B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
PHM TH THANH TUYN

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG N
GIÁ VÀNG VIT NAM
LUN VN THC S KINH T

Tp. H Chí Minh – Nm 2015
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM PHM TH THANH TUYN PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG N
GIÁ VÀNG VIT NAM

Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
Mã s: 60340201


Chng 1: Lý thuyt v vàng và các nhân t nh hng đn giá vàng
1.1 Vàng và chc nng ca vàng 4
1.1.1 Vàng là phng tin trao đi tin t 4
1.1.2 Vàng là phng tin ct gi ca ci, tit kim 6
1.1.3 Vàng là nguyên liu đ sn xut trang sc 6
1.1.4 Vàng đc s dng trong y t 6
1.1.5 Vàng đc ng dng trong sn xut công nghip 7
1.1.6 Vàng là công c đu t tài chính 7
1.2 Khái quát v th trng vàng 8
1.2.1 Khái nim th trng vàng 8
1.2.2 c đim ca th trng vàng 8
1.2.3 Các ch th tham gia th trng 9
1.3 C s lý thuyt v giá 9
1.3.1 Hc thuyt kinh t c đin  nc Anh 9
1.3.1.1 Lý thuyt v giá tr – lao đng ca William Petty 9
1.3.1.2 Lý thuyt v giá tr lao đng ca Adam Smith 10
1.3.1.3 Lý thuyt v giá tr lao đng ca David Ricardo 11
1.3.2 Hc thuyt “Lý lun v giá tr, giá c” ca KMarx 11
1.3.3 Bn cht kinh t ca phm trù giá 12
1.3.3.1 Giá c và giá tr hàng hoá 12
1.3.3.2 Giá c và tin t 12
1.3.3.3 Giá c có mi quan h khng khít vi giá tr s dng 13
1.3.3.4 Giá c và các quan h kinh t – xã hi 13
1.3.4 S hình thành giá trong các hình thái th trng 14
1.4 Tng quan các nghiên cu các nhân t 15
1.4.1 Cung và cu vàng 16
1.4.2 Giá vàng và t giá hi đoái 17
1.4.3 Giá vàng và ch s giá 19
1.4.4 Các nhân t khác 20
1.4.5 Tng hp các nghiên cu 22

3.1 ánh giá các kt qu đã đt đc 59
3.2 Các gii pháp nhm tip tc n đnh giá vàng 61
3.2.1 Kim soát t giá 62
3.2.2 Kim soát lm phát 62
3.2.3 Các gii pháp khác 63
3.3 Các gii pháp phát trin th trng vàng 65
Kt lun chng 3 67
Kt lun 68
Tài liu tham kho
Ph lc

DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC T VIT TT
AUD : đng đô la Austrialia
CAD : đng đô la Canada
COP : đng Colombia Peso
CP : Chính Ph
CPI : Ch s giá tiêu dùng
IRN : đng Rupi n 
JPY : đng Yên Nht
HKD : đng đô la HongKong
N : Ngh đnh
NHNN : Ngân hàng nhà nc
NHTM : Ngân hàng thng mi
SGD : đng đô la Singapore
TCTD : T chc tín dng
THB : đng Baht Thái Lan
TT : Thông t
USD : đng đô la M
VAR : Mô hình vector t hi quy
WGC : Hi đng vàng th gii

M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Trong khong thi gian tng đi dài, t cui nhng nm 90 cho đn đu nm
2007, hot đng kinh doanh vàng  Vit Nam và giá vàng đã din ra khá n đnh và
không tác đng ln đn vic điu hành chính sách tin t ca Ngân hàng nhà nc
(NHNN).
Cui nm 2006 đu 2007, s bùng phát ca th trng chng khoán vi ch s
VN-Index tng đt đnh cao 1.170,67 đim ngày 12/3/2007 và bt đu đà tt dc vi
mc đáy là 496,64 đim ngày 25/3/2008. Các nhà đu t gn nh b chy khi th
trng và nhiu ngi đã phi bán tháo c phiu ca mình đ chuyn sang th
trng bt đng sn và vàng, góp phn đy giá trên hai th trng này lên cao.
Trong điu kin hi nhp quc t sâu và ngày càng rng nh hin nay, giá vàng
trong nc ngày càng gn vi giá vàng th gii là điu không tránh khi. iu này
đt ra nhiu vn đ cho qun lý vàng và t đó ti qun lý đng tin quc gia. Vic
qun lý tt th trng vàng vi t cách là mt kênh đu t và là mt b phn ca th
trng tài chính, th trng tin t s góp phn kim ch lm phát, n đnh kinh t v
mô.
Giá vàng Vit Nam chu nh hng t nhiu nhân t. Câu hi đt ra là mc đ
tác đng ca các nhân t đn giá vàng Vit Nam nh th nào, và nhân t nào tác
đng mnh nht đn giá vàng Vit Nam? Làm th nào đ d đoán s bin đng ca
giá vàng? ây không ch là mi quan tâm ca nhà đu t mà còn là ca c quan
qun lý.
Vì vy, cùng vi vic vn dng nhng kin thc, lý lun khoa hc đã đc tip
thu, tác gi chn đ tài: “Phân tích các nhân t nh hng đn giá vàng Vit Nam”
cho lun vn ca mình.
2. Mc tiêu nghiên cu và câu hi nghiên cu

2

Lun vn làm rõ các ni dung sau đây:

liên quan đn giá vàng, th trng vàng.
Hai là, lun vn đã khái quát đc đim th trng vàng Vit Nam và din bin
giá vàng qua các giai đon t nm 1989 đn hin nay.
Ba là, lun vn s dng mô hình VAR đ xem xét mc đ nh hng ca các
nhân t đnh tính và đnh lng đn giá vàng Vit Nam.
Bn là, lun vn có đ xut các gii pháp đ điu tit và phát trin th trng
vàng Vit Nam.
Cui cùng, lun vn đã m ra hng nghiên cu, m rng vn đ cho các bài
nghiên cu tip theo.

4

CHNG 1: LÝ THUYT V VÀNG VÀ CÁC NHÂN T
NH HNG N GIÁ VÀNG
1.1 Vàng và chc nng ca vàng
Vàng là nguyên t hóa hc có ký hiu là Au và có s nguyên t là 79. Vàng
nguyên cht có màu vàng nht sáng đp, không b r trong không khí và nc,
không phn ng vi hu ht các hóa cht, khi lng nng, mm và sáng, d dát
mng, d un, đ tr cao.
Vàng là kim loi quý, đc s dng trong ngành trang sc, điêu khc, trang trí,
các ngành công nghip công ngh cao, đin t, bán dn, công nghip hàng không v

nc nhn đu t so vi đng tin ca nc đu t, t đó to điu kin thun li
cho các dòng chy vn đu t trc tip quc t.
Sau Chin tranh th gii th II, h thng tin t Bretton Woods đc hình
thành, đng đôla M (USD) đc gn c đnh vi vàng  mc 35 USD đi ly 1
ounce vàng. Các đng tin khác đc xác đnh giá tr theo USD vi t giá c đnh
và có th điu chnh. H thng Bretton Woods đã giúp hình thành nên thi k huy
hoàng vi tc đ tng trng cao, và lm phát tng đi thp. Tuy nhiên, mc giá
c đnh 35USD/ounce tr thành phi thc t qua thi gian, mt phn do lm phát và
cn st vàng do hu qu ca cuc chin tranh vi Vit Nam. Mc c đnh
35USD/ounce đã đc thay th vào nm 1968 bi mt h thng hai tng vi th
trng t do và th trng chính thc.
Khi h thng Bretton Woods sp đ vào đu nhng nm 1970, vàng không còn
là xng sng chính thc ca h thng tin t quc t và di nhng quy tc ca
Qu tin t quc t IMF, các quc gia không th đm bo đng tin ca mình bng
vàng. Mc dù vy vàng vn còn nhng chc nng tin t nht đnh và đc chính
thc s dng làm tài sn d tr ca các ngân hàng Trung ng. Vào cui nm 2004,
các ngân hàng Trung ng trên th gii và các t chc chính thc nm gi khong

6

19% tng tr lng vàng trên mt đt vi chc nng d tr. Tính đn tháng 9/2008,
M là nc đng đu trong danh sách vi mc d tr 8,133.5 tn, sau đó là c vi
3,413.2 tn, Qu tin t quc t 3,217.3 tn, Pháp: 2,540.9 tn, tip theo là Italy,
Thy S, Nht Bn, Hà Lan, Trung Quc.
1.1.2 Vàng là phng tin ct gi ca ci, tit kim
Vàng đc tha nhn giá tr, và có giá tr tng đi n đnh so vi các hàng hóa
khác. Vàng đc s dng đ tit kim có th  di dng đ trang sc nh dây
chuyn, nhn, vòng, lc, khuyên tai, hoc dng thanh (cây) vàng.
Theo thng kê, th trng đ trang sc vàng rt phát trin  mt s quc gia
nh n , Trung Quc. i vi các quc gia khác nh Vit Nam, ngi dân vn

tài chính, th trng hàng hoá c v qui mô và tc đ luân chuyn.
Mt mt, tin du hiu (giy bc ngân hàng, tin đúc l, tin đin t…) thiu c
s n đnh vng chc và thc t luôn chu các áp lc gim giá do thâm ht ngân
sách ca các Chính ph và các vn đ chính tr, xã hi tiêu cc.
Tc đ lu chuyn tin t ngoài ngân hàng nhanh, cng vi s tinh vi, phc tp
ca các sn phm đu t đi kèm vi các ri ro tim n, khó lng.
Khng hong tài chính Châu Á 1997-1998, khng hong tài chính toàn cu
2007 và gn đây là khng hong n công  Khu vc đng tin chung Châu Âu là
các minh chng c th.
Trong bi cnh nh vy, vai trò ca vàng vi t cách ca mt công c đu t đã
phát trin mnh m, thay th các kênh đu t khác. 8

1.2 Khái quát v th trng vàng
1.2.1 Khái nim th trng vàng
Th trng vàng là ni din ra các giao dch mua bán vàng và các sn phm t
vàng bao gm vàng vt cht, vàng nguyên liu, vàng trang sc, vàng tài khon và
các công c phái sinh vàng. Cng ging các th trng hàng hóa khác, th trng
vàng đc vn hành ti mc giá điu chnh theo các điu kin ca th trng.
Hai trung tâm giao dch vàng quan trng nht trên th gii là th trng vàng
London và New York. Th trng vàng London là mt trong nhng th trng lâu
đi nht và là th trng giao dch vàng vt cht ln nht. Hu ht nhng thành viên
ca sàn này đu là các ngân hàng quc t ln, thng gia và nhng nhà ch to
vàng. Chi nhánh Conex ca Sàn dch hàng hóa New York là sàn giao dch vàng
tng lai dành cho nhng thng gia M. Sàn giao dch này bt đu giao dch các
hp đng tng lai vàng vào ngày 31/12/1974.
Ngoài ra, còn phi k đn mt s th trng vàng quan trng khác trên th gii
nm  Tokyo, Sydney, Hong Kong, Thng Hi, Singapore, Dubai và Zurich.

Nhà đu t t chc và cá nhân: Nhà đu t trên th trng vàng có th là các
công ty khai thác, ch tác vàng hoc nhng nhà đu t nh l. H tham gia vào th
trng nhm mc đích kim li da trên vic đu c, n chênh lch giá hoc phòng
v da vào các công c phái sinh.
1.3 C s lý thuyt v giá
1.3.1 Hc thuyt kinh t c đin  nc Anh
1.3.1.1 Lý thuyt v giá tr lao đng ca William Petty
William Petty là mt trong nhng ngi sáng lp ra hc thuyt kinh t c đin 
Anh. Ông là ngi đu tiên trong lch s đt nn móng cho lý thuyt giá tr lao
đng. Theo ông, giá c t nhiên là giá tr hàng hoá, nó do lao đng ca ngi sn

10

xut to ra. Giá c nhân to là giá c th trng ca hàng hoá, giá c nhân to thay
đi ph thuc vào giá c t nhiên và quan h cung – cu hàng hoá trên th trng.
V giá c chính tr, William Petty cho rng, nó là loi đc bit ca giá c t
nhiên. Nó cng là chi phí lao đng đ sn xut hàng hoá, nhng trong nhng điu
kin chính tr không thun li. Vì vy, chi phí lao đng trong giá c chính tr thng
cao hn so vi chi phí lao đng trong giá c t nhiên bình thng.
1.3.1.2 Lý thuyt v giá tr lao đng ca Adam Smith
Adam Smith ch ra rng tt c các loi lao đng sn xut đu to ra giá tr, lao
đng là thc đo cui cùng ca giá tr. Ông phân bit s khác nhau gia giá tr s
dng và giá tr trao đi và khng đnh giá tr s dng quyt đnh giá tr trao đi.
Khi phân tích giá tr hàng hoá, trong quan h s lng vi hàng hoá khác ông
cho rng giá tr trao đi ca hàng hóa bng mt lng hàng hoá nào đó. Nh vy giá
tr trao đi ca hàng hoá là quan h t l v s lng gia các hàng hoá. Trong nn
sn xut hàng hoá phát trin khi chm dt nn thng nghip vt đi vt thì giá tr
hàng hoá đc biu hin  tin.
Ông ch ra lng giá tr hàng hoá là do hao phí lao đng trung bình cn thit
quyt đnh và đa ra hai đnh ngha v giá c là giá c t nhiên và giá c th trng.

Giá tr s dng là công dng ca sn phm có th tho mãn nhu cu nào đó ca
con ngi chng hn cm đ n, xe đp đ đi li vt phm nào cng có mt s
công dng nht đnh. Công dng ca vt phm là do thuc tính t nhiên ca vt cht
quyt đnh. Giá tr s dng là phm trù vnh vin và là vt mang giá tr trao đi.
Giá tr là lao đng xã hi ca ngi sn xut hàng hoá kt tinh trong hàng hoá -
cht ca giá tr là lao đng. Sn phm nào lao đng hao phí đ sn xut ra chúng
càng nhiu thì giá tr càng cao. Giá tr là ni dung, là c s ca giá tr trao đi; còn
giá tr trao đi là hình thc biu hin ca giá tr ra bên ngoài.

12

T vic phân tích các phm trù giá tr nêu trên, KMarx đã đa ra đnh ngha v
giá c “Giá c là s biu hin bng tin ca giá tr hàng hoá”. Giá c  đây là giá c
hàng hoá, là mc giá mà đc xã hi tha nhn. Giá tr hàng hoá là giá tr xã hi,
đc đo bng thi gian lao đng xã hi cn thit đ sn xut ra hàng hoá, ch không
phi là giá tr cá bit ca tng ngi sn xut.
1.3.3 Bn cht kinh t ca phm trù giá c theo hc thuyt K.MARX
1.3.3.1 Giá c và giá tr hàng hoá có mi quan h cht ch vi nhau
Giá tr là lao đng ca ngi sn xut hàng hoá kt tinh trong hàng hoá. Giá tr
là bn cht ca giá c, giá c là hình thc biu hin ca giá tr. Trong nn kinh t th
trng, cung và cu là nhng lc lng hot đng trên th trng. Cung và cu
không ch có mi quan h vi nhau mà còn nh hng ti giá c th trng. Khi
cung bng cu, thì giá c th trng ngang bng vi giá tr ca hàng hoá. Khi cung
ln hn cu, thì giá c th trng thp hn giá tr, còn khi cung nh hn cu thì giá
c th trng cao hn giá tr. Nh vy, cung và cu thay đi, dn đn làm thay đi
giá c th trng ca hàng hoá.
Trên th trng, giá c th trng chu tác đng ca các quy lut kinh t ca th
trng (quy lut giá tr, quy lut cnh tranh, quy lut cung – cu) nên mc giá c
ca tng th hàng hoá luôn lên hoc xung theo quan h cung – cu, tc là giá c
tách ri giá tr ca nó.

dng ca hàng hoá. Giá tr s dng đc biu hin ra là: Cht lng hàng hoá, chi
phí s dng và tính thay th ln nhau ca hàng hoá trong sn xut và tiêu dùng.
1.3.3.4 Giá c và các quan h kinh t – xư hi
Giá c th trng chu tác đng ca các quy lut kinh t ca th trng nh quy
lut giá tr, quy lut cnh tranh, quy lut cung – cu. Các quy lut này tn ti khách
quan, Nhà nc cn vn dng các quy lut đ phc v mc tiêu phát trin kinh t –

14

xã hi. iu này có ngha là, Nhà nc phi s dng công c giá c đ gii quyt
các quan h kinh t – chính tr – xã hi ca đt nc, làm cho nn kinh t phát trin
hài hoà, n đnh chính tr và xây dng công bng trong xã hi.
Giá c phn ánh tng hp và đng b các quan h kinh t – chính tr – xã hi.
Trong nn kinh t th trng, Nhà nc cn đm bo s n đnh chính tr – kinh t -
xã hi và thit lp khuôn kh lut pháp đ to điu kin cn thit cho hot đng
kinh t. Kinh t phát trin, hàng hoá sn xut ra nhiu hn, đáp ng nhu cu tt hn,
giá c s n đnh hn.
Ngc li, giá c cng tác đng tr li các quan h chính tr – kinh t – xã hi.
Khi giá c th trng n đnh, sc mua ca đng tin đc gi vng, thu nhp ca
ngi lao đng n đnh và dn dn tng lên, thì các quan h kinh t – chính tr – xã
hi cng đc n đnh.
1.3.4 S hình thành giá trong các hình thái th trng
Chính sách giá c ca ngi bán ph thuc vào hình thái th trng. Theo các
nhà kinh t thì có bn kiu hình thái th trng, mi hình thái hình thành giá c theo
cách riêng ca nó.
Th trng cnh tranh hoàn ho bao gm nhiu ngi mua, ngi bán cùng mt
loi sn phm ging nhau. Trong loi th trng này, doanh nghip là ngi chp
nhn giá và các doanh nghip đu phi hot đng theo s dn dt ca bàn tay vô
hình ca th trng. Không mt ngi mua hay ngi bán nào có nh hng ln
đn mc giá th trng hin hành ca hàng hoá.

Tác gi thc hin tng hp các nghiên cu theo tng nhân t tác đng đn giá
vàng bao gm: cung và cu vàng, các bin kinh t v mô nh t giá hi đoái, t l
lm phát, lãi sut… và các nhân t khác nh ch s giá chng khoán, chính sách
qun lý ca nhà nc, các nhân t đnh tính khác.

16

1.4.1 Cung và cu vàng
Vàng là mt hàng hóa, vì vy theo lý thuyt kinh t v mô đn gin thì giá vàng
ph thuc vào cung và cu vàng trên th trng. Theo lý thuyt cung cu, khi mt
trong hai hoc c hai đng cung và cu dch chuyn thì đim cân bng là giá vàng
s dch chuyn theo, tc là giá vàng thay đi. Vì vy, các yu t làm dch chuyn
đng cung và cu vàng s làm giá vàng thay đi.
Nhìn t phía cu vàng, Hi đng Vàng Th gii (World Gold Council - WGC)
phân loi vàng thành 4 nhóm riêng bit, gm vàng trang sc, vàng s dng trong
khoa hc công ngh, vàng đu t, và vàng do Ngân hàng Trung ng (NHTW) nm
gi. Trong đó, loi vàng đc quan tâm đn nhiu nht là vàng đu t tn ti di
c hình thc vt cht (phn ln  di dng vàng ming) và phi vt cht (chng ch
qu đu t vàng và các sn phm tng t).
Cu vàng đu t là lng vàng ming đc bán ròng hàng nm, không bao gm
vàng ming đc mua đi bán li. Hot đng đu t vàng có th bao gm nhiu hình
thc khác nhau nh vàng vt cht, vàng tài khon, phái sinh vàng hay đu t vào
chng khoán ca các nhà sn xut vàng. Khi mua vàng đ đu t thì ngi mua s
quan tâm hn đn mc giá vàng trong tng lai, giá c ca các hàng hoá khác có
liên quan, s lng ngi tiêu dùng tham gia vào th trng.
Cu vàng trang sc là vàng s dng sn xut trang sc tr đi s lng xut khu
và thay đi hàng tn kho, không bao gm đ trang sc c mua đi bán li. i vi
nhu cu vàng trang sc, cu s thay đi theo mc thu nhp, s thích và mùa v.
Chng hng, vào mùa l ci hi nhu cu mua vàng trang sc s tng cao góp phn
làm tng giá vàng. Vì vy, tùy vào tng trng hp mà các nhân t s có tác đng