Giảm nghèo trong quá trình phát triển kinh tế -
xã hội ở tỉnh Ninh Bình

Nguyễn Thanh Nghị

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Kinh tế chính trị; Mã số 60 31 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Anh
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Kinh tế chính trị; Giảm nghèo; Phát triển kinh tế.

Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nghèo, đói luôn là nỗi bất hạnh của loài người, và hiện nay vẫn còn đeo đẳng nhiều
nước trên con đường phát triển. Trong khi thế giới đã đạt được những thành tựu to lớn về tiến
bộ khoa học kỹ thuật, làm tăng đáng kể của cải vật chất xã hội, tăng vượt bậc sự giàu có của
con người, thì vẫn còn nhiều người ở các nước đang và kém phát triển chịu cảnh nghèo đói.
Thực tế dân số thế giới (năm 2013) có hơn 7 tỷ người, thì thường xuyên có 2,7 tỷ người sống
dưới mức 2 USD/ngày, đặc biệt có 1,2 tỷ người sống dưới mức 1 USD/ ngày.
Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã coi đói, nghèo là một trong ba giặc nguy hiểm
nhất trong thời kỳ mới giành được độc lập (giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm) và cần phải
ưu tiên tiêu diệt. Ngay từ khi thành lập nước (tháng 9/1945), Đảng và Nhà nước ta đã dành sự
quan tâm đặc biệt đến việc trợ giúp người dân thoát khỏi đói, nghèo và coi đó là một nhiệm
vụ quan trọng để ổn định và phát triển đất nước trong suốt chiều dài lịch sử hơn 60 năm qua.
Trải qua hai cuộc chiến tranh, đất nước bước vào thời kỳ đổi mới (năm 1986) với nhiều khó
khăn, thách thức trong đó phải kể đến tình trạng một bộ phận nhân dân liên tục bị thiếu lương
thực, thiếu đói kinh niên. Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đã tập
trung mọi nguồn lực để thực hiện công cuộc xóa đói, giảm nghèo nhằm nhanh chóng đưa

xóa đói, giảm nghèo ở nông thôn Việt Nam, phát hiện những hạn chế và đề xuất giải pháp cải
thiện công tác xóa đói giảm nghèo ở nông thôn thôn qua việc sử dụng lao động một cách có
hiệu quả.
“Các giải pháp tín dụng đối với người nghèo ở Việt Nam hiện nay”, luận án Tiến sĩ
của Đào Văn Hùng (2001), nghiên cứu về chính sách tín dụng trong giảm nghèo.
Luận văn Thạc sĩ kinh tế: “Thực trạng và những giải pháp kinh tế chủ yếu nhằm xóa
đói giảm nghèo ở vùng định canh, định cư tỉnh Thanh Hóa” của tác giả Đỗ Thế Hạnh (năm
1998) đã nghiên cứu các giải pháp phát triển kinh tế ở địa phương nhằm giảm tỷ lệ nghèo đói
ở vùng định cư.
“Hoàn thiện chính sách xóa đói giảm nghèo chủ yếu của Việt Nam đến năm 2015”,
Luận văn thạc sĩ kinh tế của Nguyễn Thị Hoa (năm 2009) đã nghiên cứu đánh giá chính sách
xóa đói giảm nghèo từ giai đoạn 2009-2013, nhằm chỉ ra những tác động tích cực và tiêu cực
của mỗi chính sách đến công cuộc giảm nghèo của Việt Nam, trên cơ sở đó đề xuất những
định hướng cũng như giải pháp hoàn thiện chính sách xóa đói giảm nghèo của Việt Nam đến
năm 2015.
Luận văn Thạc sĩ kinh tế: “Xóa đói và giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Quảng Bình” của
tác giả Trương Bảo Thanh (2002), tác giả đã nghiên cứu các nguyên nhân gây ra nghèo đói và
thực trạng về nghèo đói ở tỉnh Quảng Bình giai đoạn 1996 – 2001, từ đó đề ra các giải pháp
thúc đẩy nhằm xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Quảng Bình.
Nhìn chung, các công trình trên đều sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu
khoa học như phương pháp thống kê, phương pháp phân tích định tính, các phương pháp suy
luận logic dẫn giải trong quá trình phân tích. Tuy nhiên, không đề cập cụ thể đến xóa đói giảm
nghèo ở một tỉnh nào.
Liên quan trực tiếp đến công tác giảm nghèo của Ninh Bình có luận văn thạc sĩ của tác
giả Bùi Mai Hoa (2009). Tác giả đã sử dụng nghiên cứu một cách khá tổng quát công tác
giảm nghèo của Ninh Bình giai đoạn từ năm 2006 đến 2009 và đề xuất một số giải pháp nhằm
cải thiện công tác giải nghèo Ninh Bình. Tuy nhiên, luận văn của tác giả Bùi Mai Hoa chưa áp
dụng phương pháp khảo sát điều tra thực trạng giảm nghèo ở Ninh Bình và mới nghiên cứu
công tác xóa đói, giảm nghèo của Ninh Bình đến năm 2009. Từ 2009, kinh tế Việt Nam nói
chung và của Ninh Bình nói riêng gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế,

+ Phương pháp xử lý số liệu thống kê.
Việc xây dựng hệ thống bảng biểu, hệ thống chỉ tiêu, tính toán số liệu được thực hiện
trên chương trình phần mềm Excel làm cơ sở cho những kết luận phục vụ mục tiêu nghiên
cứu của đề tài.
+ Phương pháp phân tích kinh tế
Để phân tích công tác giảm nghèo của tỉnh chúng tôi sử dụng phương pháp so sánh:
Dựa trên các nhóm tiêu chí đánh giá để so sánh mức sống trung bình của các hộ nghèo với các
loại hộ khác, mức đầu tư cho sản xuất giữa các loại hộ và phân tích số bình quân để đánh giá
khả năng thoát nghèo của các hộ trong tương lai.
Luận văn sử dụng cả số liệu sơ cấp và thứ cấp, trong đó:
- Số liệu thứ cấp được thu thập từ 2 nguồn.
+ Niên giám thống kê của tỉnh Ninh Bình, các Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Ninh
Bình, các Báo cáo tổng kết hàng năm của UBND tỉnh, báo cáo của Sở Lao động, thương binh
và xã hội tỉnh, Cục Thống kê tỉnh.
+ Các sách, công trình nghiên cứu, các báo cáo khoa học được các cơ quan có uy tín
xuất bản như: Tổng cục thống kê, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Nhà xuất bản Nông
nghiệp.
6. Những đóng góp của luận văn
- Đánh giá được thực trạng giảm nghèo trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh
Ninh Bình giai đoạn 2000-2013 làm rõ những thành tựu đã đạt được và chỉ ra những hạn chế và
nguyên nhân của những hạn chế đó.
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thành được mục tiêu đề ra cho giảm
nghèo ở Ninh Bình đến năm 2015.
7. Bố cục luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được
kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giảm nghèo của tỉnh Ninh Bình
Chương 2: Thực trạng giảm nghèo ở tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2000-2013
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện giảm nghèo trong quá trình phát triển
kinh tế - xã hội ở tỉnh Ninh Bình

13. Dân số và phát triển: Một số vấn đề cơ bản, Nxb. Chính trị Quốc gia, 2005, Hà Nội.
14. Đại học Kinh tế Quốc dân (2008), Giáo trình Kinh tế phát triển, Nxb. Lao động – xã hội,
Hà Nội.
15. Đại học Kinh tế quốc dân (2008), Giáo trình an sinh xã hội, Nxb. Đại học Kinh tế quốc
dân, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ
IX, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
17. Nguyễn Văn Hoà (2001), Kế hoạch phát triển nông nghiệp, nông thôn đến năm 2005:
Giải pháp nào cho đủ mạnh?, Báo Đầu tư, Hà Nội.
18. Hội đồng dân tộc Quốc hội (2005), Báo cáo số 718/BC- HDDT ngày 10/10/2005 về kết
quả giám sát thực hiện chương trình phát triển kinh tế- xã hội các xã đặc biệt khó
khăn miền núi, vùng sâu vùng xa (chương trình 135), Hà Nội.
19. Trần Thị Lan Hương (2000), Tác động của phân tầng mức sống vào quá trình phát triển
văn hoá nông thôn, Nxb. Văn hoá - Thông tin, Hà Nội.
20. Ngân hàng thế giới (2007), Báo cáo phát triển Việt Nam 2007, Hướng tới tầm cao mới,
Hà Nội.
21. Ngân hàng Thế giới (2007), Báo cáo phát triển Việt Nam 2008, Bảo trợ xã hội, Hà Nội.
22. GS.TSKH Lê Du Phong, TS. Nguyễn Văn Áng, TS. Hoàng Văn Hoa (đồng chủ biên)
(2002), Ảnh hưởng của đô thị hoá đến nông thôn ngoại thành Hà Nội -thực trạng và
giải pháp, (Sách tham khảo), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
23. Thời báo kinh tế Việt Nam (2009), Kinh tế Việt Nam 2008- 2009, Hà Nội.
24. Thủ tướng Chính phủ (2002), Chiến lược toàn diện về Tăng trưởng và Xoá đói giảm
nghèo của Việt Nam, Hà Nội.
25. Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg ngày 12/02/2007 về chính
sách hỗ trợ người nghèo về nhà ở, Hà Nội.
26. Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định số 32/2007/QĐ-TTg ngày 05/3/2007 về việc cho
vay vốn phát triển sản xuất đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn, Hà
Nội.
27. Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định số 33/2007/QĐ-TTg ngày 05/3/2007 về chính
sách hỗ trợ di dân thực hiện định canh định cư, Hà Nội.