Tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm an sinh
xã hội ở tỉnh Ninh Bình

Phạm Thị Huế Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Kinh tế chính trị; Mã số 60 31 01
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thúy Anh
Năm bảo vệ: 2014

Keywords. Tăng trưởng kinh tế; An sinh xã hội; Kinh tế chính trị.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Ở nước ta, quan điểm tăng trưởng kinh tế phải gắn với bảo đảm an sinh xã hội được thể hiện
rất rõ trong đường lối phát triển kinh tế - xã hội được thông qua tại các kỳ đại hội Đảng. Đại
hội XI (tháng 1-2011) của Đảng chủ trương “Thực hiện có hiệu quả tiến bộ và công bằng xã
hội, bảo đảm an sinh xã hội trong từng bước và từng chính sách phát triển”. Chiến lược phát
triển kinh tế - xã hội 2011-2020 được Đại hội XI thông qua xác định: “Tăng trưởng kinh tế
phải kết hợp hài hoà với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; không
ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Phát triển kinh tế - xã hội phải luôn coi
trọng bảo vệ và cải thiện môi trường,…”.
Quan điểm, chủ trương đó của Đảng được cụ thể hóa thành các chính sách cụ thể, các chương
trình mục tiêu quốc gia… Vì thế, trong gần 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới, đất nước ta
đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ trong việc giải quyết tăng trưởng kinh tế gắn với
bảo đảm an sinh xã hội. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và ổn định trong nhiều năm liền đã tạo
điều kiện để thực hiện các nội dung của an sinh xã hội đạt được những thành tựu quan trọng,
qua đó giữ gìn môi trường chính trị - xã hội ổn định, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư đầu tư

Xuất phát từ những suy nghĩ trên đây, nhằm góp phần nào giải quyết những vấn đề thực tiễn
đang đặt ra đối với Ninh Bình trong việc gắn kết giữa tăng trưởng kinh tế với bảo đảm an sinh
xã hội, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu “Tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã
hội ở tỉnh Ninh Bình” làm luận văn tốt nghiệp.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài.
Trong những năm qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu nghiên cứu về tăng trưởng
kinh tế và an sinh xã hội, trong đó có đề cập đến vấn đề tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm
an sinh xã hội ở những góc độ lý luận, thực tiễn, chính sách… Một số công trình tiêu biểu có
thể kể đến như:
Về sách và tạp chí:
- GS.TS. Mai Ngọc Cường (chủ biên) “Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh
xã hội ở Việt Nam”, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội - năm 2009. Cuốn sách phân tích những
vấn đề cơ bản về chính sách an sinh xã hội trong nền kinh tế thị trường, đánh giá thực trạng hệ
thống chính sách an sinh xã hội ở nước ta hiện nay và nêu phương hướng, giải pháp xây dựng
và hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội ở nước ta đến năm 2015.
- Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai (Phạm Văn Sáng, Ngô Quang Minh, Bùi Văn Huyền,
Nguyễn Anh Dũng) “Lý thuyết và mô hình an sinh xã hội (phân tích thực tiễn ở Đồng Nai)”,
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội - năm 2009. Nhóm tác giả cuốn sách phân tích những bất
cập, xu hướng vận động và kinh nghiệm quốc tế về xây dựng và phát triển hệ thống an sinh xã
hội; phân tích an sinh xã hội nhìn từ đối tượng thụ hưởng ở tỉnh Đồng Nai; trụ cột bảo hiểm
xã hội, bảo hiểm y tế và trụ cột trợ cấp xã hội và xóa đói giảm nghèo trong hệ thống an sinh
xã hội.
- TS. Mai Ngọc Anh “An sinh xã hội đối với nông dân trong nền kinh tế thị trường ở Việt
Nam” (Sách chuyên khảo) NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội - năm 2010. Nội dung cuốn sách
tập trung làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hệ thống chính sách an sinh xã hội đối
với nông dân ở nước ta hiện nay, đề xuất phương hướng, giải pháp xây dựng và hoàn thiện hệ
thống an sinh xã hội đối với nông dân Việt Nam trong những năm tới.
- “Quy định về những giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng
trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội”. Đây là cuốn sách do NXB Chính trị quốc gia xuất
bản năm 2009, trong đó tập hợp các văn bản pháp luật về ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì

bảo an sinh xã hội:
- TS.Bùi Đại Dũng, ThS. Phạm Thu Phương, Tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội. Tạp
chí Khoa học Đại học quốc gia Hà Nội, Kinh tế và kinh doanh 25 (2009) 82-91. Bài viết làm
rõ khái niệm tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội, cung cấp một số minh chứng định
lượng để làm rõ mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội. Bài viết đã đánh
giá thực trạng tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội ở Việt Nam trong những năm gần đây.
- Phạm Xuân Nam, Tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa, Tạp chí Cộng sản, số 1/2007. Bài viết đã đánh giá mô hình kinh tế
của Việt Nam trước thời kỳ đổi mới và nêu ra những thành tựu đạt được trong việc thực hiện
tăng trưởng kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội trong công cuộc đổi mới, từ đó tác giả
đã đưa ra quan điểm và kiến nghị về một số hướng giải pháp lớn.
- GS, TS. Phạm Xuân Nam, Kết hợp chặt chẽ tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội, Báo
Nhân Dân, ngày 14/04/2011. Bài viết đã đưa ra quan điểm kết hợp tăng trưởng kinh tế với
tiến bộ và công bằng xã hội, chỉ ra những hạn chế về mặt xã hội của quá trình phát triển. Từ
đó, bài viết đưa ra cơ chế, giải pháp mới trong giai đoạn 2011 – 2020.
- PGS, TS. Vũ Văn Phúc, Giải quyết mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn
hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ở nước ta: Quan niệm, thực trạng và giải pháp,
Báo Điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam, Ngày 7/5/2012. Bài viết đưa ra khái niệm tăng trưởng
kinh tế, văn hóa, phát triển văn hoá, tiến bộ và công bằng xã hội, chỉ rõ mối quan hệ giữa tăng
trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. Trên cơ sở lý luận
đó, tác giả đã đưa ra kết quả thực hiện mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn
hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ở Việt Nam trong những năm qua và đưa ra các
giải pháp để giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực
hiện tiến bộ và công bằng xã hội trong thời gian tới.
- GS.TS. Hoàng Đức Thân, Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã
hội ở nước ta. Hội thảo khoa học: “An sinh xã hội ở nước ta: Một số vấn đề lý luận và thực
tiễn”. Tạp chí Cộng sản, tháng 3 năm 2012. Bài viết đã đưa ra một số vấn đề lý luận về phát
triển kinh tế, an sinh xã hội, mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội;
phân tích tác động của phát triển kinh tế đến bảo đảm an sinh xã hội và tác động của an sinh
xã hội đến phát triển kinh tế. Từ đó bài viết đưa ra quan điểm, giải pháp gắn kết hợp lý giữa

đảm thực hiện tốt sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế và giải quyết an sinh xã hội trên địa bàn
tỉnh Ninh Bình.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an
sinh xã hội
- Đánh giá thực trạng tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và mối quan hệ giữa tăng
trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội (những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên
nhân của những hạn chế) trên địa bàn tỉnh Ninh Bình từ năm 1992 đến năm 2011.
- Đề xuất những giải pháp để gắn kết giữa tăng trưởng kinh tế và giải quyết an sinh xã hội trên
địa bàn tỉnh Ninh Bình.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu gắn kết tăng trưởng kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã hội trên
địa bàn tỉnh Ninh Bình.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn giới hạn nghiên cứu tăng trưởng kinh tế gắn với an sinh xã hội trên một số khía
cạnh: vấn đề thu nhập; việc làm; giáo dục; y tế; xóa đói, giảm nghèo, bảo hiểm.
Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề tăng trưởng kinh tế và an
sinh xã hội của tỉnh từ năm 1992 (thời điểm tỉnh Ninh Bình được tái lập) đến năm 2011.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận: Luận văn dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử
- Phương pháp cụ thể:
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu: phương pháp hệ thống, phương pháp phân
tích, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp, trong đó chú trọng hai phương pháp:
+ Phương pháp thống kê: Luận văn sử dụng phương pháp này để thống kê tình hình tăng
trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội của tỉnh Ninh Bình.
+ Phương pháp phân tích và tổng hợp: Trên cơ sở số liệu thống kê thu thập được, Luận văn
phân tích, đánh giá thực trạng việc gắn tăng trưởng kinh tế với bảo đảm an sinh xã hội ở Ninh
Bình: những kết quả đạt được, những thành tựu và hạn chế của việc gắn tăng trưởng kinh tế

bằng xã hội”, Tạp chí Tuyên giáo, số 11, tr. 30-32.
5. Chu Văn Cấp và cộng sự, 2004. Giáo trình kinh tế chính trị Mác-Lênin. Hà Nội: Nhà xuất
bản chính trị quốc gia.
6. Mai Ngọc Cường (2009), Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội ở
Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
7. Nguyễn Mạnh Cường (2012), Bảo đảm an sinh xã hội - Một số quan điểm lớn của Đảng
về vấn đề đặt ra đối với cư dân nông thôn, Hội thảo khoa học: “An sinh xã hội ở nước ta:
Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, tr. 155-159, Tạp chí Cộng sản, tháng 3 năm 2012.
8. Mai Ngọc Cường (2012), An sinh xã hội ở nước ta 25 năm đổi mới: Thành tựu và vấn đề,
Hội thảo khoa học: “An sinh xã hội ở nước ta: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, tr. 209-
210, Tạp chí Cộng sản, tháng 3 năm 2012.
9. Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam (2010), Định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt
Nam, Hà Nội.
10. Cục Thống kê Ninh Bình (từ 1992 - 2013), Niên giám Thống kê tỉnh Ninh Bình, Ninh
Bình.
11. Cục Thống kê Ninh Bình (2005), Ninh Bình 50 năm xây dựng và phát triển 1955 – 2004,
Ninh Bình.
12. Nguyễn Tấn Dũng (2010), “Đảm bảo ngày càng tốt hơn ASXH và phúc lợi xã hội là một
nội dung chủ yếu của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 -2020”, Tạp chí Cộng
sản, số 815 (9/2010).
13. Đào Văn Dũng (2012), Một số quan điểm cơ bản của Đảng về an sinh xã hội - Những
thách thức và giải pháp hướng tới an sinh xã hội công bằng, đa dạng, bao phủ toàn dân và
hiệu quả, Hội thảo khoa học: “An sinh xã hội ở nước ta: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, tr.
160-170, Tạp chí Cộng sản, tháng 3 năm 2012.
14. Phạm Việt Dũng (2012), Đô thị hóa và những vấn đề an sinh xã hội, Hội thảo khoa học:
“An sinh xã hội ở nước ta: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, tr. 365-373, Tạp chí Cộng
sản, tháng 3 năm 2012.
15. Nguyễn Hữu Dũng (2013), “Vấn đề lao động, việc làm và an sinh xã hội 2012 triển vọng
2013”, Tạp chí Kinh tế và Phát triển, số 187, tr. 17-22.
16. Bùi Văn Dũng (1999), Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường cho

5-59, Tạp chí Cộng sản, tháng 3 năm 2012.
32. Nguyễn Thị Thu Hà (2013), “Giải pháp đảm bảo an sinh xã hội trong giai đoạn hiện nay”,
Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 12 (548), tr. 74-75.
33. Đỗ Minh Hạnh (2012), Giải bài toán tìm việc làm cho nông dân bị thu hồi đất thế nào,
Hội thảo khoa học: “An sinh xã hội ở nước ta: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, tr. 225-
228. Tạp chí Cộng sản, tháng 3 năm 2012.
34. Nguyễn Thị Hiền (2012), Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa ở tỉnh Ninh Bình, Luận văn thạc sỹ, Trung tâm đào tạo, bồi
dưỡng giảng viên lý luận chính trị.
35. Lâm Thị Hồng Loan (2012), Phát triển du lịch theo hướng bền vững ở tỉnh Ninh Bình,
Luận văn thạc sỹ, Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị.
36. Trần Du Lịch (2009), “Tăng trưởng kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội: Thành tựu và
những vấn đề đang đặt ra”, Tạp chí Cộng Sản, số 805, tr. 44-48.
37. Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
38. C. Mác và Ph. Ăngghen (1995), Toàn tập, Tập 1, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội.
39. C. Mác (1995), Tư bản, Quyển 1, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội.
40. C. Mác và Ph. Ăngghen (1995), Toàn tập, Tập 4, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội.
41. Vũ Việt Mỹ (2004), “Tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội trong sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Tạp chí Lý luận Chính trị, số 12, tr. 30-34.
42. Phạm Xuân Nam (2007), “Tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội trong nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, Tạp chí cộng sản, số 1/2007.
43. Phạm Xuân Nam (2011), “Kết hợp chặt chẽ tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội”,
Báo Nhân dân, ngày 14/04/2011.
44. Phạm Xuân Nam (2013), “Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển xã hội trên
nguyên tắc tiến bộ và công bằng ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới”, Tạp chí Khoa học xã
hội Việt Nam, số 1 (62), tr. 40-47.
45. Nguyễn Thị Nga và cộng sự (2007), Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã
hội ở Việt Nam thời kỳ đổi mới - vấn đề và giải pháp, Nhà xuất bản Lý luận Chính trị, Hà
Nội.
46. Nguyễn Thị Nga (2006), “Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội ở nước ta hiện

59. Bùi Ngọc Thanh (2014), “Hiến pháp hiến định về an sinh xã hội”, Tạp chí cộng sản, số
5/2014, tr. 57-62.
60. Bùi Ngọc Thanh (2009), “Vai trò của Nhà nước trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện
chính sách xã hội”, Tạp chí Lao động và Xã hội, số 363, tr. 20-22.
61. Bùi Ngọc Thanh và cộng sự (1996), Nghiên cứu chính sách xã hội nông thôn Việt Nam,
Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội.
62. Nguyễn Quốc Trung và Nguyễn Kim Phượng (2012), Thực trạng và giải pháp cải thiện
đời sống người lao động tại các cụm, khu công nghiệp ở nước ta hiện nay, Hội thảo khoa
học: “An sinh xã hội ở nước ta: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, tr. 298-303, Tạp chí
Cộng sản, tháng 3 năm 2012.
63. UBNDT tỉnh Ninh Bình (2000- 2013), Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Bình,
Ninh Bình.
64. UBND tỉnh Ninh Bình, Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Bình đến
năm 2020. Ninh Bình.
65. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, Định hướng chiến lược phát triển bền vững tỉnh Ninh Bình
giai đoạn 2006 - 2010 và đến năm 2020 theo văn kiện Chương trình trình Nghị sự 21, Ninh
Bình.
66. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011- 202,
Ninh Bình.
67. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn 2006-
2010 tỉnh Ninh Bình, Ninh Bình.
68. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn 2011-
2015 tỉnh Ninh Bình, Ninh Bình.
69. Nguyễn Trọng Xuân (2009), “Một số vấn đề về tăng trưởng kinh tế và mức sống dân cư
của Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế, số 12, tr. 15-22.
Các trang Web:
70.
71.
72. www.tapchicongsan.org.vn/
73. www.tapchiqptd.vn/