TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA THƯƠNG MẠI
---------------
CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
Đề tài: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN
TỬ TẠI CÔNG TY TNHH DU LỊCH DỊCH VỤ CÔNG
ĐOÀN ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM
HÀ NỘI, NĂM 2008
2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA THƯƠNG MẠI
---------------
CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
Đề tài: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN
TỬ TẠI CÔNG TY TNHH DU LỊCH DỊCH VỤ CÔNG
ĐOÀN ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM
HÀ NỘI, NĂM 2008
MỤC LỤC
MỤC LỤC..................................................................................................................................3
Nhận xét của cán bộ tại cơ sở thực tập.......................................................................................4
Danh mục các chữ viết tắt..........................................................................................................5
Danh mục bảng biểu, sơ đồ, hình vẽ..........................................................................................6
Mở đầu........................................................................................................................................7
Chương I.....................................................................................................................................9
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ...................................................................9
1.1.Quan niệm về thương mại điện tử....................................................................................9
1.2. Lợi ích của thương mại điện tử đối với doanh nghiệp.................................................11
1.3. Các điều kiện phát triển thương mại điện tử.................................................................16
1.3.1. Môi trường pháp lý và chính sách..........................................................................16
1.3.2. Bối cảnh kinh tế - xã hội........................................................................................17
1.3.3. Hạ tầng cơ sở nguồn nhân lực................................................................................18
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ.........................................................49
TẠI CÔNG TY TNHH DU LỊCH DỊCH VỤ..........................................................................49
3
CÔNG ĐOÀN ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM.............................................................................49
3.1. Quan điểm......................................................................................................................49
3.2. Mục tiêu.........................................................................................................................52
E-catalogue: Trên website, doanh nghiệp sẽ đưa những catalogue đầy đủ nhất về sản
phẩm với những hình ảnh và thông tin chi tiết của mỗi sản phẩm. Khách hàng có thể
tìm sản phẩm theo thuộc tính, theo mã hàng, theo giá cả,... một cách nhanh chóng......53
3.3. Giải pháp thúc đẩy phát triển thương mại điện tử........................................................57
3.3.1. Hoàn thiện website của doanh nghiệp...................................................................58
CHẤT LƯỢNG WEBSITE ...........................................................................................62
Đây là khâu quan trọng nhất để thu hút người vào xem website (chủ yếu là lần đầu). Nếu
không marketing, không ai biết đến địa chỉ website này, từ đó, hàng năm chỉ có một số rất ít
người vào xem, làm cho website trở nên vô dụng. Doanh nghiệp sau khi xây dựng xong
website và đưa vào hoạt động, cần phải thực hiện các việc cơ bản sau để marketing website:
...................................................................................................................................................63
3.3.2. Đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực thương mại điện tử.......................................65
Kết luận chuyên đề...................................................................................................................68
Danh mục tài liệu tham khảo....................................................................................................70
Nhận xét của cán bộ tại cơ sở thực tập.....................................................................................71
Ngày……tháng……năm 200….............................................................72
TRƯỞNG ĐƠN VỊ.......................................................................................................72
Nhận xét của cán bộ tại cơ sở thực tập
4
Danh mục các chữ viết tắt
TMĐT: Thương mại điện tử
DN: Doanh nghiệp
TNHH: Trách nhiệm hữu hạn
DLDV: Du lịch dịch vụ
cạnh tranh để tồn tại và phát triển. Tuy nhiên, việc ứng dụng thương mại điện
tử ở mỗi doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào mức độ nhận thức, trình độ
nhân lực, đặc điểm kinh doanh, hạ tầng công nghệ của doanh nghiệp đó…
Trong thời gian thực tập tại công ty TNHH Du lịch dịch vụ Công đoàn
đường sắt Việt Nam, em nhận thấy vấn đề phát triển thương mại điện tử ở đây
còn có những tồn tại: Mặc dù phương thức kinh doanh thương mại điện tử đã
được doanh nghiệp áp dụng nhưng chưa triệt để. Doanh nghiệp mới chỉ xây
dựng được website nhằm mục đích giới thiệu về doanh nghiệp mình cùng các
sản phẩm dịch vụ doanh nghiệp đang kinh doanh mà khách hàng chưa thể đặt
hàng qua website. Việc tham gia các sàn giao dịch điện tử, đào tạo thêm
7
nguồn nhân lực hoặc thiết lập phòng ban riêng về thương mại điện tử cũng
chưa được doanh nghiệp quan tâm đến. Do vậy trong những năm vừa qua,
mặc dù công ty luôn kinh doanh có lãi nhưng hiệu quả kinh doanh đạt được
chưa cao, lợi nhuận thu về chưa tương xứng với tổng mức chi phí mà doanh
nghiệp đầu tư vào hoạt động kinh doanh của mình.
Với mong muốn đóng góp ý kiến, góp phần vào sự phát triển của
phương thức kinh doanh thương mại điện tử ở Việt Nam nói chung và ở công
ty TNHH Du lịch dịch vụ Công đoàn đường sắt Việt Nam nói riêng, em đã
chọn đề tài “Giải pháp phát triển TMĐT tại công ty TNHH Du lịch dịch vụ
Công đoàn đường sắt Việt Nam” cho chuyên đề tốt nghiệp của mình.
Đề tài được trình bày làm ba chương, với nội dung như sau:
Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Chương II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TẠI
CÔNG TY TNHH DU LỊCH DỊCH VỤ CÔNG ĐOÀN ĐƯỜNG SẮT VIỆT
NAM
Chương III: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TẠI
CÔNG TY TNHH DU LỊCH DỊCH VỤ CÔNG ĐOÀN ĐƯỜNG SẮT VIỆT
NAM
8
hàng tiêu dùng, các thiết bị y tế chuyên dụng) và thương mại dịch vụ (ví dụ
như dịch vụ cung cấp thông tin, dịch vụ pháp lý, tài chính); các hoạt động
truyền thống (như chăm sóc sức khỏe, giáo dục ) và các hoạt động mới (ví dụ
như siêu thị ảo).
Tóm lại, theo nghĩa rộng thì TMĐT có thể được hiểu là các giao dịch
tài chính và thương mại bằng phương tiện điện tử như: trao đổi dữ liệu điện
tử; chuyển tiền điện tử và các hoạt động gửi rút tiền bằng thẻ tín dụng.
Thương mại điện tử theo nghĩa hẹp bao gồm các hoạt động thương mại
được thực hiện thông qua mạng Internet. Các tổ chức như: Tổ chức Thương
mại thế giới (WTO), Tổ chức Hợp tác phát triển kinh tế đưa ra các khái niệm
về thương mại điện tử theo hướng này. TMĐT được nói đến ở đây là hình
thức mua bán hàng hóa được bày tại các trang Web trên Internet với phương
thức thanh toán bằng thẻ tín dụng. Có thể nói rằng TMĐT đang trở thành một
cuộc cách mạng làm thay đổi cách thức mua sắm của con người.
Theo WTO: Thương mại điện tử bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán
hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet,
nhưng được giao nhận một cách hữu hình cả các sản phẩm được giao nhận
cũng như những thông tin số hóa thông qua mạng Internet.
Khái niệm về TMĐT do Tổ chức hợp tác phát triển kinh tế của Liên
Hợp quốc đưa ra là: Thương mại điện tử được định nghĩa sơ bộ là các giao
10
dịch thương mại dựa trên truyền dữ liệu qua các mạng truyền thông như
Internet.
Theo các khái niệm trên, chúng ta có thể hiểu được rằng theo nghĩa hẹp
TMĐT chỉ bao gồm những hoạt động thương mại được thực hiện thông qua
mạng Internet mà không tính đến các phương tiện điện tử khác như điện
thoại, fax, telex...
Qua nghiên cứu các khái niệm về TMĐT như trên, hiểu theo nghĩa rộng
thì hoạt động thương mại được thực hiện thông qua các phương tiện thông tin
liên lạc đã tồn tại hàng chục năm nay và đạt tới doanh số hàng tỷ USD mỗi
cũng sẽ giúp cho các quốc gia, các DN ( nhất là DN vừa và nhỏ) có thể kết
nối, giao dịch với các đối tác trên phạm vi toàn cầu và chủ động với hoạt động
hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế. Thông qua phương thức kinh doanh
TMĐT, DN có thể quảng cáo trực tuyến tới khách hàng tiềm năng ở khắp mọi
nơi trên thế giới trong khi nếu sử dụng các phương tiện quảng cáo truyền
thống thì họ không thể tiến hành được.
Thực hiện phương thức kinh doanh TMĐT tức là tạo được sự kết nối và
mối quan hệ chặt chẽ giữa Chính phủ, DN và người tiêu dùng trong việc mua
bán, trao đổi hàng hoá và dịch vụ. Chính vì vậy, áp dụng phương thức kinh
doanh TMĐT có tầm quan trọng đặc biệt và khác hẳn so với việc áp dụng các
phương thức kinh doanh khác trên thị trường. Cụ thể là:
12
− Ứng dụng và phát triển TMĐT sẽ giúp các quốc gia nhanh chóng trở
thành một nước công nghiệp hiện đại, tạo ra diện mạo mới, làm thay đổi mọi
mặt đời sống kinh tế - xã hội của quốc gia. Trên thực tế, áp dụng phương thức
kinh doanh TMĐT không chỉ là một cuộc cải cách các phương thức kinh
doanh mà thực chất là một cuộc đổi mới về cơ cấu và phương thức vận động
của nền kinh tế. Đây là phương thức kinh doanh mà mọi hoạt động có liên
quan đến thương mại đều được đưa lên mạng, mở rộng cơ hội mua bán hàng
hoá và dịch vụ, hạ thấp chi phí, nâng cao hiệu quả giao dịch, nâng cao năng
lực cạnh tranh của các quốc gia cũng như của DN trên thị trường toàn cầu.
− Theo phương thức kinh doanh TMĐT, khoảng cách giữa người bán với
người mua, giữa người sản xuất với người tiêu dùng được thu hẹp rất nhiều.
Người sản xuất, người bán hàng có thể giới thiệu hàng hoá của mình trên
mạng, người mua có thể nhìn thấy sản phẩm, biết được đặc tính của sản
phẩm.
− Với phương thức kinh doanh bán hàng này, người sản xuất và người
bán hàng cùng có lợi. Người sản xuất không cần kho chứa hàng, người bán
hàng không cần có cửa hàng và hàng hoá được quản lý một cách có hiệu quả
hơn. Đây là xu thế phát triển dễ hiểu của thương mại quốc tế vì khi hoạt động
bản làm cho hàng hoá, dịch vụ nhanh chóng tiếp cận người tiêu dùng mà
không phải qua trung gian. Đây là vấn đề hết sức quan trọng để nâng cao khả
năng cạnh tranh của hàng hoá và dịch vụ khi đưa ra thị trường.
− Với sự trợ giúp của công nghệ thông tin và truyền thông, việc áp dụng
phương thức kinh doanh TMĐT sẽ làm tăng thêm khả năng cạnh tranh cho
14
DN. Internet có xu thế tạo lợi nhuận cho cả công ty lớn và công ty nhỏ, kể cả
các DN tư nhân và cá nhân người sản xuất. Vì đây là sân chơi bình đẳng nên
các DN dù nhỏ nhưng thông qua Website của mình họ cũng có thể đạt được
một doanh thu lớn mà điều này là khó có thể có trong việc áp dụng các
phương thức kinh doanh truyền thống. Mặt khác, khi áp dụng phương thức
TMĐT, doanh nghiệp có thể đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và cung cấp
các dịch vụ tư vấn cũng như các thông tin cần thiết cho khách hàng một cách
nhanh chóng nhất.
− Áp dụng phương thức TMĐT sẽ tạo điều kiện cho việc thiết lập và
củng cố quan hệ giữa các đối tác tham gia vào quá trình thương mại. Thông
qua mạng, các DN có thể giao dịch trực tiếp và liên tục với nhau, hàng hoá có
thể được cung cấp đến người tiêu dùng cuối cùng mà không phải qua các
khâu trung gian. Mặt khác, thông qua Internet, các bạn hàng mới, các cơ hội
kinh doanh mới dễ dàng được phát hiện nhanh chóng không chỉ trong phạm vi
quốc gia mà còn được mở rộng trên phạm vi toàn cầu.
− Áp dụng phương thức kinh doanh TMĐT sẽ giúp cho các DN sớm tiếp
cận với kinh tế số hoá, tạo cho các nước đang phát triển một bước tiến nhảy
vọt để theo kịp các nước khác trong thời gian ngắn nhất. Trong điều kiện hội
nhập WTO của nước ta hiện nay, việc thiếu các phương tiện kỹ thuật đủ mạnh
và lực lượng cán bộ đủ năng lực đang là khó khăn lớn để các DN thực hiện
hiệu quả phương thức kinh doanh thương mại hiện đại này.
Tóm lại, đối với các DN, lợi ích lớn nhất mà TMĐT mang lại cho họ
chính là sự tiết kiệm chi phí và sự thuận lợi của các bên khi tham gia giao
dịch. Giao dịch bằng phương tiện điện tử nhanh hơn so với giao dịch truyền
1.3.2. Bối cảnh kinh tế - xã hội
Hạ tầng cơ sở của TMĐT là một tổng hoà nhiều vấn đề có liên quan
đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân, trong đó hạ tầng cơ sở kinh tế -
xã hội có vai trò đặc biệt quan trọng cho sự phát triển của TMĐT. Hạ tầng
kinh tế - xã hội của TMĐT có thể hiểu là toàn bộ các nhân tố, các điều kiện
cơ bản về kinh tế - xã hội nhằm tạo ra môi trường cho sự hình thành và phát
triển của TMĐT.
Quá trình thực hiện hoạt động TMĐT trước hết là quá trình con người
sử dụng hệ thống các cơ sở vật chất, kỹ thuật của nền kinh tế để thực hiện các
hành vi thương mại. Đối với TMĐT, một khi các hạ tầng cơ sở kinh tế chưa
có hoặc không đầy đủ thì không thể thực hiện được các nội dung của TMĐT.
Để thương mại điện tử thực sự đi vào đời sống cần phải có sự nhận thức sâu
sắc của chính phủ, các nhà quản lý, các nhà hoạch định chiến lược và toàn xã
hội về cơ hội phát triển và những lợi ích mà nó mang lại. Chính phủ phải nhận
thức được cơ hội và lợi ích của TMĐT để thiết lập môi trường kinh tế, xã hội
và pháp lý cho TMĐT. Các nhà quản lý, các nhà hoạch định chiến lược nhận
thức được cơ hội và lợi ích của TMĐT để vạch chiến lược phát triển và đề ra
giải pháp thích hợp. Từ chiến lược và giải pháp đó mà có kế hoạch phát triển
cơ sở hạ tầng công nghệ, có chính sách phát triển. Toàn xã hội nhận thức
được cơ hội và lợi ích của TMĐT để tham gia vào hoạt động thương mại điện
tử với tư cách là những chủ thể của quá trình.
17