B GIÁO DO
I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NINH NGUYN HNG NHUNG N CA CÁC NGÂN HÀNG
I VIT NAM
Chuyên ngành: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Mã s : 60340201
LUN
NG DN KHOA HC: PGS.TS TRN HUY HOÀNG
TP.H CHÍ MINH -
A
MC LC
MC LC A
L i
DANH MC CÁC T VIT TT iii
1.4.1.2 Nghiên cng hp ngân hàng Northern Rock Anh n 21
1.4.1.3 Nghiên cng h 23
1.4.2 Bài hc kinh nghim cho Vit Nam 24
1.4.2.1 Bài hc rút ra t cuc khng hong thanh khon ca các NHTM Argentina 24
1.4.2.2 Bài hc rút ra t nghiên cu ngân hàng Northern Rock 24
1.4.2.3 Bài hc rút ra t s c ngân hàng ACB 25
KT LU 27
: N CA CÁC NHTM VIT NAM
N 2006-2012 28
2.1 Khái quát v h thi Vit Nam 28
2.2 Thc trng tính thanh khon ca NHTM Vit Nam 2006 -2012 29
2.3 M tuân th nh kim soát tính thanh khon ca NHTM 32
2.3.1 V qui mô vu l 32
2.3.1.1 Nhng kt qu c 32
2.3.1.2 Mt s tn ti 33
2.3.2 T l an toàn vn 38
2.3.3 T l cp tín dng so vi ngun vng 41
2.3.4 T l ca ngun vn ngn hc s dng cho vay trung dài hn 43
2.3.5 Mt s 45
2.3.5.1 Quy mô tín dng so vi nn kinh t mc cao 45
2.3.5.2 N xu c 46
2.4 Nhng thành tu và hn ch trong vic kim soát tính thanh khon ca các ngân
n 2006 2012 50
2.4.1 Nhng thành tc 50
2.4.1.1 V c 50
2.4.1.2 V i 51
2.4.2 Nhng mt hn ch và nguyên nhân 52
2.4.2.1 V c 52
2.4.2.2 V i 53
C
i
c hin trích dn
và s liu s dng trong luc dn ngu chính xác cao nht
trong phm vi hiu bit ca tôi.
Thành ph H
Ninh Nguyn Hng Nhung
ii
LI C
u tiên tôi xin gi li c n PGS.TS Trn Huy Hoàng là
nc ting d tôi trong sut quá trình thc hin lu
n tt c quý thy cô i hc Kinh
T TP.HCM, nhn cho tôi cm hng hc tp trong su
qua.
Xin cBo Nguyn và anh n ca
n Ernst&Young c hin d n cho Ngân hàng
Nông Nghip và Phát trin Nông thôn Vit Nam thc hin qui trình Qun tr ri ro theo
tiêu chun Basel II, h tr tôi rt nhiu trong quá trình tìm hiu v Hic vn
theo Basel II và thc t áp dng Basel II ti mt s c trên th gii.
iii
ABBank
LNH
Liên ngân hàng
MB
MDB
NamABank
NaViBank
NHNN
NHTM
NHTMCP
NHTMNN
NHTW
iv
OCB
OceanBank
PGBank
ROA (Return on Asset)
VietinBank
WesternBank
v
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 1-1 : H s vn CAR theo Basel III 14
Bng 1-2: T l LDR mc tiêu ca mt s c 17
Bng 2-1 : Tình trng gi tin ln nhau gia các ngân hàng 32
Bng 2-2 : Thng kê mt s ng hp s hu gia các ngân hàng 34
Bng 2-3: T l n 2008-2012 38
Bng 2-4: T l ng (LDR) phân theo nhóm NH vào 31/12/2012 39
Bng 2-5: T l LDR ca mt s ngân hàng vào 31/12/2012 39
Bng 2-6 : T l LLSS ca mt s NHTM Vit Nam 41
Bng 2-7 : T l n xu 9 ngân hàng ln nht h thng 44
Bng 2-8 : N xu h thng NHTM Vi 45
Bng 3-1 : Phân loi ngân hàng M 64
vi
DANH MC HÌNH V
thi Vit Nam phát trin ngày càng hoàn thi ng
i cnh toàn cu hóa hin nay thì s phát tria h thng ngân hàng
ng ly nhanh t ng ca nn kinh t, góp phn vào
quá trình hi nhp và phát trin cc. Tuy nhiên, h thng NHTM Vit Nam
i mt v th ng xuyên tri qua nht
ng thanh khong không nh n các hong kinh t xã hi ca
c. Vic trng hong ca các NHTM c ta nói chung và
nhnh v tính thanh khon ca h thng ngân hàng nói riêng hin nay là cn thit
u hành hong c
2.
c trng
thanh khon ca h thng NHTM Vi
ng ti vic phát trin mt h thng ngân hàng bn vng.
thc hi lt tr li ba
câu h
Th nht, so vnh ca NHNN và các chun mc quc t thì thc
trng tính thanh khon ca h thng NHTM Vit Nam hi nào?
Th hai, tính thanh khon ca các NHTM Vit Nam ph thuc vào yu t nào?
Th ng ti vic phát trin mt h
thng Ngân hàng bn vng?
viii
3.
d c trng
thanh khon ca h thng NHTM Vit Nam, nghiên cng áp dng mô hình
h tìm ra các nhân t n tính thanh kho
NHNN và mt sng khoán và t chc tài
c tng hp, ngoài ra, ngun thông tin thu thp t thc t và
n t tr
quan trng cho nghiên cu này trong bi cnh ngun thông tin cung cp t phía
nghiên cu này, bài vit s nh da trên s liu ca các NHTM Vi
nh m ng ca nhng nhân t m riêng bit ca h
thng NHTM ti Vit Nam.
5.
Nghiên cc thc hin trong phm vi h thng
Vit Nam vi s liu th c ly t -2012. phc v mô hình
nghiên cng, lu i din
cho 62% th phn ca các NHTM Vit Nam (m 02 trên 04 NHTM Nhà
c và 08 trên 34 NHTM c phn) vi s lic ly t n 2011.
1
LÝ LUN V TÍNH THANH KHON CA NGÂN HÀNG
I
1.1 lý lun chung
1.1.1 Khái nim v tính thanh khon cng mi
Theo Crockett (2008, trang 14), tính thanh khon là s d dàng mà mt tài
sn có th c giá tr. Giá tr này có th c bng cách s dng uy tín
nhc ngun tài tr t bên ngoài, hoc bng cách bán tài sn hin có trên th
trng.
Brunnermeier & Pedersen n th
ng (market liquidity) và thanh khon ngun vn (funding liquidity)
thanh khon th ng ca tài sn là s d dàng mà mt tài sc giao dch và
thanh khon ngun vn là s d dàng có th c ngun vn t bên ngoài mt
cách nhanh chóng.
ng ca mt ngân hà
Châu Âu (ECB) nh có ba loi thanh khon khi phân tích tính thanh khon
ca mt h thà thanh khon
th ng và thanh khon ngun vn. ng i s
n hai loi tính thanh khon là thanh khon th ng và thanh khon
ngun vn (ECB, 2009). Nghiên cu này ca ECB nn th
mi c to lp bi tính thanh khon ca tài sn và tính thanh khon ca ngun
vn. Mt tài sc gi là có tính thanh khon cao khi chi phí chuyn hóa thành
tin thp và có kh n hóa ra tin nhanh. Mt ngun vc coi là có
tính thanh khong thp và thng nhanh.
t trong nhng nhim v quan trng ca bt k ngân hàng nào là
phi luôn trong trng thái bm kh
là, ngân hàng hoc có sng vn kh dng trong tay, hoc có th tip cn d
dàng các ngun vn van bên ngoài vi chi phí hn,
hoc có th nhanh chóng bán bt mt s tài sn mc giá th ng kp
thi nhu cu vn cho hong kinh doanh. Ni không thc
hin tt nhng ch dn ri ro thanh khon. Ri ro thanh khon
3
xut hing hp Ngân hàng thiu kh , không chuyi kp
các loi tài sn ra tin hoc không có kh ng yêu cu ca
các hng thanh toán. Khi ri ro thanh khon xy ra, ngân hàng có th s i mt
vi nhng tn tht vô cùng trm trng và quan tr s tr
thành hiu ng n s nh ca c h thng ngân hàng.
1.1.2 Vai trò ca tính thanh khoi
Có hai nguyên nhân gii thích ti sao tính thanh khon lc bit
quan tri vi ngân hàng:
Th nht, cn phi có thanh kho ng yêu cu vay mi mà không
cn phi thu hi nhng khon hoc thanh lý các khou
hn.
Th hai, cn có thanh kho ng tt c các bing hàng ngày hay
nhu cu rút tin mt cách kp thi và có trt tng xuyên huy
ng tin gi ngn hn (vi lãi sut thp) và cho vay s tii thi hn dài hn
(lãi su n luôn có nhu cu thanh khon rt ln.
Nu hai nhu cng hay nói cách khác là ngân hàng
mt tính thanh khon s dn nhng hu qu sau.
u d tha ngân hàng do phng
u khách hàng và chng tín dng kém : Ngân hàng tp trung tín
dng vào mt s khách hàng ln hoc t trng tín dng cho mt ngành, ma
m phn ln trong t, hoc trong tng có mt
khách hàng chim t trng ln, khi nhng khách hàng này rút tin mt cách bt ng
thì s làm suy yu tính thanh khon ca các ngân hàng. Ngoài ra, nu chng tín
dng yu kém ngân hàng không th thu hc n trong khi các khong
làm các ngân hàng lâm vào tình trng thiu thanh khon và sn
sàng lao vào cuc cht gây xáo trn trên th ng tin t, dn s
cnh tranh không lành mnh v lãi sut gia các NHTM. Ngân hàng mt thanh
khon do cho vay vi s ng ln và tài tr không hiu qu n m
rng chu k kinh doanh, dn bong bóng tài sn, khi bong bóng b v dn
mt thanh khon ca h thng tài chính.
5
1.1.3.2 Nguyên nhân khách quan
Lãi sut th ng: Do tin gi Ngân hàng rt nhy cm vi s i ca
lãi sut s i gi tin rút vn ra khi ngân
sut sinh lcác khách hàng vay tin s
tích cc tip cn các khon tín dng vì có lãi sut thy s i lãi
sut n c khách hàng gi tin và vay ti n
trng thái thanh khon ca, nhng v s i lãi
sut còn n giá tr th ng ca các tài sn mà Ngân hàng có th
n cung cp thanh khon và trc tip n chi phí
n trên th ng tin t.
ng lut ng khác, hong ngân hàng
i chu s u chnh ca pháp lut và s quu hành ca NHNN.
Chng h i vi tin gi hay nhu
hành chính sách tin t ca NHNN thông qua các công c l d tr bt buc,
các loi lãi su n, lãi sut tái cp vn, lãi sut th ng m
u s n tính thanh khon ca ngân hàng.
x
NLP = Tng cung thanh khon Tng cu thanh khon
Cung thanh khon là các khon v ca ngân hàng,
là ngun cung cp thanh khon cho ngân hàng, bao gm: Tin mt, các dòng tin
theo h ng; doanh thu t vic bán các khon dch v; các tài s
doanh và s dng có thanh khon, có th ng, không b hn ch vic s dng bi
u kho u ki làm ngun vng d phòng; kh
t và hng tín dng.
Cu thanh khon là các nhu cu vn cho các mng ca ngân
hàng, bao gm : các khon công n n hn phi tr (thc t và tim tàng); các cam
kt n n hn thanh toán; các khon rút tin gi ca khách hàng bán l; các cam
kt n tim khon mc bo lãnh, cam kt ngoi bng; chi phí phát sinh
khi kinh doanh các sn phm và dch v; thanh toán c tc cho các c
Có ba kh xy ra. Thn khi cung thanh khon
t quá cu thanh khon (NLP>0). Khi này nhà qun tr phnh
m nào cn phi s dng ngun thanh khon th m li
n khi ngun thanh khoc s d ng nhu cu thanh khon
t thanh khon khi cu thanh khon l ng thanh
khon (NLP<0). Lúc này nhà qun tr phi xem xét, quynh ngun tài tr thanh
khon ly t i chi phí bao nhiêu. Mng hp hoàn ho là cân
bng thanh khon khi cung thanh khon cân bng vi cu thanh khon (NLP=0).
Tuy nhing thái rt khó xy ra trên thc t.
Nói chung trng thái thn hay thâm ht thanh khou là
trng thái mt cân bng ca các ngân hàngm v ca nhà qun tr là
phi qun tr thanh khon sao cho va khai thác ht kh i ca tài sn mà
vm bc kh n ca ngân hàng.
8
1.2.2 tip cn cu trúc vn
Vu tiên là tin gi và các ngun vn khác nhau
cc chia thành nhiu nhóm da trên kh nn b rút ra khi
Ch s tránh vic ngân hàng cho vay quá mc so vi
ngun vng nhm m bo tính ch ng trong thanh toán cho ngân hàng.
T l ngun vn ngn hn cho vay trung dài hn (LLSS)
T l LLSS = [(T cho vay trung dài hn-Tng ngun vn trung dài
hn) / Tng ngun vn ngn hc cho vay trung dài hn )]* 100%
T l này cho bit m tài tr cho các khon cho vay trung dài hn bng
ngun vn ngn hn. Nu t l ngày càng ln chng t càng nhiu ngun vn ngn
hc s d cho vay trung dài hu này th hin s mi v
cu k hng và cho vay ca ngân hàng.
H s gii hng vn
T l = (Vn t có / Tng ngun vng) *100%
H s m mi hn mng vn ca ngân hàng
tránh tình trng vn quá nhit quá mc bo v ca vn
t có làm cho ngân hàng mt kh .
H s t l gia vn t có so vi tng tài sn có
T l = (Vn t có / Tng tài sn có) *100%
H s ri ro ca tng tài sn có ca mt
ng ngân hàng nào gp phi s st gim v tài sn càng ln
thì li nhun cm thp. Vì vy, h s này cho phép tài sn
ca ngân hàng st gim mt m nhnh so vi vn t có ca ngân hàng.
Ngoài các ch s dng kt hp nhiu ch
l n xu/T , T l cho vay trên th
ng liên ngân hàng/T cho vay, T l tng cho vay khách hàng/Tng tài
sn, T l khách hàng có tin gi ln/Tng khách hàng
10
nên kt hp so sánh vi ch s chun, ch s bình quân ca ngành và ch s ca các
c kt qu tt nht.
1.3 Mt s nh nhm kim soát tính thanh khon ca ngân hàng
Thông l tt nht v giám sát kh n ngân hàng nói riêng và
tính an toàn ca h thng ngân hàng nói chung c các ngân hàng tc tiên
nh hn mc tín dnh lãi sut chit khu, tái chit khu,
nghip v th ng m. Trong phm vi bài nghiên cu này s tìm hiu bn yu t
ng trc tin tính thanh khon ca mt NHTM là qui mô vn ca ngân
hàng, t l an toàn vn ti thiu (CAR), T l cp tín dng so vi ngun vn huy
ng (LDR) và t l ngun vn ngn hn s d cho vay trung dài hn (LLSS).
1.3.1 nh v qui mô vu l ca các i
Qui mô v vn ti thii vi hong i bt buc ti
tt c các quc gia. Ly ví d mt s ngân hàng ng
hi Thái Lan phân chia thành hai loi
và ngân hàng bán l vi qui mô vu l ti thiu i
vi vn ti thiu phi là 5 t Baht Thái, tc gn 160 tri
la M (USD) và ngân hàng bán l là 250 triu USD.
i vi ngân hàng Malaysia là 500 triu Ringgit i 154 triu
M. Hay theo Lut ngân hàng Singapore, vi ti thiu i vi hong
phi t 100 tri (Deloitte, 2013).
Ti Vit Nam, hong ngân hàng là mt trong nhng ngành ngh c qui
nh vnh khi thành lp mng yêu cu v vc qui
nh trong tng thi k. Trong tin trình ci cách và hoàn thin h thng ngân hàng,
c cc bit khi nn kinh t hi nhp sâu, hàng rào bo
h trong hong tài chính ngân hàng phi d b an toàn và bn
vng trong hong thì vu l có vai trò quan trng không nhi vi vic
ch ri vi vic m rng hong kinh doanh.
y, viu l là cn thit nhc
tài chính ca ngân hàng. Vu l ti thic gi là vnh
ca các NHTM Vit Nam c nhiu ln u ch ng vi yêu cu mi
12
cc. Có th tu chnh vnh ca các NHTM
Vin. u tiên ti Ngh nh s -CP ca Chính
ph ngày 03/10/1998, vi vi i
c phn (NHTMCP) nông thôn là 5 t là 70 t ng,