A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LỜI MỞ ĐẦU:
Hiện nay trong thời đại đang đề cao những giá trị nhân văn, trí tuệ con người
của những danh nhân, nguồn gốc trực tiếp tạo ra của cải vật chất và văn hoá
tinh thần trên nền kinh tế tri thức; Với yêu cầu xây dựng đất nước "dân giàu,
nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" thì con người vừa là
mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới. Bác Hồ dạy "muốn có chủ
nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa" đòi hỏi giáo dục phải gắn
với yêu cầu của đất nước. Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải có
con người rất mực trung thành, giàu lòng yêu nước, trình độ kiến thức hiện
đại, có kỹ năng thành thạo.
I. Vị trí, vai trò trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay: Tiểu học là cơ sở
giáo dục của bậc học trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học nền tảng,
có trách nhiệm xây dựng và phát triển tình cảm, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và
thể chất của trẻ em nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện
nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Giáo dục tiểu học phải đảm
bảo cho học sinh nắm vững kỹ năng nói, đọc, viết, tính toán, cho những hiểu
biết về tự nhiên, con người và xã hội. Có lòng nhân ái, hiếu thảo với ông bà,
cha mẹ, yêu quý chị em, kính trọng thầy cô giáo, lễ phép với người lớn, giúp
đỡ bạn bè, yêu lao động. Có kỹ luật, có nếp sống văn minh, có thói quen rèn
luyện thân thể.
Từ vị trí mục tiêu này, giúp cho người Hiệu trưởng, đội ngũ giáo viên có
những định hướng đúng cho việc dạy học. Đây là cơ sở khoa học để xây dựng
đội ngũ giáo viên "vừa hồng, vừa chuyên".
Mặt khác, giáo viên Tiểu học là bậc học của cách học, là bậc học tạo nên
những cơ sở ban đầu rất cơ bản, rất bền vững cho trẻ em để các em tiếp tục
học lên các bậc học trên. Những gì các em được học tập, được hình thành từ
nhà trường Tiểu học, từ thầy cô giáo về kỹ năng, tính cách sẽ theo tiếp mỗi
cuộc đời của mỗi học sinh và khi đã được hình thành sẽ định hình ở học sinh
1
thì khó mà thay đổi được. Với đặc điểm này đòi hỏi giáo dục Tiểu học phải
- Yêu cầu đổi mới đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
- Từ mục tiêu đào tạo của giáo dục Tiểu học.
- Từ vị trí, vai trò của người giáo viên Tiểu học.
- Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học.
- Từ thực trạng của đội ngũ giáo viên Tiểu học trường Ba Đình.
2. Ch c n ng, nhi m v c a giáo viên Ti u h c:ứ ă ệ ụ ủ ể ọ
a. Chức năng:
- Người giáo viên Tiểu học không chỉ là người truyền thụ cho lớp trẻ những
tri thức, kinh nghiệm sống, tinh hoa văn hoá của nhân loại mà còn phải khơi
dậy trong các em những tư tưởng tìm kiếm, sáng tạo, tinh thần hăng say trong
học tập, lao động của con người.
- Xã hội ngày nay càng phát triển, sự bùng nổ thông tin ngày càng lớn do đó
học sinh ngày nay không chỉ nắm bắt thông tin từ người thầy mà còn tiếp thu
thông tin từ nhiều nguồn khác. Người giáo viên cần phải biết giúp các em biết
cách học, cách tiếp nhận thông tin. Đây là nhiệm vụ khó mà đòi hỏi giáo viên
cần đạt được. Chính vì thế, người giáo viên tiểu học nếu không được đào tạo
một cách toàn diện và không được học hỏi thường xuyên để nâng cao trình độ
chính trị, chuyên môn nghiệp vụ thì không thể trở thành người giáo viên tiểu
học đúng nghĩa của nó và lại càng không đảm nhận được chức năng của mình.
b. Nhiệm vụ:
- Giảng dạy và giáo dục theo đúng chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học;
soạn bài, kiểm tra, đánh giá đúng quy định; lên lớp đúng giờ, không tuỳ tiện
bỏ giờ, bỏ buổi học, đảm bảo chất lượng và hiệu quả giảng dạy; quản lý học
sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt
động của tổ chuyên môn.
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục Tiểu học ở địa phương.
- Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để
nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy và giáo dục.
3
- Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật, các quyết định của
khác l ph i b i d ng i ng giáo viên, xây d ng t p th h i ng sà ả ồ ưỡ độ ũ ự ậ ể ộ đồ ư
ph m. Bi t phát huy ti m n ng, th m nh c a t ng cán b , giáo viên nhânạ ế ề ă ế ạ ủ ừ ộ
viên trong nh tr ng, xây d ng t p th s ph m th nh m t kh i o n k tà ườ ự ậ ể ư ạ à ộ ố đ à ế
nh t trí cao, t o th nh s c m nh t ng h p nh m giúp nh tr ng ho nấ ạ à ứ ạ ổ ợ ằ à ườ à
th nh nhi m v giáo d c.à ệ ụ ụ
Để xây dựng tốt một tập thể sư phạm trong nhà trường, trước hết người hiệu
trưởng phải tự rèn luyện và bồi dưỡng bản thân, tạo cho mình một uy tính
thực sự trước tập thể sư phạm nhà trường. Người hiệu trưởng phải là con chim
đầu đàn, là tấm gương sáng cho mọi thành viên noi theo, phải thực sự là người
có hiểu sâu, biết rộng về chuyên môn nghiệp vụ, về năng lực sư phạm, năng
lực tổ chức, năng lực điều hành quản lý, năng lực giao tiếp. Phải là chổ dựa
vững chắc cho tập thể sư phạm trong nhà trường.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế của giáo dục, các nhà quản lý trường tiểu học cần
phải có ý thức quan tâm đặc biệt đến vấn đề bồi dưỡng đội ngũ trong nhà
trường nâng cao hiệu quả giáo dục.
B. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC BA ĐÌNH:
Đội ngũ TS
Nam Nữ
Tuổi đời
Tuổi
nghề
Số
năm
làm
Trỡnh độ đào tạo
25-
39
40-
49
• THSP: 8/14. Tỉ lệ: 58%
b. Thực trạng công tác bồi dưỡng giáo viên ở trường Tiểu học Ba Đình:
1. Ưu điểm:
Trong những năm qua công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng
tập thể sư phạm được triển khai qua nhiều hình thức.
Bồi dưỡng tư tưởng chính trị cho đội ngũ giáo viên:
Đa số các đồng chí cán bộ giáo viên có lập trường tư tưởng vững vàng,
có lối sống đạo đức lành mạnh và trong sáng, luôn mẫu mực và thể hiện là
“Tấm gương sáng cho học sinh noi theo”
6
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
1.1. Xây dựng nề nếp kỷ cương dạy học
1.2. Bồi dưỡng nâng cao trình độ, động viên giáo viên tự học, tự nghiên
cứu.
1.3. Tổ chức triển khai “chuyên đề” đổi mới phương pháp giảng dạy
2. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học
2.1. Đổi mới phương pháp dạy học
2.2. Chỉ đạo quá trình học tập của học sinh
II. CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1.1. Xây dựng nề nếp kỷ cương dạy học:
Để có chất lượng dạy học thực thì việc làm đầu tiên là xây dựng nề nếp
dạy học. Vì xây dựng nề nếp dạy học nhằm phát huy tinh thần trách nhiệm, sự
cộng tác, tạo bầu không khí sư phạm góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
Hoàn thiện hồ sơ sổ sách chuyên môn: Thống nhất các loại hồ sơ theo
quy định trong buổi SHCM đầu tiên của năm học để giáo viên làm đúng và đủ
theo quy định. Thường xuyên kiểm tra sổ điểm và quản lý sổ điểm, theo dõi
việc cho điểm, đánh giá cập nhật của giáo viên vào sổ điểm. Theo dõi việc
SHCM tổ của các tổ CM; yêu cầu trong buổi SHCM phải có chất lượng, nội
dung thiết thực phù hợp, chỉ đạo tổ chức thi đua dạy tốt, tham gia thao giảng
làm nổi bật trọng tâm của bài. Còn xem nhẹ phần liên hệ thực tế và vận dụng
kiến thức LT&C (hay xem nhẹ việc tích hợp kiến thức các môn học) để dạy
học như biện pháp so sánh, nhân hoá có trong bài tập đọc… Như vậy chưa
giúp học sinh phát huy tính tích cực trong học tập, cảm nhận cái hay, cái đẹp
trong thơ văn còn hời hợt mang tính gượng ép, hình thức.
8
- Tiêu chí II: Phân bố thời gian chưa được hợp lý. Khai thác kênh hình
trong SGK chưa triệt để.
3, Xếp loại giờ dạy: Đạt giờ giỏi nhưng điểm không cao.
* Biện pháp khắc phục: sau khi dự giờ là:
- Tôi gặp riêng đ/c, góp ý chân thành những tồn tại tôi ghi ở trên, tạo
không khí thân thiện. Đồng chí vui vẻ lắng nghe, ghi chép những lời tôi nhận
xét vào sổ tay để đồng chí vận dụng vào những tiết sau.
- Bước vào năm học này (2009- 2010), tôi lại tiếp tục dự giờ đồng chí
bằng nhiều hình thức, tôi thấy tiết dạy nào đồng chí cũng chuẩn bị chu đáo,
khắc phục những tồn tại mà tôi góp ý ở những lần dự giờ trước nên chất lượng
giờ dạy cũng như chất lượng học sinh được nâng lên rõ nét. Cụ thể: giờ dạy
đạt giỏi điểm cao, chất lượng đại trà tính đến thời điểm này luôn dẫn đầu toàn
khối, chất lượng mũi nhọn cũng được thể hiện rõ nét). Đồng chí rất vui, tỏ ra
nhiệt tình trong mọi hoạt động, giao việc gì đồng chí cũng hoàn thành tốt
Đồng chí đã làm gương cho các đồng chí trong tổ ( trong trường) noi theo, tôn
trọng tôi, tôn trọng những gì tôi góp ý xây dựng. Đối với giáo viên khác, tôi
cũng làm như vậy. Tôi cảm thấy hài lòng với những gì bước đầu mình làm
được. Đó cũng chính là động lực giúp tôi hoàn thành tốt những gì cấp trên
giao phó.
1.2. Bồi dưỡng nâng cao trình độ, động viên giáo viên tự học, tự nghiên
cứu.
Mỗi giáo viên đều đã học qua trường sư phạm nên các đồng chí đều có
kỹ năng tự đọc sách, tự rèn luyện, đã được trang bị nghiệp vụ sư phạm. Vì
vậy, việc đầu tiên để nâng cao trình độ chuyên môn là phải bồi dưỡng để nâng
dụng công nghệ thông tin, đổi mới quản lý tài chính và triển khai phong
trào xây dựng trường học thân thiện,học sinh tích cực”, trường tôi đã tự tin
thực hiện đạt kết quả khá cao: Sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy (10
tiết/ năm; trưng bày VSCĐ; triển khai các chuyên đề,… ). Khai thác và sử
10
dụng mạng Internet thành thạo vận dụng trong giảng dạy để nâng cao trình độ
CM phục vụ trong việc giảng dạy. Bước đầu, nhà trường cho HS tiếp cận và
vận dụng trong học tập. GVCN là người hướng dẫn các em và khuyến khích
các em tự học ở nhà trong thời gian thích hợp, sử dụng đúng mục đính. Vì
Internet là con dao hai lưỡi. Kết quả, tính đến thời điểm này, nhà trường đã
thành lập được 5 đội tuyển gồm 12 em từ khối 1 lên khối 5 luyện thi giải toán
ViOlympic và qua kỳ thi cấp trường và cấp Huyện tổ chức vừa qua, nhieuf em
đã đạt giải cao trong kỳ thi.
Trong năm học vừa qua được sự nhất trí của toàn thể HĐSP nhà
Trường, trường tôi đã quyết định thành lập Website cho riêng mình, và đã có
những tác dụng đáng kể, đây thật sự là nơi học tập, chia sẻ của cán bộ giáo
viên và các em học sinh.
Mặc dù kinh phí dành cho GD còn hạn chế nhưng nhà trường đã tiết
kiệm chi tiêu nên mỗi năm nhà trường cũng đã mua bổ xung được 1 đến 2
máy tính nhằm tăng số lượng để phục vụ cho việc khai thác và sử dụng chúng.
Nhà trường còn tạo điều kiện về thời gian, sắp xếp chuyên môn hợp lý
để cán bộ giáo viên đi học Vi tính, tiếp thu chuyên đề sử dụng mạng Intenet
trong trường học vào những đợt Phòng giáo dục tổ chức.
Phòng GD & ĐT cũng đã đầu tư cho nhà trường 1 máy chiếu đa năng
để cán bộ giáo viên sử dụng trong việc giảng dạy.
1.3. Tổ chức triển khai “chuyên đề” đổi mới phương pháp giảng dạy:
Từ năm học trước, bên chuyên môn (tôi và đồng chí Hằng) đã đưa ra tổ
chức “ Đổi mới phương pháp dạy học” theo chuyên đề. Vì chúng tôi đã xác
định được việc xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi làm nòng cốt trong việc chỉ
đạo chuyên môn nhằm nâng cao trình độ cho giáo viên là việc làm không thể
+ Dạy xong, toàn trường tập trung về văn phòng họp rút kinh nghiệm
tiết dạy để thống nhất yêu cầu cần đạt của từng CĐ như: quy trình, phương
pháp, HTCDH, cách khai thác nội dung bài dạy, điểm nhấn trọng tâm của
từng tiết, nhằm giúp GV vận dụng trong quá trình giảng dạy.
12
Sau hai năm làm thí điểm, nhà trường tiến hành kiểm dịnh chất lượng đội
ngũ và khảo sát chất lượng và đánh giá kết quả học tập của học sinh như sau:
* Đối với giáo viên: 100% GV có giờ dạy từ khá trở lên, GV dự thi đợt
KTĐGCLGV do PGD tổ chức đều đạt, các hoạt động khác đều tham gia tích
cực và đạt kết quả cao.
* Đối với HS: Kết quả GD đạt cao, đã thể hiện thông qua các kỳ thi
Cấp trường và cấp Huyện. Cụ thể thông qua các kỳ thi học sinh giỏi huyện
năm học: 2009 – 2010:
* Kỳ thi giải toán Violimpic cấp Huyện: 7/12 đạt giải. Đứng thứ 3 toàn
Huyện.
* Kỳ thi học sinh giỏi khối 4 – 5: 7/8 em đạt giải cao trong kỳ thi.
2. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học:
1. Đổi mới phương pháp dạy học:
Đây là yếu tố quyết định cơ bản và trực tiếp tác động đến việc nâng
cao chất lượng và hiệu quả dạy học. Đổi mới phương pháp dạy học theo tinh
thần đổi mới với tư tưởng lấy việc học của học sinh làm trung tâm, phát huy
tính tích cực chủ động của học sinh. Tổ chức chỉ đạo cải tiến phương pháp
dạy học là một quá trình khó khăn phức tạp, cần tiến hành từng bước chắc
chắn, có hiệu quả.
Bước 1: Chuẩn bị điều kiện cho việc đổi mới phương pháp dạy học.
Xem xét thực tế khả năng của thầy và trò trong việc sử dụng các phương
pháp, phương tiện, tìm biện pháp phối hợp giữa thầy và trò. Dự kiến kế hoạch
chương trình chỉ đạo cải tiến phương pháp dạy học. Thống nhất chương trình
hành động.
Chuẩn bị tốt kế hoạch bài dạy, thống nhất quy trình dạy, nội dung dạy,
kiểm tra việc học của học sinh qua việc cho điểm của thầy ở sổ điểm. Thi cử
nghiêm túc, trung thực. Chấm điểm công bằng, khách quan. Đó chính là
hưởng ứng cuộc vận động “Hai không”.
14
Quan tâm cả chất lượng đại trà và chất lượng mũi nhọn. Đối với học
sing khá giỏi, nhà trường quan tâm bồi dưỡng ngay từ những lớp đầu cấp, tập
cho các em tự nghiên cứu bài, làm quen với việc hoạt động tự chiếm lĩnh kiến
thức.
Từ chỗ yêu cầu học sinh nắm chắc kiến thức đã học đến chỗ phát hiện
ra vấn đề mới có liên quan, đến tự mình giải quyết vấn đề.
C. KẾT LUẬN.
1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
- Về phía giáo viên: nắm vững được trọng tâm kiến thức cơ bản ở sách
giáo khoa, làm thành thạo các dạng bài tập (Toán và Tiếng Việt). Qua dự giờ
thăm lớp, kiểm tra cho thấy chất lượng các giờ lên lớp được nâng lên rõ rệt,
trường không còn giáo viên yếu kém.
* Về nhận thức:
100% cán bộ giáo viên đã có nhận thức đúng đắn về những nhiệm vụ trọng
tâm của năm học, đặc biệt là nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục.
* Về năng lực sư phạm:
Giỏi: 7/14/ Tỉ lệ: 50%.
Khá: 7/14. Tỉ lệ: 50%.
Đạt yêu cầu: 0.
* Trình độ đào tạo:
Trong năm học qua qua thêm 2 giáo viên đang theo học lớp Đại học từ xa.
* Về phía học sinh:
15
Các em đã nắm vững kiến thức cơ bản cần đạt, biết vận dụng để làm
những dạng bài nâng cao (Toán và Tiếng Viêt), có ý thức tự học, sáng tạo, có
phương pháp học phù hợp.
3- Coi trọng sinh hoạt chuyên môn tổ, quản lý nề nếp dạy học. Bởi đây
là nền tảng vững chắc cho việc nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
trong sinh hoạt chuyên môn tổ nên chú trọng sinh hoạt theo chuyên đề, bồi
dưỡng tri thức, kĩ năng sinh hoạt cho giáo viên.
4- Phải chú ý tới việc kiểm tra, đánh giá, khen thưởng kịp thời đúng
mức, tao tâm lí khích lệ chuyên môn. Bản thân không ngừng học tập nâng cao
năng lực quản lí, sát sao về chuyên môn, năng động, có khả năng điều hành,
kiểm tra và đánh giá chính xác các hoạt động chuyên môn.
Việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên là nhiệm
vụ cấp bách của bất kì một trường nào trong giai đoạn hiện nay. Việc đúc rút
kinh nghiệm quản lí để nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên là
một nhiệm vụ trọng tâm, là việc làm thiết thực của người phụ trách chuyên
môn trường học nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học.
Trên đây mới chỉ là một vài kinh nghiệm của bản thân trong gần 5 năm
làm công tác quản lí (phụ trách chuyên môn) trường Tiểu học Lam Sơn 3. Rất
mong các cấp quản lí, các bạn đồng nghiệp tham khảo, đồng thời góp ý để
những việc làm cụ thể này được áp dụng rộng rãi trong quản lí quá trình dạy
học nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục đáp ứng với mong muốn
của yêu cầu giáo dục hiện nay.
3. KIẾN NGHỊ - ĐỀ XUẤT:
1- Đối với các cấp quản lý:
+ Đối với xã Ba Đình: Nên dành kinh phí để động viên kịp thời, đúng
mức cho thầy cô giáo - học sinh có thành tích cao trong dạy và học. Đầu tư
CSVC kịp thời, đúng quy chuẩn để đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện
nay.
17
+ Đối với PGD: Nên tổ chức chuyên đề cụm và chọn những tiết dạy đạt
kết quả cao trong các đợt thao giảng các cấp dạy mẫu để tất cả mọi giáo viên
được dự và học tâp.
+ Đối với nhà trường: Nên mua bổ sung thêm tài liệu tham khảo, máy