B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT

NGUYN NGUYT HU S THAM GIA CAăNGI DÂN
TRONG XÂY DNG NÔNG THÔN MI
TRNG HP NGHIÊN CU XÃ M LC,
HUYN TAM BÌNH, TNHăVNHăLONG LUNăVNăTHCăSăCHÍNH SÁCH CÔNG
TP. H Chí Minh ậ Nmă2015
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH


Tôi xin cam đoan lun vn này hoàn toàn do tôi thc hin. Các đon trích dn và s liu s
dng trong lun vn đu đc dn ngun và có đ chính xác cao nht trong s hiu bit
ca tôi. Lun vn đc vit trên c s tng hp nhng kin thc và và điu tra thc t ca
tác gi mà không nht thit phn ánh quan đim ca Trng i hc Kinh t Thành ph
H Chí Minh hay Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright.

Thành ph H Chí Minh, tháng 5 nm 2015
Tác gi Nguyn Nguyt Hu

-ii-
LI CMăN

u tiên, tôi xin gi li cm n chân thành đn thy Phm Duy Ngha, ngi đã tn tâm
hng dn, góp ý và đng hành cùng tôi trong sut quá trình thc hin lun vn. Tôi xin
cm n quỦ Thy, Cô và Nhân viên ti Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright đã
truyn đt nhng kin thc, kinh nghim quý báu và luôn là ch da tinh thn giúp tôi vt
qua mi khó khn trong sut thi gian hc tp ti trng.
Xin chân thành cm n thy Lê Cnh Dng, Trng i hc Cn Th; ông Nguyn Thanh
Bình, Phó Chi cc trng Chi cc Phát trin nông thôn tnh Vnh Long đã có nhng góp ý
sâu sc cho tôi trong quá trình đnh hng ni dung đ tài, giúp tôi t tin vi nhng la
chn ca mình.
Tôi chân thành cm n các thành viên Ban ch đo xây dng nông thôn mi xã M Lc,
đc bit là anh Trn Trung Chánh, Cán b nông thôn mi xã và ngi dân đa phng đã

2.1 Vai trò s tham gia ca ngi dân trong phát trin nông thôn 7
2.2 Vai trò ngi dân đi vi các ni dung xây dng NTM 9
2.3 Nhng yu t cn tr s tham gia ca cng đng 11
2.4 Nhng nghiên cu trc 12
2.5 Khung phân tích đ xut 13
CHNGă3.ă S THAM GIA CAăNGI DÂN TRONG XÂY DNG NTM XÃ
M LC VÀ CÁC RÀO CN CA S THAM GIA 15
3.1 Mt s kt qu xây dng NTM xã M Lc giai đon 2011-2014 15
3.2 Hin trng tham gia ca ngi dân 16
3.2.1 Mc đ tip cn thông tin 16
3.2.2 óng góp Ủ kin xây dng NTM 18
3.2.3 Tham gia thc hin các ni dung xây dng NTM 21
3.2.4 Kim tra, giám sát và duy tu, bo dng công trình 24
3.3 Các rào cn đi vi s tham gia ca ngi dân vào CTNTM 26
-iv-
3.3.1 Rào cn t phía cng đng 26
3.3.1.1 Kh nng tip cn thông tin 26
3.3.1.2 Ngun lc cng đng 27
3.3.1.3 S l thuc vào c ch đi din 29
3.3.2 Rào cn t phía chính quyn 31
3.3.2.1 Vn đ v thm quyn ra quyt đnh 31
3.3.2.2 Thái đ ca chính quyn đi vi cng đng 32
3.3.2.3 C s pháp lý ca s tham gia 34
CHNGă4.ăKT LUNăVĨă XUT CHÍNH SÁCH 35
4.1 Kt lun 35
4.2  xut chính sách 36
TÀI LIU THAM KHO 38

mà nó còn đn t chính quyn trong thái đ đi vi s đóng góp ca ngi dân, vn đ trao
quyn ra quyt đnh và xây dng c s pháp cho s tham gia. T các kt qu phân tích,
nghiên cu đ xut mt s gii pháp đn Ban ch đo xây dng nông thôn mi (BCNTM)
các cp nhm tng cng công tác tuyên truyn đ m rng các kênh tham gia; xây dng
phng án huy đng ngun lc công bng và hiu qu; nâng cao nng lc tài chính và k
nng cng đng; phát huy vai trò các t chc chính tr - xã hi đ h tr ngi dân, đng
thi xây dng c ch giám sát thc hin đ nâng cao cht lng CTNTM.
T khóa: nông thôn mi, s tham gia, rào cn.
-vi-
DANH MC KÝ HIU, T VIT TT

T vit tt
Tên ting Anh
Tên ting Vit

ADB
Asian Development Bank
Ngân hàng phát trin Châu Á
BC

Ban ch đo
BCNTM

Ban ch đo xây dng nông thôn mi
CTNTM

Chng trình Mc tiêu quc gia xây

Nông thôn mi
TTLT

Thông t liên tch
-vii-
DANH MC BNG, HÌNH V VÀ HP

DANH MC BNG
Bng 1.1 Các bc nghiên cu 5

DANH MC CÁC HÌNH V
Hình 2.1 Trình t thc hin mt d án có s tham gia ca cng đng 8
Hình 2.2 Các bc tham gia xây dng NTM 11
Hình 2.3 Nhng yu t cn tr s tham gia ca ngi dân trong xây dng NTM 14
Hình 3.1 T l ngi dân tip cn vi các hình thc tuyên truyn 17
Hình 3.2 T l ngi dân thng xuyên đc mi tham gia các cuc hp 19
Hình 3.3 Quy trình ly ý kin xây dng Quy hoch NTM ti xã M Lc 20
Hình 3.4 T l ngi dân tham gia các hot đng xây dng NTM 22
Hình 3.5 T l cng đng đóng góp kinh phí xây dng NTM 23
Hình 3.6 Hin trng tham gia ca ngi dân trong xây dng NTM 26
Hình 3.7 S đ Quy trình lp k hoch đu t thc hin  án NTM 31

áp ng yêu cu đó, CTNTM đc thc hin theo nguyên tc “Phát huy vai trò ch th
ca cng đng dân c đa phng là chính, Nhà nc đóng vai trò đnh hng, ban hành
các tiêu chí, quy chun, chính sách, c ch h tr, đào to cán b và hng dn thc hin.
Các hot đng c th do chính cng đng ngi dân  thôn, xã bàn bc dân ch đ quyt
đnh và t chc thc hin”
2
. Thc hin quan đim này, CTNTM chú trng phát huy vai trò
làm ch ca cng đng dân c vi các nhim v v đóng góp Ủ kin lp quy hoch, đ án
xây dng NTM, đóng góp xây dng các công trình h tng ti đa phng và tham gia
công tác giám sát, đng thi đy mnh phát trin sn xut đ tng thu nhp, ci thin cuc
sng.
Là mt xã nông thôn ca tnh Vnh Long vi nn kinh t ch yu là nông nghip, M Lc
đc BCNTM huyn Tam Bình chn làm đim xây dng NTM giai đon 2011-2015.
Sau hn 3 nm thc hin, xã đã đc công nhn đt “Xã NTM” vi nhiu thành tu đáng
mong đi. T l h nghèo gim mnh, thu nhp tng nhanh, chuyn dch c cu lao đng

1
Th tng Chính ph (2010a).
2
B Nông nghip & Phát trin nông thôn – B K hoch & u t – B Tài chính (2011).
-2-
to ra vic làm n đnh, c s h tng KT-XH đc ci thin, đi sng vt cht và tinh thn
ca ngi dân không ngng đc nâng cao,… Thành công đó là kt qu phn đu ca
BC các cp, ca toàn th h thng chính tr xã hi cùng vi s ng h ca nhân dân,
trong đó ngi dân đc xác đnh là ch th ca quá trình thc hin. Theo thng kê, cng
đng dân c đã đóng góp gn 60 t đng và phi hp cùng chính quyn thc hin hoàn
thành các yêu cu xây dng NTM

BCNTM xã M Lc (2014).
4
Theo Quyt đnh s 499/Q-UBND ngày 01/4/2014 ca UBND tnh Vnh Long ban hành hng
dn thc hin, đánh giá các tiêu chí xã NTM, mc thu nhp đ xã đt tiêu chí thu nhp nm 2014 là
25 triu đng/ngi/nm, đn nm 2015, ch tiêu này phi đt 29 triu đng.
5
Lu Th Tho và Phm Bo Dng (2013).
-3-
yu t gây cn tr quá trình tip cn và tham gia các hot đng ca Chng trình. Ngoài ra,
thc hin đ tài còn giúp tác gi tích ly thêm hiu bit v s tham gia ca ngi dân đi
vi CTNTM, t đó làm c s đ xut vi chính quyn đa phng nhng gii pháp xóa b
rào cn, hoàn thin c ch huy đng s tham gia đ tng hiu qu thc thi chính sách.

1.2 Mc tiêu và câu hi nghiên cu
Mc tiêu ca nghiên cu là phân tích tình hình tham gia ca ngi dân vào các ni dung
ca CTNTM, xác đnh các yu t cn tr s tham gia ca ngi dân đi vi các hot đng
ca chng trình. T đó tìm ra các gii pháp ci thin phù hp vi tình hình thc t đa
phng.
Các mc tiêu c th ca nghiên cu bao gm:
1. ánh giá tình trng tham gia ca ngi dân đi vi các hot đng ca CTNTM
xã M Lc.
2. Xác đnh các yu t cn tr s tham gia ca ngi dân trong quá trình trin khai
thc hin xây dng NTM trên đa bàn xã M Lc.
3. Thông qua nghiên cu, đ xut các gii pháp đ xóa các b rào cn và phát huy
sc mnh cng đng phù hp vi tình hình thc t đa phng.
 thc hin đt các mc tiêu này, nghiên cu cn tr li các câu hi chính sau:
1. Ngi dân đóng vai trò gì trong xây dng NTM xã M Lc?

Nghiên cu chn xã M Lc huyn Tam Bình đ thc hin kho sát. ây là xã đã đc
UBND tnh công nhn đt “Xã NTM” vào tháng 8/2014. Nhìn chung, vic tham gia xây
dng NTM  các xã trong tnh tng đi đng đu, riêng xã M Lc có thành tích ni bt
v vai trò ca ngi dân trong nhiu hot đng. C th, khi bt đu xây dng NTM nm
2011, xã M Lc ch đt 5/19 tiêu chí, bao gm đin, giáo dc, hình thc t chc sn xut,
vn hóa và an ninh trt t xã hi, đây là nhng tiêu chí đn gin, ch yu ch cn s phi
hp ca ngi dân mà không phi trc tip đóng vai trò ch th thc hin. Các tiêu chí
khác cn nhiu đóng góp c v ngun lc và vai trò phi hp thc hin, cho nên quá trình
trin khai cn s tham gia rt ln ca cng đng dân c. Ngoài ra, nghiên cu mun xem
xét các tr ngi mà ngi dân gp phi khi tip cn vi các mc đ tham gia cao hn, do
đó đa đim kho sát phù hp là đa phng có nhiu thành tích trong công tác thu hút
ngi dân tham gia xây dng NTM.
ánh giá nhng rào cn ca s tham gia vào quá trình xây dng NTM là mt ch đ tng
đi khó tip cn, do đó, đ đm bo tính khách quan và đy đ, thông tin đã đc thu thp
t c hai nhóm đi tng là ngi dân và chính quyn đa phng.
i tng phng vn đc chn t 8/8 p ca xã. Phng pháp chn mu có s phân b
bao ph các p và theo lnh vc ngh nghip đ tìm hiu s khác bit.

-5-
1.4.3 Phng pháp phân tích
Nghiên cu s dng phng pháp phân tích đnh tính, kt hp thng kê mô t vi phng
pháp so sánh, đi chiu và phân tích tình hun thc t đ đa ra các đánh giá và tr li cho
câu hi nghiên cu. Các bc nghiên cu bao gm nghiên cu s b và nghiên cu chính
thc.
Bng 1.1 Cácăbc nghiên cu
Thi gian
Mcăđích

đn s tham gia và nhng
bin pháp ci thin.
Phng vn s b thành viên BC
xã; mt s ngi dân đang sinh
sng trên đa bàn.
2. Nghiên cu chính thc
Tháng
12/2014
đn tháng
01/2015
Thu thp thông tin
s cp đ phân tích,
làm c s chng
minh cho các nhn
đnh nhm tr li
nhng câu hi
nghiên cu ca đ
tài.
Vai trò ca ngi dân
trong xây dng NTM,
mc đ tham gia ca
ngi dân đa phng,
các rào cn và gii pháp
phát huy s tham gia.
Ngi dân sinh sng trên đa bàn
xã.
Thành viên BC xây dng NTM
xã, p.
Lãnh đo Vn phòng BC NTM
tnh Vnh Long.

kém hiu qu nu không có s tham gia thích hp. S tham gia cn thit đc thúc đy
trong bi cnh hin nay nhm to ra s kt hp hành đng gia chính ph và ngi dân đ
la chn và xây dng hot đng, đng thi cùng hp tác thc hin và báo hiu nhng vn
đ, hay nhng kh nng đ hoàn thin
7
. Vì th, cho đn nay, bt k chng trình phát trin
kinh t xã hi nào cng đu khng đnh có s tham gia  ít nht mt khía cnh nào đó.
Mt chính sách kh thi và có Ủ ngha phi da trên mong mun ca ngi dân sinh sng ti
ni mà nó thc hin bi mc đích ca nó là ci thin cht lng cuc sng cho ngi dân
đa phng. C s ca lp lun này chính là ngi dân s bit rõ nht nhng khó khn và
nhu cu ca mình, phng tin phát trin là tài nguyên nông thôn đc chính ngi dân
qun lý và s dng. K nng, kin thc và nng lc ca cng đng là ngun lc đ phát
trin nông thôn. Trên ht, s cam kt ca ngi dân là yu t sng còn ca phát trin nông
thôn bi nu mt k hoch hoc d án không đc cng đng ng h thì rt khó đc trin
khai thc hin
8
.
 tng hiu qu các d án phát trin và phát huy tt vai trò ca cng đng, ngi dân cn
thit tham gia vào tt c các giai đon thc hin mt d án vi t cách là đi tng hng
li và cng là ngi ch thc s. S tham gia đc th hin t vic xác đnh vn đ và nhu
cu cn gii quyt ca đa phng, đa ra gii pháp và trin khai thc hin, đn kim tra,
nghim thu công trình và cui cùng là s dng thành qu ca d án.

6
Trn Th Thanh Hà (2009).
7
ADB (2003).
8
Dower (1996).
-8-
Thông tin: Bc này có vai trò cung cp thông tin cho các bên có liên quan. ây là
bc đu tiên đ bt đu thúc đy s tham gia nhng thông tin ch mang tính mt chiu mà
cha có s phn hi t nhng đi tng có liên quan.
T vn: Kho sát thái đ ca ngi dân đi vi d án, công trình thông qua t chc
các cuc hp dân c và tham kho ý kin cng đng.  mc đ này, thông tin đc cung

9
Dower (1996).
Thông
tin
T vn
Tham
gia
Hp tác
Trao
quyn
-9-
cp cho các bên, ngi t chc tham vn s lng nghe nhng khó khn và nhu cu ca
cng đng. Tuy nhiên, quá trình tham vn cng ch có tính cht tham kho, các nhà tài tr
t đa ra quyt đnh và gii pháp. Ngi dân không đc tham gia vào quá trình đ ra các
quyt đnh.
Tham gia: Quá trình tham gia th đng bng đng c vt cht, theo hp đng hoc
theo chc nng. Ngi dân tham gia bng vic đóng góp các tài nguyên sn có đ đi ly
lng thc, tin bc,… hoc hp đng cung cp lao đng, đt đai. Ngi dân cng có th
hình thành các nhóm nh đ thc hin các chc nng liên quan đn d án. i vi mc đ


Các ch tiêu ca B tiêu chí đc phân công cho chính quyn đa phng cùng vi các t
chc chính tr - xã hi và ngi dân thc hin. C th, trong 41 ch tiêu, có 13 ch tiêu do
cng đng t thc hin, 19 ch tiêu do chính quyn đa phng thc hin vi s tài tr ca
ngân sách nhà nc, còn li 9 ch tiêu cn có s phi hp ca chính quyn và nhân dân
(Ph lc 2). Tuy nhiên, vic phân công thc hin ch có tính cht tng đi đ xác đnh đi
tng thc hin chính vì hu ht các tiêu chí đ cn có s phi hp gia chính quyn và
ngi dân. Ví d, các công trình xây dng h tng kinh t xã hi nh giao thông, thy li,
trng hc,… do nhà nc đu t kinh phí xây dng nhng ngi dân phi đóng góp đt
đai và mt phn kinh phí, ngc li, các hot đng phát trin sn xut và ci thin đi sng
cho ngi dân cng cn s h tr ca nhà nc.
V nhim v thc hin c th, s tham gia ca ngi dân s bao trùm nhiu lnh vc vi
vai trò khác nhau trong qun lý và t chc thc hin CTNTM đ đm bo nguyên tc
ngi dân là ch th xây dng NTM. Có th tóm tt s tham gia ca ngi dân trong 5
bc thc hin CTNTM, bao gm tip cn thông tin; đóng góp Ủ kin xây dng NTM; trc
tip tham gia thc hin; kim tra, giám sát; và duy tu, bo dng công trình. S tham gia
trong xây dng NTM là nhng hot đng vi các bc tng đi đc lp tip ni nhau mà
không theo th t chiu sâu nên ngi dân có th tùy nng lc ca mình mà tham gia mt
s hoc tt c các bc.
kin
• óng góp ý kin cho đ án xây dng NTM và đ án quy hoch NTM xã
• La chn nhng công vic u tiên cn thc hin trc theo nhu cu ca cng đng
• Quyt đnh mc đ đóng góp xây dng các công trình.
Trcătipă
thcăhin
• Xây dng các công trình h tng cp xã phù hp vi nng lc ca cng đng dân c.
• Tham gia các hot đng ci to môi trng nông thôn ni khu dân c; xây dng np
sng vn hóa và tham gia các phong trào thi đua trên đa bàn xã
• Phát trin kinh t đ tng thu nhp, gim nghèo
• Thc hin các tiêu chí xây dng NTM thuc trách nhim ca cng đng.
Kimătra,ă
giám sát
• C đi din (Ban Giám sát cng đng) đ tham gia qun lý thi công, vn hành
• T giám sát cng đng các công trình xây dng trên đa bàn xã.
Duyătu,ăboă
dng
• Duy tu, bo dng các công trình sau khi hoàn thành
• Phát hin và báo vi c quan qun lý v các h hng ca công trình.
-12-
lo s mt đi quyn kim soát d án khi mà ngi hng li không thích và không hp tác.
Các mâu thun xã hi xy ra khi li ích tht s không trùng khp vi mc tiêu ban đu ca
chính sách. Kh nng hiu bit và tip cn thông tin ca ngi dân cùng vi phng pháp
din đt cng nh hng đn s tham gia. Nhng thách thc này dn đn quá trình tham
gia không đy đ, làm gim hiu qu và Ủ ngha ca s tham gia. Hn na, các rào cn
không ch đn t đc đim ni ti ca cng đng mà còn do thái đ ca chính quyn đa
phng và các t chc bên ngoài gây ra.

Kh nng tip cn thông tin
Thiu vai trò đi din nông thôn trong vic ra quyt đnh
Mi quan h gia cng đng và chính ph
Thi gian ca chính sách
T phía chính
quyn
E ngi s kháng c ca cng đng
Thm quyn ra quyt đnh
Thái đ ca chính quyn đi vi cng đng
Cu trúc ca chính quyn
-13-
đu t và trin khai thc hin cho h. Cng đng hoàn toàn có kh nng t quyt, t làm
ch cuc sng ca chính mình”.
Báo cáo tng hp v “Chính sách phát trin nông thôn mi” ca Hi ngh toàn th vi ch
đ “Phát trin nông thôn công bng và bn vng”
13
đc thc hin trc khi có Ngh quyt
26/NQ-TW v NN-ND-NT đã đa ra các khuyn ngh đu vào cho quá trình thit k chính
sách. Báo cáo đã đa ra các nhn đnh v chính sách và th ch đi vi công vic phát trin
nông thôn ca Vit Nam, trong đó nhn mnh “ngi dân phi là trng tâm ca chính
sách, h tht s phi đc tham gia vào chính quá trình phát trin nông thôn”. Tác gi
cng nêu rõ “nu không tp trung vào ci thin đi sng cho ngi dân trên phm vi rng
thì phát trin nông thôn s không còn ý ngha”. Sau cùng, các khuyn ngh đ xây dng
chính sách phát trin nông thôn cho Vit Nam nhn mnh“nên tng cng s h tr ca
chính ph, xác đnh nhu cu ca ngi dân và kh nng thc s hin nay ca h da trên
các bui đi thoi và các nghiên cu”.
Báo cáo “S tham gia ca cng đng trong GTNT: Nhng vn đ đóng góp và tham gia 

Hình 2.3 Nhng yu t cn tr s tham gia caăngi dân trong xây dng NTM

Ngoài nhng yu t rào cn đc trng đã đc nhc đn, công vic xây dng NTM còn
cho thy s l thuc vào c ch đi din và c c pháp lý ca s tham gia. S l thuc s
làm mt đi tính ch đng và đc lp ca s tham gia. Tuy nhiên, bi vì các hn ch v
nng lc, ngi dân không th t đa ra các quyt đnh chính sách mà phi cn đn t chc
hoc cá nhân hng dn và đi din cho ting nói ca mình, đó là các t chc xã hi dân
s. Xã hi dân s có vai trò quan trng trong vic xây dng ngun vn xã hi và to điu
kin cho công dân th hin giá tr ca h và thc hin quyn dân ch
15
. Do đó, nu không
có đc ngi đi din tt, c hi tham gia ca ngi dân cng b hn ch. V mt pháp
lý, chính quyn không xây dng c s pháp lý chc chn đ quy đnh v các quyn và
ngha v tham gia ca cng đng, do đó s không có cn c đ kêu gi cng đng tham gia
hoc ngi dân không có đ c s đ t mình đng ra nhn các công vic xây dng NTM. 15
Ghaus-Pasha (2004).
Nhngăyuătăcnă
trăsăthamăgia
T phía cng đng
Kh nng tip cn thông tin
Hn ch ngun lc cng đng
S l thuc vào c ch đi din
T phía chính quyn
Thm quyn ra quyt đnh
Thái đ ca chính quyn đi vi cng đng
C s pháp lỦ ca s tham gia
-15-

xã đt 148.044,4 triu đng, trong đó đóng góp bng tin mt, đt đai ca cng đng và các
ngun tài tr 29.806,3 triu đng, chim 20,1%, gp 2 ln mc quy đnh trong Quyt đnh
800/Q-TTg. Ngoài ra, đóng góp ca cng đng còn th hin trong các hot đng chnh
trang và xây mi nhà ca, các hot đng đu t phát trin sn xut, giáo dc, y t, góp
-16-
phn thc hin đt ni dung các tiêu chí NTM khác. Do đó, vai trò ca ngi dân đi vi
CTNTM là rt đáng k.
Tuy nhiên, c ch h tr hin ti cng gây ra kém hiu qu trong vic thc hin các tiêu
chí xây dng NTM. Vic đu t kinh phí xây dng c s h tng đt vt so vi yêu cu,
trong khi ngân sách h tr cho hot đng phát trin sn xut và gim nghèo hn ch đã dn
đn tình trng phát trin không cân đi gia h tng và đi sng. C th, các tuyn đng
giao thông liên p đc xây dng đt 100%, h thng cng đp đc xây dng kiên c
100% trong khi yêu cu ch cn 50%, hoc xây dng 02 nhà vn hóa p nhng hot đng
hn ch đã dn đn lãng phí ngun lc. Ngc li, các d án phát trin sn xut hiu qu
ch mi dng li  mô hình mà cha đc nhân rng, t l nhà  đt chun, t l s dng
nc sch, bo him y t và thu nhp đu ngi ch xp x yêu cu tiêu chí, do đó cht
lng đt các tiêu chí cha cao và không bn vng.
Nhìn chung, Chng trình xây dng NTM xã M Lc đã v đích bng vic phát huy vai
trò ni lc ca cng đng dân c di s h tr ca nhà nc. Tuy nhiên, kt qu cha th
hin s bn vng do c ch đu t chú trng vào xây dng c s h tng hn là hot đng
nâng cao thu nhp. Vi tình hình hin ti, đi sng ngi dân chm ci thin s là mt tht
bi ca chính sách và là yu t gây khó khn cho quá trình phát huy s tham gia.

3.2 Hin trng tham gia caăngi dân
3.2.1 Mc đ tip cn thông tin ca ngi dân
Tip cn thông tin là yêu cu tiên quyt đ ngi dân tham gia vào các hot đng xây dng
NTM. Trên thc t, mc đ tham gia ca ngi dân có xu hng t l thun vi lng