I HC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
HOÀNG TRẦN BÌNH

NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG SINH KẾ VÀ THU NHẬP CỦA NGƢỜI
DÂN XÃ NGỌC CÔN, HUYỆN TRÙNG KHÁNH, TỈNH CAO BẰNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy
Chuyên ngành : Khuyến nông
Khoa : KT&PTNT
Khóa học : 2011 – 2015
Thái Nguyên, năm 2015

I HC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
HOÀNG TRẦN BÌNH

NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG SINH KẾ VÀ THU NHẬP CỦA NGƢỜI
DÂN XÃ NGỌC CÔN, HUYỆN TRÙNG KHÁNH, TỈNH CAO BẰNG

nhiu c chc, cá nhân.
c ht, tôi xin bày t lòng bic ti thy 
i 









, 
















.

Bng 4.11: S h tr

n tích trng t các cây trng ch yu ti
xã Ngc Côn 45
Bng 4.12: Bình quân php t các cây trng chính phân theo nhóm
h ta bàn xã Ngc Côn 46
Bng 4.13: Bình quân % thu nhp v . 47
Bng 4.14: Bình quân php v các loi v
nuôi theo nhóm h 48
Bng 4.15: Bình quân php v các loi v
nuôi theo thôn 48
Bng 4.16: s ng vt nuôi chính theo phân loi kinh t h ca xã Ngc Côn . 50
Bng 4.17: Tng s vt nuôi chính ta bàn xã Ngc côn theo phân loi kinh t h 44
Bng 4.18: Bình quân (%) thu nhp v phi nông nghip theo thôn và nhóm h 45

iii
DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1:  7
Hình 4.1: B hành chính huyn trùng khánh 26

iv
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

Kí tự
Ý nghĩa
CHQS

1.2.1.Mc tiêu chung 2
1.2.2  th 2
1.3.  tài 3
Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4
2.1. Mt s khái nim và thut ng liên quan 4
2.1.3 . Thu nhp 11
 thc tin 14
2.3. H và kinh t h 16
2.4.  18
Phần 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22
ng và phm vi nghiên cu 22
ng nghiên cu 22
3.1.2. Phm vi nghiên cu c tài 22
3.1.3m và thi gian nghiên cu 22
3.2. Ni dung nghiên cu 22
u 23
Phần 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 26
u kin t nhiên, kinh t xã hi ca xã Ngn sn
xut nông nghip 26
m kinh t  xã hi 29
4.2. Các hong sinh k và thu nhp ca cng dân tc xã Ngc Côn 36
4.2.3. Các hong sinh k và thu nhp v nông nghip 41

vi
4.2.4: Các hong sinh k và thu nhp v phi nông nghip 45
4.2.5. Các hong sinh k khác 48
4.3. Gi




yu tu kin t nhiên, xã hi, yu t i, vt c nghiên
cu hong sinh k và thu nhp ci dân là yêu cu cp thit và cn
có s c ca các cp, các ngành, ch h t
trc v cho sn xut, làm nhà  i dân thì có hn mà
dân s thì ngày li mc la chn hong sinh k và
vip cho h 
c nghiên cu hong sinh k và thu nhp ci dân là yêu cu
cp thit và cn có s quan tâm c ca các cp, các ngành, 

2
giúp ta thc cuc s nào, thu nhu
qu và 
Trong nhng sinh k và thu nhp ci dân
xã Ngi ln nhp ng nhu cu ca chính h
i dân ch yu là dân tc Tày, Nùng nên cuc sng
còn nhin, ph thuc vào ngun tài nguyên rng rt ln khin
cho vic qun lý, bo v ngun tài nguyên t
ct nhiu các hong h tr sinh k 
trin khai thc hin tu qu ra sao, cuc si
 ng li nhng gì khi tham gia vào công tác
bo tng ca các gii pháp sinh k ng v mà
chúng ta cn nghiên c  có nhng gii pháp mang tính bn vng cho
c qun lý s dng tài nguyên mt cách hp lý
i dân có nhn trong sn sut.
T nhng yêu c  n nghiên c  tài : “Nghiên cứu
hoạt động sinh kế và thu nhập của người dân tại xã Ngọc Côn, huyện
Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng”.
1.2.Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
1.2.1.Mục tiêu chung
 tài tp chung nghiên cu thc trng các hong sinh k u

 ra các gii pháp phù hp phát trin xã.
-     
 
u.

4
Phần 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1. Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan
2.1.1. Sinh kế, tiếp cận sinh kế và khung sinh kế
- Khái nim sinh k:







 , 












 




.
- 

              


  



5
- 

 

sự tập
hợp các nguồn lực và khả năng mà con người có được kết hợp với những
quyết định và hoạt động mà họ thực thi nhằm để sống cũng như để đạt được
các mục tiêu và ước nguyện của họ



- :
             

   


n thiên nhiên.

            




 



7
- 

 

ng
- S  ng theo
thi v
Nhi trong
thc trng tài sn và
chic
Thể chế, chính sách
- Chính sách và pháp lut
- Các cp chính quyn
- Dch v   
nhân
- Lut tc, tp quán
- Th ch cng
Kết quả sinh kế
- Thu nhp t
- i sng nâng cao
- Kh m
-  c cng
c
- S dng tài nguyên thiên
nhiên bn vng

CHIẾN LƢỢC SINH KẾ
Vốn xã hội
Vốn vật chất
Vốn tài chính
Vốn tự nhiên
Vốn con người

8

 





+ Nguồn vốn tài chính:



 

          


 


+ Nguồn vốn vật chất
 


 

. 10
+ Nguồn vốn xã hội:


tip bng , ban công
an, ban mt trn, ban dân st chnh th thng nht, các h 
u tn ti vi vai trò và chu nm trong mi
liên kt cht ch vi nhng mi quan h hàng xóm láng ging thân thích và
ng sng xung quanh.
* Quan điểm lý thuyết lựa chọn hợp lý
Lý thuyt la chn hp lý có ngun gc t trit hc, kinh t hc, nhân
hc th k XVIII -  i din là các nhà xã hi h  
Hormans, J.Elster. Thuyt la chn hp lý da vào vic cho rni
 ng có ch i nhng xã hi. Khi làm vic gì,
 la chm s dng các ngun lc có
 c kt qu ti chi phi thp nht. Thut ng a ch
 nhn mnh s cân nh quynh s d
tin tc kt qu cao trong mu kin ngun lc khan
him. Bt ngun t vic vn dng quy lu gii thích các hing
kinh t, các nhà xã hi hc áp dng vào nhm gii thng xã hi.
Vn dng lý thuy tài nghiên c gii thích cho vic ti
i dân  a bàn nghiên cu li la chc sinh k hin ti
mà không phi la chc sinh k khác, vi la chc
ó liu h c hiu qu tc sng hay không. Ngoài ra
m v la chn hp lý s c lng ghép phân tích và vn dng trong
vii pháp cho mt chic sinh k bn vng.
2.1.3 . Thu nhập
2.1.3.1 Khái niệm về thu nhập
Thu nhp là khon tin thu t vic s hu và cung ng các nhân t sn
xut trong 1 thi k nhnh.

12
u thu nhp bao gm: Thu nhp t kt qu ng ( tin công,
tin tr cp và bao gm c hc bng )

Phân loi theo mc thu nhp thì có :
- Thu nhp cao
- Thu nhp trung bình
- Thu nhp thp
2.1.3.3 . Tầm quan trọng của thu nhập
Trong thc t cuc sng thu nhp là mt yu t rt quan trng, nó biu
hin  s tin, hay các sn phng mà chúng ta to ra và
nó có giá tr cho cuc s duy trì và nâng cao chng cuc sng, con
i cn phi có thu nhp và chúng ta có th d dàng nhn thy rng trong
i sng hàng ngày thu nhp quan tr nào. Vi mi, vi các
mc thu nhp khác nhau thì có th nói rng chng cuc sng mà h c
i nhng mc thu nhp cao thì s c cuc sng
vi chng ca các dch v và s sinh hot hàng ngày tng hn
  ch dùng sinh hot
c hc tp trong nhng chng tt
 tóm li s c nhng th gn vi s mong muc li
nhi có thu nhp thp, nhi nghèo thi thu
nhp th có th  no, m m ch n vic
s dng các dch v mà cn tin mi c.
Mt khác, mc sng ci dân bt ngun t thu nhp. Thu nhp là
mt trong nhng ch tiêu quan tr  c sng ca m  
nông thôn.
p là yu t quan tr ci thin và nâng cao
mc s  n xut tip

14
p cho mi vic thu nhp bình
i mi khu v p bình quân quc gia
 hin s ng ca mi vùng, mi quc gia.
2.2. Cơ sở thực tiễn

chính sách tr n vi lái
sut thp, c tin cho nông dân và cam kt mua sn phm vi giá tr
i nhiy vùng núi Thái Lan
phát tring sn xung 95% sng
u tn du c do nông dân sn xut ra. Song trong quá trình
thc hin có bc l mt s v còn tn tc mt cân bng sinh
thái, là hu qu ca mt nn nông nghip làm nghèo ki vn
mi ging nông dân ri b nông thôn ra thành th
lâu dài hoc ri b nông thôn theo thi v 
* Trung Quốc: Trong nhn rt m
vu cho nông nghip nông thôn. Mt trong nhng thành tu ca Trung
Quc trong ci cách m ca là phát trin nông nghin, chuyn dch
u kinh t nông thôn, t ng vi t cao. Nguyên nhân ca
thành tu cht quan trng,
c tip cho nông nghi to ra ti vt cht cho s 
 c h    ng công trình thy li, m rng sn xut
c, xây d h tng nông thôn, nghiên cu ng dng cây trng
,vt nuôi, vào sn xut nht là lúa, ngô, bông.
* Malaysia: Mc tiêu ca Malaysia là xây dng mt nn nông nghip
hii, sn xut hàng hóa có giá tr cao. Vì th chính sách nông nghip ca
Malaysia tp trung ch yu vào khuyn nông và tín dng. Bên c
ph ng tìm kim th ng xut khu nông sn. Nh 

16
m nông h cc này có thu nhp cao
và 
2.3. Hộ và kinh tế hộ
- Mt s khái nim v h:
Hin nay có nhiu khái nim khác nhau v h  là mt t chc
kinh t - xã hi t rt lâu, trn phát trin khác nhau

ng và giáo dc, gia các thành viên.
- H nông dân:
 Tun (1997) cho r nông dân là nhng h ch
yu hong nông nghing, bao gm c ngh rng, ngh cá
và các hong phi nông nghip  
Theo nhà khoa hng (1993) cho r là t bào
kinh t xã hi, là hình thc kinh t  trong nông nghi
Tác gi  nông dân là các h 
nghip, t kim sinh nhai trên nhng mt ca mình, s dng ch yu sc
ng c sn xung nm trong h thng kinh t l
 yi s tham gia cc b vào các th ng và có su
hng hong vi m không hoàn h
Theo Nguy
cho r  nông nghip là nhng h có toàn b hoc 50% s  ng
ng xuyên tham gia trc tip hoc gián tip các hong trng trt, 
nuôi, dch v nông nghit, thy nông, ging cây trng, bo v thc
vng ngun sng chính ca h da vào nông nghi
- Kinh t h nông dân:
V h nông dân, tác gi H nông dân là các h
ông nghip, t kim k sinh nhai trên nhng mt ca mình,

Trích đoạn Các hoạt động sinh kế và thu nhập về phi nông nghiệp Khuyến nghị

---