Bài ging Vt ệí ht nhân Giáo viên ng Vit ảùng
Website: www.hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit! Mobile: 0985074831

DNG 1. BO TOÀN NNG LNG TRONG S PHÓNG X
Ví d 1: ng v phóng x pôlôni
210
84
Po
là cht phóng x  to thành ht nhân X.
Bit khi lng các ht m
Po
= 209,9828u; m

= 4,0015u; m
X
= 205,9744u; 1u = 931 MeV/c
2
. Gi s ban đu ht
Poloni đng yên, đng nng ca ht  là bao nhiêu?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
/s : 6,3 MeV.
Ví d 2: Ht nhân phóng x
234
92
U
đng yên phát ra ht theo phng trình
4
234 A
2

Ra +
4
2
He + 4,91 MeV. Tính đng nng ca ht nhân Ra. Bit ht nhân
Th đng yên. Ly khi lng gn đúng ca các ht nhân tính bng đn v u có giá tr bng s khi ca chúng.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
/s : K
Ra
= 0,0853 MeV.
Ví d 5: Ht nhân
226
88
Ra
đng yên phân rã thành ht  và ht nhân X (không kèm theo tia ). Bit nng lng mà phn
ng ta ra là 3,6 MeV và khi lng ca các ht gn bng s khi ca chúng tính ra đn v u. Tính đng nng ca ht  và
ht nhân X.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
/s : K

= 3,536 MeV ; K
X
= 0,064 MeV.
Ví d 6: Ht nhân
226
88
Ra
đng yên phóng x  và bin đi thành ht nhân X, bit đng nngca ht  là K


6
m/s.
Ví d 9: (Trích đ thi Tuyn sinh i hc 2011)
Mt ht nhân X đng yên, phóng x  và bin thành ht nhân Y. Gi m
1
và m
2
, v
1
và v
2
, K
1
và K
2
tng ng là khi
lng, tc đ, đng nng ca ht  và ht nhân Y. H thc nào sau đây là đúng ?
A.
1 1 1
2 2 2
v m K
v m K
B.
2 2 2
1 1 1
v m K
v m K
C.
1 2 1
2 1 2

K v m
K v m
D.
x
XX
Kv
m
K v m

…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
DNG 2. BÀI TOÁN NG NNG, VN TC TRONG PHN NG HT NHÂN
Ví d 1: Cho phn ng ht nhân:
9 1 6
4 1 3
Be H X Li

a) Bit m
Be
= 9,01219u; m
P
= 1,00783u; m
Li
= 6,01513u; m
X
= 4,00260u. ây là phn ng to nng lng hay thu
nng lng? Ti sao?
b) Tính nng lng to ra hay thu vào ca phn ng. Cho 1u = 931,5 MeV/c
2
.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
/s : K

= 3,26 MeV và K
O
= 13,66 MeV
Bài ging Vt ệí ht nhân Giáo viên ng Vit ảùng
Website: www.hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit! Mobile: 0985074831
Ví d 3: Dùng 1 prôton có đng nng Kp = 5,58 MeV bn phá ht nhân
11
Na đng yên sinh ra ht và X. Coi phn
ng không kèm theo bc x
. Phn ng trên thu hay ta nng lng. Tính nng lng đó. Bit đng nng ca ht  là
K
= 6,6 MeV. Tính đng nng ca ht nhân X.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ví d 4: Bn ht có đng nng 4 MeV vào ht nhân
14
N đng yên thì thu đc mt ht prôton và mt ht nhân
X.
a) Vit PTPU, nêu cu to ca ht nhân X và tính xem phn ng đó ta ra hay thu vào bao nhiêu nng lng.
b) Gi s hai ht sinh ra có cùng tc đ, tính đng nng và tc đ ca prôton.
Cho bit m


= 4,0015u; m
X
= 16,9947u; m
N
= 13,9992u; m
P
= 1,0073u; 1u = 931 MeV/c
2
; 1eV = 1,6.10
–19
J.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ví d 6: Cho các ht  có đng nng K

= 4 MeV va chm vi các ht nhân
27
13
Al
. Sau phn ng có 2 loi ht đc
sinh ra là ht nhân X và ntron. Ht ntron sinh ra có phng vuông góc vi phng chuyn đng ca các ht nhân .
a) Vit phng trình phn ng ht nhân nói trên. Phn ng này là to hay thu nng lng? Tính lng nng lng đó.
b) Tính đng nng ca ht nhân X và đng nng ca ntron sinh ra sau phn ng. Cho bit khi lng các ht nhân
m

= 4,0015u; m

7
3
Li
đng yên. Phn ng to ra hai ht nhân X ging nhau bay ra vi cùng tc đ và
theo các phng hp vi phng ti ca prôtôn các góc bng nhau là 60
0
. Ly khi lng ca mi ht nhân tính theo
đn v u bng s khi ca nó. T s gia tc đ ca prôtôn và tc đ ca ht nhân X là bao nhiêu?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
/s:
p
X
v
4.
v

Ví d 9: Ngi ta dùng proton bn phá ht nhân
9
4
Be
đng yên. Phn ng cho ta ht  và ht nhân X.
a) Bit đng nng ca proton là K
p
= 5,45 MeV, ca ht  là 4 MeV, vn tc ca proton và vn tc ca  vuông góc
vi nhau. Tính vn tc và đng nng ca ht nhân X.
b) Tính nng lng to ra ca phn ng.
(coi khi lng ca mt ht nhân (đo bng đn v u) xp x bng s khi A ca nó và 1u = 1,66.10

a) Tính nng lng to ra hay thu vào ca phn ng?
b) Nu ht proton có đng nng là K
p
= 3,5 MeV và ht nhân
23
11
Na
đng yên thì vn tc ca ht  và ht nhân X có
cùng đ ln. Hãy xác đnh đng nng ca ht X.
Cho bit m
Na
= 22,98373u; m
P
= 1,007276u; m

= 4,00156u; m
X
= 19,98695u; 1u = 931,5 MeV/c
2
.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ví d 12: Mt proton có đng nng K
p
= 1,46 MeV bn vào ht nhân
7
3

…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
/s : K
X
= 9,3464 MeV; góc 168,5
0

Ví d 13: Dùng ht proton có đng nng K
p
= 5,58 MeV bn phá ht nhân
23
11
Na
to ra ht nhân  và ht nhân X
không kèm bc x gamma .
a) Tính nng lng to ra hay thu vào ca phn ng.
b) Bit đng nng ca ht  là K

= 6,6 MeV. Xác đnh đng nng ca ht X.
c) Tính góc hp bi phng chuyn đng ca ht  và ht proton.
Cho bit m
Na
= 22,9850u; m
P
= 1,0073u; m

= 1,0073u; m
X
= 4,0015u; 1u = 931 MeV/c
2
, cos85,27
0
= 0,0824.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
Giáo viên : ng Vit Hùng
Ngun : Hocmai.vn