I HC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
VỲ THỊ VINH
Đề tài
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
LÀNG NGHỀ DỆT MÀNH CỌ TẠI XÃ ĐỒNG THỊNH,
HUYỆN ĐỊNH HÓA, TỈNH THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo
:
Chính quy
Chuyên ngành
:
Phát triển nông thôn
Khoa
:
Kinh tế & PTNT
Khóa học
:
2011 – 2015
Thái Nguyên - 2015
ThS. Đặng Thị Bích Huệ
Khoa Kinh tế & PTNT - Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên - 2015
i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thc tp và vit báo cáo khóa lun tt nghip n
c s ng dn, ca nhiu tp th, cá nhân trong và
ng. Em xin chân thành c quan tâm ch bo ca các thy, cô
i hc Nông lâm Thái Nguyên, xin chân thành cy ban
ng Thnh, huynh Hóa, t em
hoàn thành khóa lun mt cách tt nht.
c bit em xin gi li cng Th Bích Hu c
ting dn, ch bo tn tình cho em trong quá trình thc t em hoàn
thành tt khóa lun. Mt c gng, song trong quá trình vit và hoàn
thin khoá lun không th tránh khi nhng hn ch, thiu sót. Rt mong các
ý kia thy giáo, cô giáo khóa lun c hoàn thi
Cui cùng em xin chân thành c, bu
kin và khích l em hoàn thành khóa lun này.
Thái nguyên, ngày 30 tháng 5 năm 2015
Sinh viên
Vỳ Thị Vinh
ii
DANH MỤC BẢNG
Trang
B Nông nghip
CC
u
CNH
Công nghp hóa
CN- TTCN
Công nghip, tiu th công nghip
DT
Din tích
tính
Hng nhân dân
KT- XH
Kinh t xã hi
ng
LNTT
Làng ngh truyn thng
Lng
MI
Thu nhp hn hp
NTM
Nông thôn mi
- CP
Ngh nh chính ph
SX
Sn xut
SL
ngh dt mành c. 6
thc tin 8
2.2.1. Thc trng phát trin làng ngh trên th gii 8
2.2.2. Thc trng phát trin làng ngh Vit Nam 10
PHN 3: NG, NI DUNG VÀ NGHIÊN CU 15
i ng và phm vi nghiên cu 15
ng nghiên cu 15
3.1.2. Phm vi nghiên cu 15
v
m và thi gian tin hành 15
m 15
3.2.2. Thi gian 15
3.3. Ni dung nghiên cu: 15
u 16
3.4.1. p thông tin 16
lý s liu 17
PHN 4: KT QU NGHIÊN CU VÀ THO LUN 18
a bàn nghiên cu 18
m v u kin t nhiên 18
m v kinh t- xã hi cng Th 23
4.2. Thc trng phát trin làng ngh dt mành c ng Thnh,
huynh Hóa, tnh Thái Nguyên 31
4.2.1. Khái quát v s phát trin ca làng ngh dt mành c tng Thnh 31
4.2.2.Tình hình sn xut kinh doanh mành c ca các h a bàn
ng Thn 2012- 2014 35
4.2.3. Khái quát chung ca các h ng Thnh 38
4.2.4. Tình hình sn xut sn phm mành c ng Thnh 42
4.3. Nhng thun lng ti quá trình phát trin ngh dt
mành c ng Thnh 51
phm th công ngày càng cao, yêu cu các sn ph giá c phù hp, bn,
p li không gây tác dng ph i, thân thin vng. Vì
vt nhii chuyn sang làm ngh th công, h truyn ngh cho
nhau dn dn hình thành các làng ngh. Làng ngh chính là m
ca nông thôn Vit Nam. Khp mi min trên t qu
ngh th công, mi làng ngh li sn xut mt mt hàng th công truyn
tht. Ta có th k ng làng ngh
ni tim Bát Tràng (Hà Ni), làng gu, làng thêu
Xuân No (H, làng g ng K (B
Các làng ngh tiu th công nghip luôn chim v trí quan tri
sng kinh t- xã hn các vùng quê Vit Nam. Trong quá
trình công nghip hóa, hic và hi nhp kinh t quc t, s
phát trin làng ngh tiu th công nghip r c chuyn
d u kinh t nông thôn, gìn gi và phát huy nhng giá tr
truyn thng ca dân tc. Trong nhc hin ch tr
và phát trin nông nghip, nông thôn cc, các ngành ngh,
2
làng ngh tiu th công nghip c khôi phc và phát
trin. Nhiu làng ngh tiu th công nghio ra vic làm thng xuyên
ng và s dc phn lng nông nhàn.[6]
ng Thnh có ngh dt mành c t i. Làng ngh c m
rng thêm ra các thôn trong xã. S phát trin ca làng ngh góp phn tin ti
công nghip hóa và hii b mt nông thôn.
phát trin làng ngh vn còn nhiu hn ch. Hu ht các làng ngh
u thiu vn, các h, doanh nghip khó tip cn vi các ngun v
u hành sn xut còn nhiu yu kém, chính
sách qung bá, gii thiu và h tr tiêu th sn phm làng ngh còn yu và
c nhu cu, ngh phát trin vn mang tính t
ng lâu dài và làng ngh còn nh bé, s dng nhng
-
- c s dng làm tài liu tham kh
trình phát trin làng ngh trong thi gian ti.
4
PHẦN 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Cơ sở khoa học lý luận
2.1.1. Các khái niệm cơ bản:
* Nghề truyền thống
- Ngh truyn thng là thut ng ch các giá tr, yu t, quan
nim ca mt ci hay ca xã h trong mt thi gian dài
t th h này qua th h khác. Truyn thng th hin tính k tha là ch yu,
tu phát trin theo lch s. Truyn thc biu hin
hình thn thng hc tp, l hi truyn thng, truyn thng dòng h,
ngh truyn thng.[3]
* Làng nghề
- S xut hin ca các ngh th công u ch là
ngành ngh ph, ch yc nông dân tin hành trong lúc nông nhàn.
ngành ngh nông thôn,
b) Hong sn xut kinh doanh nh ti thin thi
ngh công nhn,
c) Chp hành tt chính sách, pháp lut cc.
116/2006/TT
18 12 2006
CP n
07 7 2006
,
.[1], [2]
6
* Người lao động
- ng là nh tung theo pháp lut
nh. H có cam kng vi ch s dng. Kt qu ng
ca h là sn phm dành cho bn thân h hoi khác s dc
i trên th ng hàng hóa.
* Lao động nông thôn
- ng hirú sinh sa bàn
khu vc nông thôn.
* Thu nhập
- i vi h n thu nhp hn
hp. Thu nhp hn hp (MI) là phn thu nhp ca h bao gm lãi và công
m trong giá tr sn xut sau khi tr phí trung
gian, khu hao tài sn c nh, thu.[7]
2.1.2. Vai trò của làng nghề đối với sự phát triển
ng trc tin kt qu trong sn xut kinh doanh ca h.
- Vốn
Trong sn xut dt mành c, vu kim bo cho các h nông
dân v u sn xut, v tin
hành sn xut. Vu kin không th thiu, là yu t n ca quá
trình sn xuhàng hóa.
- Phương tiện sản xuất
ng có vai trò quan tri vi vic sn xut dt
mành c. Mun sn xut có hiu qut cao cn phi s dng công c
phù hp. Ngày nay vi s ci tin ca khoa hc k thut mi khung dt mành
th công ch cn mi dt, không ci dc na. Quá
trình chun b nguyên lii vót b
8
công c sn xut có ng rt ln kt qu và hiu qu trong sn xut
ca các h nông dân.[14]
- Nguồn nguyên liệu
Nguyên liu có vai trò quan trng trong sn xut dt mành c
nguyên liu sn xut s t m nguyên
liu thì quá trình sn xut s b chm li và gim hiu qu kinh t
nguyên liu là nhân t quan trng nht trong quá trình sn xut, nguyên
liu hiu qu kinh t s [14]
- Thị trường
Th ng ng trc tin s phát trin ca làng ngh dt mành
c. Khi th ng i dân yên tâm và sn xut. Khi th ng
không nh thì n tâm lý ci dân, h s sn phm dt ra
c. Vì vy th ng rt quan trng trong quá trình tiêu th sn
phm ca làng ngh.[14]
2.2. Cơ sở thực tiễn
2.2.1. Thực trạng phát triển làng nghề trên thế giới
* Thái Lan: c có nhiu ngành ngh TTCN và làng ngh
truyn thng. Các ngh truyn thng th công m ngh tác vàng, bc,
trang sc duy trì và phát trin to ra nhiu hàng hóa xut
khng vào hàng th hai trên th gii. Do kt hc tay ngh ca các
ngh nhân tài hoa vi công ngh, k thut tiên tin nên sn pht
chng cao, cc trên th ng.
* Ấn Độ: c có nc th hin
rt rõ trên các sn phm th công truyn thng. Bên cnh ngh nông, hàng
trii dân sinh sng bng các ngh TTCN v
gn 1000 t rupi.[4]
10
* Kinh nghiệm rút ra từ sự phát triển tiểu thủ công nghiệp, làng nghề
truyền thống của các nước trên thế giới
- Thông qua s phát trin làng ngh, ngành ngh TCN ca mt s
c trình bày trên, mun phát tric ht phi chú ý phát
trin làng ngh truyn thng. T o th ng nông thôn rng ln cho
các sn phm phi nông nghip và dch v, góp ph y làng ngh
ng CNH.
- o và bng ngun nhân lc nông thôn có vai trò quan
tri vi s nghip phát trin làng ngh u
o tay ngh h tic
k thut tiên tin.
- Vai trò cc trong vi, h tr v mt tài chính, vn
cho các làng ngh truyn thng phát trin sn xut kinh doanh.[4]
2.2.2. Thực trạng phát triển làng nghề ở Việt Nam
2.2.2.1. Khái quát làng nghề ở Việt Nam
u quc gia khác Vit Nam có nhiu ngành ngh truyn
thng: Gm s, mc nng ngành ngh c phát
trin thành làng ngh xã ngh nhiu vùng nông thôn trên toàn quc. Trong
mt khuôn mnh.
Trong hi tay ngh cao vnh ngh cao vi
i x v kinh t, v chính tr. S
bình quân ch c óc sáng to, lòng say mê làm
vic cu hiu.
i vi ch h t cc trong giai
phát trin ca ngành tiu th công nghip ca các làng
12
ngh. Nh sau nhng hp tác xã ngành ngh ch còn là cái xác vi s
liên tc. Tuy nhiên trong thi k chin tranh chng M mô hình
tp th hóa, hp tác hóa là yu t quan trng dân tc ta giành thng li.
n này thì làng ngh truyn thng, ngành th công nghip
min Nam li khá phát trin vi nhiu hình thc t chc, h sn xut, kinh
doanh kinh t bn phát trin mnh.
* Từ năm 1975- 1986: c thng nhng và Nhà
c ch ng chính sách kinh t tp trung trong c c. Xóa b
thành phn kinh t quc doanh, tp thn này làng ngh không
phát trin lêc, nn kinh t da qua nhiu vin tr c ngoài.
Nhi thp niên 70, vin tr b ct git ngt làm cho
nn kinh t vc bi cnh kinh t c
ng ci t kinh t nn kinh t nhen nhóm, song vì
còn mi l c tha nhn thc coi là nhng
phn thy nhng sai lm thiu
ng li phát trin cng li chính sách i mi nn
kinh t ng i hi VI cng cng sn Vi
t yu t quan trng li chic kinh t ca
chúng ta, mà v quan trng nht là công nhn s tn ti khách quan ca
thành phn kinh t quc doanh.
*Giai đoạn 1986 đến nay: i hi VI h c công nhn là mt
2.2.2.3. Thực trạng phát triển mành cọ tại tỉnh Thái Nguyên
Dt mành c là ngh truyn thng hình thành t nh
c là sn phm ca t ng Thnh duy trì và phát trin,
14
3 ngh dt mành c xã
ng Thc công nhn làng ngh truyn th
Bng, Ru Ngh 1, Ru Ngh 2, Co Quân vinh d c nhn danh hiu này. Cho
h tham gia sn xut mành c, to vic làm cho gn 230 lao
ng tng ch yu là ph n.
Tình hình sn sut mành c ti huynh Hóa, tnh Thái Nguyên: có
nhi sn xut mành c (quy mô h n nay t ng
Th sn xut chính: thôn Làng Bng, Ru Ngh 1, Ru Ngh 2 và
thôn Co Quân. [13]
15
PHẦN 3
ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
- Các h sn xut mành c ng Thnh, huynh
Hóa, tnh Thái Nguyên.
3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
- Các v sn xut và tiêu th sn phm mành c t ng
- Các s liu t báo, tài liu các trang Website trên internet, các báo cáo
nghiên c có liên quan t tài.
3.4.1.2. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
- Thu thp s lip: S dp cn có s tham gia
ci dân thông qua phng vn trc tii dân bng b câu h
c lp sn, t ng nht các s lic thu thp.
Mu tra gm 40 mc la chn ngu nhiên 4/22 xóm trong xã,
ng vi mi xóm 10 h u tra v tình hình phát trin và sn
xut ci dân trong quá trình phát trin làng ngh ti xã ng Thnh.
- Tiêu chí la chn 4/22 xóm là:
+ Th nht: Có lch s phát trin làng ngh dt mành c t i.
+ Th hai: Có t l h dân tham gia vào làng ngh dt mành c cao.
+ Th ba: Ngun thu nhp chính ci dân trong thôn ch yu là
t sn xut mành c.
- Tiu tra tng s là 40 mu và kho sát th nm
a hình, hin tr h tn, phn ánh tình hình
phát trin và tình hình sn xut mành c ca các h a bàn.
17
3.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
- Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu: S liu thu thc
tng hp, phân tích và trình bày trên Word.
- Công c x lý và tính toán ch yu s dng phn m x lý
các s lic.
- Phương pháp phân tích thống kê: a vào các s liu
c phân tc chia tách trong nhng bng biu c th tìm ra nhng
nét ni bt, nhn t trong các bng biu
u gì, phn ánh nhng v gì, t n phi có nhi gì
cho phù hp.
- Phương pháp so sánh: S d