Luận văn thạc sĩ Đánh giá sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới Trường hợp tại hai xã Bình Dương và Bình Hiệp, huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngã - Pdf 29


B GIỄO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THĨNH PH H CHệ MINH
VÕ THANH DUY ỄNH GIỄ S THAM GIA CA NGI DỂN TRONG
XỂY DNG NỌNG THỌN MI: TRNG HP TI HAI
Xĩ BỊNH DNG VĨ BỊNH HIP, HUYN BỊNH SN,
TNH QUNG NGĩI
LUN VN THC S CHệNH SỄCH CỌNG TP.H Chí Minh - Nm 2014 B GIỄO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THĨNH PH H CHệ MINH CHNG TRỊNH GING DY KINH T FULBRIGHT


không nht thit phn ánh quan đim ca Trng i hc Kinh T ThƠnh Ph
H Chí Minh hay Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright.

ThƠnh Ph H Chí Minh, ngƠy tháng nm 2014
Tác gi

Võ Thanh Duy

-ii-
LI CM N!

Xin cm n nhng ngi đư xơy dng nên Chng trình ging dy kinh t
Fulbright đ tôi có mt môi trng tuyt vi cho hc tp vƠ tri nghim.
 hoƠn thƠnh khóa lun nƠy, đu tiên, tôi xin bƠy t lòng bit n sơu sc đi
vi gia đình ca mình, nhng ngi đư luôn ng h tôi trong vic la chn vƠ tham gia
khóa hc nƠy.
Tôi xin gi li cm n chơn thƠnh đn thy Phm Duy Ngha, thy Trn Tin
Khai v nhng kin thc đư truyn th vƠ nhng li khuyên b ích đ hoƠn thƠnh lun
vn nƠy.
Tôi xin chơn thƠnh cm n quỦ thy cô, anh ch công tác ti Trng Fulbright đư
ht lòng truyn th kin thc, giúp đ tôi trong thi gian hc tp ti trng.
Tôi xin gi li cm n đn các cán b  S Nông nghip vƠ Phát trin nông thôn
tnh Qung Ngưi, Phòng Nông nghip vƠ Phát trin nông thôn huyn Bình Sn, UBND
xư Bình Dng, UBND xư Bình Hip, UBND xư Bình M vƠ ngi dơn ti 3 xư Bình
Dng, Bình Hip, Bình M vì s giúp đ tn tình trong vic tr li phng vn vƠ cung
cp thông tin cho vic hoƠn thƠnh khóa lun nƠy.
VƠ sau cùng, tôi xin gi li cm n đn các bn lp MPP5, các bn đng môn

dơn, xơy dng các c ch đu t thích hp cho chính sách.

T KHịA
Nông thôn mi, s tham gia ca ngi dơn.

-iv-
MC LC
LI CAM OAN i
LI CM N! ii
TịM TT iii
T KHịA iii
MC LC iv
DANH MC CỄC Kụ HIU, T VIT TT vi
DANH MC BNG BIU vi
DANH MC HỊNH V vi
DANH MC HP vi
CHNG 1. DN NHP 1
1.1. Bi cnh nghiên cu 1
1.2. Mc tiêu vƠ cơu hi nghiên cu 2
1.3. i tng vƠ phm vi nghiên cu 3
1.4. Phng pháp lun 3
1.5. Cu trúc d kin ca đ tƠi 4
CHNG 2. GII THIU V CHệNH SỄCH XỂY DNG NÔNG THÔN MI 5
2.1. Chng trình mc tiêu quc gia v xơy dng NTM 5
2.2. Nhng quy đnh v vai trò ca ngi dơn trong xơy dng NTM 9
CHNG 3. C S Lụ LUN VÀ THC TIN CA VN  NGHIểN CU 11
3.1. S tham gia ca ngi dơn 11


DANH MC CỄC Kụ HIU, T VIT TT
T vit tt
Tên ting Vit NTM
Nông thôn mi
Q
Quyt đnh
TNHH
Trách nhim hu hn
TTg
Th tng
TW
Trung ng
UBND
y ban nhơn dơn

DANH MC BNG BIU
Bng 2-1. Các ni dung ca Chng trình mc tiêu quc gia xơy dng NTM 5
Bng 4-1. Các khon đóng góp xơy dng NTM ti xư Bình Dng vƠ xư Bình Hip 25

DANH MC HỊNH V
Hình 2-1. B máy điu hƠnh Chng trình mc tiêu quc gia xơy dng NTM 7
Hình 2-2. C cu vn thc hin Chng trình mc tiêu quc gia xơy dng nông thôn mi 8
Hình 3-1. Thang đo v s tham gia ca ngi dơn theo Sherry R.Arnstein 11
Hình 4-1. T l ngi dơn bit v nhng thông tin c bn trong xơy dng NTM 19
Hình 4-2. T l la chn ca ngi dơn đc kho sát v mc đ tham gia ca ngi
dơn trong xơy dng NTM 22

Chng trình xơy dng NTM đang gp phi 4 khó khn, thách thc ch yu (1) phát
huy ni lc cng đng, (2) ngun vn, (3) nơng cao giá tr gia tng cho các mt hƠng
nông nghip, (4) kiêu gi doanh nghip đu t trong xơy dng NTM (Lê Hơn, 2012).
Trong 4 khó khn, thách thc nêu trên, cng theo Th trng Nguyn ng Khoa thì
khó khn, thách thc v nhn thc vai trò ch th vƠ huy đng ni lc ca cng đng lƠ
vn đ ct yu trong xơy dng NTM. Cùng chung quan đim nƠy, Th Trng B
NN&PTNT Trn Thanh Nam, Phó Ban Ch đo Trung ng Chng trình Mc tiêu
Quc gia v xơy dng NTM đư nhn xét “…  mt s đa phng, nhn thc cha đc
sâu sc, cha hiu rõ chng trình này là phát huy ngun lc ca nhân dân, vai trò ch
th ca nhân dân, nên mt s ni còn trông ch,  li vào Nhà nc.” (Nguyên An,
2014). Nh vy, có th nói, thƠnh công trong xơy dng NTM ch yu nm  vic ci
thin s tham gia ca cng đng cho xơy dng NTM.

1
Theo Ngh quyt Hi ngh ln th by Ban chp hƠnh Trung ng khóa X v nông nghip, nông dơn,
nông thôn ngƠy 05/08/2008 (Ngh quyt s 26 NQ/TW) vƠ Quyt đnh Phê duyt Chng trình mc tiêu
Quc gia v xơy dng nông thôn mi giai đon 2010 ậ 2020 ngƠy 04/06/2008 (Quyt đnh 800 Q/TTG).
2
Tính toán ca tác gi t t l xư đt chun NTM, truy cp ngƠy 23/05/2014 ti đa ch:

-2-
Tuy nhiên, vn đ ci thin s tham gia ca ngi dơn trong xơy dng NTM
đang đc thc hin ch yu thông qua hot đng thông tin tuyên truyn vi nhng
khu hiu nh: ắCn đy mnh vai trò ch th ca ngi dơn trong xơy dng NTM”
(Hi ng, 2013), ắPhát huy vai trò ca nhơn dơn trong xơy dng NTM” (V ThƠnh,
2013), ắHuy đng ni lc ca cng đng trong xơy dng NTM” (HoƠng Vnh, 2014),…
Trong khi đó, thc t xơy dng NTM ti đa phng li xut hin nhng hin tng huy

3. LƠm th nƠo đ ci thin s tham gia ca ngi dơn trong xơy dng NTM nhìn
t trng hp hai xư Bình Dng vƠ Bình Hip?
1.3. i tng vƠ phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: s tham gia ca ngi dơn trong xơy dng NTM ti hai
xư Bình Dng vƠ Bình Hip.
- Phm vi nghiên cu: Nghiên cu đc tin hƠnh chính trên đa bƠn hai xư Bình
Dng vƠ Bình Hip. Bên cnh đó, các thông tin, d liu còn đc thu thp ti
xư Bình M vƠ Ban Ch đo xơy dng NTM huyn Bình Sn vƠ tnh Qung
Ngưi.
1.4. Phng pháp lun
Phng pháp nghiên cu đnh tính, nghiên cu ti bƠn, nghiên cu thc đa cùng
vi phơn tích, so sánh vƠ thng kê mô t s đc s dng đ đt đc các mc tiêu đ ra
cng nh tr li các cơu hi nghiên cu.
Cơu hi 1: Thông qua các lỦ thuyt v s tham gia ca ngi dơn, đ tƠi s ch ra s cn
thit đi vi vic ngi dơn tham gia trong chính sách xơy dng NTM. VƠ đ minh ha
cho điu nƠy, đ tƠi s dng kinh nghim phát trin nông thôn HƠn Quc, tiêu biu lƠ
phong trƠo Semaul Undong. Phơn tích trên nhm ch ra xu hng tt yu cho phát trin
nông thôn da vƠo phát trin cng đng lƠ luôn phi song hƠnh vi tng cng s tham
gia ca ngi dơn. Sau đó, đ tƠi liên h thc t Vit Nam thông qua nhng nghiên cu
trc đ lƠm r nhng li ích, thƠnh công khi tng cng s tham ca ngi dơn vƠo
mt hot đng c th. Nhng cn c nƠy lƠ c s khng đnh vic phát trin NTM hin
nay cn có s tham gia ca ngi dơn nh ngi đóng vai trò chính.
-4-
Cơu hi 2:  tƠi thc hin vic kho sát thu thp Ủ kin ca ngi dơn thông qua bng
hi vƠ kt hp vi phng vn đi din ca Ban qun lỦ xơy dng NTM cp xư, Ban Ch
đo xơy dng NTM cp huyn, tnh đ ghi nhn thc trng v s tham gia ca ngi
dơn trong chính sách xơy dng NTM. Quá trình kho sát đc chia theo 4 mc đ tham

ch th ca quá trình xơy dng, phát trin NTM. (3)  cao tinh thn t ch, t lc, t
cng ca nông dơn trong phát trin nông nghip, nông thôn, đư to nn tng quan trng
cho chính sách. Sau đó, vƠo ngƠy 30/12/2008, Ban Bí th ban hƠnh Quyt đnh 205-
Q/TW thƠnh lp Ban ch đo thí đim chng trình xơy dng NTM vƠ la chn 11 xư
đim xơy dng NTM. Trong nm 2009, đ lƠm cn c đánh giá xơy dng NTM, Quyt
đnh 491Q/TTg v vic ban hƠnh b tiêu chí quc gia v NTM đư đc phê duyt.
n nm 2010, Chng trình xơy dng NTM chính thc tr thƠnh Chng trình mc
tiêu quc gia.
2.1. Chng trình mc tiêu quc gia v xơy dng NTM
Khi đu t nhng Ủ tng phát trin nông nghip, nông thôn vƠo nm 2001,
Chng trình xơy dng NTM chính thc tr thƠnh Chng trình mc tiêu quc gia vƠo
ngƠy 04 tháng 06 nm 2010 khi Th Tng Chính ph ban hƠnh Quyt đnh 800/Q-
TTg Phê duyt Chng trình mc tiêu quc gia v xơy dng NTM giai đon 2010 ậ
2020. Khác vi nhng chng trình phát trin nông thôn trc đơy, Chng trình xơy
dng NTM lƠ mt chng trình tng th v phát trin kinh t - xư hi, chính tr vƠ an
ninh quc phòng trên đa bƠn nông thôn. Theo Quyt đnh 800/Q-TTg, chng trình
gm 11 ni dung, mi ni dung bao gm 1 hoc 1 s tiêu chí ca B tiêu chí quc gia
NTM (xem ph lc 7). C th:
Bng 2-1. Các ni dung ca Chng trình mc tiêu quc gia xây dng NTM
Stt
Ni dung
Tiêu chí tng ng
-6-
1
Quy hoch xơy dng NTM
Tiêu chí s 1
2

Gi vng an ninh, trt t xư hi nông thôn
Tiêu chí s 19
Ngun: Quyt đnh 800 Q/TTg
Th t các ni dung đc thc hin tùy thuc vƠo ngun lc ca đa phng,
trong đó có u tiên thc hin các ni dung v quy hoch, đƠo to vƠ xơy dng c s h
tng.
Xư đt chun NTM phi đm bo các điu kin: có đng kỦ xư đt chun nông
thôn mi vƠ đc UBND cp huyn xác nhn; có 100% tiêu chí thc hin trên đa bƠn
xư đt chun theo quy đnh (theo Quyt đnh 372 Q/TTg). Tiêu chun ca các tiêu chí
có s thay đi tùy thuc vƠo điu kin kinh t xư hi ca tng vùng min. Hin nay, b
tiêu chí đánh giá NTM cn c trên Quyt đnh 491/Q-TTg ậ Quyt đnh v vic ban
hƠnh B tiêu chí quc gia v NTM vƠ Quyt đnh 342/Q-TTg ậ Quyt đnh sa đi
mt s tiêu chí ca B tiêu chí quc gia v NTM.
-7-
NgoƠi ra, theo Quyt đnh 800/Q-TTg vƠ Thông t 26/2011/TTLT-
BNNPTNT-BKHT-BTC ậ Hng dn mt s ni dung thc hin Quyt đnh 800/Q-
TTg, Chng trình mc tiêu quc gia xơy dng NTM còn bao gm mt s ni dung:
Chng trình đc điu hƠnh, qun lỦ bi các Ban Ch đo đc thƠnh lp t
trung ng đn huyn, Vn phòng điu phi lƠ c quan giúp vic cho Ban Ch đo cp
Trung ng, cp tnh/thƠnh ph, C quan thng trc điu phi lƠ c quan giúp vic
cho Ban Ch đo cp huyn.  cp xư, vì lƠ đn v trin khai Chng trình nên va có
Ban Ch đo va có Ban qun lỦ.
3
VƠ cp qun lỦ cui cùng lƠ Ban phát trin thôn. Ban
Ch đo tnh lƠ c quan chu trách nhim trc tip, toƠn din v cht lng, tin đ, hiu
qu Chng trình trên đa bƠn ca mình (hình 2.1).
Hình 2-1. B máy điu hành Chng trình mc tiêu quc gia xây dng NTM

t các chng trình mc tiêu quc gia, các chng trình, d án h tr đang vƠ s tip
tc trin khai ti đa phng chim khong 23%. Th hai, vn tín dng, bao gm tín
dng đu t phát trin vƠ tín dng thng mi, chim khong 30%. Th ba, vn t các
doanh nghip, HTX vƠ các loi hình kinh t khác chim 20%. Cui cùng, huy đng
đóng góp ca cng đng dơn c khong 10% (hình 2.2).
Hình 2-2. C cu vn thc hin Chng trình mc tiêu quc gia xây dng nông thôn
mi Ngun: Quyt đnh 800/Q-TTg và Hi ngh s kt 3 nm xây dng nông thôn mi
4

n nay, sau 3 nm thc hin chng trình (2011 ậ 2013), kt qu đt đc ch
 con s khiêm tn vi 2,05% xư đt chun NTM trên 9.025 xư tham gia chng trình
(Thiên Hng, Thanh Xuơn, 2014).  đt đc mc tiêu 20% s xư đt tiêu chun
NTM vƠo nm 2015 hay xa hn lƠ 50% s xư đt tiêu chun NTM vƠo nm 2020,
Chng trình xơy dng nông thôn vn còn nhiu mt cn phi hoƠn thin, thay đi.
Nhng đt phá trong t tng, c ch lƠ yêu cu cn thit đ chng trình đi vƠo thc

4
Ti hi ngh s kt 3 nm thc hin Chng trình xơy dng NTM, B trng Cao c Phát cho bit
trong 3 nm 2011 - 2013, Chng trình xơy dng NTM đư huy đng đc 485.000 t đng, trong đó
ngơn sách NhƠ nc các cp h tr trc tip chim 11,4%, vn lng ghép ca các chng trình chim
23,1%, vn tín dng chim 47,7%, các doanh nghip h tr chim 6% vƠ ngi dơn đóng góp chim
13%, truy cp ngƠy 23/05/2014 ti đa ch:

C cu vn theo Quyt đnh
800 Q/TTg
C cu vn đu t thc t trong
3 nm (2011 ậ 2013)

dng ca xư, ngi dơn đóng vai trò lƠ ngi giám sát;
Khi tham gia t chc qun lỦ, vn hƠnh vƠ bo dng các công trình sau khi
hoƠn thƠnh, ngi đóng vai trò lƠ ngi qun lỦ.
-10-
Thông qua phơn tích  trên, ta nhn thy vai trò ca ngi dơn đc th hin
trong các vn bn rt đa dng, t vai trò ngi tham gia th đng trong tip nhn thông
tin, đóng góp công sc, tin ca cho đn vai trò lƠ ngi quan lỦ các công trình NTM.
Khi ngi dơn tham gia xơy dng NTM vi tt c nhng vai trò đy, h tht s lƠ ngi
gi vai trò chính trong hot đng nƠy. Tuy nhiên, khi ch cn c trên Quyt đnh 800
Q/TTg, vn bn liên quan trc tip vƠ có giá tr pháp lỦ cao đi vi Chng trình xơy
dng NTM, thì ngi dơn ch đc tham gia vi vai trò lƠ ngi đc tham vn. Nh
vy, có th thy, vn còn mt khong trng pháp lỦ cho nhng quy đnh v vai trò ca
ngi dơn trong xơy dng NTM.

-11-
CHNG 3.
C S Lụ LUN VĨ THC TIN CA VN  NGHIểN CU
3.1. S tham gia ca ngi dơn
S tham gia ca ngi dơn đc tip cn  nhiu góc đ khác nhau tùy thuc
vƠo hot đng, mc đ… mƠ ngi dơn tham gia.
Theo Pierre André, S tham gia ca ngi dơn lƠ mt quá trình mƠ trong đó
nhng ngi dơn thng tham gia ậ trên c s t nguyn hoc bt but vƠ hƠnh đng
mt mình hoc trong mt nhóm ậ vi mc tiêu nh hng đn quyt đnh s tác đng
đn cng đng ca h. S tham gia nƠy có th din ra bên trong hoc bên ngoƠi khuôn

Nh vy, theo các lỦ thuyt v s tham gia ca ngi dơn thì ngi dơn s tham
gia vƠo nhng hot đng có tác đng đn đi sng cng đng cng nh tng cá nhơn,
theo nhng hình thc vƠ mc đ khác nhau. Vì vy, khi xem xét các ni dung ca
Chng trình xơy dng NTM, ta nhn thy 11 ni dung nƠy điu liên quan trc tip hay
gián tip đn cng đng dơn c nông thôn nên đơy lƠ c s cho ngi dơn tham gia vƠo
các hot đng xơy dng NTM. C th hn, ngi dơn nông thôn lƠ ngi th hng
nhng thƠnh qu trong xơy dng NTM nên ch có h mi lƠ ngi hiu r nht nhu cu
ca mình. T nhng nhu cu đó, ngi dơn bit cn phi lƠm gì, lƠm nh th nƠo đ đt
đc mc tiêu đ ra. Nh vy, có th nói, s tham gia ca ngi dơn nh tt yu khách
quan trong xơy dng NTM hin nay.
-13-
3.2. Kinh nghim phát trin nông thôn  HƠn Quc
5

Bin pháp phát trin nông thôn da trên phát trin cng đng đc HƠn Quc áp
dng. Nhng kinh nghim tht bi t công cuc tái thit đt nc vƠ các chng trình
gia tng thu nhp trong nông ậ ng nghip ca Chính ph đư lƠm nn lòng nông dơn,
khin h mt đi s t tin vn có. Chính ph ca Park Chung Hy cng nhn ra rng vin
tr không giúp ích đc bao nhiêu cho ngi dơn nu ngi dơn không ngh cách t
giúp mình. ơy lƠ nhng Ủ tng nn tng đ hình thƠnh phong trƠo Seamaulundong
6

phong trƠo đi mi cng đng hay còn đc gi lƠ phong trƠo đi mi nông thôn.
Ngay t bt đu phong trƠo, ắTinh thn Seamaul” vi 3 nhơn t chính ắChm
ch - T lc ậ Hp tác” đư đc đ cao. Trong đó, Chm ch lƠ đng c t nguyn ca
ngi dơn, không ngng vt qua khó khn đ tin ti thƠnh công, T lc lƠ Ủ chí bn
thơn, tinh thn lƠm ch, chu trách nhim v cuc sng vƠ vn mnh ca bn thơn vƠ

thu nhp. ắThôn t lp” lƠ các thôn có 100% ngi dơn tham gia phong trƠo đc u
tiên h tr các d án nơng cao thu nhp, d án phúc li vn hóa. Vic phơn nhóm đu t
giúp cho ngun lc đc phơn b hp lỦ vƠ đáp ng nhu cu phát trin đa phng, vƠ
mt ln na to nên s cnh tranh sôi ni trong Phong trƠo Seamaulundong.
Bên cnh đó, s thng nht vƠ chuyên nghip trong h thng qun lỦ cng lƠ
nhơn t quan trng góp phn nên s thƠnh công ca phong trƠo. Mt h thng qun lỦ
riêng đc thƠnh lp t trung ng đn đa phng, đn v nh nht lƠ ban phát trin t
qun thôn/xóm mƠ ngi lưnh đo do dơn bu. Vin đƠo to lưnh đo Seamaul cng
đc thƠnh lp đ bi dng cán b cho phong trƠo.
Tóm li, Phong trƠo Seamaulundong nhn mnh đn phát trin tinh thn ca
nông dơn, ly kích thích vt cht nh vƠ chính sách đ kích thích mnh tinh thn vƠ qua
đó phát huy tin nng ca ngi dơn, cng đng; lƠm cho ngi dơn tr thƠnh ch th
tht s ca phong trƠo vi quyn ra quyt đnh trong các hot đng la chn công trình,
phng thc đóng góp, gii pháp xơy dng, t chu trách nhim qun lỦ giám sát công
trình. Nh đó, ch sau 8 nm k t 1970, các d án phát trin c s h tng nông thôn
gn hoƠn thin. C th, trong hn 5 nm, t 80% h gia đình sng trong nhƠ lá thì đn
gia nm 1975 toƠn b nhƠ ca đư đc lp ngói. c bit, ch sau 5 nm ngi dơn
nông thôn đư trc tip cm nhn sc mnh ca bn thơn khi t đng lên xơy dng cuc
sng ca mình.
Khi so sánh kinh nghim phát trin nông thôn HƠn Quc vi chính sách xơy
dng NTM, ta nhn thy ch trng phát trin nông thôn ca 2 phong trƠo lƠ ging
nhau, ngi dơn đóng vai trò chính trong phát trin nông thôn, giúp ngi dơn tr nên
t tin đ xơy dng cuc sng ca mình. Tuy nhiên, trong hƠnh đng thì phong trƠo
Semaul Undong li phát huy ti đa s tham gia ca ngi dơn, khuyn khích ngi dơn
tham gia t nhng vic đn gin ri đn nhng vic phc tp, trong khi đó, phong trƠo
-15-
xơy dng NTM li thiu vng s tham gia ca ngi dơn,  mt s ni, ngi dơn li b

-16-
Nghiên cu ca Oxfam (2012) đư ch ra s phn ng khác nhau ca cng đng vƠ chính
quyn v vn đ nƠy. Các cng đng tham gia tích cc đư giƠnh li quyn s dng đt
cho mình nh trng hp  Qung Bình hay t chi chuyn quyn s dng đt  Qung
Tr.  chiu ngc li, s tham gia th đng ca cng đng  Ngha Ơn, Ngh An đư
dn đn vic thay đi quyn s dng đt trên nhiu din tích đt lƠ ngun sinh k chính
ca cng đng.
T nhng nghiên cu trc, ta có th nhn thy ngi dơn có th tham gia rt
nhiu lnh vc, hot đng khác nhau, mc đ tham gia cng rt đa dng vƠ quan trng
hn lƠ ch ra s hiu qu đi vi nhng hot đng có s tham gia ca ngi dơn. Mt
khi ngi dơn đc hng dn, đƠo to v nhng k nng tham gia, gii thích v quyn
li, ngha v liên quan thì hiu qu tham gia đc ci thin, s tham gia chuyn t b
đng sang ch đng, tích cc. Bên cnh đó, mi nghiên cu trc còn cho thy ni
dung có s tng đng vi mt hay mt s ni dung ca Chng trình xơy dng NTM
(11 ni dung). T hai cn c nƠy, ta có th rút ra kt lun: Chng trình xơy dng NTM
phi có s tham gia ca ngi dơn vƠ mc đ tham gia ca ngi dơn quyt đnh mc
đ thƠnh công ca chng trình.

-17-
CHNG 4.
NGHIểN CU IM V S THAM GIA CA NGI DỂN
TRONG XỂY DNG NTM TI HAI Xĩ BỊNH DNG VĨ BỊNH HIP
4.1. Quá trình trin khai Chng trình xơy dng NTM ti huyn Bình Sn
Bt đu trin khai t đu nm 2011, đn nay, huyn Bình Sn đư hoƠn chnh b

Trích đoạn N gi dơn tham gia th chin trong xơy d ng NTM
Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status