B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
T
T
R
R
N
NT
T
H
H
T
T
H
H
NGI HNG DN: TS NGUYN TN HOÀNG
TP.H CHÍ MINH – NM 2011
MC LC
CHNG 1: TNG QUAN V QUN TR TÀI SN NGN HN 1
1.1 Tài sn ngn hn vƠ đc đim ca tài sn ngn hn nh hng đn qun tr tài sn ngn
hn 1
1.1.1 Tài sn ngn hn-Các thành phn tài sn ngn hn 1
1.1.2 c đim ca tài sn ngn hn nh hng đn vic qun tr tài sn ngn hn 1
1.2 Qun tr tài sn ngn hn ậ S cn thit phi qun tr tài sn ngn hn 2
1.2.1 S cn thit phi qun tr tài sn ngn hn 2
1.2.2 Qun tr tài sn ngn hn 3
1.2.2.1 Qun tr hàng tn kho 3
1.2.2.2 Qun tr tin mt 7
1.2.2.3 Qun tr khon phi thu 9
1.3 Nghiên cu các mô hình qun tr tài sn ngn hn mt s nc trên th gii-Bài hc
kinh nghim cho các công ty c phn ngành nha 14
1.3.1 Mô hình Pareto 14
1.3.2 Mô hình ABC (Activy-Based-Costing)-Phng pháp phơn b chi phí 16
1.3.3 Mô hình Lean-Qun lý sn xut tinh gn 17
đon 2008-2010 48
2.3.4.1 Thc trng qun tr tin mt ca công ty c phn bao bì nha Tân Tin giai đon
2008-2010 48
2.3.4.2 Thc trng qun tr khon phi thu ca công ty c phn bao bì nha Tân Tin giai
đon 2008-2010 52
2.3.4.3 Thc trng qun tr hàng tn kho ca công ty c phn bao bì nha Tân Tin giai
đon 2008-2010 56
Kt lun chng 2 61
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU QUN TR TÀI SN NGN HN
TI CÁC CÔNG TY C PHN NGÀNH NHA TRÊN SÀN HOSE 63
3.1 Gii pháp nâng cao hiu qu qun tr tài sn ngn hn ti các công ty c phn ngành
nha trên sàn HOSE 63
3.1.1 Gii pháp qun tr tin mt 63
3.1.1.1 Lp k hoch qun lý dòng tin 63
3.1.1.2 Xây dng và phát trin các mô hình d báo tin mt 64
3.1.2 Gii pháp qun tr khon phi thu 65
3.1.2.1 Tng cng công tác thu hi công n 65
3.1.2.2 Gii pháp qun lý khon phi thu 66
3.1.3 Gii pháp qun tr hàng tn kho 67
3.2 Gii pháp nâng cao hiu qu qun tr tài sn ngn hn ti công ty c phn bao bì nha
Tân Tin 68
3.2.1 Gii pháp qun tr tin mt 68
3.2.1.1 Tng tc đ thu hi tin mt 68
3.2.1.2 Gim tc đ chi tiêu tin mt 69
3.2.1.3 D báo chính xác nhu cu tin mt 70
3.2.1.4 Thit lp mc tn qu mc tiêu 73
3.2.2 Gii pháp qun tr hàng tn kho 75
3.2.3 Gii pháp qun tr khon phi thu 79
Kt lun chng 3 2
Theo chu k hot đng gin đn, tin mt ca doanh nghip s đc thay th
bng tn kho nguyên liu và tn kho thành phm. Khi hàng hóa đc bán đi,
hàng tn kho s tr thành các khon phi thu và sau cùng là tr thành tin mt khi
khách hàng thanh toán các khon n phi thu. Sau khi tham gia vào mt chu k
sn xut kinh doanh, tài sn ngn hn s b thay đi hình thái vt cht so vi ban
đu và chuyn toàn b giá tr vào giá tr sn phm làm ra.
Thi gian mà tài sn ngn hn tn ti di dng hàng tn kho và khon phi
thu càng lâu thì doanh nghip s b khó khn trong thanh toán, giá tr ca doanh
nghip s b gim sút. Vì vy, mi giai đon, doanh nghip phi đa ra các
quyt đnh ti u đ làm tng giá tr ca doanh nghip; chng hn doanh nghip
s quyt đnh tn qu bao nhiêu là ti u đ không nh hng đn vic thanh
toán cho các khon n do mua nguyên vt liu phc v sn xut, tn kho hàng
hoá bao nhiêu là ti u đ chi phí tn tr là thp nht và không nh hng đn
hot đng sn xut ca doanh nghip; và khi hàng hóa tn kho đc bán cho
khách hàng thì doanh nghip quyt đnh xem có nên bán chu cho khách hàng
không.
1.2 Qun tr tài sn ngn hn – S cn thit phi qun tr tài sn ngn hn
1.2.1 S cn thit phi qun tr tài sn ngn hn
Giá tr các loi tài sn ngn hn ca công ty thng chim 25% đn 50%
tng giá tr tài sn. Qun tr và s dng hp lý các loi tài sn ngn hn có nh
hng rt quan trng đi vi vic hoàn thành nhim v chung ca công ty. Các
v phá sn trong kinh doanh có th là do nhiu yu t, nhng nu công ty không
hoch đnh và kim soát mt cách thích đáng các loi tài sn ngn hn và các
khon n ngn hn thì cng s d dn đn tht bi.
Vì vy, qun tr tài sn ngn hn đ ti u hóa c cu tài sn sao cho tng
chi phí đt đc ti thiu mà vn duy trì hot đng sn xut kinh doanh bình
xut và tiêu th. Nhng công ty có đc đim kinh doanh mang tính mùa v và có
quy trình sn xut tn nhiu thi gian thng có thành phm tn kho ln, bi nhu
cu đi vi sn phm trong nhng mùa tiêu th vt quá nng lc sn xut ca
công ty và ngc li. Do đó, các công ty cn phi có sn phm d tr.
Bên cnh tác dng duy trì kh nng hot đng thông sut ca dây chuyn
sn xut và các hot đng phân phi, các loi hàng hóa tn kho còn có tác dng
ngn chn nhng bt trc trong sn xut. Chng hn, nguyên liu tn kho cn
đc duy trì đ làm gim tính không chc chn ca s chm tr ngoài d kin
trong vn chuyn, giao hàng. D nhiên s chm tr này có th xy ra bi rt nhiu
lý do nh s mt kh nng cung ng đt ngt ca nhà cung cp, do thiên tai hay
do s chm tr trong vn chuyn.
• Mc tiêu ca vic qun tr hàng tn kho
Hàng tn kho là mt trong nhng tài sn có giá tr ln nht trong tng giá tr
tài sn ca mt công ty, thông thng giá tr hàng tn kho chim 40% tng giá tr
tài sn ca công ty.
Bn thân vn đ tn kho luôn có hai mt trái ngc nhau, vi quan đim ca
ngi sn xut ngi ta luôn tìm cách gim phí tn bng cách gim lng tn
kho, còn vi quan đim ca ngi tiêu th thì s luôn mong mun có nhiu hàng
d tr đ không có s thiu ht.
Vì vy, mc tiêu ca vic qun tr hàng tn kho là xác đnh mt mc đ cân
bng gia mc đ đu t cho hàng tn kho phc v sn xut và tha mãn các nhu
cu ca khách hàng mt cách kp thi đúng lúc vi chi phí ti thiu nht.
• Các chi phí liên quan đn vic d tr hàng tn kho
Chi phí tn tr là nhng chi phí liên quan đn vic tn tr hàng hóa, gm
nhng khon sau: chi phí cho vic bo qun hàng tn kho, chi phí cho các trang
thit b bo qun hàng tn kho, chi phí bc xp hàng hóa, chi phí h hng và thit
5
hi do hàng tn kho b li thi, chi phí bo him, chi phí thu và chi phí đu t
vào hàng tn kho, tin lng tr cho nhân viên trong kho và nhân viên điu
hành
Công thc:
C
SO
Q
2
=*
Tng chi phí tn kho thp nht = Chi phí tn tr + Chi phí đt hàng
=
Q
Sx
O
Q
x
C
+
2
Trong đó: Q*: lng hàng d tr ti u
S : lng nguyên vt liu s dng trong k
O : chi phí cho mi ln đt hàng
C : chi phí lu tr cho mi đn v tn kho
Vi sn lng Q* thì tng chi phí tn kho là thp nht
• Mô hình cung ng đúng thi đim-Just-in-time
H thng qun lý hàng tn kho đúng thi đim Just-in-time là mt phn ca
quá trình qun lý sn xut nhm mc đích gim thiu chi phí hot đng và thi
gian sn xut bng cách loi b bt nhng công đon kém hiu qu gây lãng phí.
H thng cung ng đúng thi đim (tn kho bng 0) cho rng tt c các mt hàng
cn thit có th đc cung cp trc tip cho các giai đon hot đng sn xut
tn qu đ duy trì cho các hot đng sn xut kinh doanh bình thng ca công
ty.
• Kim soát thu chi tin mt
Mt nguyên tc đn gin trong qun tr tin mt là tng tc đ thu hi nhng
8
tm séc đc nhn và chm vit séc chi tr. Nguyên tc này cho phép công ty duy
trì mc chi tiêu tin mt trong nhiu giao dch kinh doanh mt mc thp hn,
do đó có nhiu tin hn cho đu t. Tng tc đ thu hi và gim tc đ chi tiêu là
hai khuynh hng có liên quan cht ch vi nhau trong qun tr tin mt.
• Các chi phí liên quan đn vic lu gi tin mt
Qun tr tin mt ging nh qun tr hàng tn kho vì c hai đu là nguyên
vt liu dùng trong sn xut. Vì vy, các chi phí liên quan đn vic qun tr tin
mt cng ging nh qun tr hàng tn kho, c th nh sau:
Khi lng tin mt xung thp, công ty s bán chng khoán đ thu tin v,
do đó công ty phi mt phí giao dch c đnh cho mi ln bán chng khoán và
loi chi phí này tng đng vi chi phí đt hàng trong qun tr hàng tn kho.
Khi d tr tin mt, công ty s mt đi chi phí c hi, tc là mt lãi sut tin
gi và chi phí này tng đng vi chi phí tn tr trong qun tr hàng tn kho.
• Mô hình qun tr tin mt hiu qu-Mô hình EOQ
Các mô hình thng đc dùng đ qun tr tin mt là mô hình EOQ, mô
hình Miller-Orr. Các mô hình đu xem tin mt nh mt loi hàng hóa tn kho và
mi hot đng giao dch s làm thay đi ngun tin mt đang nm gi. Trong
mt thi đim, các mô hình s giúp xác đnh khi lng và thi gian chuyn đi
qua li gia tin mt và chng khoán ngn hn.
Mô hình ti u hóa tn qu tin mt thc cht là s cân bng gia tn qu
tin mt và chng khoán ngn hn theo thi gian.
Mô hình EOQ da trên các gi đnh:
- Công ty đnh k nhn đc mt lng tin mt n đnh, nhng đng thi
cng phi liên tc chi tin ra theo mt t l n đnh.
- Nhu cu tin mt trong mt thi đim (tháng, quý, nm) ca công ty có th
3
suất lai
khoánchứng bánlần môi phíchi x toán thanhmặt tiền sai phương3/4
x
1.2.2.3 Qun tr khon phi thu
• S cn thit ca vic gia tng khon phi thu
Các cơng ty bán hàng thích thu tin mt hn là bán chu, nhng các áp lc
cnh tranh trên th trng buc hu ht các cơng ty phi cung cp tín dng cho
khách hàng, tc bán chu hàng hóa cho khách hàng. Nu khơng bán chu hàng
10
hóa thì công ty s mt đi c hi bán hàng, do đó mt đi li nhun. Khi bán chu
cho khách hàng, hàng hóa s đc gi đi, hàng tn kho st gim và mt khon
phi thu đc to lp. Vì vy, hu ht các công ty đu phi chp nhn bán chu.
Khon phi thu ca công ty phát sinh nhiu hay ít ph thuc vào các yu t nh
tình hình kinh t, giá c sn phm, cht lng sn phm và chính sách bán chu
ca công ty.
• Ri ro tín dng t vic gia tng khon phi thu
Khon phi thu là s tin khách hàng n công ty do mua chu hàng hóa hoc
dch v. Có th nói hu ht các công ty đu phát sinh các khon phi thu nhng
vi mc đ khác nhau, t mc không đáng k cho đn mc không th kim soát
ni. Khi công ty chp nhn bán chu cho khách hàng, cho dù thi gian chm
thanh toán dài hay ngn thì cng có ngha là chp nhn s tn ti ca ri ro v
vic khách hàng không tr đc n. Vì vy, kim soát khon phi thu liên quan
đn vic đánh đi gia li nhun và ri ro. Nu công ty bán chu hàng hóa quá
nhiu thì chi phí cho khon phi thu tng có nguy c phát sinh các khon n khó
đòi, do đó, ri ro không thu hi đc n cng gia tng. Vì vy, công ty cn có
chính sách bán chu cho phù hp.
• Mc tiêu ca vic qun tr khon phi thu
Khon mc khon phi thu trên bng cân đi k toán là tài khon theo dõi
tình hình bán chu ca công ty. i vi các công ty thng xuyên bán chu cho
12
MH1 - Mô hình ni lng chính sách bán chu MH2 - Mô hình tht cht chính sách bán chu
MH3 - Mô hình m rng thi hn bán chu
13
MH4 - Mô hình rút ngn thi hn bán chu MH5 - Mô hình tng t l chit khu
MH6 - Mô hình gim t l chit khu 14
MH7 - Mô hình ni lng chính sách bán chu có xét đn nh hng ca ri
ro t bán chu MHTQ - Mô hình tng quát đ ra quyt đnh qun tr khon phi thu 1.3 Nghiên cu các mô hình qun tr tài sn ngn hn mt s nc trên th
gii-Bài hc kinh nghim cho các công ty c phn ngành nha
1.3.1 Mô hình Pareto
Vic phân nhóm hàng tn kho là c s đ đ ra các chính sách hot đng
kim soát riêng bit nhng loi hàng tn kho.
Các công ty c phn ngành nha có th da vào mô hình này đ phân loi
nhóm khách hàng đem li nhiu doanh thu cho công ty đ tp trung ngun lc
vào nhóm khách hàng này và phân loi hàng tn kho đ kim soát tng nhóm
hàng, trong đó hàng tn kho thuc nhóm A thì cn đc u tiên đu t thích
đáng.
1.3.2 Mô hình ABC (Activy-Based-Costing)-Phng pháp phân b chi phí
ABC là mt mô hình tp hp nhng thông tin tài chính và phi tài chính gn
lin vi nhng hot đng cn thit trong công ty đ sn xut các sn phm, bng
cách ni kt vic tiêu th tài nguyên trong công ty vi sn phm và dch v đc
sn xut ra và đc chuyn giao cho các khách hàng.
Phng pháp ABC xác đnh toàn b ngun chi phí hot đng, sau đó phân
b chi phí đó theo sn phm hay dch v da trên khi lng hot đng hay giao
dch xy ra trong quá trình cung cp dch v hay sn phm.
Mô hình ABC đc áp dng phân b chi phí cho tt c các hot đng ca
công ty. Nhng do phm vi nghiên cu hn hp, nên đây mô hình ABC ch đ
cp đn qun tr tài sn ngn hn.
Mô hình ABC có th đc dùng nh mt s thay th cho phng pháp đnh
giá hàng tn kho truyn thng hoc đc dùng nh là mt mô hình riêng bit ch
đc thit k đ thu thp thông tin chính xác hn cho các quyt đnh qun tr.
17
Nu mô hình ABC thay th h thng đnh giá truyn thng vi giá thành toàn b
thì mô hình này s tr thành phng pháp đnh giá hàng tn kho và khi đó mô
hình ABC chy xuyên sut vnh vin trong các tài khon tn kho ca doanh
nghip. Nu ABC đc dùng nh là mt mô hình riêng bit đ h tr ra các
quyt đnh qun tr, thì s đc xác đnh 1 ln trong nm, và khi đó ABC không
đc dùng trong đnh giá hàng tn kho ca doanh nghip.
Trong qun tr hàng tn kho, mô hình ABC giúp tp hp các chi phí liên
quan đn tng loi hàng tn kho, t đó công ty s dng mô hình EOQ đ xác
- Gia công quá mc cn thit so vi yêu cu khách hàng, sa cha hàng b
li…
- Cht lng: không n đnh, ph phm, công nhân các giai đon sau phi
ch đi do không có chi tit đ làm , kéo dài thi gian to ra sn phm gây lãng
phí.
- Lãng phí con ngi: cht xám, kin thc, kinh nghim ca nhân viên
không đc tip thu, tp hp, chia s…
Khi công ty quyt đnh bt tay vào thc hin Lean, bc đu tiên là phi ghi
nhn li các hot đng c th xy ra trong sut tin trình cung cp sn phm, dch
v. Quá trình lp s đ chui giá tr s giúp công ty nhìn thy hin trng hot
đng bao gm các bc thc hin công vic, quá trình di chuyn ca thông tin và
giy t, thi gian x lý tng công đon; tng thi gian thc hin mt giao dch
đi vi khách hàng. Sau khi đã có thông tin đ nhn ra s lãng phí cng nh nhìn
thy các c hi ci tin, công ty s thit lp mô hình hot đng trong tng lai đ
ci thin theo tng giai đon mi sáu tháng hay mt nm. Mi công ty có th
cùng lúc có nhiu s đ chui giá tr tùy vào tính cht đc thù ca các nhóm sn
19
phm, dch v hay nhóm đi tng khách hàng. Trng hp công ty nhn thy có
quá nhiu vn đ phi ci tin trong khi thi gian và ngun lc li có hn, hãy tp
trung vào các vn đ đn gin trc nhm to đng lc ban đu.
i vi các công ty c phn ngành nha, nguyên liu ch yu là nhp khu
nên các công ty thng d tr nguyên vt liu đ phc v cho sn xut. Nu hàng
tn kho quá nhiu s làm tng chi phí, gây lãng phí. Vì vy, các công ty ngành
nha có th áp dng mô hình Lean đ loi b nhng lãng phí trong quá trình sn
xut, gia tng thêm li nhun cho công ty.
1.3.4 Qun lý tin mt thông qua h thng ngân hàng
• Chi h lng-hoa hng đi lý
Công ty s nh các t chc mà công ty m tài khon giao dch ti đó chi h
lng-hoa hng cho nhân viên, hoa hng cho đi lý ca công ty theo yêu cu ca
công ty bng cách ghi n tài khon tin gi thanh toán ti các ngân hàng.
- Tit kim thi gian và chi phí.
Chi h tin mt
Công ty s đng ký s dng dch v chi h tin mt vi ngân hàng. Qua đó
ngân hàng thc hin trích tin t tài khon ca công ty ti ngân hàng m tài
khon giao dch đ chi tr tin mt ti vn phòng, tr s ca công ty hoc các đa
đim do khách hàng ch đnh.
Mc đích ca vic chi h tin mt giúp công ty có nhu cu thanh toán tin
hàng cho đi tác ca công ty ti tr s ca đi tác.
Khi s dng sn phm này, công ty s có tin ích:
- Gim thiu ri ro do vn chuyn và kim đm tin mt.
- Tit kim thi gian và chi phí.
- Chi tin nhanh chóng, chính xác và hiu qu.
21
Kt lun chng 1
Thông qua chng 1 tác gi đã trình bày mt s ni dung liên quan đn
qun tr tài sn ngn hn nh qun tr hàng tn kho, qun tr tin mt và qun tr
khon phi thu. Nghiên cu các mô hình qun tr tài sn ngn hn trên th gii,
bài hc kinh nghim cho các công ty c phn ngành nha. Vi các ni dung c
s lý lun mà tác gi đã trình bày làm tin đ đ nghiên cu, đánh giá thc trng
ca các công ty c phn ngành nha trên sàn HOSE-nghiên cu trng hp Công
ty c phn bao bì nha Tân Tin, t đó tác gi đ xut các gii pháp ci thin.