Mô tả quá trình quản lý chất lượng và minh họa bằng bộ chuẩn
đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục của bậc học mình công tác?
1
BÀI LÀM
1. Mô tả quá trình quản lý chất lượng
1.1. Khái nệm chất lượng
- Chất lượng bao gồm tất cả các đặc trưng của sự vật, ngoại
trừ những đặc trưng về số lượng (Theo Từ điển tiếng Anh Oxford
English Dictionary)
- Chất lượng là tổng hoà những đặc trưng của sản phẩm hay
dịch vụ tạo cho nó có khả năng thoả mãn nhu cầu đã nêu hoặc tiềm
ẩn (Viện chất lượng Anh - BSI-1991)
- Chất lượng là “mức độ trùng khớp với mục tiêu và chức
năng”. (Oakland, 1988)
- “Chất lượng là khi nó phải làm được những điều cần làm, và
làm những gì người mua chờ đợi ở nó” (Sallis,1996)
Chất lượng có thể được diễn tả dưới dạng tuyệt đối và dạng
tương đối
Ở nghĩa tuyệt đối: một vật có chất lượng là vật đạt những tiêu
chuẩn tuyệt hảo, không thể tốt hơn. Đó là vật quý hiếm, đắt tiền.
+ Chất lượng tuyệt đối là cái “mọi người đều ngưỡng mộ,
nhiều người muốn và rất ít người có thể sở hữu”.
Ở nghĩa tương đối, khái niệm chất lượng có nhiều sắc thái
khác nhau.
+ Sự tương đối trong khái niệm chất lượng có liên quan tới 2
thông số: So với các tiêu chuẩn kỹ thuật của nhà cung ứng; Đáp ứng
nhu cầu của người tiếp nhận.
2
+ Những chứng chỉ đảm bảo chất lượng của ISO9001 hay
BS5750 đảm bảo chất lượng tối thiểu của sản phẩm, như tiêu chuẩn
kỹ thuật của sản phẩm, tuy nhiên đó mới là chất lượng của nhà cung
- Quản lý chất lượng tổng thể (Total Quality Management):
Quản lý chất lượng tổng thể đồng nghĩa với đảm bảo chất lượng,
nhưng mở rộng và phát triển thêm. Quản lý chất lượng tổng thể tạo
ra văn hoá chất lượng, mà ở đó, mục tiêu của từng nhân viên, của
toàn bộ nhân viên là làm hài lòng khách hàng của họ, nơi mà cơ cấu
tổ chức của cơ sở cho phép họ làm điều này.
Quản lý chất lượng tổng thể là tầng bậc cao nhất nếu so sánh
với các cấp độ khác trong quản lý chất lượng. Tính thứ bậc của quan
hệ chất lượng trong quản lý có thể khái quát trong sơ đồ về tầng bậc
của khái niệm chất lượng (Phỏng theo sơ đồ của Sallis E.) sau đây:
4
Kiểm soát chất lượng
(Quality Control)
Đảm bảo chất lượng
(Quality Assurance)
Quản lý chất lượng tổng thể
(Total Quality Management)
Loại bỏ sản phẩm không
đạt chất lượng
Phòng chống không đạt
chất lượng
Nâng cao liên tục chất
lượng
2. Mô tả quá trình quản lý chất lượng
Quá trình quản lý chất lượng gồm các bước sau:
* Bước 1:
- Gọi tên được đầy đủ các công việc cần làm và các bước thực
hiện các công việc đó để đạt được từng chỉ báo, tiêu chí.
- Gọi tên được sản phẩm cần có của từng công việc (đã xác
định ở trên) và các sản phẩm trung gian sau mỗi bước.
3. Minh họa
6
7
HỆ THAM CHIẾU CÁC TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI
HỌC
Tiêu chuẩn 2: Tổ chức và quản lý
3.1. Xây dựng hệ tham chiếu cho các tiêu chí
Tiêu chí Công việc cần làm Sản phẩm Yêu cầu Đơn vị thực hiện
1. Cơ cấu tổ
chức của
trường đại
học được
thực hiện
theo quy
định của
1. Thành lập hội đồng xây dựng cơ cấu
tổ chức của nhà trường với đầy đủ các
thành phần theo quy định.
1. Quyết
định thành
lập hội
đồng
1. Quyết định
có đủ các
thành phần, có
chữ ký của
Hiệu trưởng và
có dấu của nhà
trường.
1. Phòng Tổ chức
trường Đại
học và được
cụ thể hóa
trong quy
chế về tổ
phòng ban
chức năng
theo đúng quy
định
4. Ra quyết định thành lập các đơn vị
phòng ban, trung tâm…
4. Quyết
định thành
lập các đơn
vị phòng
ban, trung
tâm…
4. Quyết định
có đủ đơn vị
phòng ban,
trung tâm…,
có chữ ký của
Hiệu trưởng và
có dấu của nhà
trường.
4. Phòng Tổ chức
hành chính
5. Xây dựng quy chế tổ chức hoạt động
cho các đơn vị phòng ban, trung tâm…
5. Quy chế
của nhà
trường
1. Nghiên cứu xây dựng quy chế tổ
chức và hoạt động của nhà trường.
1. Quy chế
tổ chức và
hoạt động.
1. Có đủ chữ
ký và dấu của
cấp có thẩm
quyền.
1. Phòng Tổ chức
hành chính
2. Xây dựng chức năng nhiệm vụ của
từng khoa, phòng
2. Quy chế
chuyên môn
của khoa,
phòng.
2. Theo nhiệm
vụ thực hiện
của các khoa.
2. Hiệu trưởng,
các khoa, phòng
3. Dự thảo từng tiêu chí mà các khoa,
phòng thực hiện.
3. Dự thảo 3. Có đầy đủ
các tiêu chí.
3. Hiệu trưởng,
các khoa, phòng
định/xác định chức năng, trách
nhiệm/ủy quyền và quyền hạn đối với
từng bộ phận, từng chức danh, từng
hoạt động của đơn vị theo Điều lệ
Xác minh các phân định trách nhiệm và
quyền hạn của tập thể lãnh đạo hay cá
nhân không bị chồng chéo khi áp dụng
đối với tất cả các khoa, phòng/bộ phận
trong đơn vị
2. Biên bản
của các
nhóm
2. Biên bản
ghi đầy đủ các
ý chính trong
quá trình
nghiên cứu
2. Chủ tịch Hội
đồng và các thư
ký
3. Xây dựng dự thảo chức năng, trách
nhiệm và quyền hạn của các bộ phận,
cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên
3. Dự thảo 3. Dự thảo có
đẩy đủ các
mục, các nội
dung.
3. Chủ tịch Hội
đồng
4. Phê duyệt 4. Quyết
động của tổ
chức đảng và
các tổ chức
đoàn thể
thực hiện
theo quy
định của
pháp luật.
1. Tìm hiểu các hoạt động của Đảng và
các đoàn thể khác trong nhà trường
1. Các tài
liệu nội bộ
của Đảng
và các đoàn
thể khác
trong nhà
trường.
1. Tài liệu có
đủ các chữ ký
và con dấu
theo quy định
1. Văn phòng
Đảng ủy, phòng
Tổ chức hành
chính
2. Phỏng vấn giảng viên và sinh viên để
tìm hiểu cụ thể tính xác thực của thông
tin
2. Các
thông tin
cấu tổ chức
1. Quyết định
có đầy đủ
thành phần, có
chữ ký của
1. Phòng Tổ chức
hành chính
12
gồm trung
tâm hoặc bộ
phận chuyên
trách; có đội
ngũ cán bộ
có năng lực
để triển khai
các hoạt
động đánh
giá nhằm duy
trì, nâng cao
chất lượng
các hoạt
động của nhà
trường
phòng
ĐBCL
Hiệu trưởng và
có dấu của nhà
trường.
2. Xây dựng quan hệ hoạt động 2. Quy chế
hoạt động
13
cho các
thành viên.
Lịch trình
chi tiết
thực hiện
công việc
trong kế
hoạch theo
thời gian
tiết công việc
phải có chữ ký
của trưởng
phòng
6. Có các
chiến lược và
kế hoạch
phát triển
ngắn hạn,
trung hạn,
dài hạn phù
1. Thành lập hội đồng xây dựng chiến
lược và các loại kế hoạch với đầy đủ
các thành phần theo quy định.
1. Quyết
định thành
lập hội
đồng
1. Quyết định
có đủ các
hợp với định
hướng phát
triển và sứ
chiến lược mục.
4. Xây dựng Dự thảo kế hoạch phát
triển ngắn hạn, trung hạn, dài hạn trên
cơ sở kế hoạch chiến lược của đơn vị
4. Dự thảo
kế hoạch
phát triển
ngắn hạn,
trung hạn,
dài hạn
4. Dự thảo có
đầy đủ các
mục.
4. Chủ tịch và th
ký các HĐ.
5. Tổ chức hội thảo. 5. Thông
báo, nội
dung hội
thảo, biên
bản
5. Thông báo
có nội dung
phù hợp với
việc xây dựng
kế hoạch.
5. Hội đồng XD
kế hoạch.
đầy đủ chế
độ định kỳ
báo cáo cơ
quan chủ
quản, các cơ
1.Viết báo cáo theo định kỳ 1. Báo cáo
dự thảo
1. Báo cáo có
đầy đủ nội
dung và các
thông tin về
nhà trường
1. Phòng Tổ chức
hành chính
2. Trình lãnh đạo nhà trường phê duyệt. 2. Báo cáo
và các biên
bản
2. Báo cáo ghi
các ý chính
2. Hiệu trưởng
3. Gửi văn bản lên cấp trên 3. Báo cáo
chính thức.
3. Báo cáo
đúng theo nội
dung và thể
thức văn bản.
3. Các cấp có
thẩm quyền và
những người có
liên quan.
Để thực hiện tiêu chí 2 cần thực hiện 04 công việc, 04 sản
phẩm. Người thực hiện là: Hiệu trưởng, Phòng Tổ chức hành chính,
các khoa, phòng. Cụ thể:
Các công việc gồm có:
17
* Công việc 1. Nghiên cứu xây dựng quy chế tổ chức và hoạt động
của nhà trường.
* Công việc 2. Xây dựng chức năng nhiệm vụ của từng khoa, phòng
* Công việc 3. Dự thảo từng tiêu chí mà các khoa, phòng thực hiện.
* Công việc 4. Triển khai hệ thống các văn bản.
3.2.3. Tiêu chí 3. Chức năng, trách nhiệm và quyền hạn của các bộ
phận, cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên được phân định rõ
ràng.
Để thực hiện tiêu chí 3 cần thực hiện 05 công việc, 05
sản phẩm. Người thực hiện là: Hiệu trưởng, Phòng Tổ chức hành
chính, các khoa, phòng, Chủ tịch Hội đồng và các thư ký. Cụ thể:
Các công việc gồm có:
* Công việc 1. Thành lập Hội đồng
* Công việc 2. Phân tích đánh giá việc phân định/xác định chức
năng, trách nhiệm/ủy quyền và quyền hạn đối với từng bộ phận,
từng chức danh, từng hoạt động của đơn vị theo Điều lệ
Xác minh các phân định trách nhiệm và quyền hạn của tập thể lãnh
đạo hay cá nhân không bị chồng chéo khi áp dụng đối với tất cả các
khoa, phòng/bộ phận trong đơn vị
* Công việc 3. Xây dựng dự thảo chức năng, trách nhiệm và quyền
hạn của các bộ phận, cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên
* Công việc 4. Phê duyệt
* Công việc 5. Ban hành
3.2.4. Tiêu chí 4. Tổ chức Đảng và các tổ chức đoàn thể trong
trường đại học hoạt động hiệu quả và hàng năm được đánh giá tốt;
08 sản phẩm. Người thực hiện là: Hiệu trưởng, Phòng Tổ chức hành
chính, Chủ tịch HĐ, Ban thư ký HĐ xây dựng kế hoạch. Cụ thể:
Các công việc gồm có:
* Công việc 1. Thành lập hội đồng xây dựng chiến lược và các loại
kế hoạch với đầy đủ các thành phần theo quy định.
* Công việc 2. Nghiên cứu các văn bản, tài liệu liên quan
* Công việc 3. Xây dựng Dự thảo kế hoạch chiến lược của trường
* Công việc 4. Xây dựng Dự thảo kế hoạch phát triển ngắn hạn,
trung hạn, dài hạn trên cơ sở kế hoạch chiến lược của đơn vị
* Công việc 5. Tổ chức hội thảo.
* Công việc 6. Chỉnh sửa.
* Công việc 7. Phê duyệt
* Công việc 8. Ban hành
3.2.7. Tiêu chí 7. Thực hiện đầy đủ chế độ định kỳ báo cáo cơ quan
chủ quản, các cơ quan quản lý về các hoạt động và lưu trữ đầy đủ
các báo cáo của nhà trường
Để thực hiện tiêu chí 7 cần thực hiện 04 công việc, 04 sản
phẩm. Người thực hiện là: Hiệu trưởng, Phòng Tổ chức hành chính,
Phòng Văn thư. Cụ thể:
Các công việc gồm có:
* Công việc 1.Viết báo cáo theo định kỳ
* Công việc 2. Trình lãnh đạo nhà trường phê duyệt.
20
* Công việc 3. Gửi văn bản lên cấp trên
* Công việc 4. Hồ sơ lưu trữ trong những năm gần đây.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Đức Chính, Tập bài giảng Đánh giá trong giáo dục,
Đại học Giáo dục, Đại học quốc gia Hà Nội.
2. Nguyễn Đức Chính, Kiểm định chất lượng giáo dục đại học,
NXB ĐHQGHN, 2002.