i
LI CAM OAN
Tôi cam đoan, đơy lƠ công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các s liu,
kt qu nêu trong lun vn lƠ trung thc vƠ cha tng đc ai công b trong
bt k công trình nghiên cu nƠo khác.
Ngày 15 tháng 05 nm 2015
Tác gi Nguyn Tuyt Phng ii
LI CM N
Xin chơn thƠnh cm n QuỦ thy cô Trng i hc Kinh t TPHCM đƣ
dƠnh nhiu tơm huyt vƠ thi gian ging dy tôi trong sut chng trình cao
hc.
c bit, xin bƠy t lòng bit n sơu sc đn PGS - TS. H Vit Tin,
ngi thy đƣ tn tình hng dn, giúp đ, đng viên tôi trong sut thi gian
hc tp vƠ thc hin lun vn tt nghip.
Xin chơn thƠnh cm n Ban Giám đc, các anh/ch đng nghip ti Kho
bc NhƠ nc Vnh Long đƣ to mi điu kin thun li v thi gian vƠ công
tác đ tôi hoƠn thƠnh chng trình cao hc.
Xin cm n Lƣnh đo các c quan, ban ngƠnh, doanh nghip, các chuyên
gia ti tnh Vnh Long đƣ giúp đ, cung cp nhiu thông tin quỦ báu giúp tôi
hoƠn thƠnh lun vn nƠy.
Ngày 15 tháng 05 nm 2015
Tác gi
2.3.2. Các yu t nh hng bin đng tin đ hoƠn thƠnh d án 16 iv
2.3.3. Các gi thuyt vƠ mô hình nghiên cu đ xut 22
2.4. TịM TT CHNG 2 27
Chng 3. PHNG PHÁP NGHIểN CU VÀ D LIU 28
3.1. C IM A BÀN NGHIểN CU 28
3.1.1. V trí đa lỦ ca tnh Vnh Long 28
3.1.2. iu kin kinh t - xƣ hi ca tnh Vnh Long 28
3.2. PHNG PHÁP NGHIểN CU 30
3.2.1. Thit k nghiên cu 30
3.2.2. Phng pháp chn vùng nghiên cu 32
3.3. D LIU 33
3.3.1. D liu vƠ phng pháp thu thp 33
3.3.2. Phng pháp phơn tích d liu 34
Chng 4. KT QU NGHIểN CU VÀ THO LUN 38
4.1. C IM MU PHNG VN 38
4.1.1. C cu mu điu tra 38
4.1.2. c trng ca d án 41
4.2. KIM NH THANG O VÀ PHỂN TệCH NHỂN T 42
4.2.1. Kim đnh thang đo 42
4.2.2. Phơn tích nhơn t 44
4.3. PHỂN TệCH HI QUY VÀ KIM NH GI THUYT 48
4.3.1. Phơn tích hi quy 48
4.3.2. Kim đnh gi thuyt 51
4.3.3. Mc đ nh hng ca các nhóm nhơn t đn tin đ hoƠn thƠnh d án 52
4.4. TịM TT CHNG 4 54
Chng 5. KT LUN VÀ HÀM ụ CHệNH SÁCH 56
5.1. KT LUN 56
Qun lỦ d án
UBND
y ban nhơn dơn
TPHCM
Thành ph H Chí Minh
XDCB
Xơy dng c bn
WBS
Work Breakdown Structure ậ C cu phơn tách công vic vii
DANH MC CÁC BNG
Bng 2.1: Các bin quan sát s dng trong mô hình nghiên cu 23
Bng 3.1: T l d án đu t XDCB t NSNN tnh Vnh Long chm tin đ 30
Bng 4.1: Hình thc phng vn 38
Bng 4.2: C cu mu điu tra theo đi tng phng vn 39
Bng 4.3: Phơn b mu phng vn theo đa bƠn 40
Bng 4.4: C cu mu điu tra theo đc đim d án 41
Bng 4.5: Kt qu kim đnh thang đo 43
Bng 4.6: Kt qu kim đnh KMO vƠ kim đnh Bartlett 44
Bng 4.7: Bng tính phng sai trích các yu t 45
Bng 4.8: Kt qu phơn tích nhơn t (Factor analysis) 47
Bng 4.9: Bin trung gian trong mô hình phơn tích 48
Bng 4.10: Kt qu phơn tích hi quy 50
Bng 4.11: Kt qu kim đnh gi thuyt 51 viii
DANH MC CÁC HỊNH V
vƠ TP. Cn Th nên Vnh Long s đóng vai trò là mt nhp cu ln ca con
đng phát trin kinh t ca vùng BSCL vƠ c nc.
1
“HƠng lot d án đu t công chm tin đ, lƣng phí” ti />te/hang-loat-du-an-dau-tu-cong-cham-tien-do-lang-phi-322797.vov
2 u t xơy dng c bn gi vai trò là đng lc phát trin kinh t - xƣ hi
ca tnh Vnh Long. Thc t công tác qun lỦ d án đu t XDCB ti Vnh
Long trong thi gian qua cho thy, mc dù đƣ đt đc mt s kt qu nht
đnh, tuy nhiên nhiu d án vn chm tin đ, tng chi phí vƠ chm đa vƠo
khai thác lƠ mt trong nhng cn tr ln đi vi s phát trin kinh t - xƣ hi,
làm gim li th cnh tranh ca tnh Vnh Long.
LƠm th nƠo đ ci thin tin đ hoƠn thƠnh các d án đu t XDCB trên
đa bƠn tnh Vnh Long hin ti vƠ trong thi gian ti đang lƠ vn đ bc thit
nhm to ra môi trng kinh doanh thun li đ thu hút đu t. Do vy, cn
thit phi có mt nghiên cu thc nghim đ tìm ra các nhân t nh hng
đn tin đ hoƠn thƠnh d án s dng vn NSNN trên đa bƠn tnh Vnh
Long.T nhng lỦ do trên đƣ thôi thúc bn thơn chn đ tƠi “Các nhân t nh
hng đn tin đ hoàn thành d án đu t xây dng c bn s dng vn
ngân sách nhà nc: trng hp tnh Vnh Long” đ nghiên cu.
1.2. MC TIểU NGHIểN CU
1.2.1. Mc tiêu chung
Tìm ra các nhơn t nh hng đn tin đ hoƠn thƠnh d án đu t
XDCB s dng vn NSNN tnh Vnh Long, t đó đ xut gii pháp ci thin
tin đ hoƠn thƠnh các d án đu t XDCB trên đa bƠn tnh Vnh Long trong
thi gian ti.
1.2.2. Mc tiêu c th
- Mc tiêu 1: Nhn din mt s nhân t nh hng đn tin đ hoàn
4 Các ch th khác nh t vn kim đnh cht lng, các nhà cung cp
thit b, c quan qun lỦ nhƠ nc tham gia d án các công đon khác nhau
trong quá trình thc hin không phi lƠ đi tng ca nghiên cu này.
1.5. B CC CA TÀI
NgoƠi phn ph lc vƠ các vn đ có liên quan thì b cc chính ca đ tƠi
gm 5 chng, đc chia nh sau:
- Chng 1: Gii thiu.
- Chng 2: Tng quan.
- Chng 3: Phng pháp nghiên cu và d liu.
- Chng 4: Kt qu nghiên cu và tho lun.
- Chng 5: Kt lun và hàm ý chính sách.
5 Chng 2. TNG QUAN
Chng này trình bày c s lý lun v d án đu t xây dng và lc
kho mt s tài liu nghiên cu có liên quan. Tng hp vai trò ca tin đ
trong s thành công ca d án và các yu t nh hng đn s thành công
ca d án qua các nghiên cu trc kt hp các quy đnh pháp lut đi vi
d án s dng NSNN ti Vit Nam và ý kin các chuyên gia là c s lý thuyt
đ hình thành mô hình nghiên cu đi vi các d án s dng ngun vn
NSNN tnh Vnh Long.
2.1. C S Lụ THUYT V D ÁN
2.1.1. D án đu t xơy dng
2.1.1.1. nh ngha d án xây dng
Thut ng d án xây dng đc đnh ngha theo nhiu cách khác nhau.
Tùy theo mc đích mƠ nhn mnh mt khía cnh nƠo đó.
theo mt phng pháp riêng, trong khuôn kh ngun lc riêng, k hoch tin đ
c th nhm to ra sn phm mi.
- S tinh chnh tng bc: S tinh chnh tng bc là mt quá trình hoàn
thin dn kt qu qua nhiu bc thc hin đ to ra sn phm ngày càng phù
hp vi yêu cu đƣ đt ra cho sn phm.
2.1.1.3. Phân loi d án xây dng
Có hai cách phân loi d án xây dng:
Mt là, theo quy mô và tính cht: d án quan trng quc gia; theo quy
mô v vn, chng hn nh nhóm A,B,C (Ngh đnh 12/2009/N-CP).
Hai là, theo ngun vn đu t:
7 + D án s dng vn ngơn sách nhƠ nc; D án s dng vn tín dng
do NhƠ nc bo lãnh, vn tín dng đu t phát trin ca NhƠ nc;
+ D án s dng vn đu t phát trin ca doanh nghip nhƠ nc;
+ D án s dng vn khác: vn t nhơn hoc s dng hn hp nhiu
ngun vn khác nhau.
2.1.2. Qun lỦ d án
2.1.2.1. Khái nim qun lý d án
Qun lý d án va là mt ngh thut va là mt khoa hc (Ngh thut
gn cht vi các khía cnh gia cá nhân vi cá nhân ậ công vic lƣnh đo con
ngi. Khoa hc bao gm s hiu bit các tin trình, các công c và các k
thut) nhm phi hp thit b, vt t, kinh phí đ thc hin d án đt cht
lng, đm bo thi gian và s dng ngun kinh phí hp lý nht.
Qun lý d án là ng dng kin thc, k nng, công c và k thut vào
các hot đng d án đ tha mãn các yêu cu ca d án (Theo PMI Project
Management Body of Knowledge 2000, tr. 6)
Qun lý d án đm bo các yêu cu hoàn thƠnh đúng thi gian, trong
phm vi ngơn sách đƣ đc duyt, đm bo cht lng, đt đc mc tiêu c
vt liu và nhng khon chi phí khác trc tip liên quan đn công vic thc hin
d án.
- Chi phí gián tip bao gm chi phí qun lý, khu hao thit b vn phòng,
các khon chi phí c đnh và bin đi khác. Thi gian thc hin d án càng rút
ngn thì chi phí gián tip càng ít.
9 - Khon tin pht có th phát sinh nu d án kéo dài quá ngày kt thúc.
Thc t cho thy, luôn luôn có s đánh đi gia thi gian và chi phí. Nu
tng cng gi lao đng, tng thêm s lng máy móc thit b thì tin đ thc
hin các công vic ca d án có th đc đy nhanh. Tt nhiên, tng thêm
ngun lc s lƠm tng chi phí trc tip. Ngc li, đy nhanh tin đ d án s
làm gim nhng khon chi phí gián tip vƠ đôi khi c nhng khon tin pht
do vi phm hp đng. Tuy nhiên, không phi tt c các công vic đc đy
nhanh đu đem li kt qu mong mun. Do đó, có s tính toán cơn đi, hp lý
gia thi gian và chi phí là yêu cu đt ra đi vi nhà qun lý.
Qun lý cht lng d án:
Qun lý cht lng d án xây dng công trình là quá trình liên tc,
xuyên sut toàn b chu trình d án t giai đon hình thƠnh cho đn khi kt
thúc chuyn sang giai đon vn hành. Công tác qun lý cht lng d án xây
dng bao gm nhng ni dung ch yu sau:
- Thm tra thit k và quy hoch;
- Kim đnh cht lng vt liu, bán thành phm, thit b ca công trình;
- Kim tra giám sát ti hin trng trong quá trình thi công xây lp;
- ánh giá cht lng công trình sau khi hoàn thành.
2.1.2.3. Mi quan h gia chi phí - cht lng - thi gian
qun lý hiu qu d án đu t xơy dng, các ch th tham gia d án
(ch đu t, nhƠ thu, t vn) đu phi quan tơm đn công vic do mình thc
hin hoc qun lý vi mc tiêu cui cùng là phi đt đc 3 tiêu chí: thi
đc thit hi do đng vn đu t xơy dng công trình, gim đc chi phí
Chi phí
Thi gian
Cht lng
Ch
đu t
Nhà
thu
T
vn
11 tr lƣi vay trong giai đon xây dng, sm đa công trình vƠo khai thác s
dng đ phát huy hiu qu, tránh đc nhng ri ro ca quá trình đu t.
qun lý vic thc hin công trình theo đúng thi gian yêu cu,
ngi lƣnh đo phi qun lý thi gian thc hin tng khâu tht sát sao trong
sut quá trình thc hin d án, công vic này đc gi là qun lý tin đ.
2.2. CÁC NGHIểN CU Cị LIểN QUAN N TÀI
2.2.1. Các nghiên cu nc ngoƠi
Lim vƠ Mohamed (1999) đƣ đa ra mt khung khái nim th hin mi
quan h gia các tiêu chí ca mt d án thành công vi mt bên là tp hp
các nhân t tác đng vào s thành công ca d án đc tóm tt qua hình 2-2.
công d án, đó lƠ các yu t v đc trng d án, thành viên tham gia và môi
trng bên ngoài d án (Cao HƠo Thi, 2006). Belassi vƠ Tukel (1996) đƣ
nhóm các nhân t nh hng đn s thành công d án vào 04 phm vi: d án,
nhà QLDA và thành viên tham gia, t chc vƠ môi trng bên ngoƠi, đng
thi gii thích các mi quan h qua li gia các nhóm yu t.
Các yu t nh hng đn thành công ca d án cng có th thay đi
tùy theo tng giai đon ca vòng đi d án (Pinto & Prescott, 1988). Mi
quan h gia các yu t thành công ca d án và các yu t nh hng đn s
thành công ca d án sau đó đc Westerveld (2002) mô t c th hn bng
vic tng hp các yu t thành công ca d án và các yu t nh hng đn
s thành công ca d án t các nghiên cu trc, sau đó phát trin nên mô
hình d án xut sc (Project Excellence Model) trên c s mô hình ca Qu
qun lý cht lng Châu Âu EFQM (European Foundation of Quality
Management). Westerveld (2002) cho rng không có mt tiêu chun thng
nht đ xác đnh mt d án thành công và các tiêu chí quyt đnh s thành
13 công ca d án, điu này còn tùy thuc vƠo đc trng ca tng d án, t đó đ
xut mô hình linh hot hn đ xem xét mi quan h trc tip gia các yu t
quyt đnh s thành công d án đn các yu t ca mt d án thành công bao
gm c mi quan h gia các nhóm yu t và nh hng ca đc trng d án
lên các mi quan h.
Nghiên cu ca Shen et al. (2001) cho thy, các d án thng không
hoƠn thƠnh đúng hn nh trong hp đng đƣ kỦ kt. Vn đ chm tr tin đ
xy ra hu ht các d án xây dng. Nghiên cu ca Bromolow (1974), Úc
ch có 1/8 các d án thc hin sm tin đ vƠ có đn 40% vt tin đ cho
phép. Nghiên cu ca Sambasivan and Yau (2007), Malaysia trong nm
2005 có 17,3% trong tng s 417 d án ca chính ph nc này tr tin đ
hn 3 tháng hoc thc hin d dang.
TP.HCM phn ánh có 6 nhân t nh hng đn bin đng chi phí d án là
nng lc bên thc hin, nng lc bên hoch đnh d án, s gian ln và tht
thoát, kinh t, chính sách và t nhiên.
Mai Xuân Vit vƠ Lng c Long (2012) kho sát 200 d án xây dng
trong khong thi gian t nm 2005 ậ 2010 đ xác đnh các yu t liên quan
đn tài chính gây chm tr tin đ ca d án xây dng. Kt qu phân tích cho
thy mc đ tác đng ca 4 nhóm nhân t liên quan đn tài chính gây chm
tr tin đ là nhân t v thanh toán tr hn, nhân t v qun lỦ dòng ngơn lu
d án kém, nhân t v tính không n đnh ca th trng tài chính, nhân t v
thiu ngun tài chính và tng mc đu t có nh hng đn chm tr tin đ.
Kt qu phân tích hi quy đa bin đƣ khng đnh mi quan h gia 4 nhân t
trên vi chm tr tin đ vi các gi thuyt đc ng h mc Ủ ngha 5%.
ng thi, kt qu nghiên cu cng ch ra nhóm yu t thanh toán tr hn có
15 nh hng mnh nht đn chm tr tin đ, tip theo là nhóm yu t v qun
lỦ dòng ngơn lu d án kém, nhóm yu t v tính không n đnh ca th
trng tài chính, nhóm yu t v thiu ngun tài chính.
Chơu Ngô Anh Nhơn (2011) đƣ tin hành nghiên cu bng vic kho sát
165 d án thuc tt c các loi công trình đu t xơy dng s dng vn
NSNN ti tnh Khánh Hòa. Kt qu phân tích nhân t đƣ rút gn tp hp 30
yu t thành 8 nhóm nhân t đi din, trong đó 7/8 nhóm yu t trên (tr
ngun vn) có quan h nghch bin vi bin đng tin đ hoàn thành d án,
xp theo mc đ nh hng t mnh đn yu là: Nhóm yu t môi trng bên
ngoài; Chính sách; H thng thông tin qun lý; Nng lc nhà thu chính,
Nng lc ch đu t; Phân cp thm quyn cho ch đu t vƠ Nng lc nhƠ t
vn. Các gi thuyt đc ng h vi mc Ủ ngha 1%.
2.3. MÔ HỊNH NGHIểN CU
2.3.1. Bin đng tin đ hoƠn thƠnh d án
tht bi trong vic đt mc tiêu tng doanh thu. Theo Patrick et al. (1996)
(dn trong Lu Minh Hip, 2009), nhóm yu t kinh t tác đng đn d án
gm: chính sách tin t, thu, lm phát, lãi sut và t giá. Tuy nhiên, đi vi
các d án đu t bng ngân sách nhƠ nc Vit Nam, ngun vn thc hin
đc ngân sách b trí hƠng nm, ch đu t không phi vay vn.Vì vy, yu
t lãi sut, mc tiêu doanh s ch có Ủ ngha đi vi nng lc tài chính ca
nhà thu. Các d án t ngân sách ca đa phng ít s dng thit b nhp khu
nên yu t t giá cng s không nh hng. Lm phát và trt giá vt liu xây
17 dng là mt vì khi lm phát tng/gim s làm giá vt liu xây dng tng/gim
theo, do đó yu t kinh t duy nht còn li lƠ trt giá vt liu xây dng.
Yu t v t nhiên: i vi các d án xây dng, yu t t nhiên có th
nh hng là thi tit khu vc thc hin d án, các thiên tai nh bƣo
ln/l/đng đt/sóng thn (BS 6079-3, 2000, tr.21). Ngoài ra, theo Nguyn
Th Minh Tâm (2009, tr.106) thì yu t đa cht công trình cng lƠ mt yu t
t nhiên có th nh hng đn tin đ thc hin d án vì vic điu chnh thit
k, x lý nn móng ti hin trng s mt nhiu thi gian khi đa cht thay
đi đt bin so vi kt qu kho sát. Do đó, các yu t t nhiên s bao gm 2
yu t đi din là thi tit ti công trình vƠ đa cht ti công trình.
Trên c s đó, nhóm yu t v môi trng bên ngoài bao gm:
- Trt giá vt liu xây dng.
- Thi tit ti công trình.
- a cht ti công trình.
2.3.2.2. Nhóm yu t v h thng thông tin qun lý
Mt đc đim khác bit gia các d án s dng vn NSNN so vi d án
đu t bng vn t nhơn lƠ chu s chi phi mnh bi h thng pháp lut xây
dng t trung ng đn đa phng nên vic ph bin kp thi chính sách
cng nh hng nht đnh đn tin đ hoàn thành d án. Trên c s tham