4.1. Ngun vn t có 8
1.1.4.2. Ngun vn điu hòa trong h thng 9
1.1.4.3. Ngun vn huy đng 9
1.1.4.4. Ngun vn đi vay 10
1.2. NGUN VN HUY NG CA NHTM 10
1.2.1. Khái nim vn huy đng 10
1.2.2. Vai trò ca ngun vn huy đng ca NHTM 11
1.2.2.1. i vi nn kinh t 11
1.2.2.2. i vi hot đng kinh doanh ca NHTM 11
1.2.2.3. i vi khách hàng 12
1.3. CÁC HÌNH THC HUY NG VN CA NHTM 12
1.3.1. Tin gi thanh toán 12
1.3.2. Tin gi tit kim 15
1.3.3. Phát hành giy t có giá 17
1.3.3.1. Phân loi giy t có giá 17
1.3.3.2. Các trng hp phát hành giy t có giá 17
1.4. CÁC NHÂN T NH HNG N VIC TNG NGUN VN
HUY NG CA NHTM 18
2.3.1.1. Tin gi thanh toán 34
2.3.1.2. Tin gi tit kim 35
2.3.1.3. Phát hành giy t có giá 37
2.3.2. Thc trng huy đng vn ti NHTMCPCT trên đa bàn TP. HCM 37
2.3.2.1. Tình hình chung ca ngun vn huy đng 37
2.3.2.2. Phân tích c cu ngun vn huy đng 39
2.3.2.3. Tình hình s dng vn ti NHTMCPCT trên đa bàn TP. HCM 47
2.3.3. So sánh v hot đng huy đng vn ca ngân hàng TMCPCT vi mt
s ngân hàng trên đa bàn 49
2.3.3.1. Lãi sut huy đng vn ca NHTMCPCT 49
2.3.3.2. So sánh lãi sut huy đng ca NHTMCPCT vi mt s NHTM khác trên
đa bàn 50
2.3.3.3. So sánh v ngun huy đng vn ca NHTMCPCT vi mt s NHTM
khác trên đa bàn 52
2.4. CÁC NHÂN T NH HNG N CÔNG TÁC HUY NG VN
TI NHTMCPCT TRÊN A BÀN TP. HCM 53
2.4.1. Nhân t bên trong thuc v ngân hàng 53
2.4.2. Nhân t bên ngoài 54
2.5. ÁNH GIÁ CÔNG TÁC HUY NG VN TI NHTMCPCT TRÊN
A BÀN TP. HCM 55
2.5.1. Nhng kt qu đt đc trong công tác huy đng vn 55
2.5.2. Nhng tn ti và nguyên nhân làm hn ch công tác huy đng vn ca
NHTMCPCT trên đa bàn TP. HCM 57
2.5.2.1. Nhng tn ti 57
2.5.2.2. Nhng nguyên nhân dn đn tn ti 59
* KT LUN CHNG 2 64
Chng 3. GII PHÁP TNG NGUN VN HUY NG TI
NHTMCPCT TRÊN A BÀN TP. HCM 65
3.1. NH HNG PHÁT TRIN KINH T VÀ HOT NG CA
NHTMCPCT TRÊN A BÀN TP.HCM 65
3.3.3. i vi ngân hàng Nhà nc TP. HCM 93
3.3.4. i vi NHTMCPCT Vit Nam 93
* KT LUN CHNG 3 95
KT LUN 96
DANH MC CH VIT TT
TING VIT
Ch vit tt c là
BSCL ng Bng Sông Cu Long
VT n v tính
NH Ngân hàng
NNo&PTNT Nông nghip và phát trin nông thôn
NV Ngun vn
PGD Phòng giao dch
NHTMCPCT Ngân hàng thng mi c phn Công Thng
NHTMCPCT VN
Ngân hàng thng mi c phn Công Thng Vit Nam
NHNN Ngân hàng nhà nc
NHTM Ngân hàng thng mi
NHTMCP Ngân hàng thng mi c phn
NHT Ngân hàng trung ng
TCTD T chc tín dng
TCKT T chc kinh t
TD Tín dng
TP. HCM Thành ph H Chí Minh
UBND y ban nhân dân
2.7 So sánh lãi sut huy đng bng đng Vit Nam gia NHTMCPCT
vi các NHTM trên đa bàn TP. HCM trong nm 2010
51
2.8 So sánh lãi sut huy đng bng đng Vit Nam gia NHTMCPCT
vi các NHTM trên đa bàn TP. HCM trong 6 tháng đu nm 2011
51
2.9 So sánh v huy đng vn ca NHTMCPCT vi các NHTM khác
trên đa bàn
52
DANH MC CÁC BIU
Biu đ Tên biu đ Trang
2.1 Biu đ tng trng ngun vn huy đng 38
2.2 Tình hình huy đng vn theo hình thái giá tr 40
2.3
Biu đ huy đng vn ca chi nhánh NHTMCPCT trên đa
bàn TP. HCM qua các nm
43
2.4 Biu đ c cu ngun vn huy đng theo thi gian 46
hi nhp trong lnh vc tài chính ngân hàng, các ngân hàng thng mi Vit
Nam không nhng cnh tranh vi nhng ngân hàng trong nc mà còn phi
cnh tranh vi nhng ngân hàng nc ngoài có tim lc rt ln v vn. Trong
khi đó vn t có ca các ngân hàng thng mi Vit Nam rt thp, chim t l
nh trong tng ngun vn hot đng ca ngân hàng. Tng trng ngun vn có
ý ngha quyt đnh đn kt qu hot đng kinh doanh ca mt ngân hàng. Do đó
các ngân hàng hot đng ch yu da trên ngun vn huy đng tin gi ca các
cá nhân và các t chc kinh t. Nhng gi đây khách hàng có nhiu kênh đu t
và la chn cho đng vn nhàn ri ca mình làm cho vic huy đng vn càng
khó khn hn.
Vy làm sao thu hút đc ngun vn nhàn ri cho ngân hàng mình đ
ngân hàng có th tn ti và phát trin, đng thi đóng góp cho s phát trin kinh
t ca đt nc, đó là vn đ cn đc quan tâm.
Xut phát t tình hình thc t đó, tôi chn đ tài: “Gii pháp tng ngun
vn huy đng ti các chi nhánh Ngân hàng thng mi c phn Công Thng
Vit Nam trên đa bàn Thành ph H Chí Minh” làm lun án tt nghip ca
mình.
2. I TNG, PHM VI NGHIÊN CU CA TÀI:
* i tng nghiên cu:
Hot đng huy đng vn ca các chi nhánh NHTMCPCT VN
(VietinBank) trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
* Phm vi nghiên cu:
tài ch nghiên cu v ngun vn huy đng ti các chi nhánh
NHTMCPCT VN trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
3. MC ÍCH NGHIÊN CU CA TÀI:
- Làm rõ các vn đ lý lun v huy đng vn, vai trò ngun vn huy đng
và các nhân t nh hng đn ngun vn huy đng.
1
Chng 1
LÝ LUN CHUNG V NGUN VN HUY NG CA
NGÂN HÀNG THNG MI
1.1. TNG QUAN V NGÂN HÀNG THNG MI.
1.1.1. Khái nim ngân hàng thng mi.
Ngân hàng đã xut hin t xa xa và ngày càng th hin vai trò quan trng
ca mình trong nn kinh t. Lúc đu hot đng ngân hàng còn s khai, đn gin
1.1.2. Vai trò ca ngân hàng thng mi.
- m bo tính an toàn cho tài sn ca khách hàng đng thi đm bo cho
tính sinh li ca đng tin tm thi nhàn ri trong xã hi.
- To điu kin cho quá trình thanh toán trong nn kinh t din ra mt
cách nhanh chóng, an toàn và hiu qu, t đó thúc đy nhanh quá trình lu thông
hàng hóa.
- Tha mãn nhu cu vn tm thi thiu trong quá trình sn xut kinh
doanh và tiêu dùng ca các ch th trong nn kinh t.
- Thúc đy tng trng, phát trin kinh t vì đáp ng đc nhu cu vn đ
duy trì liên tc quá trình sn xut hàng hóa. Nâng cao hiu qu s dng vn nh
tn dng đc ngun vn tm thi tha vào quá trình cho vay và đu t sinh li.
Nh vy, NHTM có vai trò quan trng trong vic thúc đy tng trng
kinh t vì nó đáp ng nhu cu vn đ đm bo quá trình tái sn xut đc thc
hin liên tc và đ m rng qui mô sn xut, thông qua đó góp phn thc hin
ch trng, đng li, chính sách ca ng và Nhà nc. 3
1.1.3. Chc nng ca ngân hàng thng mi.
1.1.3.1. Chc nng trung gian thanh toán.
Các ngân hàng duy trì nhng tài khon tin gi di dng tài khon tin
gi thanh toán hay nhng tài khon tin gi phc v giao dch khác cng là mt
chc nng quan trng giúp cho các ngân hàng phân bit đc vi các đnh ch
tài chính phi ngân hàng trong các h thng tài chính hin đi.
Theo qui đnh lut pháp hu ht các nc thng ch các ngân hàng mi
đc phép m tài khon tin gi thanh toán hay các tài khon giao dch cho
nh chi phí in n, kim đm, giao nhn, bo qun,…
1.1.3.2. Chc nng làm trung gian tín dng.
NHTM là ngân hàng làm nhng nhim v mt mt trc tip vi công
chúng, mt mt trc tip vi ngân hàng Trung ng. NHTM nhn tin gi hay
vay tin ca công chúng đ ri cho công chúng vay tin. Chc nng làm trung
gian tín dng là chc nng quan trng ca các NHTM và có ý ngha cc k quan
trng trong vic thúc đy nn kinh t. Các NHTM ngày nay luôn coi vic cp tín
dng cho khách hàng là hot đng truyn thng, là hot đng sinh li ch yu và
là th mnh ca h. Tín dng do các ngân hàng cp bao gm nhiu chng loi
di nhiu hình thc: các khon cho vay ng trc trên tài khon, cho vay ngn,
trung dài hn bng tin, cho vay chit khu, cho vay theo d án, tín dng thuê
mua…
Các ngân hàng huy đng nhng ngun vn nhàn ri trong nn kinh t qua
vic nhn tin gi hay đi vay và nhng đng vn đó đc ngân hàng đem cho
vay phc v các nhu cu chi tiêu hay nhu cu vn sn xut kinh doanh. Thông
qua nghip v huy đng vn mà h thng ngân hàng tp trung các ngun tin
tm thi nhàn ri ca xã hi, bin tin nhàn ri t ch là phng tin tích ly tr
thành ngun vn ln ca nn kinh t. Vn tín dng ca các ngân hàng đã to
thun li cho vic thc hin trôi chy tt c các khâu ca quá trình tái sn xut
trong các ngành nông nghip, công nghip, thng mi và làm tng nhp đ ca 5
quá trình tái sn xut. Chính t hot đng cp tín dng mà các ngân hàng đã góp
phn đy mnh đu t, thúc đy phát trin kinh t cng nh góp phn ci thin
đi sng dân c.
Mc dù các ngân hàng đu t vn vào các chng khoán thng đc gi
là đu t chng khoán và cng thng đc xem xét tách bit vi hot đng cp
tín dng thông thng. Tuy nhiên v mt bn cht, tín dng ngân hàng đc cp
kinh t v mô s do ngân hàng Trung ng đm nhn. Ngân hàng Trung ng
thc hin điu đó bng chính sách tin t. C trong xây dng và thc hin các
chính sách này các ngân hàng luôn đóng mt vai trò quan trng then cht, vi t
cách là mt kênh dn thit yu mà qua đó tin cung ng s đc bm thêm hoc
rút ra khi quá trình lu thông.
1.1.3.4. Nhng chc nng khác.
Ngoài các chc nng c bn nêu trên các ngân hàng còn đm nhn nhiu
chc nng khác, có th xem nh là nhng s phát trin ca các chc nng c bn
cho phù hp vi các điu kin kinh doanh thay đi.
Nhng chc nng đó là: cung cp dch v y thác, bo qun an toàn vt có
giá tr và các chc nng khác nh môi gii, t vn…
- Nhng dch v u thác, t vn, môi gii và các dch v tài chính khác
thng không đc xem là chc nng c bn ca các ngân hàng, cng đc các
ngân hàng hin đi cung cp cho khách hàng ca h. Các dch v thuc nhóm
này do các ngân hàng cung cp thng rt đa dng, chúng bao gm t vic qun
lý các tài sn u thác, qun lý tài sn theo di chúc, qun lý qu hu trí ca các
doanh nghip, qun lý vn u thác theo các chng trình cho vay, qun lý vn
đu t chng khoán, bo lãnh và t vn đu t chng khoán, đi lý phát hành
hay đi lý thanh toán…Tt nhiên, thng có s khác bit đáng k v phm vi
tham gia các hot đng này gia các NHTM hay gia các ngân hàng nh, ngân
hàng bán l so vi các ngân hàng ln, ngân hàng bán buôn. 7
Mc dù nhìn chung nhng loi hình kinh doanh này không đc xem nh
là hot đng truyn thng ca các ngân hàng theo mô hình chuyên môn hóa
trong nhiu thp k trc đây, nhng ngày nay chúng đã tr thành mãng hot
đng rt quan trng và đy tim nng đi vi các ngân hàng. im khác bit ch
yu khi các ngân hàng tham gia các hot đng tài chính là thông thng ngân
danh mc chc nng ca các ngân hàng.
1.1.4. C cu ngun vn ca ngân hàng thng mi.
1.1.4.1. Ngun vn t có.
Vn t có là điu kin ban đu cho s nghip kinh doanh ca mi ngân
hàng. Theo Lut các t chc tín dng qui đnh: “Vn t có gm giá tr thc có
ca vn điu l, các qu d tr, mt s tài sn “n” khác ca t chc tín dng
theo qui đnh ca Ngân hàng Nhà nc. Vn t có là cn c đ tính các t l
đm bo an toàn trong hot đng ngân hàng”. Do đó vn t có ca NHTM bao
gm:
* Vn điu l:
Vn điu l là vn đã đc cp hoc đã góp ca các ch s hu. Tu loi
hình ngân hàng mà vn điu l đc hình thành t các ngun khác nhau. i vi
ngân hàng quc doanh vn điu l do ngân sách cp di hình thc bng tin và
trái phiu Chính ph. i vi ngân hàng c phn, vn này do c đông đóng góp
di hình thc c phiu. i vi ngân hàng t nhân thì vn này do cá nhân t b
vn ra. Các NHTM phi có trách nhim bo toàn và phát trin ngun vn này đ
tng qui mô hot đng và kh nng cnh tranh trên th trng.
* Các qu d tr:
Hàng nm trong quá trình hot đng ca mình, các ngân hàng thành lp
các qu nh: qu b sung vn điu l, qu d phòng tài chính và trích li nhun 9
cha chia đ b sung vn t có cho ngân hàng mình. Tuy nhiên, t l này tu
thuc vào qui đnh ca tng nc cng nh điu l, ngh quyt ca ngân hàng.
mt s nc các c quan qun lý ngân hàng cho phép ngân hàng đc
huy đng vn thông qua vic phát hành các chng khoán n đc chuyn đi
chng hn nh trái phiu đc chuyn đi thành c phiu ph thông hoc Chính
ph có th cho vay dài hn đ tng vn cho các ngân hàng. Các khon đó cng
ca NHTM.
- Các NHTM và các t chc tài chính khác: Vn vay đc thc hin
thông qua th trng liên ngân hàng. Thng các ngân hàng có uy tín thì mi
vay đc vn d dàng nhng chi phí cho vn vay thng cao và ngn hn.
- Các t chc tín dng quc t:
ây là loi vn vay chim t trng không ln nhng nc đang phát
trin bi vì nhng nc này ngân hàng mun có đc vn ngun này phi
đc phép ca NHNN và thng di hình thc theo hip đnh.
Ngun vn này tuy quan trng nhng không nên l thuc nhiu vào ngun
vn này mà v lâu dài phi da vào ngun vn trong nc là chính.
1.2. NGUN VN HUY NG CA NHTM.
1.2.1. Khái nim vn huy đng.
Vn huy đng là mt b phn tài sn n ca NHTM đc hình thành t
nhng ngun vn thng d ca các ch th trong nn kinh t , nó bao gm ngun
vn tin gi và ngun vn phi tin gi (ngun vn đi vay).
Tài sn n ca NHTM bao gm vn t có và vn huy đng, trong đó vn
huy đng chim t l ln (khong 90% trong tng ngun vn) và là ngun vn
gi vai trò ch lc cho các hot đng kinh doanh ca NHTM.