Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công
nghiệp đường mía Việt Nam Đinh Thị Nương Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS ngành: Kinh tế chính trị; Mã số: 60 31 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Văn Dũng
Năm bảo vệ: 2007 Abstract: Giới thiệu cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao năng lực cạnh tranh của
ngành công nghiệp đường mía Việt Nam (CNMDVN). Khảo sát ngành công nghiệp
đường mía ở một số quốc gia, rút ra bài học kinh nghiệm về nâng cao năng lực cạnh tranh
công nghiệp đường mía cho Việt Nam. Trình bày thực trạng năng lực cạnh tranh của
ngành CNMĐVN từ năm 1992 đến nay. Phân tích và đánh giá thực trạng năng lực cạnh
tranh của ngành CNMĐVN trong những năm qua. Đề xuất quan điểm và một số giải
pháp cơ bản nhằm phát huy lợi thế so sánh, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành
CNMĐVN trên thị trường khu vực và thế giới.

Keywords: Công nghiệp đường mía; Cạnh tranh; Kinh tế; Việt Nam Content

PHẦN MỞ ĐẦU
1- Tính cấp thiết của đề tài:
Cạnh tranh là qui luật của nền kinh tế thị trường, là động lực cho sự phát triển. Trong cơ
chế thị trường, các chủ thể kinh tế không những phải chấp nhận cạnh tranh trên thị trường nội địa

nghiệp đường mía được coi là một trong những mũi nhọn chiến lược nhằm khai thác tiềm năng
đất đai, giải quyết công ăn việc làm và thu nhập cho hàng triệu người lao động và những người
ăn theo, góp phần xoá đói giảm nghèo nhiều vùng ở nông thôn Việt Nam; đồng thời có sản phẩm
đường đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
Thực tiễn đó là đang vấn đề cấp bách không chỉ trước mắt mà còn là vấn đề lâu dài để
phát triển ngành công nghiệp đường mía Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Xuất phát từ tình hình ấy, chủ đề "Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công
nghiệp đường mía Việt Nam" được chọn làm đề tài nghiên cứu của luận văn này. Thông qua
nghiên cứu này, luận văn hy vọng đưa ra được những giải pháp nâng thiết thực nhằm nâng cao
năng lực cạnh tranh của công nghiệp đường mía, khai thác được tiềm năng, thế mạnh của Việt
Nam, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp quan trọng này.
2- Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.
* Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài.
- Adam Leetham, Trade Review of Sugar Trade, presetation at Asia International Sugar
Conference, 24-25 Sep.2003
- Andy Duff, Finace Avaiability for Sugar, a presetation at Asia International Sugar
Conference, 24-25 Sep.2003
- Bryce Wenham, Competitiveness in today
,
s sugar Markets, presetation at Asia
International Sugar Conference, 24-25 Sep.2003.
* Những nghiên cứu trong nước:.
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn: Kỷ yếu hội thảo quốc tế “Cơ hội và thách thức
của ngành Mía Đường trong quá trình hội nhập quốc tế”. Hà Nội 8/2005.
- Cục Chế biến Nông sản và Ngành nghề Nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông
thôn: Báo cáo thị trường Đường. Hà Nội 2002/2003
- Cục Chế biến nông sản và Ngành nghề nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông
thôn: Khả năng cạnh tranh ngành Mía Đường Việt Nam. Hà Nội 8/2005.
- Cục Chế biến nông sản và Ngành nghề nông thôn – Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông
thôn: Các báo cáo tổng kết về các niên vụ sản xuất đường mía từ năm 1994 đến nay.

* Đối tượng nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu năng lực cạnh tranh của công nghiệp đường mía Việt Nam dưới
góc độ Kinh tế chính trị. Do đó, luận văn đặc biệt quan tâm phân tích năng lực cạnh tranh của
công nghiệp đường mía dưới sự tác động của môi trường thể chế, các chính sách của nhà
nước…
* Phạm vi nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu công nghiệp đường mía Việt Nam lấy thời điểm từ năm 1994 (thời
điểm này Chương trình phát triển mía đường ở Việt Nam ra đời và được Chính phủ Việt Nam đã
phê duyệt vào tháng 10-1994 với mục tiêu “đến năm 2000 sản xuất 1 triệu tấn đường”) đến nay.
5- Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài luận văn, Tác giả sử dụng những phương pháp luận
trong nghiên cứu kinh tế chính trị là: chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử.
Nhưng phương pháp nghiên cứu cụ thể được sử dụng là: phương pháp lôgic kết hợp với
lịch sử, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích, kết hợp phân tích với tổng hợp…
Đặc biệt luận văn có tham khảo và kế thừa những công trình khoa học có liên quan, các
báo cáo tổng kết của các bộ liên quan như Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Tài
chính, Hiệp Hội Mía đường Việt Nam
6- Đóng góp mới của Luận văn
Thứ nhất: Làm rõ thực trạng năng lực cạnh tranh của ngành đường mía Việt Nam, trên cơ
sở đó chỉ ra những ưu điểm, những tồn tại và hạn chế, những vấn đề đặt ra trong việc nâng cao
năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp đường mía Việt Nam.
Thứ hai: Đề xuất quan điểm và những giải pháp cơ bản để nâng cao năng lực cạnh tranh
của ngành công nghiệp đường mía Việt Nam trong thời gian tới.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài Phần mở đầu và Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phần Phụ lục, luận văn cấu
trúc thành 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công
nghiệp đường mía Việt Nam.
Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp đường mía Việt Nam
hiện nay.

12- Công ty Tư vấn Phát triển bền vững (SDC): “Nghiên cứu khả năng cạnh tranh và tác
động xã hội của ngành công nghiệp đường mía trong bối cảnh hội nhập quốc tế”. Hà Nội
2004.
13- Lê Đăng Doanh (2005), bài dịch “Đánh giá của diễn đần kinh tế thế giớivề
năng lực cạnh tranh của Việt nam”, Vietnam Economic Review, (số 72),
trang 43-44
14- Nguyễn Quốc Dũng (2000), “Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”,
Luận án Tiến sỹ Kinh tế, Học Viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
15- Trang Đan (2003), “Yếu tố nào hạn chế khả năng cạnh tranh khi hội nhập”, tạp chí Đầu
tư chứng khoán, (số 186), trang 19.
16- Bùi Hữu Đạo (2003), “Hệ thống Quản lý Chất Lượng- Công cụ để nâng cao sức cạnh
tranh của doanh nghiệp”,tạp chí Thương Mại, (số 17), trang 6-7.
17- PGS.TS. Võ Văn Đức: “Phát huy lợi thế so sánh để đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu của
Việt Nam trong điều kiện hiện nay”- NXBCTQG- 2004.
18- Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Khoa Kinh tế Chính trị): “Nâng cao sức cạnh
tranh của nền kinh tế nước ta trong quá trình hội nhập của khu vực và quốc tế”. Đề tài
KH cấp Bộ- QĐ số 11/QĐ-QLKH tháng 6-2000-6-2001. Chủ nhiệm- GS.TS Chu Văn
Cấp.
19- Hoàng Nguyên Học (2004), “Cơ chế và giải pháp tài chính nâng cao hiệu quả và khả
năng cạnh tranh của doanh nghiệp”, tạp chí Tài Chính, (số 1), trang 48-50.
20- Hội đồng Liên minh Châu Âu: “Báo cáo phân tích tác động chuyên sâu nhằm tiến
tới cải tổ chính sách về mía đường của Liên minh Châu Âu”. 2002.
21- Nguyễn Thị Hường (2004), “Phân biệt sức cạnh tranh của hàng hóa, của doanh nghiệp
và của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế”, tạp chí kinh tế và phát triển,
(số 83),trang 41-43.
22- Đoàn Khải (2005), “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt
Nam trước khi gia nhập WTO”, Tạp chí Giáo Dục Lý Luận,
23- Đặng Thành Lê (2003), “Tác động của rào cản trong cạnh tranh đối với
khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam”, Tạp chí nghiên cứu Kinh tế,(số
9), trang 32-48.

trong quá trình hội nhập”, Tạp chí Thương mại, (số 16)
38- Viện Nghiên cứu Mía Đường: “ Báo cáo kết quả nghiên cứu năm 2000”. Bình Dương –
2001.
39- Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp – Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn:
“Báo cáo rà soát quy hoạch vùng mía nguyên liệu của 43 NMĐ trên toàn quốc”. Hà Nội
2005.
40- Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp – Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn:
“Tổng quan Mía Đường Việt Nam”. Hà Nội 2004.

TÀI LIỆU NƯỚC NGOÀI

1- Adam Leetham, Trade Review of Sugar Trade, presetation at Asia International Sugar
Conference, 24-25 Sep.2003
2- Andy Duff, Finace Avaiability for Sugar, a presetation at Asia International Sugar
Conference, 24-25 Sep.2003
3- Bryce Wenham, Competitiveness in today
,
s sugar Markets, presetation at Asia
International Sugar Conference, 24-25 Sep.2003
4- Watanabe Sadanori (2003), “Các doanh nghiệp Việt Nam đối phó như thế
nào với cơn lốc cạnh tranh toàn cầu”, Thông tin khoa học – Xã hội, (số 9), trang29-34.

Các trang WEB:
http://www.mpi.gov.Vn.
http://www.mof.vn.
http://www.ECONOMY.vn
http://www.chinhphu.gov.vn.
http://www.vnep.org.vn.
http://www.mard.gov.vn/
http://www.agroviet.gov.vn/