Thất thoát vốn trong các dự án đầu tư xây dựng
cơ bản tại Thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2002-
2012 và những giải pháp nhằm hạn chế
Nguyễn Văn Vĩ
Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS. Quản trị kinh doanh: 60 34 05
Người hướng dẫn: PGS.TS. Hoàng Văn Bằng
Năm bảo vệ: 2014
Abstract. Luận văn khái quát hóa một số vấn đề về thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây
dựng cơ bản; đánh giá được thực trạng thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản
tại thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2002 - 2012; qua đó đề xuất được một số giải pháp
nhằm hạn chế thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố.
Keywords. Vốn đầu tư xây dựng; Đà Nẵng; Dự án đầu tư; Quản trị kinh doanh
Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, thành phố Đà Nẵng được xem là một trong những nơi có môi
trường đầu tư tốt nhất trong cả nước, minh chứng đó là ba năm liên tiếp (2008 - 2010) Đà Nẵng đứng
đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Sở dĩ đạt được điều này là nhờ thành phố đã thực
hiện cải cách hành chính, thu hút và quản lý sự dụng một cách có hiệu quả nguồn vốn đầu tư trong và
ngoài nước, đồng thời tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho các doanh nghiệp cùng tham gia vào
quá trình thực hiện đầu tư của thành phố.
Tuy nhiên trong thời gian qua, nhiều vụ việc tiêu cực, tham nhũng và lãng phí, gây thất
thoát trong việc sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản đã được đăng tải nhiều trên các phương tiện
thông tin đại chúng. Theo thống kê và ý kiến của nhiều chuyên gia trong ngành thì về thất thoát vốn
đầu tư xây dựng hiện nay chiếm khoảng 20 đến 30% tổng mức đầu tư và không chỉ xảy ra ở một
khâu nào đó, mà nó đã xảy ra ở tất cả các khâu, như: chủ trương đầu tư, kế hoạch vốn, thẩm định
dự án đầu tư, khảo sát, thiết kế, thẩm định thiết kế, đấu thầu, giám sát thi công và thanh quyết
dựng cơ bản tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2002 - 2012 và những giải pháp nhằm hạn chế".
2. Tình hình nghiên cứu
Hiện nay đã có nhiều tác giả và nhiều công trình khoa học nghiên cứu về thất thoát và
lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản cũng như những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử
dụng vốn nói chung và vốn đầu tư xây dựng cơ bản nói riêng, đề xuất các giải pháp nhằm hạn
chế thất thoát, lãng phí. Sau đây là một số ví dụ:
2.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
Từ năm 2002 đến nay, trên phạm vi cả nước, đã có nhiều bài nói, bài viết đăng tải trên
các Báo và Tạp chí, đồng thời có cả những cuộc hội thảo khoa học, công trình nghiên cứu về tình
hình và giải pháp chống thất thoát lãng phí vốn đầu tư.
Có thể nêu ra một số công trình nghiên cứu, bài báo và bài viết trên tạp chí như: Đề án
chống thất thoát lãng phí trong ĐTXD của Bộ Xây dựng thực hiện tháng 9/2004; Hội thảo khoa
học về “Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong XDCB – Thực trạng và giải pháp”
do Bộ Công an tổ chức ngày 10/11/2005 tại Hà Nội; luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý
“Một số giải pháp chống thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng từ nguồn vốn NSNN trên địa
bàn tỉnh Đak Lak” của tác giả Phan Xuân Lĩnh, năm 2006; luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản
lý “Phòng, chống thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng từ nguồn ngân sách Nhà nước ở
nước ta hiện nay” của tác giả Ngô Văn Quý; bài “Thất thoát vốn đầu tư XDCB và giải pháp ngăn
chặn” của tác giả Trần Lưu Dung, đăng trên Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 8/2004; bài “Tham
nhũng, tiêu cực trong đầu tư XDCB, tiền thất thoát đủ trả lương cho bộ máy hành chính, sự
nghiệp cả nước” của tác giả Trần Công Hùng, đăng trên Báo Tiền phong số 225 ngày
11/11/2005; bài “Tập trung chỉ đạo tạo sự chuyển biến rõ rệt trong lĩnh vực đầu tư XDCB” của
tác giả Võ Hồng Phúc, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT, đăng trên Tạp chí Thời báo Kinh tế số 1/2005;
bài “Phát triển kinh tế – xã hội và cuộc đấu tranh chống TTLP” của tác giả Trương Giang Long,
đăng trên Tạp chí Cộng sản số 22 tháng 11/2005; bài “Những nguyên nhân chủ yếu và biện pháp
nhằm giảm thiểu TTLP trong 2 đầu tư và xây dựng” của tác giả Hoàng Xuân Hoà, Ban Kinh tế
Trung ương, đăng trên Tạp chí Khu công nghiệp Việt Nam số 9/2005;
- TS. Trịnh Mai Vân, Nguyễn Văn Đại, “Thực trạng đầu tư từ nguồn vốn nhà nước ở
Việt Nam, Tạp chí Tài chính, Đại học Kinh tế quốc dân. Bài viết đã khái quát được thực trạng,
pháp chống thất thoát lãng phí vốn trong các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn thành phố Đà
Nẵng.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
- Làm sáng tỏ những cơ sở lý luận, thực trạng về thất thoát vốn đầu tư XDCB ở Việt
Nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng trong giai đoạn 2002 - 2012.
- Trên cơ sở nghiên cứu và hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn, luận văn đề
xuất những giải pháp hạn chế thất thoát vốn đầu tư XDCB trong điều kiện và môi trường kinh tế
thành phố Đà Nẵng hiện nay để từ đó có sự khuyến cáo hợp lý trong quản trị dự án và quản trị
nguồn vốn ngân sách nhà nước cũng như vốn doanh nghiệp nhà nước.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Về lý luận chủ yếu tập trung nghiên cứu những vấn đề cơ bản về quản lý vốn và thất
thoát vốn trong đầu tư xây dựng cơ bản.
- Về thực tiễn đánh giá thực trạng thất thoát vốn trong đầu tư xây dựng cơ bản tại thành
phố Đà Nẵng, phân tích xác định nguyên nhân để đề xuất những giải pháp hạn chế thất thoát đối
với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong sử dụng vốn đầu tư xây dựng.
5. Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng các phương pháp duy vật biện chứng, logic, nghiên cứu thực tế, so sánh, thống
kê, chọn mẫu, phân tích tổng hợp để nghiên cứu nhằm đạt được mục tiêu của đề tài
Nguồn số liệu sử dụng trong luận văn được lấy từ nguồn báo cáo của các cơ quan quản
lý nhà nước trong lĩnh vực đầu tư xây dựng ở Trung ương và thành phố Đà Nẵng nên số liệu
đánh giá tương đối chính xác thực trạng qua đó làm cơ sở lý luận khả thi về quản trị dự án đầu
tư.
6. Dự kiến đóng góp mới của luận văn
Khái quát hóa một số vấn đề về thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản; đánh
giá được thực trạng thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản tại thành phố Đà Nẵng giai
đoạn 2002 - 2012; đề xuất được một số giải pháp chống thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng
cơ bản.
7. Kết cấu của luận văn
Nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về quản lý vốn và thất thoát trong đầu tư xây dựng cơ
14. Nguyễn Xuân Thủy (2003), Quản trị dự án đầu tư, Nxb Lao động – xã hội, Hà Nội.
15. UBND thành phố Đà Nẵng (2010), Quyết định số 190/2003/QĐ-UBND; Quyết định số
04/2010/QĐ-UBND ban hành quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn thành
phố Đà Nẵng.
16. UBND thành phố Đà Nẵng (2012), Báo cáo tình hình quản lý vốn đầu tư 10 năm (giai đoạn
2002-2012)
17. UBND thành phố Đà Nẵng (2012), Báo cáo giám sát đầu tư hàng năm của UBND thành
phố.
18. UBND thành phố Đà Nẵng (2010), Quyết định số 04/2010/QĐ-UBND ngày 12 tháng 02
năm 2010 của UBND thành phố về ban hành Quy định một số vấn đề về mua sắm, quản lý
đầu tư và xây dựng trên địa bàn thành phố, Đà Nẵng.