Giáo viên
Giáo viên
:
: Đơn Vị:
Năm Học: -
phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài:
1
Trong hoàn cảnh hiện tại của Việt Nam đang ở chặng đầu của con đường đổi mới,
giáo dục còn nhiều khó khăn, điều kiện đầu tư cho cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế như:
thiếu phòng học, dụng cụ tài liệu, lớp quá đông… Vậy làm thế nào để áp dụng được các
phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh – một
môn học mà học sinh từ trước đến nay vẫn coi là môn “phụ”, môn “học thuộc lòng” ? Làm
thế nào để học sinh khắc phục được tâm lý này ? Để học sinh trở nên yêu thích hứng thú
với bộ môn, giờ học không cảm thấy nhàm chán, tẻ nhạt và đồng thời cũng khắc phục được
những hạn chế do hoàn cảnh hiện tại của nước nhà. Với những điều kiện đòi hỏi trên, một
trong những phương pháp học tập có tính khả thi là dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ. Bởi
phương pháp này không đòi hỏi điều kiện học tập gì đặc biệt, lại không phụ thuộc quá nặng
nề vào “cá tính” hay “khả năng đặc biệt” của người dạy giống như nhiều các phương pháp
dạy học khác.
Đối với phương pháp dạy học hợp tác nhóm thì các nhiệm vụ học tập được giải quyết
không phải từng cá nhân riêng rẽ mà là sự phố hợp, sự hợp tác của các thành viên trong một
nhóm. Việc phối hợp học tập theo cả chiều đứng
( Thầy – Trò) và chiều ngang ( Trò – Trò ) tạo điều kiện cho học sinh nhận thức từ hai phái
thầy và bạn. Chính trong quá trình học tập chung đó các em được trao đổi thảo luận học hỏi
4
tận bây giờ vẫn được duy trì. Trên thực tế, ở những vùng dân cư thưa thớt, như vùng sâu
vùng xa, vùng núi cao hẻo lánh, chúng ta đã tổ chức dạy học theo các lớp ghép 2, 3 đến 4
trình độ trong một lớp. Việc tổ chức dạy học lớp ghép như vậy cũng là dựa trên nền tảng
của tổ chức dạy học theo nhóm cùng trình độ.
Những năm cuối thế kỷ XX, học tập nhóm ở Việt Nam luôn diến ra dưới nhiều hình
thức khác nhau: như nhóm tự quản, nhóm học tập, ở một số môn học như: thể dục, thủ
công, âm nhac, ngoại khóa, sinh hoạt câu lạc bộ vv… Gần đây, với xu hướng đổi mới
phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của người học, các nhà nghiên
cứu lý luận dạy học đưa ra bốn đặc trưng cơ bản:
- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động độc lập của học sinh.
- Chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.
- Tăng cường học tập cá thể kết hợp học tập hợp tác.
- Kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò.
Việc vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ không đơn giản là chỉ
áp dụng một cách máy móc phương pháp này vào quá trình dạy học nó tùy thuộc vào môn
học, điều kiện học tập, đối tượng học sinh, tính chất bài học và năng lực sư phạm của người
thầy tổ chức hình thức này thế nào có hiệu quả.
Bởi vậy, việc nghiên cứu và vận dụng tổ chức cho học sinh học tập hợp tác theo
nhóm trong quá trình dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học phổ thông vẫn luôn là vấn
đề mới mẻ và thú vị. Đây là một vấn đề cần sớm được tiến hành trong dạy học nhằm đáp
5
ứng các yêu cầu của quá trình đổi mới đặt ra đối với môn tiếng Anh ở các trường trung học
phổ thông hiện nay.
2. Cơ sở về mặt giáo dục:
Với nhóm học tập của nhà trường, điều đầu tiên cần được xét tới là sự thành lập
nhóm: Nhóm đó được thành lập như thế nào? Trong lĩnh vực giáo dục, cần phải phân biệt
rõ “nhóm” và “đám đông” . Với sự làm việc chung của các học sinh trong nhà trường,
hơn.
1.2 : Về đặc điểm trí tuệ của học sinh
Năng lực quan sát trở nên sâu sắc và nhạy bén, các em không chỉ ghi nhớ các sự vật,
hiện tượng một các máy móc mà còn biết tổng hợp, so sánh, phân tích tư duy. ở độ tuổi
này, ghi nhớ có chủ định trong hoạt động trí tuệ đồng thời ghi nhớ logic trừu tượng và ghi
nhớ ý nghĩa ngày càng tăng lên rõ rệt.
7
Với đặc điểm về tâm lý và trình độ nhận thức của học sinh nêu trên thì việc tổ chức
hoạt động học tập hợp tác nhóm là rất thuận lợi. Điều này có thể thực hiên được dễ dàng và
mang lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học ở trường phổ thông cho dù ở mọi hoàn cảnh
điều kiện khác nhau (thành thị hay nông thôn, vùng sâu vùng xa…)
Chương Ii
Vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo
nhóm nhỏ vào dạy học môn tiếng anh ở Thpt
I. Khả năng vận dụng phương pháp tổ chức hoạt
động theo nhóm nhỏ ở môn tiếng anh ở thpt
Hiện nay, quan niệm hiện đại về dạy học coi dạy học là quá trình phát triển của bản
thân học sinh. Quá trình học tập không phải là quá trình lĩnh hội các kiến thức có sẵn mà
còn là quá trình học sinh tự khám phá, tự phát triển, tự tìm đến với kiến thức mới nhờ sự
hướng dẫn, giúp đỡ, tổ chức của giáo viên.
Nếu như trước đây SGK chỉ là tài liệu trình bày các kiến thức có sẵn để học sinh dựa
vào đó mà trả lời các câu hỏi giáo viên nêu ra trước lớp, để ghi nhớ kiến thức và kiểm tra,
thi cử thì hiện nay SGK được biên soạn theo hướng đổi mới nhằm tạo điều kiện cho giáo
viên tổ chức cho học sinh học tập một cách tự giác, tích cực, độc lập. Bên cạnh việc cung
8
cấp kiến thức, SGK mói còn chú trọng quá trình dẫn dến kiến thức, cách thức làm việc, các
hình thức hoạt động để tự khám phá, lĩnh hội các kiến thức đó.
II. quy trình tổ chức hoạt động học tập theo nhóm của học sinh.
khác: tranh ảnh, tài liệu bổ sung…
Bước 3: Làm việc trong nhóm
Giáo viên phân công công việc cho từng thành viên, nhóm đầy đủ thường có các vai:
Người giữ thời gian có nhiệm vụ báo cáo cho cả nhóm biết bao nhiêu thời gian đã
trôi qua, để điều chỉnh thời gian cho hợp lý với nhiệm vụ được giao.
Thư ký có nhiệm vụ ghi chép hết những cau trả lời hoặc ghi vắn tắt hết ý chính
những cuộc thảo luận. Trước khi ghi thư ký phải đảm bảo rằng tất cả các thành viên trong
nhóm đều đã đồng ý.
10
Người động viên có nhiệm vụ khuyến khích và nhắc nhở tất cả các thành viên trong
nhóm tham gia đóng góp ý kiến cho buổi thảo luận, có thể hỏi họ đang nghĩ gì, thậm chí
nhắc nhở một cách khéo léo “Chúng tôi chưa được nghe ý kiến của bạn”.
Người kiểm tra phải đảm bảo rằng tất cả các thành viên đã hiểu và đồng ý với
những vấn đề mà cả nhóm đang bàn bạc. Phài lưu ý là không được phép bỏ qua những dấu
hiệu, ngôn ngữ mà mọi người dễ bị nhầm lẫn hoặc có thắc mắc, có thể yêu cầu ai đó giải
thích rõ ý kiến của họ.
Người tóm tắt có nhiệm vụ tóm lược những gì đang được thảo luận, phải đảm bảo
rằng các thành viên đều đồng ý với các ý kiến đã nhất trí.
Người báo cáo có nhiệm vụ thông báo hay truyền đạt lại cho toàn lớp kết quả làm
việc của nhóm. Họ có thể thay mặt nhóm giải thích, làm rõ những câu hỏi của mọi người về
công việc mà họ đã làm.
Người đảm bảo những công việc về động não, họ có nhiệm vụ nhắc nhở các thành
viên không dduwwocj thảo luận trong hki động não.
Người quan sát nhận xét hoạt động nhóm, có trách nhiệm quan sát mọi hành vi của
các thành viên trong nhóm.
Đối với thực tế Việt Nam, trong điều kiện cơ sở vật chất ( Bàn ghế cố định, lớp học
đông…) thường chia nhóm 4-6 người, trong đó có nhóm trưởng điều khiển việc thảo luận.
Thư ký ghi chép các ý kiến thành viên trong nhóm. Có thể một thành viên kiêm nghiệm từ
1-3. nhiệm vụ.
làm việc của học sinh)
+ Để các nhóm trao đổi và thảo luận các bài tập mà giáo viên giao.
- Ghép nhóm: Tổ chức các nhóm có tính luân chuyển:
Thứ nhất:
+ Chia lớp thành các nhóm nhỏ từ 4-6 học sinh ( đặt tên cho mỗi nhóm )
+ Mỗi nhóm giải quyết vấn đề của bài học.
Thứ hai:
+ Tổ chức các nhóm mới: Mỗ nhóm mới chỉ chứa một thành viên của nhóm ban đầu
( các thành viên nhóm mới mang một tên mới )
+ Mỗi cá nhân trong nhóm mới sẽ đem kiến thức của mình vừa khám phá lắp ghép
với nhau để thành thông tin hoàn chỉnh.
Phương pháp này rất hiệu quả đối với các bài dài, có nhiều nội dung kiến thức,
nhiều tình huống cần giải quyết. Nó còn giúp cho mọi học sinh tham gia hoạt động học
tập, làm tăng sự tự tin, khả năng tự học chủ động, sáng tạo, năng lực tư duy cho học sinh.
13
Bước 4: Báo cáo kết quả
Đại diện các nhóm trình bài kết quả. Cách trình bày phổ biến nhất là các nhóm viết
hoặc minh họa bằng hình vẽ kết quả của nhóm trên giấy khổ rộng hoặc trên giấy trong và
dùng máy chiếu hắt ( Over head)
Các nhóm có thể lựa chọn cách trình bày sau đây thay cho thuyết trình:
+ Phương pháp thị trường
Các nhóm trình bày trên giấy khổ rộng, bảng ghim và trưng bày trong phòng học.
Lớp học giống như một thị trường thông tin, các học viên sẽ đi xem xét kết quả của từng
nhóm, nghe họ giải thích và có thể đặt câu hỏi để họ trả lời, làm rõ. Giáo viên có thể đóng
góp ý kiến của mình vào kết quả làm việc của từng nhóm.
+ Phương pháp hội chợ
Các nhóm không lần lượt trình bày mà chỉ lần lượt trưng bày kết quả của mình tại
một vị trí đã lựa chọn trong phòng. Một đến hai ngày ở lại trưng bày kết quả của nhóm,
còn những người khác đi lại giới thiệu về nhóm mình hoặc có thể trao đổi với bất cứ ai, bất
- Đánh giá ý thức làm việc của nhóm
- Đánh giá kết quả làm việc
3. Yêu cầu đối với học sinh
So với học sinh trung học cơ sở, các đặc điểm tâm sinh lý của học sinh ở bậc trung
học phổ thông đã có những thay đổi về chất. Trên cơ sở quan sát sâu sắc, nhạy bén hơn và
khả năng tư duy trừu tượng cao hơn, đặc biệt là khả năng phân tích, tổng hợp so sánh,
trừu tượng hóa, khái quát hóa, các em ở lứa tuổi này không thích chấp nhận một cách đơn
giản những áp đặt của giáo viên. Các em thích tranh luận thích bày tỏ những ý kiến riêng
biệt của cá nhân mình về những vấn đề lý thuyết và thực tiễn. Đây là một thuận lợi cơ bản
mà giáo viên cần khai thác triệt để khi tiế hành đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh,
trong đó có thực hiện phương pháp dạy học hợp tác nhóm nhỏ. Trong quá trình tổ chức
dạy học hãy tạo cho học sinh một vị thế mới và những tiền đề, những điều kiện thuận lợi để
hoạt động. Cụ thể là:
- Người học phải trở thành chủ thể hành động, tích cực, tự giác, chủ động và sáng
tạo trong hoạt động để kiến tạo kiến thức. Người học cần phải thực sự hoạt động để đạt
được không chỉ những tri thức và kỹ năng của bộ môn mà quan trọng hơn là tiếp thu được
cách học, cách tự học.
- Tạo ra và duy trì ở học sinh động lực học tập mạnh mẽ. Đó là động cơ, hứng thú
niềm lác quan của học sinh trong quá trình học tập.Những nhân tố 1này, chính là động lực
16
thúc đẩy mạnh mẽ học sinh tích cực, tự giác, chủ động và sáng tạo trong hoạt động hợp tác
nhóm.
- Phát triển ở học sinh khả năng tự đánh giá kết quả hoạt động của mình để trên cơ
sở đó bản thân học sinh có thể điều chỉnh các hoạt động của mình theo các mục tiêu đã
định.
4. yêu cầu đối với cơ sở vậy chất
Để việc dạy và học tiêng Anh nói chung cũng như áp dụng thành công có hiệu quả,
phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ, thì việc tăng cường về cơ sở vật chất kỹ
thuật cho dạy và học tiêng Anh là một vấn đề cấp thiết. So với thập kỷ trước đây thì điều
Warm up
Picture describing
Students’ activities
Students work in
18
Prepare a set of pictures of sea problems.
Ask Ss to work in groups to discuss the questions :
What can you see in the picture ?
What problem is it ?
Ask some Ss to present their answers.
Give feedback .
Task 1 : Offering solutions
Instruction : You are required to work in groups to put the
actions in the order of importance and say what we should do
or should not do.
Ask them to read through the actions .
Elicit or pre-teach some vocabulary items.remind Ss that
should \ shouldn’t are used to offer strong advice or solutions
to problems . Emphasize that should \ shouldn’t may imply
obligation.
Ask Ss to work in groups to put actions in the book in the
order or importance and say what they should or should not do
.
Encourage Ss to give the reasons for their choices.
Go around to observe Ss working.
groups.
Group work
Students work in
groups
ask other Ss to take note and compare with their groups’ ideas.
Feedback and correction
Take notes of Ss’ errors
Give feedback
Correct any typical mistakes.
Wrapping
Summarise the main points
Homework:Remember the main points .
Students summarise
iv. Kết quả đạt được
Qua quá trình áp dụng phương pháp kể trên tôi nhận thấy là học sinh ham học hơn,
linh hoạt hơn trong luyện tập, biết cách học bài một cách hiệu quả, học sinh hứng thú hơn
với giờ học, môn học, giờ học sôi nổi hơn, chất lượng giờ học cũng nhờ đó mà tăng lên
nhiều, tuy còn chưa cao lắm.
- Có em, do nắm vững đặc điểm của bài học nên cách lý giải phù hợp, được nhiều
học sinh trong lớp đồng tình thông qua việc giáo viên lấy ý kiến đóng góp của học sinh.
- Có em còn có những cách kiến giải rất non nớt, thiếu căn cứ song số này không
nhiều. Căn cứ vào cách thảo luận như thế, học sinh đã tự bổ sung cho mình những điều còn
thiếu trong nhận thức, tích cực suy nghĩ, tìm tòi, lý giải vấn đề tạo được sự hứng thú.
- Giáo viên làm việc bớt căng thẳng, bớt đi những lời thuyết giảng
21
- Không khí lớp học sôi nổi hơn
Trên đây là một vài kết quả trong quá trình vận dụng phương pháp dạy học hợp tác
theo nhóm trong công việc giảng dạy môn tiếng Anh. Tuy nhiên trong quá trình vận dụng
phương pháp này vào dạy – học vẫn còn một số hạn chế sau:
* Hạn chế:
+ Sự hợp tác chưa triệt để, chưa phát huy cao được hiệu quả của phương pháp.
+ Hình thức tổ chức chưa được phong phú
*Nguyên nhân:
lý thuyết và thực hành.
+ Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp, tổ chức đoàn động viên, lôi cuốn các em vào
các hoạt động tích cực trong học tập, xây dựng ý thức tự học cho học sinh.
23
Có thư vậy người giáo viên mới có thể đạt được sự thành công trong việc đổi mới
phương pháp dạy học hợp tác nhóm.
V. KếT LUậN:
Trên đây là một vài ý kết quả bước đầu trong quá trình vận dụng phương pháp dạy
học hợp tác trong môn tiếng Anh. Tôi tự nhận thấy bản thân đã nắm vững yêu cầu cũng như
phương pháp đổi mới dạy học, tâm đắc với phương pháp dạy học hợp tác và đã thực hiện
trong các giờ dạy của mình.
Tuy nhiên, không khỏi có những lúng túng, hạn chế. Rất mong sự đóng góp ý xây
dựng để tôi có thể thực hiện tốt hơn.
vi. kiến nghị:
- Để việc đổi mới phương pháp đạy học đạt hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ và
sự quan tâm chỉ đạo sát sao hiệu quả của các cấp lãnh đạo.
- Nhanh chóng ổn định chương trình, thời lượng hợp lý cho việc dạy học.
- Thay đổi tư duy trong giáo viên và lãnh đạo về việc quản lý giờ học của giáo viên
tạo môi trường dạy – học tích cực “ồn ào học tập” chứ không phái là ồn ào do ý thức kém.
24