BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

NGUYỄN MINH ĐƯƠNG
GÓP PHẦN NGHIÊN CỨU
THÀNH PHẦN HOÁ HỌC CÂY MỚP GAI
(Lasia spinosa (L.) Thwaites)
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: HÓA HỮU CƠ
Mã ngành: 60 44 27
Cần Thơ - 2011
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

NGUYỄN MINH ĐƯƠNG
GÓP PHẦN NGHIÊN CỨU
THÀNH PHẦN HOÁ HỌC CÂY MỚP GAI
(Lasia spinosa (L.) Thwaites)
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: HÓA HỮU CƠ
Mã ngành: 60 44 27
HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. NGUYỄN NGỌC HẠNH
Cần Thơ - 2011
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

NGUYỄN MINH ĐƯƠNG
GÓP PHẦN NGHIÊN CỨU
THÀNH PHẦN HOÁ HỌC CÂY MỚP GAI
(Lasia spinosa (L.) Thwaites)

Theo một số tài liệu Y Học Cổ Truyền, Mớp Gai có những tác dụng dược lí như:
chữa tê thấp, bàn chân tê buốt, chữa thiên trụy, chữa phù thũng, chữa viêm gan, Vì các
lý do trên chúng tôi chọn đề tài ″Góp phần nghiên thành phần hóa học cây Mớp Gai
(Lasia spinosa (L.) Thwaites)″ là hết sức cần thiết nhằm góp phần làm rõ hơn thành phần
hóa học của cây Mớp Gai ở nước ta, đồng thời giúp cho việc bào chế và sử dụng được
tiện lợi hơn, nhằm nâng cao giá trị sử dụng của loài cây này.
1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Khảo sát thành phần hoá học của cây Mớp Gai Lasia spinosa (L.) Thwaites
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Cây Mớp Gai sử dụng phần thân lá trên mặt đất.
1
1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
[3][4]
Chiết bằng kỹ thuật siêu âm
Phân nhóm các hợp chất theo độ phân cực của dung môi bằng các phương pháp
chiết: siêu âm, chiết lỏng–lỏng, chiết lỏng–rắn.
Phân lập các chất tinh khiết bằng các phương pháp sắc ký: sắc ký bản mỏng, sắc ký
cột,
Xác định cấu trúc bằng các phương pháp phổ nghiệm: IR, MS,
1
H-NMR,
13
C-NMR,
COSY, HSQC, HMBC,…
2
CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN
2.1 ĐẠI CƯƠNG VỀ THỰC VẬT
2.1.1 Đặc điểm cây Mớp Gai
[1][2]
Tên khoa học: Lasia spinosa (L.) Thwaites

hydrocyanic (The Wealth of India VI, 1962).
2.3 MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ CÂY MỚP GAI
2.3.1 Một số công dụng của cây Mớp Gai trong nước và ngoài nước
[1][2]
Trong nước: một số bài thuốc chữa bệnh của Mớp Gai
 Chữa tê thấp, bàn chân tê buốt
Mớp Gai, Cẩu Tích, Huyết Đằng, Kim Cang, Ngưu Tất, mỗi vị 12 g. Sắc nước hoặc ngâm
rượu uống.
 Chữa thiên trụy
Mớp Gai 12 g, Hạt Vải 10 g, Lá Trầu Cổ 10 g. Tất cả thái nhỏ phơi khô, sắc với 400 mL
còn 100 mL chia làm hai lần uống trong ngày.
 Chữa viêm gan
Mớp Gai 12 g, Chó Đẻ Răng Cưa 20 g, Nhân Trần 12 g. Sắc uống ngày một thang, chia
2-3 lần.
 Chữa phù thũng
Mớp Gai 12 g, Tỳ Giải 20 g, Râu Ngô 20 g, Mã Đề 20 g. Sắc uống ngày một thang, chia
2-3 lần.
 Chữa đau quặn thận
4
Rễ Mớp Gai, Kim Tiền Thảo, Mã Đề mỗi thứ 20 g. Sắc uống ngày một thang, chia 2-3
lần.
Trung Quốc: Mớp Gai được dùng chữa ho, phế nhiệt, nước tiểu vàng đỏ.
Malaysia: Mớp Gai là một thành phần trong bài thuốc chữa ho.
Indonesia: rễ dùng cho đàn bà sau khi đẻ; nước sắc rễ và thân chữa các cơn đau thắt.
2.3.2 Các nghiên cứu trong nước
[5]
Nguyễn Thị Hồng Vân và các cộng sự đã bước đầu nghiên cứu và chiếc xuất thành
công các hợp chất p-hydroxy benzaldehyde, acid p-hydroxy benzoic,
acid p-hydroxy-4-methoxy benzoic, 2-(4´-methoxyphenyl)-ethanol, adenin từ dịch chiết
buthanol của Mớp Gai.

quản trong túi ny long và được cắt nhỏ trước khi sử dụng.
3.2.3 Quy trình chiết cao
6
7
Loại dung môi dưới áp suất kém
Chiết với Ethylacetate (EA)
Loại dung môi dưới áp suất kém
Chiết với EtOH, lọc
Chiết với Hexan
Loại dung môi dưới áp suất kém
Chiết với MeOH
Loại dung môi dưới áp suất kém
Nguyên liệu
DỊCH CỒN BÃ
CAO EtOH
CAO
Hexan
CẮN
CAO EA
CẮN
CAO MeOH
THỜI GIAN THỰC HIỆN LUẬN VĂN
STT Nội dung công việc
Thời gian
thực hiện (ngày)
Địa điểm tiến hành
1 Thu thập tài liệu 10 Viện công nghệ hoá học
2 Thu và xử lý nguyên liệu 20
Tỉnh Hậu Giang, TP cần Thơ và
Viện công nghệ hoá học

Ecology 34, 2006, pp. 882-884.
(7) W. Suthikrai, R. Jintana, S. Sophon, R. Hengtakulsin, V. Usawang, M.
Kamonpatana, Effects of Lasia spinosa Thw. on growth rate and reproductive
hormone of weaned Swamp buffalo and Murrah X Swamp buffalo calves, Italian
Journal of Animal Science, 2007, vol. 6, pp. 532-535,.
(8) Fakrul Alam, Mozammel Haque, Md. Hossain Sohrab, Mohammad A. Monsur,
Choudhury M. Hasan và Nuruddin Ahmed, Antimicrobial and Cytotoxic activity
from Lasia spinosa and isolated Lignan, Latin American Journal of Pharmacy,
2011, pp 550-553.
(9) Temjenmongla and Arun K. Yadav, Anticestodal efficacy of Lasia spinosa extract
agaisnt experimental hymenolepis diminuta infections in rats, Pharmaceutical
Biology, 2006, vol. 44, No. 7, pp. 499-502.
9
(10) Dinda B., Debnath S., Arima S., Saton, Harigayay, Chemical constituents of Lasia
spinosa, Mussaenda incana and Wendlandia tinctoria, Journal of the Indian
Chemical Society (2004) vol. 81, no1, pp. 73-76.
10