I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
NGễ XUN HUY
Lý luận và thực tiễn việc CÔNG NHậN
CáC BảN áN Và QUYếT ĐịNH DÂN Sự CủA TòA áN NƯớC NGOàI
TạI TòA áN NHÂN DÂN THàNH PHố Hà NộI
Chuyờn ngnh: Lut Quc t
Mó s: 60 38 01 08 LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: TS. NGUYN LAN NGUYấN
H NI 2014


Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG NHẬN VÀ THI HÀNH
BẢN ÁN, QUYẾT ĐỊNH DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NƯỚC
NGOÀI TẠI VIỆT NAM 9
1.1. Khái quát lý luận về công nhận và cho thi hành bản án, quyết
định dân sự của tòa án nước ngoài 9
1.1.1. Khái niệm bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài 9
1.1.2. Khái niệm công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của
tòa án nước ngoài 12
1.2. Đặc điểm của pháp luật công nhận và cho thi hành bản án, quyết
định dân sự của tòa án nước ngoài 15
1.2.1. Khái quát pháp luật quốc tế về công nhận và cho thi hành bản án,
quyết định dân sự của tòa án nước ngoài 18
1.2.2. Ý nghĩa của việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân
sự của tòa án nước ngoài 24
Chương 2: PHÁP LUẬT VÀ THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ CÔNG
NHẬN VÀ CHO THI HÀNH TẠI VIỆT NAM BẢN ÁN,
QUYẾT ĐỊNH DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NƯỚC NGOÀI 27
2.1. Khái quát lịch sử pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam về công nhận
và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài 27
2.1.1. Giai đoạn trước khi có Bộ luật tố tụng dân sự 27
2.1.2. Giai đoạn sau khi có Bộ Luật tố tụng dân sự 31
2.2. Nguyên tắc công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án,
quyết định dân sự của tòa án nước ngoài 31
2.2.1. Tòa án Việt Nam xem xét công nhận và cho thi hành tại Việt Nam
bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài mà Việt Nam và

Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài 51
2.5.3. Thủ tục công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết dân
sự của Tòa án nước ngoài 53
2.6. Thủ tục công nhân và cho thi hành bản án quyết định trọng tài
của TANN tại Việt Nam 76
2.6.1. Nộp đơn yêu cầu 76

2.6.2. Thụ lý đơn yêu cầu 77
2.6.3. Chuẩn bị xét đơn yêu cầu 77
2.6.4. Phiên họp xét đơn yêu cầu 77
2.7. Thủ tục xét đơn yêu cầu không công nhận và thi hành tại Việt Nam
các bản án, quyết định dân sự của TANN không có yêu cầu thi
hành tại Việt Nam 78
2.7.1. Nộp đơn yêu cầu không công nhận 78
2.7.2. Thụ lý đơn yêu cầu không công nhận. Sau khi nhận được đơn yêu
cầu và các giấy tờ tài liệu kèm theo, Bộ tư pháp sẽ kiểm tra tính hợp
pháp của các giấy tờ, lập hồ sơ và gửi đến TAND cấp tỉnh có thẩm
quyền. Khi nhận được hồ sơ, Tòa án sẽ tiến hành kiểm tra xem xét
vào sổ thụ lý. 78
2.7.3. Xét đơn yêu cầu không công nhận. Thủ tục này được tiến hành qua
hai bước 79
2.7.4. Lệ phí 79
2.8. Thủ tục kháng cáo kháng nghị như quy định của việc công nhận và
cho thi hành bản án quyết định dân sự theo quy định của pháp 79
Chương 3: THỰC TRẠNG VỀ VẤN ĐỀ CÔNG NHẬN VÀ CHO THI
HÀNH BẢN ÁN, QUYẾT ĐỊNH CỦA TÒA ÁN NƯỚC NGOÀI
TẠI VIỆT NAM CŨNG NHƯ TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT 80
3.1. Thực trạng 80
3.1.1. Tình hình công nhận và thi hành quyết định của trọng tài nước ngoài

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BLTTDS: Bộ luật tố tụng dân sự
TAND: Tòa án nhân dân
TTTP: Tương trợ tư pháp
TANN: Tòa án nước ngoài

1
M U1. Tớnh cp thit ca ti
Trong thời đại ngày nay, hợp tác quốc tế là yêu cầu khách quan cho sự tồn tại
và phát triển của mỗi quốc gia trong cộng đồng quốc tế. Quá trình hợp tác phát sinh
nhiều mối quan hệ khác nhau không chỉ có các mối quan hệ giữa các quốc gia này
với các quốc gia khác mà còn có mối quan hệ giữa công dân, pháp nhân của nớc
này là vấn đề quan trọng đợc nhiều nớc quan tâm.
Nớc ta đang tham gia vào quá trình giao lu và hợp tác quốc tế iều đó sẽ

cỏc nc trong lnh vc dõn s theo nghĩa rộng cú yu t nc ngoi.
gii quyt vn nay, trờn th gii hin nay cú hai phng thc ch yu
l gii quyt tranh chp thụng qua thng lng, ho gii v phng thc gii quyt
tranh chp ti cỏc thit ch ti phỏn To ỏn hoc Trng ti.
Hin nay, vic cụng nhn v thi hnh bn ỏn, quyt nh dõn s ca TANN l
mt trong nhng ni dung quan trng ca hot ng tng tr t phỏp, mt th tc
c bit ca hot ng t tng dõn s quc t. Thc tin hin nay cho thy, s lng
cỏc bn ỏn, quyt nh ca Tũa ỏn nc ngoi cn c cụng nhn v thi hnh ti
Vit Nam ngy cng tng, iu ú dn n nhu cu hp tỏc gia cỏc quc gia
tho thun cụng nhn v thi hnh ti lónh th ca nhau cỏc bn ỏn, quyt nh ca
Tũa ỏn nc ngoi l mt ũi hi tt yu khỏch quan.
Nu phỏp lut ca nc ta thụng thoỏng v ng b trong vic thi hnh v
cụng nhn bn ỏn, quyt nh ca Tũa ỏn ngoi ti Viờt Nam s thu hỳt nhiu nh
u t nc vo Vit Nam hp tỏc lm n cng nh thỳc y giao lu thng mi
quc t gia nc ta v cỏc nc khỏc trờn th gii ngy cng c m rng hn.
Mt trong nhng yu t m bo cho tớnh cú th thi hnh ca Tũa ỏn nc ngoi l
ngoi cỏc quy nh v cụng nhn v cho thi hnh quyt nh phi rt hp lý v cht
ch, trỏnh trng hp bn ỏn, quyt nh ca Tũa ỏn nc ngoi cú th b bờn thua
kin yờu cu hu mt cỏch tu tin. Vic cụng nhn v cho thi hnh bn ỏn, quyt
nh ca Tũa ỏn ngoi ti Vit Nam l mt trong nhng ng thỏi th hin tinh thn
hp tỏc hu ngh sn sng tr giỳp phỏp lý i vi cỏc nc hu quan. Nu vic
cụng nhn v thi hnh cỏc quyt nh ú khụng trỏi vi phỏp lut quc gia cng nh
cỏc iu c quc t m Vit Nam tham gia ký kt,cha th quy nh mt cỏch rừ
rng khỏi nim trt t cụng cng, hoc nu khụng chp nhn xu hng phõn nh

3
trt t cụng cng quc gia v trt t cụng cng quc t ti cỏc vn bn quy
phm phỏp lut ti phỏn tũa ỏn v v trng ti, thỡ cng cn phi thng nht. mt
chng mc no ú, v cỏch hiu, gii thớch v ỏp dng cỏc quy nh ny trong thc
tin xột x ca To ỏn Vit Nam núi chung v thc tin cụng nhn v thi hnh quyt

Việt Nam. Ngoài những mặt đã đạt đợc thì việc công nhận và cho thi hành các bản
án cũng nh các quyết định dân sự của Tòa án nớc ngoài ở Tòa án nhân dân thành
phố Hà Nội còn những hạn chế, do nhiều nguyên nhân khách quan của tình hình
quốc tế ngày càng phức tạp đan xen thách thức và cơ hội, thì cũng còn nguyên nhân
chủ quan duy ý chí, đặc biệt là về cái tâm cũng nh cái tầm của mỗi chúng ta vẫn
cha đáp ứng đợc xu thế hội nhập của thế giới, ảnh hởng không nhỏ đến quan hệ
ngoại giao của đất nớc.
Đây không chỉ là hạn chế của Hà Nội mà còn là hạn chế chung của cả nớc do
không đợc trang bị nền tảng về ngoại ngữ, văn hóa, khoa học kỹ thuật, ứng dụng các
thành tựu tiên tiến của thế giới, không đầu t về thời gian cũng nh về cơ sở vật chất
cho việc chuyên sâu nghiên cứu về văn hóa quốc tế và đặc biệt là về Luật quốc tế, với
Tôi là một cán bộ trong ngành tòa án Tôi cũng không là ngoại lệ hạn chế chung đó.
L mt vn cũn khỏ mi m, nờn thi gian qua, vic cụng nhn v cho thi
hnh cỏc bn ỏn v quyt nh dõn s quy nh ny ó phỏt sinh mt s vng mc,
c v mt quy nh ca phỏp lut cng nh thc tin thi hnh. Chớnh vỡ lý do ny
Tụi ó chn ti: Lý luận và thực tiễn việc công nhận các bản án và quyết định
dân sự của tòa án nớc ngoài tại tòa án nhân dân thành phố Hà Nội lm ti
nghiờn cu ca lun vn thc s chuyờn ngnh Lut quc t.
2. Tỡnh hỡnh nghiờn cu
Việc công nhận và cho thi hành các bản án và quyết định dân sự của tòa án
nớc ngoài đã đợc giới khoa học pháp lý trong nớc nghiên cứu, nhất là những
ngời trực tiếp làm trong ngành Tòa án quan tâm. Đã có nhiều công trình nghiên
cứu, bài viết đề cập đến một số khía cạnh về những vấn đề liên quan đến đề tài
Qua nghiên cứu những công trình:
- Nhng vn lý lun v thc tin ca cụng nhn v cho thi hnh ti Vit
Nam bn ỏn, quyt nh dõn s ca Tũa ỏn nc ngoi, quyt nh ca Trng ti
nc ngoi (Cụng trỡnh nghiờn cu khoa hc ca Vin Khoa hc xột x - Tũa ỏn
nhõn dõn ti cao nm 2009. Mó s: TPT/K-09-03)
- Tòa án nhân dân tối cao Viện khoa học xét x Pháp luật về công nhận và



6
hành các bản án và quyết định dõn s của tòa án nớc ngoài tại TAND thành
phố Hà Nội.
+ Đánh giá thực tiễn của việc công nhận và cho thi hành các bản án và quyết
định dõn s của tòa án nớc ngoài tại TAND thành phố Hà Nội.
+ Đề ra những giải pháp bảo đảm việc nâng cao hiệu quả của sự hợp tác quốc
tế của Hà Nội trên mọi phơng diện của công tác xét xử và thi hành án, nú chung
việc công nhận cho thi hành các bản án và quyết định dân sự của tòa án nớc ngoài
tại TAND thành phố Hà Nội nói riêng.
- Nhiệm vụ của luận văn
+ Xây dựng cơ sở lý luận cho việc hiểu biết Luật quốc tế nói chung của việc
công nhận và cho thi hành bản án và quyết định của tòa án nớc ngoài và việc công
nhận và cho thi hành các bản án và quyết định của tòa án nớc ngoài tại TAND
thành phố Hà Nội nói riêng.
+ Đánh giá kết quả đạt đợc, những u điểm, hạn chế của việc công nhận và
cho thi hành các bản án và quyết định của tòa án nớc ngoài tại TAND thành phố
Hà Nội và rút ra các nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan của hạn chế.
+ Nêu ra các quan điểm, yêu cầu và đề xuất các giải pháp cụ thể nh:
Tăng cờng sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động ngành tòa án; Đóng góp
hoàn thiện các quy phạm pháp luật nhằm đảm bảo áp dụng giao lu hợp tác trong
lĩnh vực t pháp; Kiện toàn tổ chức, nâng cao ý thức tin thần học hỏi nghiên cứu,
trách nhiệm, đạo đức, năng lực hiểu biết pháp luật quốc tế trong việc công nhận và
cho thi hành các bản án và quyết định của tòa án nớc ngoài nhằm bảo đảm việc
áp dụng Luật quốc tế cũng nh luật trong nớc việc công nhận và cho thi hành các
bản án và quyết định của tòa án nớc ngoài tại TAND Thành phố Hà Nội.
5. C s lý lun v phng phỏp nghiờn cu
- Cơ sở lý luận
Luận văn đợc nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, t tởng
Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nớc và pháp luật,

cho những ngời trực tiếp làm trong ngành tòa án về việc công nhận và cho thi hành các
bản án và quyết định dõn s của tòa án nớc ngoài tại TAND Thành phố Hà Nội.

8
- Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu thảm khảo cho công tác nghiên cứu
giảng dạy, học tập trong các trờng đại học chuyên ngành luật và không chuyên
ngành luật, hệ thống các trờng chính trị của Đảng, cho những ngời đang trực tiếp
làm công việc công nhận và cho thi hành các bản án và quyết định dõn s của tòa án
nớc ngoài tại TAND Thành phố Hà Nội.
8. Kt cu lun vn
Ngoi phn m u, phn kt lun v danh mc ti liu tham kho. Lun vn
chia lm 3 chng. 9
Chương 1
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG NHẬN VÀ THI HÀNH BẢN ÁN,
QUYẾT ĐỊNH DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM1.1. Khái quát lý luận về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định
dân sự của tòa án nước ngoài
1.1.1. Khái niệm bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài
Trong tư pháp quốc tế, việc xác định Tòa án có thẩm quyền tài phán cũng
đồng nghĩa với việc xác định được “quốc tịch” của pháp quyết do Tòa án dó ban
hành. Xuất phát từ nguyên tắc “Tôn trọng chủ quyển quốc gia” và nguyên tắc
“quyền tài phán lãnh thổ” (Teritoral Jurisdiction) mà phán quyết của Tòa án của
một quốc gia sẽ được xác định là phán quyết của Tòa án nước ngoài tại một quốc
gia khác. Vậy, quốc tịch cho phán quyết của tòa án được xác định căn cứ vào hai
tiêu chí “lãnh thổ” nơi phán quyết được ban hành và tiêu chí “luật tòa án” (tiêu chí

quyết mang tính chất tài sản và phán quyết không mang tính chất tài sản.
Trên thực tế, quy định của pháp luật về công nhận và cho thi hành bản án,
quyết định dân sự của tòa án nước ngoài chỉ bao gồm các bản án, quyết định dân sự
của tòa án nước ngoài mang tính chất tài sản mà không bao gồm tất cả các bản án,
quyết định dân sự được tòa án nước ngoài ban hành. Đối với những bản án không
mang tính chất tài sản thì thông thường, chỉ cần tiến hành thủ tục công nhận là đủ
mà không cần tiến hành thủ tục cho thi hành. Điều này được lý giải bởi bản thân các
phán quyết đó không có nội dung phải thi hành tại các quốc gia không ban hành
quyết định đó và cũng không cần phải tiến hành cưỡng chế thi hành tại quốc gia
không ban hành phán quyết đó. Do đó, thực tế thì những bản án, quyết định dân sự
của tòa án nước ngoài được công nhận và cho thi hành tại một quốc gia nơi bản án,
quyết định dân sự đó được yêu cầu thi hành không bao gồm tất cả các bản án, quyết
định dân sự mà chỉ bao gồm những bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài
mang tính chất tài sản hoặc những bản án, quyết định dân sự cần phải tiến hành thủ
tục cưỡng chế thi hành.
Pháp luật quốc tế về phán quyết của tòa án cũng quy định rất khác nhau về
nội hàm của khái niệm phán quyết. Theo quy định tại Điều 25 Công ước La Hay về
công nhận và cho thi hành các phán quyết về những vấn đề dân sự và thương mại
năm thì phán quyết của tòa án được xác định như sau:

11
“Trong Công ước này, phán quyết có nghĩa là phán quyết được ban hành bởi
tòa án hoặc Trọng tài của bất kỳ một quốc gia liên quan nào, bất kể phán quyết đó
có thể bao gồm bản án, quyết định dân sự, hoặc lệnh thi hành (including a decree,
order, decision or writ of execution), cũng như quyết định của tòa án về án phí, chi
phí (Điều 25 Công ước La Hay về công nhận và cho thi hành các phán quyết về
những vấn đề dân sự và thương mại) [20].
Pháp luật của các quốc gia khác nhau cũng quy định rất khác nhau về nội
hàm khái niệm phán quyết của tòa án nước ngoài. Ví dụ: Khoản 1 và 2 Điều 409 Bộ
luật tố tụng dân sự Liên bang Nga quy định:

tòa án nước ngoài là bản án, quyết định dân sự về dân sự, hôn nhân gia đình, kinh
doanh và thương mại, lao động, quyết định về tài sản trong bản án, quyết định về dân
sự, hình sự, hành chính của tòa án nước ngoài và bản án, quyết dịnh dân sự khác của
tòa án nước ngoài mà theo pháp luật Việt Nam được coi là bản án, quyết định dân sự.
Như vậy, theo pháp luật Việt Nam, bản án, quyết định của tòa án nước ngoài chỉ bao
gồm các bản án, quyết định dân sự trong lĩnh vực dân sự hay mang tính chất dân sự
(hay còn được gọi là bản án, quyết định về dân sự theo nghĩa rộng) [26]
Tóm lại, việc xác định “quốc tịch” phán quyết của tòa án nước ngoài đã có
sự thống nhất cả về mặt lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, nội hàm của khái niệm
phán quyết của tòa án nước ngoài hay bản án, quyết định dân sự của tòa án nước
ngoài lại đang có cách hiểu và quyết định rất khác nhau trong pháp luật các nước
cũng như trong các điều ước quốc tế.
Xuất phát từ nguyên tắc chủ quyền quốc gia trong luật quốc tế, quyết định
của tòa án một nước chỉ có hiệu lực trong phạm vi lãnh thổ của nước đó. Tuy nhiên,
trong quan hệ quốc tế, các tranh chấp phát sinh trong quan hệ giữa các cá nhân và
pháp nhân của các nước được tòa án giải quyết đặt ra nhiều trường hợp phải công
nhận và thi hành các quyết định của tòa án quốc gia này tại lãnh thổ quốc gia khác.
1.1.2. Khái niệm công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của
tòa án nước ngoài
Theo định nghĩa trong từ điển tiếng Việt [44] thì “công nhận” là việc thừa
nhận trước mọi trường hợp với sự thật, với lẽ phải hoặc hợp với thể lệ luật pháp và
“thi hành” là làm cho thành có hiệu lực điều đã được chính thức quyết định. Đặt
trong lĩnh vực pháp luật về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của

13
tòa án nước ngoài thì khái niệm này có sự thay đổi. Theo định nghĩa trong từ điển
Luật học của Viện khoa học pháp lý Bộ tư pháp thì công nhận và cho thi hành bản
án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài là việc thừa nhận và cho phép thi hành
bản án, quyết định dân sự về dân sự, quyết định về tài sản trong bản án, quyết định
dân sự về hình sự, hành chính của tòa án nước ngoài theo những nguyên tắc và trình

Từ định nghĩa này có thể xác định được thủ tục công nhận và cho thi hành
bản án, quyết định của tòa án nước ngoài là thủ tục mà theo đó, tòa án của một quốc
gia sẽ xem xét, quyết định trao hiệu lực thi hành tại quốc gia đó cho bản án, quyết
định dân sự của tòa án nước ngoài có yêu cầu công nhận và cho thi hành.
Yêu cầu công nhận và cho thi hành đối với bản án, quyết định dân sự của tòa
án nước ngoài bao gồm ba loại như sau:
- Yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án
nước ngoài: chỉ có quyền công nhận và cho thi hành hay không công nhận và
không cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài; hoặc công
nhận và cho thi hành một phần của bản án, quyết định dân sự của tòa án nước
ngoài [26, Điều 355, Khoản 5].
- Yêu cầu không công nhận hiệu lực thi hành của bản án, quyết định dân sự
của tòa án nước ngoài. Mục đích của loại đơn yêu cầu này là nhằm yêu cầu tòa án
tuyên bố vô hiệu đối với bản án, quyết dịnh dân sự của tòa án nước ngoài trước khi
có đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự đó. Nếu đơn
được giải quyết thì bản án, quyết dịnh dân sự của tòa án nước ngoài không được
công nhận hiệu lực thi hành. Trong trường hợp đơn bị bác, thì việc bản án, quyết
định dân sự của tòa án nước ngoài có được công nhận hiệu lực thi hành tại quốc gia
đó hay không còn tùy thuộc vào pháp luật của từng quốc gia.
- Yêu cầu công nhận hiệu lực thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án
nước ngoài là yêu cầu bổ sung trong một vụ kiện khác. Khi đương sự viện dẫn một
bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài làm chứng cứ trong vụ kiện thì bản
án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài đó phải được tòa án kiểm tra hiệu lực
thi hành trước khi sử dụng.
Trong hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia thì lĩnh vực pháp luật công nhận
và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài là một lĩnh vực
pháp luật quan trọng. Thông thường, nó thường đóng vai trò là một chế định trong

15
hệ thống quy phạm pháp luật tố tụng dân sự của quốc gia đó. Chế định pháp luật

16
cho thi hành. Ngược lại, với yêu cầu không công nhận và không cho thi hành bản
án, quyết định dân sự không có nhu cầu thi hành thì tòa án có thể tiến hành xem xét
quyết định không công nhận và không cho thi hành hoặc quyết định công nhận và
cho thi hành. Như vậy, trong mọi trường hợp, dù đương sự là người được thi hành
hay người phải thi hành bản án, quyết định dân sự thì vẫn nhận được sự trợ giúp của
tòa án có thẩm quyền để yêu cầu xem xét việc công nhận và cho thi hành hay không
công nhận và không cho thi hành. Tùy thuộc vào mục đích của đương sự mà họ có
thể yêu cầu tòa án “công nhận” hay yêu cầu tòa án “công nhận và cho thi hành”.
Đối với “công nhận”, mục đích ở đây thể hiện ở chỗ, sự công nhận được sử dụng
nhằm ngăn ngừa trường hợp một bên tranh chấp tiếp tục khởi kiện về chính vụ việc
đã được giải quyết. Đối với “không công nhận”, mục đích là ngăn cản việc bên
thắng kiện nộp đơn yêu cầu thi hành bản án, quết định dân sự đã có hiệu lực pháp
luật. Trong khi đó, việc công nhận và cho thi hành lại đóng vai trò như một công cụ
hữu hiệu để buộc bên thua kiện phải thực hiện những hành vi bất lợi cho mình mà
bên đó đã không tự nguyên thi hành. Việc cưỡng chế đối với bên phải thực thi quyết
định có thể bằng nhiều cách khác nhau (như tịch thu tài sản, phong tỏa tài khoản
ngân hàng… [35].
Thứ ba: công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án nước
ngoài là thủ tục xem xét, quyết định trao hiệu lực thi hành tại quốc gia nào đó cho
bản án, quyết định dân sự được yêu cầu. Do đó, thủ tục xem xét yêu cầu (nếu không
được quy định trong các điều ước quốc tế) sẽ phải tuân thủ theo quy định trong
pháp luật của quốc gia nơi bản án, quyết định dân sự đó được yêu cầu. Bản án,
quyết định dân sự chỉ được xem xét công nhận và cho thi hành nếu tuân thủ đầy đủ
các điều kiện trong các điều ước quốc tế cũng như pháp luật quốc gia. Để bản án,
quyết định dân sự phát huy hiệu lực tại một quốc gia khác thì bản án, quyết định
dân sự phải chịu sự kiểm tra của tòa án có thẩm quyền của quốc gia đó theo những
điều kiện và thủ tục nhất định. Nội dung, điều kiện và thủ tục kiểm tra sẽ so pháp
luật của từng quốc gia quy định cụ thể. Nội dung và phạm vi kiểm tra có thể là kiểm
tra toàn diện hoặc kiểm tra hạn chế tùy thuộc vào quy định pháp luật của từng quốc

gia với nhau. Nói cách khác, nguyên tắc áp dụng pháp luật khi yêu cầu công
nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài là nguyên
tắc luật quốc gia tòa án.

18
Bên cạnh các đặc điểm chung nêu trên, công nhận và cho thi hành bản án,
quyết định dân sự của tòa án nước ngoài cũng có những đặc thù riêng:
- Nội dung tranh chấp trong bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài
không chỉ giới hạn trong lĩnh vực thương mại mà bao gồm cả tranh chấp trong lĩnh
vực dân sự theo nghĩa rộng và tranh chấp về quyền nhân thân, về sở hữu trí tuệ…
Do đó, yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án
nước ngoài có nội dung rộng hơn.
- Các điều kiện xem xét công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự
của tòa án nước ngoài không đòi hỏi có sự thống nhất ý chí của các bên vê thỏa
thuận giải quyết tranh chấp tại tòa án.
- Xuất phát từ nguyên tắc công nhận quốc tế bản án, quyết định dân sự của
tòa án nước ngoài sẽ đương nhiên được công nhận tại một quốc gia ngay cả khi
không có yêu cầu công nhận.
- Thủ tục và trình tự xét đơn yêu cầu công nhận và thi hành bản án, quyết
định dân sự của tòa án thường dài về mặt thời gian.
1.2.1. Khái quát pháp luật quốc tế về công nhận và cho thi hành bản án,
quyết định dân sự của tòa án nước ngoài
Pháp luật về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của tòa án
nước ngoài hình thành từ nhu cầu hợp tác về tư pháp giữa các quốc gia. Nghiên cứu
pháp luật của các nước và các điều ước quốc tế về vấn đề này sẽ cho chúng ra cái
nhìn khái quát về nội dung và thực trạng pháp luật trên thế giới về vấn đề đã nói.
Nhìn chung, pháp luật về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của
òa án nước ngoài được chia thành các nhóm chính như sau:
1.2.1.1. Pháp luật các nước theo hệ thống cấp phép
Chủ yếu ở các nước thuộc hệ thống pháp luật của Pháp, hệ thống pháp luật