TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DẦU KHÍ VIỆT NAM
NHỮNG BIỂU HIỆN MỚI CỦA CHỦ
NGHĨA TƯ BẢN HIỆN ĐẠI
2
Những biểu hiện mới của CNTB độc quyền

Sự tập trung sản xuất và sự thống trị của các tổ chức độc
quyền

Sự thay đổi trong các hình thức tổ chức và cơ chế thống
trị của tư bản tài chính

Xuất khẩu tư bản vẫn là cơ sở của tư bản độc quyền,
nhưng quy mô, chiều hướngvà kết cấu của xuất khẩu tư
bản đã có bước phát triển mới

Sự phân chia thế giới giữa các liên minh của chủ nghĩa tư
bản

Sự phân chia thế giới giữa các cường quốc vẫn tiếp tục
dưới những hình thức cạnh tranh và thống trị mới

Sự xuất hiện ngày càng nhiều những công ty độc
quyền xuyên quốc gia bên cạnh sự phát triển của
các xí nghiệp vừa và nhỏ:

Hiện tượng liên kết đa dạng tiếp tục phát triển,
sức mạnh của các Conson và Conglomerat ngày
càng được tăng cường.


triển mới

Xuất khẩu tư bản trước kia chủ yếu từ các nước
tư bản phát triển sang các nước kém phát triển
(khoảng 70%)

Xuất khẩu tư bản ngày nay: Từ đầu những năm
70 đại bộ phận dòng tư bản lại chảy qua chảy lại
giữa các nước tư bản phát triển với nhau
6

Sự phân chia thế giới giữa các liên minh của
chủ nghĩa tư bản

Thế lực và phạm vi hoạt động của các công ty
độc quyền xuyên quốc gia tăng lên càng thúc đẩy
xu hướng quốc tế hóa đời sống kinh tế và sự
phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa chúng với
nhau; đồng thời thúc đẩy việc hình thành CNTB
độc quyền nhà nước quốc tế
7

Cùng với xu hướng quốc tế hóa, toàn cầu hóa lại
diễn ra hiện tượng khu vực hóa đưa tới việc hình
thành các liên minh kinh tế: như liên hợp Châu Âu
(EC), hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN), tổ
chức hợp tác kinh tế Châu Á (APEC), Mậu dịch tự
do (FTA), liên minh thuế quan (CU)
8


Các hình thức của kinh tế thuộc nhà nước trong nền kinh
tế quốc dân ngày càng trở nên đa dạng

Kinh tế thuộc nhà nước và tư nhân kết hợp tăng lên mạnh
mẽ

Chi tiêu tài chính của nhà nước tư bản phát triển dùng để
điều tiết quá trình tái sản xuất xã hội tăng lên nhiều

Cạnh tranh trên thị trường trong nước và ngoài nước gay
gắt, đòi hỏi nhà nước phải mở cửa thị trường
1
2

Sự phát triển rộng khắp của CNTB độc quyền nhà nước

Điều tiết bằng chương trình và kế hoạch

Điều tiết cơ cấu kinh tế

Điều tiết tiến bộ và khoa học công nghệ bằng việc tăng chi
ngân sách cho nghiên cứu và phát triển

Điều tiết thị trường lao động

Điều tiết thị trường tài chính, tiền tệ, chống lạm phát, điều
tiết giá cả

Điều tiết các quan hệ kinh tế đối ngoại, hệ thống tài chính
- tiền tệ quốc tế

1
6