TIỂU LUẬN MÔN QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT
CHẤT TRONG GD
BÀI LÀM:
Câu 1: Những biện pháp cơ bản của Hiệu trưởng
đối với việc quản lý: trường sở, thiết bị giáo dục và thư
viện.
Cơ sở vật chất và thiết bị giáo dục là hệ thống các
phương tiện vật chất và kỹ thuật khác nhau được sử dụng
để phục vụ cho việc giáo dục và đào tạo toàn diện học
sinh trong nhà trường. Đây là một trong những thành tố
cấu thành quá trình dạy học và giáo dục, là yếu tố góp
phần đảm bảo chất lượng dạy học và nâng cao khả năng
sư phạm. Với vị trí và vai trò quan trọng đó, quản lý cơ sở
vật chất và thiết bị dạy học là nhiệm vụ quan trọng mà
Hiệu trưởng – người đứng đầu nhà trường phải thực hiện
nhằm xây dựng, phát triển và sử dụng có hiệu quả hệ
thống cơ sở vật chất-thiết bị giáo dục phục vụ đắc lực cho
công tác giáo dục và đào tạo của nhà trường.
1
Để thuận lợi trong việc quản lý, có thể chia cơ sở vật
chất và thiết bị giáo dục thành 3 loại chính: Trường sở,
thiết bị giáo dục và thư viện. Tương ứng với mỗi loại cơ
sở vật chất và thiết bị giáo dục đó, người Hiệu trưởng phải
thực hiện các biện pháp khác nhau để quản lý hiệu quả.
1. Quản lý trường sở
Trường sở là nơi tiến hành dạy học và giáo dục, đó là
những tòa nhà, sân chơi, vườn trường … và quang cảnh tự
nhiên bao quanh nhà trường. Đây là yếu tố cấu thành nên
cơ sở vật chất- thiết bị giáo dục, là điều kiện đầu tiên để
hình thành nhà trường.
Để quản lý trường sở đáp ứng các yêu cầu theo Tiêu

duy trì tính hiệu lực của hệ thống văn bản quản lý đó.
Cùng với tổ chức bộ máy quản lý, Hiệu trưởng cần tổ
chức cơ chế phối hợp –sự phân cấp về trách nhiệm quản
lý nhằm tạo ra hành lang pháp lý để nâng cao hiệu quả sử
dụng trường sở, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy
học.
+ Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, cán bộ phụ
trách các phòng chức năng nhằm nâng cao năng lực sử
dụng trường sở: Để thực hiện điều này, Hiệu trưởng có thể
chọn lựa, cử giáo viên, cán bộ phụ trách các phòng chức
năng tham gia các khóa học, khóa bồi dưỡng, tập huấn;
Hoặc mời chuyên gia đến trường tập huấn, bồi dưỡng cho
cán bộ, giáo viên; Hoặc tổ chức tập huấn tại chỗ. Việc đào
tạo và bồi dưỡng cho cán bộ, giáo viên sẽ góp phần nâng
cao hiệu quả sử dụng trường sở-thiết bị giáo dục.
+ Ban hành các văn bản về định mức tiêu chuẩn, quy
định, quy chế quản lý và sử dụng trường sở: Việc ban
4
hành quản lý này sẽ tạo hành lang pháp lý, gắn trách
nhiệm cho các thành viên trong nhà trường đối với công
tác quản lý và sử dụng trường sở. Hệ thống văn bản quản
lý trường sở gồm các quy định của Nhà nước, của ngành,
và các quy định riêng mang đặc thù cùa nhà trường.
+ Xây dựng các định mức tiêu chí về sử dụng trường
sở để làm tiêu chuẩn thi đua, đánh giá cán bộ, giáo viên:
Để sử dụng hiệu quả trường sở, hiệu trưởng cần nắm được
các tiêu chuẩn thiết kế trường học của nhà nước, chuần cở
sở vật chất-thiết bị giáo dục để từ đó có kế hoạch từng
bước đáp ứng yêu cầu của chuẩn và phù hợp với nhu cầu
sử dụng của nhà trường. Song song với việc xây dựng hệ

trọng cấu thành cơ sở vật chất-thiết bị giáo dục trong mỗi
nhà trường, bao gồm: Thiết bị phục vụ giảng dạy tại lớp,
thiết bị phòng thí nghiệm, thiết bị thể thao, nhạc họa, thiết
bị trong xưởng trường, vường trường, phòng truyền thống
nhằm đảm bảo nâng cao chất lượng dạy học.
Để sử dụng các thiết bị giáo dục đảm bảo tính phù
hợp, tính khoa học, tính sư phạm, tính kinh tế, Hiệu
trưởng cần thực hiện đồng bộ các biện pháp tương ứng
như quản lý trường sở nhưng cần lưu ý đặc thù của thiết bị
giáo dục.
- Lập kế hoạch
Trước hết, Hiệu trưởng cần lập kế hoạch mua sắm,
trang bị, tiếp nhận, phân phối thiết bị giáo dục theo đúng
các quy định hiện hành của Nhà nước, phù hợp với
chương trình giáo dục. Muốn làm được điều đó, Hiệu
trưởng cần xác định hiện trạng và đánh giá hiện trạng thiết
bị giáo dục, hiệu quả khai thác các thiết bị giáo dục hiện
7
có; Nghiên cứu danh mục các thiết bị giáo dục theo yêu
cầu của Bộ giáo dục và lựa chọn các thiết bị phù hợp với
nhu cầu sử dụng của nhà trường, xây dựng kế hoạch tăng
cường trang bị và nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị giáo
dục.
- Tổ chức quản lý
Cùng với xây dựng kế hoạch, Hiệu trưởng cần tổ
chức quản lý thiết giáo dục, cụ thể cần thực hiện các biện
pháp: Quán triệt nhận thức của toàn thể cán bộ, giáo viên
trong nhà trường về việc sử dụng và khai thác hiệu quả sử
dụng thiết bị giáo dục trong việc nâng cao chất lượng dạy
học. Hiệu trưởng cũng cần phân công trách nhiệm rõ ràng

viện. Hiệu trưởng cần xác định được các phương tiện vật
chất cần thiết trong xây dựng thư viện (địa điểm, thiết kế,
xây dựng, các loại tài liệu bắt buộc, tài liệu tham khảo phù
hợp với nhu cầu sử dụng của giáo viên và học sinh trong
trường). Hiệu trưởng cũng cần xây dựng kế hoạch và lựa
chọn biện pháp bổ sung và cập nhật tài liệu.
- Tổ chức quản lý thư viện
Hiệu trưởng cần chỉ đạo bộ phận phụ trách thư viện
thực hiện đúng các nghiệp vụ thư viện, tổ chức khoa học
các hoạt động của thư viện, phát động các phòng trào đọc
sách báo trong nhà trường…
- Thiết lập chế độ kiểm tra, kiểm kê, bảo quản thư
viện:
Hiệu trưởng cần thường xuyên: Kiểm tra công tác
nghiệp vụ của cán bộ thư viện; Kiểm kê và đánh giá hao
10
mòn các sách báo và thiết bị thư viện; Kiểm tra tình trạng
bảo quản thư viện…
- Xây dựng cơ chế động viên khen thưởng:
Hiệu trưởng cần có cơ chế động viên, khen thưởng
đối với người phụ trách thư viện, đối với giáo viên, đối
với tổ trưởng bộ môn nhằm khuyến khích, tạo động lực
cho các đối tượng liên quan sử dụng và phát huy hiệu quả
vai trò của thư viện trong việc nâng cao chất lượng dạy
học-giáo dục.
Tóm lại, quản lý cơ sở vật chất nói chung, quản lý
từng mảng hoạt động trong đó nói riêng là một trong
nhiệm vụ quan trọng mà Hiệu trưởng nhà trường cần thực
hiện. Quản lý tốt trường sở, thiết bị giáo dục, thư viện sẽ
phát huy vai trò của các yếu tố này, phục vụ đắc lực cho

nhân trong công tác quản lý và sử dụng cơ sở vật chất -
thiết bị giáo dục nhằm thúc đẩy công tác quản lý đạt hiệu
quả tốt hơn.
- Trong công tác kiểm tra-đánh giá:
Hiệu trưởng cần kết hợp tổ chức kiểm tra định kỳ với
kiểm tra đột xuất và tự kiểm tra. Việc kết hợp nhiều hình
thức kiểm tra sẽ giúp Hiệu trưởng đánh giá chất lượng và
hiệu quả công tác quản lý và sử dụng cơ sở vật chất - thiết
bị giáo dục của nhà trường và mỗi cá nhân trong nhà
trường.
Ngoài ra, để nâng cao hiệu quả quản lý trường sở, kinh
nghiệm thức tế cho thấy, nhà trường cần chú trọng đúng
mức đến công tác ổ chức báo cáo chuyên đề trong công
tác quản lý và sử dụng cơ sở vật chất - thiết bị giáo dục,
13
đặc biệt là đối với cơ sở vật chất - thiết bị giáo dục mới
mẻ hiện đại cần phải được tập dượt, thực hành thuần thục
trước khi đưa vào sử dụng.
14