BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
NGUYỄN THỊ TRANG NHUNG NHÂN VẬT NỮ TRONG TRUYỆN NGẮN
TRẦN THÙY MAI
Chuyên ngành: Lí luận văn học
Mã số : 60 22 01 20 LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS LÝ HOÀI THU
Lời cam đoan
Thực hiện luận văn này, tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu
trong luận văn là trung thực. Nội dung luận văn không hề trùng lặp với các
đề tài khác. Tôi cũng xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện
luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn hoàn toàn
chính xác, được trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng, minh bạch. Nếu sai, tôi xin
hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Tôi xin đề nghị Hội đồng khoa học xem xét và ghi nhận kết quả quá
trình nghiên cứu và thực hiện luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn!
Ninh Bình, tháng 6 năm 2014
Tác giả luận văn Nguyễn Thị Trang Nhung
NGẮN TRẦN THÙY MAI 72 3.1 Nghệ thuật miêu tả ngoại hình nhân vật 72
3.2 Nghệ thuật khắc họa tâm lý nhân vật 76
3.3 Ngôn ngữ 81
3.4 Giọng điệu 98
PHẦN KẾT LUẬN 109
TÀI LIỆU THAM KHẢO 111
1 PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Truyện ngắn Việt Nam sau 1975, nhất là từ sau đổi mới 1986 là thể
loại giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển văn học. Có thể khẳng định: với
đặc trưng của thể loại “tự sự cỡ nhỏ” năng động, thích hợp với đời sống hiện
đại, chưa bao giờ truyện ngắn Việt Nam lại phát triển mạnh như hiện nay.
Diện mạo của truyện ngắn nước nhà có sự thay đổi rõ rệt cả về đề tài, chủ đề,
tư tưởng và hình thức biểu hiện theo hướng dân chủ hóa và hiện đại hóa. Có
nhiều tác giả, tác phẩm truyện ngắn xuất sắc, góp phần làm thay đổi cơ bản
đời sống văn học Việt Nam đương đại. Sự xuất hiện càng nhiều các cây bút
nữ cũng đã làm nên sự phát triển phong phú, đa dạng của văn học giai đoạn
này. Tác giả Bích Thu trong bài viết “Văn xuôi của phái đẹp” đã đánh giá cao
các sáng tác của các cây bút nữ: “Văn chương của phái đẹp hiện nay sắc và
sâu khi khai thác đề tài thế sự, đời tư với nội dung nhân tình thế thái bằng lối
viết dịu dàng và bén ngọt, riết róng mà đồng cảm, sẻ chia với những thân
phận, những con người sống quanh mình” [62]. Tác giả Vũ Tuấn Anh trong
Trần Thùy Mai đã có những tổng hợp, phân tích và phát hiện đáng kể về
phương diện nội dung và nghệ thuật. Tuy nhiên, vấn đề nhân vật nữ trong
truyện ngắn Trần Thùy Mai vẫn chưa được chạm tới. Đây cũng chính là một
trong những lý do thôi thúc chúng tôi thực hiện đề tài này.
1.3. Tìm hiểu đề tài: Nhân vật nữ trong truyện ngắn Trần Thùy Mai,
chúng tôi hi vọng sẽ góp thêm một góc nhìn mới về hướng tiếp cận, khả năng
phản ánh đời sống, giá trị nhân văn, phong cách sáng tạo cũng như cách thể
hiện nhân vật nữ trong truyện ngắn Trần Thùy Mai. Qua đó khẳng định những
đóng góp của chị trong dòng chảy văn học Việt Nam đương đại.
2. Lịch sử vấn đề
Bắt đầu có truyện ngắn đăng trên tuần báo Văn nghệ từ năm 21 tuổi,
đến nay, gần 40 năm cầm bút với 12 tập truyện ngắn, Trần Thùy Mai đã miệt
3 mài, cần mẫn tạo dựng một vị trí trên văn đàn. Chị cũng đã đạt một số giải
thưởng khá cao của Hội nhà văn và của Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật
Việt Nam cho các tập truyện Quỷ trong trăng và Thập tự hoa. Truyện ngắn
Trần Thuỳ Mai đã nhận được sự quan tâm của giới nghiên cứu phê bình. Tuy
nhiên, vì nhiều lẽ, vấn đề nghiên cứu về truyện ngắn của Trần Thùy Mai còn
khá khiêm tốn và rời rạc. Hầu hết những bài viết về chị mới chỉ dừng lại ở
nhận xét khái quát, sơ bộ và bộc bạch ấn tượng, cảm xúc về một tập truyện
hay một tác phẩm cụ thể nào đó. Mặc dù sơ lược, nhưng cũng đã có những bài
viết chỉ ra được dấu ấn riêng trong sáng tác của nữ nhà văn này. Chúng tôi
tạm chia lịch sử nghiên cứu truyện ngắn Trần Thuỳ Mai làm hai phần:
2.1 Những đánh giá chung về truyện ngắn Trần Thùy Mai
Về những nhìn nhận, đánh giá chung về truyện ngắn Trần Thuỳ Mai,
đáng chú ý là bài viết “Truyện ngắn Trần Thuỳ Mai - những giấc mơ huyền
thoại” của Hồ Thế Hà. Tác giả đã bày tỏ về những cảm nhận về “một đặc
điểm nổi bật” trong truyện ngắn Trần Thùy Mai đó là vẻ đẹp cổ tích, thần
nữ trong truyện ngắn Trần Thuỳ Mai. Từ việc dẫn ra một số truyện tiêu biểu,
người viết đã chỉ ra rằng: “Tất cả phụ nữ trong truyện ngắn của Trần Thuỳ
Mai đều đẹp, yêu hết mình, sống tốt hết mình, nhưng kết cục phần nhiều họ đều
gặp bất hạnh, đau khổ” [21].
Tác giả Thái Phan Vàng Anh với bài viết có tựa đề “Tình yêu huyền
thoại trong truyện ngắn Trần Thùy Mai” đã nêu ra một số nét đậm rất riêng ở
nhà văn Trần Thùy Mai. Đó là đề tài tình yêu – một đề tài được Trần Thùy
Mai rất quan tâm: “Với chị, tình yêu là biểu tượng của những khát vọng tuyệt
đối, là hoài niệm để níu giữ niềm tin", là “những tình yêu huyền thoại lung
linh như ảo ảnh” [2]. Đó là mối quan hệ giữa hai bờ thực - ảo, giữa khát vọng
mong manh với thực tại đầy đắng cay và bất hạnh. Nổi bật lên trong bài viết
là những nhận định khá tinh tế về nhân vật nữ trong các cuộc tình gấp gáp,
5 vội vã và ngắn ngủi: Những nhân vật nữ của Trần Thùy Mai đều gặp gỡ nhau
ở việc lấy tình yêu làm điểm tựa để “cứu rỗi linh hồn”, “đắm chìm trong hoài
niệm”. “Các mối tình, các sợi xích tình yêu ( ) chưa bao giờ thôi quấn riết,
giằng níu trong nhân vật, và rồi biến thực tại thành dư âm của quá khứ vừa
bỏng rát, vừa dịu dàng”. Cuối cùng, “cũng bởi vì định mệnh mà những cuộc
tình đẹp như ảo ảnh ấy lại không thể vượt qua những giới hạn thực tế” [2].
Tác giả Lý Hạnh trong bài viết “Trần Thùy Mai – viết về tình yêu không
phải để câu khách” cho rằng: “Các nhân vật nữ của Trần Thùy Mai dường
như không có thật bởi họ thánh thiện quá, mong manh quá… Cuộc sống dẫu
dành cho họ sự nhọc nhằn, tủi nhục, xót xa đến bao nhiêu thì cuối cùng vẫn
phải kính cẩn cúi đầu bởi những điều thấp hèn, nhỏ bé dường như chưa bao
giờ chạm đến họ” [16].
Tác giả Văn Mai Hoan trong bài “Truyện ngắn Trần Thùy Mai” nhận
xét về tính nhân văn trong truyện ngắn Trần Thùy Mai: “Mỗi câu chuyện là
một tình khúc buồn, nhẹ nhàng mà sâu lắng. Những tình khúc buồn ấy nhắc
Năm 2001, Trần Thùy Mai giới thiệu với độc giả tập truyện ngắn Quỷ
trong trăng với những thông điệp về bi kịch đau đớn của người phụ nữ, tập
truyện nhanh chóng được độc giả đón nhận với sự đồng cảm sâu sắc. Tác giả
Diệu Hiền có bài: “Trần Thùy Mai và bi kịch của những người phụ nữ”, bằng
một số dẫn chứng truyện ngắn tiêu biểu, Diệu Hiền đã chỉ ra rằng: “Tất cả
phụ nữ trong truyện ngắn Trần Thùy Mai đều đẹp, yêu hết mình, sống tốt hết
mình, nhưng kết cục phần nhiều họ đều gặp bất hạnh, đau khổ” [11]. Còn
Báo Lao động miền Trung cũng có bài đăng “Cuộc hành hương bên bờ xa
vắng” của Lê Thị Mỹ Ý. Tác giả bài viết đã điểm qua những truyện ngắn tiêu
biểu và khẳng định: “Giữa mê lộ ám ảnh, giác độ tình yêu được soi xét từ
nhiều điểm chiếu Dù ở điểm chiếu nào, truyện ngắn của chị cũng hiện hữu
7 một niềm say đắm miên man của ý niệm thuần khiết. Đấy là ý niệm để tác giả
vén lên một luồng sáng mong manh, đi sâu vào những ngóc nghách nhỏ nhoi,
tìm ra đời sống hơn là đời sống, nhận thức ra tia sáng hằng hữu, bất biến
trong tình yêu” [68]. Sức hấp dẫn của tập truyện này còn được Lê Thị Mỹ Ý
đánh giá ở giọng văn nhẹ nhàng với thứ ngôn ngữ tự nhiên. Bài báo đã tạo
được một sự chú ý cần thiết, hướng người đọc có được tâm thế nhập vào
“cuộc hành hương của linh hồn phù du bên bến bờ xa vắng, đi tìm luồng ánh
sáng mong manh cho khát khao” trong truyện ngắn của Trần Thuỳ Mai.
Cũng đánh giá về tập truyện Quỷ trong trăng, Nguyễn Thị Kim Huệ
với bài viết “Quỷ trong trăng và thế giới đậm cá tính phương Tây” đã phát
hiện: Quỷ trong trăng là một thế giới của nhân vật nữ đang tồn tại thật với
bản ngã của chính mình, dù họ phải trả giá bằng chính cuộc đời của họ. Thế
nhưng, họ không nuối tiếc hay hối hận cho những lựa chọn của mình, bởi họ
là những phụ nữ phương Đông dịu dàng bao dung nhưng lại tiềm tàng sự nổi
loạn, tự do và bất chấp kể cả cái chết cho tình yêu. Nguyễn Thị Kim Huệ gọi
đây là thế giới nữ đậm cá tính phương Tây: “những người phụ nữ phương
đế đô hay chỉ là thôn nữ quê mùa vùng xa xôi hẻo lánh, dù có thể chẳng bao
giờ được sử sách nhắc đến nhưng cuộc đời của họ, số phận của họ mãi mãi
được dân gian lưu truyền, để lại nghĩ suy trong lòng người đọc”.
Về tập truyện Onkel yêu dấu (2010), truyền hình VTV1 có giới thiệu
tập truyện này trong chuyên mục Mỗi ngày một cuốn sách. Trong đó, người
giới thiệu đã nhấn mạnh tới ý thức về giới mình của các nhân vật nữ, họ sống
với thiên chức làm vợ và làm mẹ: “Mỗi nhân vật nữ trong cuốn truyện ngắn
này mang một thân phận biểu trưng cho hàng ngàn, hàng vạn thậm chí hàng
triệu người vợ, người mẹ. Họ có thể là một người thành đạt, có thể chỉ là một
người nội trợ, một người mẹ đảm đang của gia đình, một người suốt đời hy
sinh trong thầm lặng và cũng có thể là một con người bị tình yêu lợi dụng.
9 Nhưng dù sao họ vẫn không oán thán cuộc đời oán trách số phận, họ vẫn
lặng lẽ vươn mình đứng dậy. Đứng dậy để tha thứ, quá khứ trong họ luôn
hiện hữu là một kỷ niệm đẹp, về những ngày tháng đẹp đã có những phút giây
cùng nhau sánh bước trên đường đời” (www.moingaymotcuonsach.com.vn).
Trang báo điện tử Báomới.com ngày 23/05/2010 cũng đăng tin về tập
truyện bằng những lời nhận định sâu sắc về mặt nội dung cũng như nghệ
thuật: “14 truyện ngắn viết về tình yêu lãng mạn, nhưng cũng không kém
phần chua xót về những thân phận người phụ nữ trong cuộc sống của một
giọng văn đầy nữ tính và luôn đứng về phía người phụ nữ. Ở tập truyện ngắn
này, tác giả chú trọng miêu tả tâm lý của những người phụ nữ trong bộn bề
xã hội và nhỏ bé giữa gia đình”.
Như vậy, nhìn chung qua các bài viết, nhà văn Trần Thùy Mai được
đánh giá là tác giả có lối viết rất riêng với giọng văn riêng, chị khai thác
những vấn đề gần gũi, bình dị xung quanh đời sống nhưng lại mang giá trị
mới mẻ và sâu sắc. Nhân vật nữ trong sáng tác của Trần Thùy Mai được nhìn
nhận ở nhiều khía cạnh khác nhau, họ khao khát hạnh phúc và cũng gặp nhiều
- Phương pháp so sánh đối chiếu
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
7. Đóng góp của luận văn
Trên cơ sở lý luận về nhân vật văn học, vận dụng để tìm ra các kiểu
loại nhân vật cùng một số thủ pháp nghệ thuật tiêu biểu xây dựng những nhân
vật nữ trong truyện ngắn của Trần Thùy Mai.
Khẳng định sự độc đáo của Trần Thùy Mai trong sáng tác truyện ngắn (trên
cơ sở đối sánh với một số nhà văn nữ cùng thời), qua đó thấy được sự đổi mới về
tư duy nghệ thuật, đặc điểm thi pháp và phong cách truyện ngắn của nhà văn.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung luận
văn được triển khai thành ba chương:
11 Chương 1: Khái lược chung về nhân vật văn học và quan niệm nghệ
thuật về con người trong truyện ngắn Trần Thùy Mai
Chương 2: Các kiểu nhân vật nữ trong truyện ngắn Trần Thùy Mai
Chương 3: Nghệ thuật xây dựng nhân vật nữ trong truyện ngắn Trần
Thùy Mai
ngữ “tính cách” lại thiên về những nhân vật có tính cách. Trong thực tế sáng
tác, không phải nhân vật nào cũng hành động, đặc biệt là những nhân vật
thiên về “suy tư” và cũng không phải nhân vật nào cũng có tính cách rõ rệt.
Từ đó, có thể thấy các thuật ngữ “vai”, “tính cách” không bao quát được hết
những biểu hiện khác nhau của các loại nhân vật trong sáng tác văn học. Còn
“nhân vật” là thuật ngữ có nội hàm phong phú, đủ khả năng khái quát những
hiện tượng phổ biến của tác phẩm văn học ở mọi bình diện và mọi cấp độ.
* Một số quan niệm trong nghiên cứu, phê bình về nhân vật văn học
Đã có khá nhiều những quan điểm khác nhau về nhân vật văn học trong
giới nghiên cứu, phê bình. Chúng tôi sẽ tiến hành khảo sát một số quan niệm
về nhân vật văn học.
13 Trong Từ điển Văn học: “Nhân vật là yếu tố cơ bản nhất trong tác
phẩm văn học, tiêu điểm để bộc lộ chủ đề, tư tưởng chủ đề và đến lượt mình
nó lại được cấc yếu tố có tính chất hình thức của tác phẩm tập trung khắc
họa. Nhân vật, do đó, là nơi tập trung giá trị tư tưởng – nghệ thuật của tác
phẩm văn học” [3; 86]. Với định nghĩa này, các nhà biên soạn từ điển đã nhìn
nhận nhân vật từ khía cạnh vai trò, chức năng của nó đối với tác phẩm và từ
mối quan hệ của nó với các yếu tố hình thức tác phẩm. Có thể nói đây là một
định nghĩa tương đối toàn diện về nhân vật văn học.
Trong cuốn 150 thuật ngữ văn học, Lại Nguyên Ân đề xuất cách nhìn
khác. Nhân vật được ông xem xét trong mối tương quan với cá tính sáng tạo,
phong cách nhà văn, trường phái văn học: “nhân vật văn học là một trong
những khái niệm trung tâm để xem xét sáng tác của một nhà văn, một khuynh
hướng, trường phái hoặc dòng phong cách. Nhân vật văn học là hình tượng
nghệ thuật về con người, một trong những dấu hiệu về sự tồn tại toàn vẹn của
con người trong nghệ thuật ngôn từ. Bên cạnh con người, nhân vật văn học
có khi còn là các con vật, các loài cây, các sinh thể hoang đường được gán
phẩm văn học. Nó không chỉ là tiêu điểm để bộc lộ chủ đề mà còn là nơi tập
trung giá trị tư tưởng, nghệ thuật của tác phẩm. Trong cuốn Dẫn luận văn
chương, G.N.Pospelov nhấn mạnh: “Nhân vật là phương diện có tính chất
thứ nhất trong hình thức tác phẩm. Nó quyết định phần lớn vừa cốt truyện,
vừa chọn lựa chi tiết, vừa ngôn ngữ, vừa kết cấu” [53; 43]. Nhân vật là yếu tố
vừa thuộc về nội dung, vừa thuộc về hình thức tác phẩm. Nhân vật là điều
kiện thiết yếu để sự khám phá, sự đánh giá, lý giải, sự miểu tả mang tính nghệ
thuật của tác giả về đời sống đạt đến tính toàn vẹn, có chiều sâu và có sức hấp
dẫn riêng đối với độc giả. Có thể nói, yếu tố nhân vật chi phối mạnh mẽ đến
sự thành công hay thất bại của tác phẩm.
15 Nhân vật là điều kiện thiết yếu đảm bảo cho sự miêu tả thế giới của văn
học có được chiều sâu và tính hình tượng. Vì vậy, nhân vật nhiều khi trở
thành “đối tác” sống động của độc giả, có thể khơi lên những chủ đề đối thoại
thực sự có ý nghĩa về cuộc đời và con người. Nhân vật văn học sẽ có nhiều
chức năng tương ứng với nhiều vai trò khác nhau trong tác phẩm. Nhìn một
cách tổng quát, các chức năng đó là:
Thứ nhất, nhân vật có chức năng miêu tả và khái quát các loại tính cách
trong xã hội. “Văn học không thể thiếu nhân vật vì đó chính là phương tiện cơ
bản để nhà văn khái quát hiện thực một cách hình tượng” [9]. Với chức năng
này, nhân vật chứng tỏ được chức năng vô song của văn học trong việc phản
ánh bản chất của đời sống xã hội qua một hiện tượng mang tính chất kết tinh
là tính cách.
Thứ hai, ngoài việc thể hiện tính cách, nhân vật còn là công cụ để nhà
văn sáng tạo nên thế giới nghệ thuật của tác phẩm, là chiếc chìa khóa để nhà
văn mở cánh cửa bước vào hiện thực đời sống vô cùng rộng lớn, đặt ra những
vấn đề mới mẻ, sâu sắc, có ý nghĩa.
Thứ ba, nhân vật có chức năng biểu hiện tư tưởng, quan niệm của nhà
sẽ xuất hiện một danh sách các loại nhân vật khác nhau.
Thứ nhất, dựa vào vai trò của nhân vật với nội dung và hình thức của
tác phẩm có nhân vật chính, nhân vật trung tâm và nhân vật phụ. Trong đó,
nhân vật chính đóng vai trò chủ chốt, xuất hiện nhiều và liên quan đến các sự
kiện chủ yếu trong tác phẩm, là cơ sở để tác giả triển khai đề tài cơ bản của
tác phẩm. Trong một tác phẩm có nhiều nhân vật chính, nhân vật chính có vai
trò quan trọng hơn cả là nhân vật trung tâm. Nhân vật trung tâm xuyên suốt từ
đầu đến cuối tác phẩm, về mặt ý nghĩa, đó là nơi quy tụ các mối mâu thuẫn
của tác phẩm. Còn các nhân vật phụ mang tình tiết, sự kiện, tư tưởng có tính
17 chất phụ trợ, bổ sung, có vai trò khá khiêm tốn trong những sự kiện chính của
tác phẩm.
Thứ hai, căn cứ vào đặc điểm tính cách của nhân vật và mối quan hệ
thuận nghịch giữa nhân vật với lý tưởng xã hội, lý tưởng thẩm mỹ của nhà
văn, có thể chia thành nhân vật chính diện và nhân vật phản diện. Trong đó,
nhân vật chính diện (nhân vật tích cực) là nhân vật chiếm được tình yêu, niềm
tin, mang lý tưởng, quan niệm đạo đức tốt đẹp của tác giả và của thời đại,
được nhà văn khẳng định, đề cao, còn nhân vật phản diện (nhân vật tiêu cực)
thì ngược lại, mang phẩm chất xấu, trái với lý tưởng đạo đức, đáng lên án và
phủ định.
Thứ ba, dựa vào sự chi phối của quy luật thể loại đến nhân vật, theo
cách phân chia loại thể theo truyền thống của Aristot thì nhân vật gồm có
nhân vật trữ tình, nhân vật tự sự, nhân vật kịch. Trong đó, nhân vật trữ tình
được thể hiện chủ yếu qua thế giới tinh thần, nội tâm và cảm xúc phong phú.
Nhân vật tự sự là nhân vật xuất hiện trong các tác phẩm tự sự (truyện, tiểu
thuyết, ký…), thường được hiện lên đầy đủ từ ngoại hình, cử chỉ, ngôn ngữ
đến nội tâm bên trong. Nhân vật tự sự là con người đời thường tham gia vào
các tình huống khác nhau của đời sống để tạo thành các diễn trình tự sự trong
1.4 Nhân vật nữ trong văn học
1.4.1 Nhân vật nữ trong văn học thế giới
Phụ nữ là linh hồn của cuộc sống, là sản phẩm tuyệt diệu của tạo hóa, là
biểu tượng của cái đẹp, là hiện thân của sự sinh tồn và luân chuyển sự sống.
Trong dòng chảy văn học từ cổ chí kim, hình tượng nhân vật nữ luôn là nguồn
cảm hứng vô tận mà văn học muôn đời vẫn chưa khai thác hết. Mỗi nhà văn,
mỗi thời đại khác nhau lại có cái nhìn khác nhau, có sự phản ánh khác nhau
về người phụ nữ. Do đó, hình tượng người phụ nữ mang những nét cá tính
19 riêng, độc đáo, giữa các nhân vật không bị hòa lẫn mà khu biệt nhau nhờ một
sức sống riêng mà mỗi nhà văn đã sáng tạo, xây dựng nên.
Nếu như trước đây, nhân vật nữ được phản ánh trong văn học còn đơn
điệu theo một mục đích phê phán hay ngợi ca từ cái nhìn đạo đức thì giờ đây,
hình tượng nhân vật nữ đã có sự “lột xác”. Nhà văn đã xem phụ nữ như một
khách thể thẩm mỹ độc lập, như một thế giới riêng đầy bí ẩn và hấp dẫn cần
được khám phá và lý giải. Người phụ nữ hiện lên trong vẻ đẹp đa chiều, trong
những bi kịch lớn lao của xã hội. Dù xuất hiện dưới góc độ nào thì họ cũng vô
cùng đa dạng, sinh động. Dưới đây chúng tôi xin dẫn ra một số các nhân vật
nữ để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng độc giả:
Trước hết là các nhân vật nữ được yêu mến trong một số tác phẩm văn
xuôi đặc sắc. Đó là Natasa trong Chiến tranh và hòa bình (L.Tônxtôi) với tâm
hồn trong sáng, đôn hậu được ví như “hạt ngọc”, biểu trưng cho vẻ đẹp của
người phụ nữ Nga. Nàng hiện lên trong tác phẩm chân thực, sinh động, không
chút kiểu cách, khác hẳn với Lida hay Elen. Cũng chính tâm hồn nhạy cảm,
giàu chất nhạc ấy đã khiến một tâm hồn tưởng chừng khô cằn của Anđrây tiếp
tục sống và yêu thương. Chính người phụ nữ và chỉ có người phụ nữ mới
mang tới điều kì diệu như vậy.
Scarlett Ohara trong Cuốn theo chiều gió của Margaret Mitchell là một
biểu nhất là Aragông – nhà thơ “Tái sinh từ tình yêu Enxa” đã có những tuyệt
phẩm bắt nguồn từ tình yêu dạt dào, đắm say với Enxa. Một người bạn đời
tuyệt vời đã trở thành hình tượng nghệ thuật đẹp đẽ để nhà thơ thể hiện những
suy tư, tình cảm, những quan niệm trước cuộc đời.
Văn học nghệ thuật đã tạo ra những hình tượng nhân vật nữ tuyệt đẹp.
Chính vẻ đẹp huyền diệu, lạ thường tỏa ra từ hình thức, từ tâm hồn người phụ
nữ đã khiến các nghệ sỹ say mê khám phá, kiếm tìm và lý giải. Do đó, mảng
đề tài về người phụ nữ luôn luôn khiến độc giả quan tâm sâu sắc.