Bảo hiểm y tế cho người nghèo ở Hà Nội

Nguyễn Thanh Bình

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn Thạc sĩ Kinh tế chính trị; Mã số: 60 31 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Mai Thị Thanh Xuân
Năm bảo vệ: 2010

Abstract. Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác BHYT cho người nghèo tại
thành phố Hà Nội. Phân tích thực trạng công tác BHYT cho người nghèo ở Hà Nội hiện
nay, đánh giá những thành tựu và hạn chế trong công tác này, tìm ra nguyên nhân kinh tế
- xã hội dẫn đến tình trạng đó. Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển BHYT cho
người nghèo tại Hà Nội trong thời gian tới được tốt hơn.
Keywords. Bảo hiểm y tế; Người nghèo; Hà Nội
Content.
MỤC LỤC

Trang
Bảng các chữ viết tắt.
i
Danh mục các bảng.
ii
Danh mục các biểu đồ.
ii
Danh mục các sơ đồ.
ii
Mở đầu.
1
Chương 1:
Cơ sở lý luận và thực tiễn về BHYT cho người nghèo

34
1.3.3.
Lập, quản lý và sử dụng quỹ BHYT cho người nghèo
35
1.3.4.
Tổ chức cấp phát thẻ và KCB cho người nghèo
38
1.3.5.
Kinh nghiệm phát triển BHYT cho người nghèo tại một số địa phương
40
Chương 2:
Thực trạng hoạt động BHYT cho người nghèo tại Hà Nội và những
vấn đề đặt ra
45
2.1.
Khái quát về Hà Nội và BHYT Thành phố Hà Nội
45
2.1.1.
Một số nét chủ yếu về kinh tế-xã hội Hà Nội
45
2.1.2.
Khái quát về BHYT Thành phố Hà Nội
47
2.2.
Thực trạng BHYT cho người nghèo ở Hà Nội
51
2.2.1.
Chính sách của Thành phố Hà Nội về BHYT cho người nghèo
51
2.2.2.

ở Hà Nội
89
3.2.1.
Tăng cường công tác tuyên truyền chủ trương chính sách của Đảng và
Nhà nước về CSSK cho người nghèo và cận nghèo
89
3.2.2.
Củng cố hệ thống y tế, trước hết là mạng lưới y tế cơ sở
91
3.2.3.
Tổ chức chặt chẽ quy trình bình chọn người nghèo và cấp phát thẻ
BHYT cho người nghèo
95
3.2.4.
Đổi mới chính sách và cơ chế quản lý tài chính y tế đối với các cơ sở
KCB
97
3.2.5.
Tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động BHYT nói chung
và BHYT cho người nghèo nói riêng
98
KẾT LUẬN
101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
103
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sức khoẻ là vốn quý của con người, là điều kiện quan trọng của quá trình phát triển kinh
tế - xã hội của đất nước. Chăm sóc sức khoẻ con người theo định hướng công bằng, hiệu quả là
một quan điểm của Đảng và Nhà nước ta, trong đó tư tưởng xuyên suốt là xây dựng và phát triển

giải quyết kịp thời, nhằm bảo đảm công bằng xã hội cho người nghèo trong việc thụ hưởng các
dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
Xuất phát từ yêu cầu đó, chúng tôi chọn vấn đề “Bảo hiểm y tế cho người nghèo ở Hà
Nội” làm đối tượng nghiên cứu cho luận văn thạc sỹ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu.
BHYT là một vấn đề xã hội lớn, vì vậy đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu. Trong
số các công trình đã công bố liên quan đến đề tài luận văn có thể chia thành hai nhóm: Nhóm các
công trình nghiên cứu về BHYT nói chung và nhóm các công trình viết về BHYT tại các địa
phương.
Các bài viết thuộc nhóm thứ nhất có các công trình quan trọng sau:
- “Kinh tế thị trường và yêu cầu hoàn thiện an sinh xã hội”, Tạp chí Luật học, số 4, năm
2006. Bài viết khẳng định BHYT là hết sức cần thiết đối với mọi người dân trên cơ sở phân tích
những ưu điểm của BHYT.
- “Những giải pháp thúc đẩy tiến trình BHYT toàn dân” của Đỗ Văn Sinh đăng trên Tạp
chí Y học lâm sàng, số 11, năm 2007. Nội dung bài viết đưa ra những thuận lợi, khó khăn của
BHYT toàn dân và đưa ra những giải pháp thúc đẩy tiến trình BHYT toàn dân.
- “BHYT: Sự ra đời và đổi mới chính sách an sinh xã hội” của Trần Khắc Lộng, đăng
trên tạp chí Bảo hiểm xã hội, số 10, năm 2007. Nội dung bài viết khái quát tình hình thực hiện an
sinh xã hội, trong đó có nêu lên thực trạng tình hình khám chữa bệnh cho người nghèo và đưa ra
các giải pháp khám chữa bệnh cho người nghèo.
-“Các giải pháp tài chính y tế cho người nghèo”, Báo cáo nghiên cứu của nhóm nghiên
cứu: Dương Huy Liệu; Nguyễn Hoàng Long; Phan Thanh Thuỷ; Đặng Bội Hương và cộng sự,
năm 2005. Nội dung báo cáo đã đánh giá thực trạng nghèo đói và nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của
người nghèo tại Việt Nam. Đánh giá các kết quả và hạn chế của các giải pháp tài chính y tế cho
người nghèo đã được thực hiện tại Việt Nam. Đề xuất các giải pháp có tính khả thi về cơ chế
cung cấp tài chính chăm sóc sức khoẻ cho người nghèo.
- “Sự khác biệt về giới trong sẵn sàng chi trả cho mô hình BHYT dựa vào cộng đồng ở
một vùng nông thôn Việt Nam”, Luận văn Thạc sỹ y tế công cộng của tác giả Nguyễn Thanh Hà,
lưu tại Thư viện Quốc gia, năm 2005. Công trình này đã nghiên cứu so sánh giữa nam giới và nữ
giới về trình độ học vấn, về số thành viên trong hộ gia đình có số thành viên là người già và đưa

Để thực hiện mục đích đó luận văn có nhiệm vụ.
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác BHYT cho người nghèo tại thành phố Hà
Nội
- Phân tích thực trạng công tác BHYT cho người nghèo ở Hà Nội hiện nay đánh giá
những thành tựu và hạn chế trong công tác này, tìm ra nguyên nhân kinh tế - xã hội dẫn đến tình
trạng đó.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển BHYT cho người nghèo tại Hà Nội trong thời
gian tới được tốt hơn.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
* Đối tượng nghiên cứu của đề tài là BHYT cho người nghèo và chăm lo sức khỏe cho
người nghèo thông qua các hoạt động lập quỹ BHYT, cấp phát thẻ, triển khai khám chữa bệnh
cho người nghèo, kể cả nông dân, công nhân viên chức, học sinh, sinh viên thuộc diện nghèo khó
theo tiêu chuẩn của Nhà nước.
*Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu là BHYT cho đối tượng người
nghèo trên địa bàn Hà Nội.
- Về thời gian: Từ năm 2000 đến nay
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp chung: Luận văn sử dụng phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng,
duy vật lịch sử và phương pháp của kinh tế chính trị.
- Phương pháp cụ thể: Sử dụng phương pháp. Phân tích - tổng hợp, thống kê - so sánh,
lôgic – lịch sử và phương pháp phỏng vấn
6. Đóng góp mới của luận văn.
- Phân tích, đánh giá thực trạng BHYT cho người nghèo ở Hà Nội, trên cơ sở đó rút ra
hạn chế và nguyên nhân của nó
- Đề xuất giải pháp để hoàn thiện chính sách BHYT cho người nghèo.
- Làm tài liệu tuyên truyền vận động thực hiện chính sách BHYT cho người nghèo trong
giai đoạn hiện nay.
7. Nội dung của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục Tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3

năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội, tháng 4.
14. Chiến lược về chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân giai đoạn 2001 – 2010
15. Trần Thị Trung Chiến và cộng sự (2002), Xây dựng ngành y tế Việt Nam công bằng và phát
triển.
16. Nguyễn Tuấn Hùng, BHYT cho người nghèo ở Việt Nam – thực trạng và giải pháp. Luận
văn tốt nghiệp đại học khoa Kinh tế Chính trị Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia Hà Nội, năm
2005.
17. Nguyễn Thanh Hà (2005), Sự khác biệt về giới trong sẵn sàng chi trả cho mô hình BHYT
dựa vào cộng đồng ở một vùng nông thôn Việt Nam. Luận văn thạc sỹ y tế công cộng.
18. Lương Ngọc Khuê (2005), Nghiên cứu thực trạng và góp phần hoàn thiện mô hình khám
chữa bệnh BHYT tại trạm y tế xã Phù Linh và Đức Hoà huyện Sóc Sơn thành phố Hà Nội.
Luận án tiến sỹ y học, lưu tại Thư viện Quốc gia.
19. Trần Khắc Lộng (2007), BHYT: Sự ra đời và đổi mới chính sách an sinh xã hội, Tạp chí Bảo
hiểm xã hội số 10 năm 2007.
20. Trần Khắc Lộng (2005), Đánh giá thực trạng và hiệu quả áp dụng phương thức chi trả
BHYT bắt buộc tại các bệnh viện tuyến huyện tỉnh Thanh Hoá. Luận án tiến sỹ y học, lưu tại
Thư viện Quốc gia.
21. Dương Huy Liệu; Nguyễn Hoàng Long; Phan Thanh Thuỷ; Đặng Bội Hương và cộng sự
(2005), Các giải pháp tài chính y tế cho người nghèo. Báo cáo nghiên cứu.
22. Luật Bảo hiểm y tế (2008)
23. Nghị định số 63/2005/NĐ-CP ngày 16/05/2005 về ban hành điều lệ bảo hiểm y tế (2005).
24. Nghị quyết số 05/NQ-CP về đẩy mạnh xã hội hoá các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá và
thể dục thể thao (2005).
25. Nghị quyết 46 - NQ/TW về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân trong
tình hình mới (2005).
26. Nghị định số 73/1999/NĐ-CP về chính sách khuyến khích xã hội hoá đối với các hoạt động
trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá, thể thao (1999).
27. Nghị định số 58/1998/NĐ-CP ngày 13/08/1998 về ban hành điều lệ BHYT (1998).
28. Ngân hàng thế giới (2001), Khoẻ để phát triển bền vững
29. Nguyễn Khang (2003), Ước tính chi phí cần thiết cho bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2010.