TĂNG CƯỜNG SỬ DỤNG TRANH ẢNH
BẰNG ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ 7.
I/. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Ở nước ta trong những năm qua, công cuộc đổi mới giáo dục đang được toàn
xã hội quan tâm và được ngành giáo dục triển khai một cách toàn diện, điều này đã
đòi hỏi giáo dục phải đổi mới một cách mạnh mẽ, đồng bộ từ mục tiêu, nội dung,
phương pháp và phương tiện dạy học. Để việc đổi mới phương pháp dạy học có
hiệu quả thì việc sử dụng phương tiện dạy học phải được đặc biệt chú ý.
Tranh ảnh là một phương tiện dạy học. Khi xã hội phát triển thì các phương
tiện dạy học càng trở nên hiện đại, đòi hỏi người sử dụng phải nắm bắt được các
phương pháp sử dụng cũng như sử dụng sao cho đạt hiệu quả nhất. Yếu tố này
cũng là một trong những yếu tố có vai trò quyết định đến năng suất lao động.
Trong những năm học thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông và đổi
mới phương pháp dạy học, trường THCS Lê Quý Đôn là một trường trọng điểm
của địa phương, được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, được đầu tư mua sắm khá
đầy đủ thiết bị dạy học, với các phòng học chức năng đang dần được trang bị các
thiết bị hỗ trợ thêm cho việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy. Trong năm học 2010
– 2011 này, nhà trường đã trang bị thêm thêm thiết bị dạy CNTT trong phòng học
thí nghiệm vật lý.
Bên cạnh đó, trong dạy học vật lí việc sử tranh ảnh thì rất cần thiết và cũng
là một trong những điều kiện thuận lợi cho việc thu hút sự tập trung chú ý học tập
của học sinh trong tiết học. Từ những suy nghĩa trên đã đòi hỏi người giáo viên cần
khai thác tối đa tranh ảnh để dạy học, nhằm giúp thể hiện bài giảng sao cho đạt
hiệu quả cao hơn. Từ những lý do trên, cùng với kinh nghiệm của bản thân tôi đã
chọn đề tài “Tăng cường sử dụng tranh ảnh bằng ứng dụng CNTT trong dạy
học vật lí 7” để viết lại kinh nghiệm.
1
II/. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ
TÀI :
Sau một thời gian tìm hiểu, tôi đã nhận thấy được thực trạng và nguyên nhân
đã tạo nên những lí do mà tôi đã trình bày ở trên như sau :

Tài liệu một số vấn đề đổi mới trong dạy học bộ môn vật lí THCS (Nhà xuất
bản giáo dục 2008 ) có viết rằng “…việc sử dụng thiết bị thí nghiệm và các
phương tiện dạy học sẽ làm cho học sinh tích cực hóa hoạt động nhận thức của
mình, các mô hình, tranh vẽ, bảng biểu, phim … được sử dụng không chỉ là
phương tiện minh họa kiến thức mà là một nguồn tri thức để học sinh khai thác và
giải quyết vấn đề đặt ra thông qua đó chiếm lĩnh kiến thức của môn học ”. Điều
đó cho thấy tranh ảnh cũng là một phương tiện dạy học quang trọng. Trong các
ứng dụng của máy tính điện tử vào dạy học vật lý, thì ngoài việc hỗ trợ trong các
thí nghiệm ảo, trình chiếu …thì việc trình chiếu tranh ảnh cũng là một trong các
ứng dụng thế mạnh giúp giáo viên thể hiện bài giảng có chất lượng, thu hút được
sự chú ý của học sinh trong việc tiếp thu nội dung bài học
Muốn dạy học có hiệu quả, giáo viên cũng cần phải có sự thay đổi về mặt
nhận thức và cần có lòng hứng thú đối với việc vận dụng các phương tiện dạy học
kĩ thuật hiện đại vào dạy học nhất là môn vật lí là môn học thuộc lĩnh vực khoa học
thực nghiệm. Mọi kiến thức đều được xây dựng từ việc quan sát các hiện tượng vật
lí trong tự nhiên, qua các thí nghiệm hoặc thí nghiệm mô phỏng, quan sát qua tranh
ảnh .v v. Do đó, để giúp giáo viên có thêm điều kiện thuận lợi để vận dụng ứng
dụng CNTT vào giảng dạy tôi có suy nghĩ sau để đưa ra một số giải pháp cơ bản
sau:
2. Nội dung và biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
Trong dạy học vật lí ngoài việc sử dụng dụng cụ thí nghiệm, thì giáo viên còn
phải sử dụng tranh ảnh để truyền đạt kiến thức cho nội dung của bài học. Trong vật
lý 7 tranh ảnh thường dùng để mô tả hướng dẫn thí nghiệm hoặc sử dụng trong các
mục đích giải bài tập, thu thập thông tin liên quan đến nội dung kiến thức bài
học…
Trong thực tế giảng dạy, đa số giáo viên khi dạy thường sử dụng tranh ảnh có
sẵn ở sách giáo khoa. Tuy nhiên chúng rất đơn điệu chưa thu hút được nhiều đối
tượng học sinh trong quá trình xây dựng bài học. Do đó để tăng cường việc sử
dụng tranh ảnh có hiệu quả giáo viên cần phải sử dụng CNTT trong việc đưa tranh
ảnh vào giảng dạy làm cho nó trở nên sinh động hơn bằng cách sử dụng các phần

có liên quan đến kiến thức vật lí
Vd 4a: Bài 20 : Dòng điện trong kim loại vật lí 7. Hình 20. 4 là tranh ảnh mô
hình tả chuyển động của các electron tư do trong kim loại và chiều dòng điện
Với tranh này việc nhận biết của học sinh trong việc chỉ ra chiều chuyển động của
electron tự do và chiều dòng điện rất khó khăn đặt biệt là học sinh trung bình, để
minh họa cho học sinh dễ hiểu giáo viên cho thể chuyển thành các hình ảnh động
với sự chuyển động của các electron tự do trong kim loại.
6
Vd 4b: Bài 20 : Dòng điện trong kim loại vật lí 7. Hình 20. 3 là tranh ảnh mô
hình tả chuyển động của các electron tư do trong kim loại
Trong việc sử dụng giáo án điện tử cũng như trong quá trình dạy học giáo viên còn
sử dụng một số phần mềm dạy học làm công cụ hỗ trợ để minh họa cho tiết học.
Vd 5 : Sử dụng phần mềm Vật lí và thế giới quanh ta trong tiết dạy CNTT
môn vật lí 7
IV/.KẾT QUẢ:
Sau khi áp dụng các giải pháp đã nêu trên, tôi nhận thấy :
• Giáo viên tích cực hơn trong việc soạn giảng các tiết học CNTT do đã
được chuẩn bị về tranh ảnh phù hợp
• Có được nguồn tài liệu tranh ảnh đã chuẩn hóa sẵn mà không tốn nhiều
thời gian để tìm kiếm khi soạn bài.
• Khả năng chuẩn bị các bài giảng bằng CNTT đã nhiều và nhanh hơn
(giáo viên đã soạn giảng bằng CNTT 02- 03 tiết /tuần ở phòng học bộ
môn)
7
• Các em học rất thích thú học bộ môn vật lý hơn và đặc biệt là học ở
phòng học bộ môn vì các em vừa được học bằng CNTT và được làm thí
nghiệm.
V/.BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Sau thời gian thực hiện giải pháp trên, để chuẩn bị tốt tranh ảnh bằng
CNTT cho việc giảng dạy tôi đã có những kinh nghiệm sau :