B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG IăHCăKINHăTăTP.H CHệăMINH
NguynăThăNhung

NGHIểNăCUăTÁCăNGăCAă
CHệNHăSÁCHăANăSINHăXẩăHIăăNăTHOÁT
NGHỆOăTRểNăAăBĨNăHUYN
TỂNăCHỂU,ăTNH TỂYăNINH
LUNăVNăTHCăS KINHăT

Tp. H Chí Minh, nm 2015
LIăCAMăOAN
*

Tôi xin cam đoan lun vn này hoàn toàn do tôi thc hin. Các đon trích dn
và s liu s dng trong lun vn đu đc dn ngun và có đ chính xác cao nht
trong phm vi hiu bit ca tôi.
Lun vn này không nht thit phn ánh quan đim ca trng i hc Kinh
t TP.HCM.
Tp.H Chí Minh, ngày 26 tháng 3 nm 2015
Tác gi lun vn
NguynăThăNhung

1.2.3. Mô hình lỦ thuyt v các nhân t tác đng đn nghèo:…………….………23
1.3. Tng quan v các công trình nghiên cu liên quan:…………………………. 28
1.4. Các mô hình gim nghèo ca các nc trên th gii, các t chc quc t ti
Vit Nam: ………………………………………………………………………….30
CHNGă2.ăPHNGăPHÁPăNGHIểNăCU:ầầầầầầầầầầầầ.35
2.1. Khung phân tích đánh giá tác đng:………………………………………… 35
2.2. Mô hình nghiên cu đnh lng:………………………………………………35
2.3. Thu thp d liu:………………………………………………………………37
2.4. Mô hình đnh lng:………………………………………………………… 37
2.5. nh ngha bin s trong mô hình:…………………………………………….39
CHNGă 3.ă TỊNHă HỊNHă THCă HINă CHệNHă SÁCHă ANă SINHă Xẩă HIă
ă THOÁTă NGHỆOă TRểNă Aă BĨNă HUYNă TỂNă CHỂU,ă TNHă TỂYă
NINH:ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 42
3.1.1 c đim t nhiên ca huyn Tân Châu:…………………………………….42
3.1.2 C cu kinh t ca huyn Tân Châu:……………………………………… 42
3.1.3. c đim v tình trng nghèo ca huyn Tân Châu:……………………… 43
3.1.4. Tình hình thc hin chính sách an sinh xư hi trong công tác xóa đói gim
nghèo: …………………………………………………………………………… 45
3.1.5 Kt qu gim nghèo ca huyn Tân Châu:………………………………… 47
CHNGă4.ăKTăQUăNGHIểNăCU:ầầầầầầầầầầầầầầầ.49
4.1. Thng kê mô t nhng thông tin c bn ca mu kho sát: ………………… 49
4.2 Kt qu mô hình hi quy:………………………………………………………52
4.2.1. Phân tích kt qu:……………………………………………………………52
4.2.2. Nhn xét mô hình:………………………………………………………… 56
CHNGă5.ăHĨMăụăCHệNHăSÁCHăVĨăKINăNGHăMTăSăGIIăPHÁPă
NHMăNỂNGăCAOăHIUăQUăTHCăHINăCHệNHăSÁCHăANăSINHăXẩă
HIăTRONGăCỌNGăTÁCăXịAăịIăGIMăNGHỆO:ầầầầầầầầầ.58
5.1. i vi Chính ph, các B, ngành Trung ng:………………………………58


DANHăMCăCÁCăTăVITăTT

ASXH An sinh xư hi
BHXH Bo him xư hi
BHYT Bo him y t
BTXH Bo tr xư hi
ILO T chc Lao đng quc t
B LTBXH B Lao ng Thng Binh Xư Hi
OXFAM T chc OXFAM
UBND y ban nhân dân
WB Ngân hàng th gii

Bng 2.1. Các bin s ca mô hình các nhân t tác đng đn thu nhp………… 39
Bng 3.1. T l h nghèo huyn Tân Châu giai đon 2010 – 2014……………… 45
Bng 3.2. S h thoát nghèo giai đon 2010 – 2014………………………………48
Bng 4.1. H nghèo và gii tính ca ch h: …………………………………… 49
Bng 4.2. H nghèo và tui ca ch h: ………………………………………… 49
Bng 4.3. H nghèo và thành phn dân tc:…………………………….…………50
Bng 4.4. H nghèo và trình đ hc vn ca ch h:…………………………… 50
Bng 4.5. H nghèo và ngh nghip ca ch h:………………………………… 50
Bng 4.6. H nghèo và quy mô h, s ngi ph thuc:………………………… 51
Bng 4.7. H nghèo và vay vn tín dng u đưi:………………………………… 51
Bng 4.8. H nghèo và chính sách h tr nhà :………………………………… 51
Bng 4.9. H nghèo và vic tip cn chính sách h tr đt sn xut………………52
Bng 4.10. Kt qu hi quy các bin s ca mô hình các nhân t tác đng đn vic
thoát nghèo…………………………………………………………………………52
Bng 4.11. Kt qu xác đnh thay đi biên ca xác sut Y=1 ti các giá tr trung
bình ca bin đc lp………………………………………………………………55
DANHăMCăCÁCăHỊNHăV Hình 1.1. Mô hình ASXH ca mt s nc Trung Ểu, ông Ểu, Trung Á, M La
tinh……………………………………………………………………………… 14

các nhóm dân c; đng thi th hin quyt tâm trong vic thc hin mc tiêu thiên
niên k ca Liên hip quc mà Vit Nam đư cam kt.
Huyn Tân Châu, tnh Tây Ninh là mt huyn biên gii vùng sâu, điu kin
kinh t rt khó khn, h nghèo nhiu do rt nhiu nguyên nhân nh: trình đ hc
vn thp, thiu vn sn xut, hiu qu đu t t các chng trình, d án ca Nhà
nc cha cao và cha đúng trng tâm. Nhng nm gn đây, t l h nghèo đang
gim đáng k nh nhng chính sách gim nghèo, an sinh xư hi đc đu t đúng
hng.
Xut phát t thc tin trên, tôi chn đ tài ắNghiênăcuătácăđng caăchínhă
sáchăanăsinhăxƣăhiăđnăthoát nghèo trênăđaăbƠnăhuynăTơnăChơu,ătnhăTơyă
NinhẰ làm lun vn tt nghip ca mình. ây là vn đ thit thc liên quan đn
công tác xóa đói gim nghèo trên đa bàn huyn Tân Châu.
2
2. Cơuăhiănghiênăcu:
H thoát nghèo, gim nghèo là ai và vì sao h thoát nghèo? H đc th
hng các chính sách An sinh xư hi xóa đói gim nghèo nào? Các chính sách tác
đng nh th nào ti tình trng nghèo ca h dân.
3.ăMcătiêuănghiênăcu
Mc tiêu tng quát: Nghiên cu và đ xut các gii pháp nhm nâng cao hiu
qu thc hin chính sách an sinh xư hi đn vic gim nghèo trên đa bàn huyn Tân
Châu, tnh Tây Ninh.
Mc tiêu c th: Nghiên cu thc trng đói nghèo và tác đng ca các chính
sách ASXH đn xoá đói gim nghèo trên đa bàn huyn Tân Châu.
4.ăiătngăvƠăphmăviănghiênăcu:
i tng nghiên cu ca lun vn là mi quan h gia các chính sách
ASXH xóa đói gim nghèo và ngi nghèo trên đa bàn huyn Tân Châu.
Phm vi nghiên cu: Phm vi không gian 12/12 xư trên đa bàn huyn Tân

Chng 1: C s lỦ thuyt và tng quan v các công trình nghiên cu liên
quan.
Chng 2: Phng pháp nghiên cu.
Chng 3: Tình hình thc hin chính sách an sinh xư hi đ thoát nghèo trên
đa bàn huyn Tân Châu, tnh Tây Ninh.
Chng 4: Kt qu nghiên cu.
Chng 5: Hàm Ủ chính sách và kin ngh mt s gii pháp nhm nâng cao
hiu qu thc hin chính sách ASXH trong công tác xóa đói gim nghèo.
Phn kt lun

4
CHNGă 1: Că Să Lụă THUYTă VĨă TNG QUAN Vă CÁCă CỌNGă
TRỊNHăNGHIểNăCUăLIểNăQUAN.
1.1. Cácăkháiănimăcóăliênăquan:
1.1.1. Kháiănimănghèo.
Ti hi ngh Thng đnh th gii và phát trin xư hi t chc ti
Copenhagen (an Mch) nm 1995 đnh ngha: “Ngi nghèo là tt c nhng ai mà
thu nhp thp hn di 1 đô la (USD) mt ngày cho mi ngi, s tin đc coi
nh đ đ mua nhng sn phm thit yu đ tn ti.”
Theo Ngân hàng th gii:
Nm 1990, đnh ngha nghèo đói ca t chc này bao gm tình trng thiu
thn các sn phm và dch v thit yu nh giáo dc, y t, dinh dng.
Nm 2000 và 2001, Ngân hàng th gii đư thêm vào khái nim tình trng b
gt ra bên l xư hi hay tình trng d b tn thng: xét v mt phúc li, nghèo có
ngha là khn cùng. Nghèo có ngha là đói, không có nhà ca, qun áo, m đau và
không có ai chm sóc, mù ch và không đc đn trng. Nhng đi vi ngi
nghèo, sng trong cnh bn hàn còn mang nhiu Ủ ngha hn th. Ngi nghèo đc

Thiu c hi la chn tham gia vào quá trình phát trin ca cng đng.
Khái nim v h nghèo: H nghèo là tình trng ca mt s h gia đình ch
tho mưn mt phn nhu cu ti thiu ca cuc sng và có mc sng thp hn mc
sng trung bình ca cng đng xét trên mi phng din.
Ngoài ra còn có khái nim xư nghèo và vùng nghèo.
1.1.2.ăPhơnăloiănghèo:
 Vit Nam thì nghèo đc chia thành các mc khác nhau: nghèo tuyt đi,
nghèo tng đi, nghèo có nhu cu ti thiu.
Nghèoătuytăđi:
Nghèo tuyt đi: Là tình trng mt b phn dân c thuc din nghèo không
có kh nng tho mưn nhu cu ti thiu ca cuc sng: n, mc, , đi li
6
Theo inh Phi H (nm 2006), khái nim nghèo tuyt đi đc hiu là mt
ngi hoc mt h gia đình khi mc thu nhp ca h thp hn tiêu chun ti thiu
(mc thu nhp ti thiu) đc quy đnh bi mt quc gia hoc t chc quc t trong
khon thi gian nht đnh.
Nghèoătngăđi:
Nghèo tng đi: là tình trng mt b phn dân c thuc din nghèo có mc
sng di mc sng trung bình ca cng đng và đa phng đang xét.
Theo inh Phi H (nm 2006), nghèo tng đi là tình trng mà mt ngi
hoc mt h gia đình thuc v nhóm ngi có thu nhp thp nht trong xư hi xét
theo không gian và thi gian nht đnh. Nh vy, nghèo tng đi đc xác đnh
trong mi tng quan xư hi v tình trng thu nhp vi nhóm ngi.  bt k xư
hi nào, luôn luôn tn ti nhóm ngi có thu nhp thp nht trong xư hi, do đó
theo khái nim này thì ngi nghèo tng đi s luôn hin din bt k trình đ phát
trin kinh t nào.
Nghèoăcóănhuăcuătiăthiu:


loi

ca

World

Bank
Khu

vc
Mc

thu

nhp

ti

thiu(USD/ngi/ngƠy)


2
Các

nc

phát

trin
14,4
Ngun:

Giáo

trình

Kinh

t

phát



8
Bngă1.3. TiêuăchunăhăcnănghèoătnhăTơyăNinhăgiaiăđonă2011ă- 2015
Khuăvc
Mcăthuănhpătiăthiu
(ăVN/ngi/tháng)
Nông thôn
401.000 – 520.000
Thành th
501.000 – 650.000
Ngun : UBND tnh Tây Ninh (2014)
i vi Vit Nam, Chính ph Vit Nam đư 4 ln nâng mc chun nghèo
trong thi gian t 1993 đn cui nm 2005.
Theo Quyt đnh s 143/2001/Q-TTg ca Th tng Chính ph ngày 27
tháng 9 nm 2001, trong đó phê duyt "Chng trình mc tiêu quc gia xóa đói và
gim nghèo giai đon 2001-2005", thì nhng h gia đình có thu nhp bình quân đu
ngi  khu vc nông thôn min núi và hi đo t 80.000 đng/ngi/tháng
(960.000 đng/ngi/nm) tr xung là h nghèo,  khu vc nông thôn đng bng
nhng h gia đình có thu nhp bình quân đu ngi t 100.000 đng/ngi/tháng
(1.200.000 đng/ngi/nm) tr xung là h nghèo,  khu vc thành th nhng h
có thu nhp bình quân đu ngi t 150.000 đng/ngi/tháng (1.800.000
đng/ngi/nm) tr xung là h nghèo.
Theo Quyt đnh s 170/2005/Q-TTg ca Th tng Chính ph ngày 8
tháng 7 nm 2005 v vic ban hành chun nghèo áp dng cho giai đon 2006-2010
thì  khu vc nông thôn nhng h có mc thu nhp bình quân t 200.000
đng/ngi/tháng (2.400.000 đng/ngi/nm)tr xung là h nghèo,  khu vc
thành th nhng h có thu nhp bình quân t 260.000 đng/ngi/tháng (di
3.120.000 đng/ngi/nm) tr xung là h nghèo.
Theo Quyt đnh s 9/2011/Q-TTG ngày 30 tháng 01 nm 2011 ca Th
tng Chính ph v vic ban hành chun h nghèo, h cn nghèo áp dng cho giai

chng t tình trng đói nghèo ca quc gia đó càng nghiêm trng. Liên hp Quc
s dng HPI-1 cho các nc đang phát trin, HPI-2 cho các nc OECD.  các
nc đang phát trin, UNDP đa ra công thc đo lng ch s này nh sau:
10
HPI-1 =
Trong đó:
: t l ngi không sng đn 40 tui.
: t l ngi trng thành mù ch.
: t l phn trm dân s không đc tip cn vi ngun nc sch và t l
tr em suy dinh dng.
: 3
i vi nhng nc có ngun thu nhp cao đc chn t T chc Hp tác
và Phát trin Kinh t (HPI-2)
HPI-2 =

: T l tr sinh ra không sng đn 60 tui (%)
: T l ngi trng thành thiu k nng đc vit chc nng
: Dân s có mc thu nhp di 50% ca mc trung bình
: T l tht nghip dài hn (kéo dài trên 12 tháng)
: 3
LaăchnăvƠăcătínhăngngănghèo:ă
Ngng nghèo là ranh gii đ phân bit gia ngi nghèo và ngi không
nghèo. Có hai cách tính đ xác đnh ngng nghèo:
Ngng nghèo tuyt đi: là chun tuyt đi v mc sng đc coi là ti
thiu đ cá nhân hoc h gia đình có th tn ti khe mnh.
Ngng nghèo tng đi: phn ánh tình trng ca mt b phn dân c sng
di mc trung bình ca cng đng.

vi đnh ngha ca Ngân hàng Th gii đư nêu trên.
12
Theo T chc Lao đng quc t (ILO): “An sinh xư hi là s cung cp phúc
li cho các h gia đình và cá nhân thông qua c ch ca nhà nc hoc tp th
nhm ngn chn s suy gim mc sng hoc ci thin mc sng thp”. nh ngha
này nhn mnh khía cnh bo him xư hi và m rng to vic làm cho nhng đi
tng  khu vc kinh t không chính thc.
Theo cun “T đin Bách khoa toàn th Vit Nam” tp I cng đư thng nht
khái nim v an sinh xư hi (Social Security) là: “S bo v ca xư hi đi vi công
dân thông qua các bin pháp công cng nhm giúp h khc phc nhng khó khn
v kinh t và xư hi; đng thi bo đm chm sóc y t và tr cp cho các gia đình
đông con ”.
1.1.4.2. LchăsăhìnhăthƠnhăvƠămtăsămôăhìnhăanăsinhăxƣăhiătiêuăbiuătrênăthă
gii.
* MôăhìnhăNhƠăncăxƣăhiăcaăOttoăVonăBismarkă(c):ă
c là quc gia đu tiên thc hin ch đ bo him xư hi. Vào nm 1881,
th tng c Otto Von Bismark (1815-1898) đư đ xng thit k chính sách bo
him xư hi bt buc trên c s các t chc t phát ca ngi lao đng hot đng
tng tr ln nhau. Nguyên tc c bn là “phát huy công bng xư hi” ngha là
chính sách bo him da vào s tng ng quyn li bo him và quá trình đóng
góp, và nguyên tc này sau đó đư tr thành mt trong nhng nguyên tc c bn ca
c “mô hình nhà nc xư hi”. Mô hình này cho rng bo him xư hi ch bao ph
nhng ngi lao đng chính thc, có kh nng tham gia vào h thng bt buc đi
vi nhng ri ro đư đc xác đnh rõ. Nói cách khác, mô hình nhà nc xư hi ca
Bismark không thc s nhm vào ngi nghèo mà hng ti tng lp trung lu và
nhân viên vn phòng vi s lng ngày càng tng trong xư hi.
* MôăhìnhăNhƠăncăphúcăliăcaăLordăBeveridgeă(Anh):

thu nhp b mt đi do mt vic làm, m đau, tai nn lao đng, tui già.
Tr 3: gm các chng trình, chính sách, c ch v tr cp xư hi thng
xuyên, tr cp đt xut cho nhng ngi có hoàn cnh đc bit khó khn. ây là tr
14
cui cùng nhm khc phc ri ro v thiên tai, kinh t th trng vt ra khi kh
nng ca cá nhân và cng đng.
Mô hình đc mô t theo hình 1.1. AN SINH XÃ HI
hng nghip
cho thanh niên

Tr giúp
thng
xuyên Hu trí
Hu trí

Cu tr
thiên tai ào to li cho
lao đng tht
nghip, mt

Tín dng sinh
viên

BHYT
Chm sóc
y t dài hn

Nhà 
xư hi
Cha tr
phc
hi
H tr di
chuyn

Thai sn
ngh nghip Vic làm tm
thi cho ngi
tìm vic
Tht nghip
tit; BHYT;
tin gi;
Lng hu

Thúcăđyăcăhiă
văcucăsngăvƠă
vicălƠmăttă
hn:ăCung cp
dinh dng;
Khuyn nông;
Tín dng vi mô;
ào to k nng;
Tr cp tin mt
Boăvăkhiănghèoăđói:ă
Hot đng t thin;
H tr gia đình và cng đng;
Tr cp tin mt có điu kin và không điu
kin


1.1.4.3. HăthngăAnăsinhăxƣăhiăăVităNam:
* QuanăđimăcaăngăvăAnăsinhăxƣăhi:
Theo tinh thn ca ng ti i hi XI, ng đa ra ch trng “Phát trin,
nâng cao cht lng giáo dc và đào to, cht lng ngun nhân lc; phát trin
khoa hc, công ngh và kinh t tri thc. Tp trung gii quyt vn đ vic làm và thu
nhp cho ngi lao đng, nâng cao đi sng vt cht và tinh thn ca nhân dân. To
bc tin rõ rt v thc hin tin b và công bng xư hi, bo đm an sinh xư hi,
gim t l h nghèo; ci thin điu kin chm sóc sc kho cho nhân dân”
V phng thc thc hin mc tiêu đm bo an sinh xư hi, ng ta ch
trng “Thc hin có hiu qu tin b và công bng xư hi, bo đm an sinh xư hi
trong tng bc và tng chính sách phát trin”.
ng ta đư đa ra các bin pháp: “Tip tc sa đi, hoàn thin h thng bo
him xư hi, bo him y t, bo him tht nghip, tr giúp và cu tr xư hi đa
dng, linh hot, có kh nng bo v, giúp đ mi thành viên trong xư hi, nht là
các nhóm yu th, d b tn thng, vt qua khó khn hoc các ri ro trong đi
sng. Tng t l ngi lao đng tham gia các hình thc bo him. y mnh xư hi
hoá dch v bo him xư hi, chuyn các loi hình tr giúp, cu tr xư hi sang
cung cp dch v bo tr xư hi da vào cng đng. Bo đm cho các đi tng bo
tr xư hi có cuc sng n đnh, hoà nhp tt hn vào cng đng, có c hi tip cn
ngun lc kinh t, dch v công thit yu”; “Tp trung trin khai có hiu qu các
chng trình xoá đói, gim nghèo  vùng sâu, vùng xa, vùng đc bit khó khn. a
dng hoá các ngun lc và phng thc xoá đói, gim nghèo gn vi phát trin
nông nghip, nông thôn, phát trin giáo dc, dy ngh và gii quyt vic làm đ xoá
đói, gim nghèo bn vng; to điu kin và khuyn khích ngi đư thoát nghèo
vn lên làm giàu và giúp đ ngi khác thoát nghèo”.
* ChcănngăcaăhăthngăAnăsinhăxƣăhiăăVităNam: