SỬ DỤNG TEST DENVER ĐỂ ĐÁNH GIÁ
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ MẦM NON
Phạm Quang Tiệp
1
Nguyễn Thị Hương
2
rong bài viết này, chúng tôi giới thiệu bộ Test Denver cùng với cách thức
sử dụng để đánh giá sự phát triển của trẻ, nhằm góp phần đổi mới
công tác đánh giá trẻ mầm non nói riêng và đổi mới phương pháp giáo dục
trẻ nói chung.
1. MỞ ĐẦU
Xã hội càng phát triển, người ta càng có điều kiện để quan tâm tới vấn đề nuôi dưỡng và
giáo dục trẻ. Bên cạnh đó, chính trong xã hội hiện đại này, cũng nảy sinh nhiều yếu tố khiến
cho con người mà nhất là trẻ em phát triển lệch lạc, gặp nguy cơ rủi ro cao. Chính vì thế, việc
chăm sóc và giáo dục trẻ ngày nay trở thành đề tài nóng bỏng hơn bao giờ hết, vấn đề này
không chỉ nhận được sự quan tâm của các bậc cha mẹ có con em ở độ tuổi mầm non, các nhà
giáo dục mà của toàn xã hội.
Trong những năm gần đây, nền giáo dục mầm non nước nhà đã có sự chuyển mình mạnh
mẽ, đáp ứng được phần nào sự mong mỏi và kỳ vọng lớn lao của xã hội. Mặc dù vậy, chúng
ta cũng phải thẳng thắn thừa nhận rằng nó còn tồn tại rất nhiều vấn đề bất cập. Nguyên nhân
thì có nhiều, song phần lớn nằm ở chỗ trình độ chuyên môn của những người trực tiếp làm
trong lĩnh vực giáo dục mầm non chưa đáp ứng kịp với sự phát triển nhanh chóng của xã hội;
thiếu trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp. Vẫn còn tồn tại nhiều trường hợp trẻ gặp rủi ro,
tai nạn hay bị đối xử không tốt tại chính môi trường tưởng như an toàn và đầy tính nhân văn
này.
Tâm lý học hiện đại đã chứng minh rằng, quá trình giáo dục sẽ được thực hiện tối ưu
nhất nếu nó hướng vào Vùng cận phát triển (Zone of Proximal Development) của từng người
học [7]. Đối với trẻ em cũng thế, hoạt động giáo dục sẽ đem lại hiểu quả cao nhất khi quá
nhau trong khoảng từ 0 tới 6 tuổi.
Có thể nói, so với hầu hết các loại trắc nghiệm dự đoán sự phát triển của trẻ khác, Test
Denver thể hiện được năm giá trị độc đáo khác biệt [4]:
1. Có độ tin cậy cao (đã được kiểm chứng từ nhiều nghiên cứu công phu, tỷ mỉ ở nhiều
quốc giá khác nhau như Mỹ, Châu Âu, Hàn Quốc, Ấn Độ, Iran [2]).
2. Cho phép người đánh giá tiến hành trên bất kỳ trẻ ở độ tuổi nào từ sơ sinh tới
6 tuổi.
3. Bài kiểm tra có tiêu chí riêng cho từng nhóm đối tượng trẻ (dựa vào tỷ lệ giới tính, dân
tộc và sự giáo dục của cha mẹ khi trẻ tham gia đánh giá).
4. Việc đánh giá dựa trên quan sát thực tế mà không phải gián tiếp qua cha, mẹ hay
người thân của trẻ.
5. Thể hiện tương đối đầy đủ về sự tiến bộ của trẻ để can thiệp kịp thời khi có nghi vấn
chậm phát triển cũng như tác động hợp lý với trẻ có những tiến bộ vượt trội.
Trong bộ Test Denver, các tác giả đã xác định 125 mẫu hành vi dùng để đánh giá sự phát
triển của trẻ [1], [3], [6]. Các hành vi này xếp vào 4 lĩnh vực phát triển được xem là điển hình
nhất của trẻ thuộc lứa tuổi mầm non, đó là lĩnh vực vận động thô, lĩnh vực vận động tinh tế
thích ứng, lĩnh vực ngôn ngữ, lĩnh vực cá nhân xã hội. Trong đó, 1- Lĩnh vực vận động thô
có 32 hành vi, gồm: Nâng đầu lên 45
0
, 90
0
; chống tay ưỡn ngực; ngồi, giữ đầu vững không bị
lắc lư; ngồi không cần đỡ trong thời gian 5 giây; đứng vịn trong thời gian 5 giây; vịn đứng
dậy; tự ngồi lên một mình, đứng trong vài giây; cúi người xuống rồi đứng thẳng lại; đi vững;
đi giật lùi; bước lên bậc; đá bóng về phía trước; ném bóng cao tay; đứng 1 chân trong 1 giây;
nhảy tại chỗ co 2 chân đồng thời; đạp xe 3 bánh; nhảy xa co 2 chân; đứng 1 chân trong 5
giây; nhảy lò cò 1 chân; đi nối gót; bắt bóng nảy; đi nối gót giật lùi 2- Lĩnh vực vận động
tinh thế thích ứng có 29 hành vi, gồm: Nhìn theo sự di chuyển của vật tới đường giữa; quan
sát cử động đều của tay, chân; nhìn quá đường giữa; nhìn theo 180
0
bình thường có thể thực hiện được.
Ví dụ về ô hình chữ nhật (nguyên mẫu) của hành vi "Mặc áo chui" (thuộc lĩnh vực cá
nhân và xã hội).
28 tháng
32 tháng
36 tháng
41 tháng
25%
50%
75%
90%
Mặc áo chui
Theo như ví dụ trên thì có 25% trẻ có thể mặc áo chui khi 28 tháng, 50% trẻ có thể mặc
áo chui khi 32 tháng, 75% trẻ có thể mặc áo chui khi 36 tháng tuổi, và 90% trẻ có thể mặc áo
chui khi 41 tháng.
2.2. Cách thức sử dụng Test Denver để đánh giá sự phát triển của trẻ
2.2.1. Chuẩn bị
a. Dụng cụ làm Test
Dụng cụ cơ bản:
Một quả bóng làm bằng len màu
đỏ
Mười khối gỗ vuông (cạnh 2,5cm)
Mười quả nho khô (hoặc hạt lạc)
Một lọ nhỏ với đường kính miệng lọ là
2cm
tác động giáo dục cả ở nhà và ở trường học.
Chẳng hạn, ta muốn đánh giá sự phát triển của trẻ 3 tuổi thông qua các hành vi thuộc 4
lĩnh vực được đưa ra trong Test Denver. Việc đầu tiên cần làm là kẻ đường tuổi từ mốc 3 tuổi
(ở khung lề trên thẳng xuống lề dưới). Đường tuổi này đi qua một số ô hình chữ nhật thể hiện
tỷ lệ phần trăm trẻ 3 tuổi đạt được. Tất nhiên là tất cả các hành vi mà đường tuổi không đi
qua nhưng nằm bên phía trái của nó thì mặc định được hiểu là 100% trẻ ở độ tuổi này đã đạt
được. Dưới đây là bảng thống kê tỷ lệ phần trăm trẻ 3 tuổi đạt được đối với những hành vi
mà đường tuổi đi qua.
Vận động thô
Vận động tinh tế thích ứng
Hành vi
Phần
trăm
Hành vi
Phần trăm
Đứng 1 chân trong 3 giây
36%
Chỉ đường thẳng dài hơn
25%
Nhảy lò cò
25%
Ngọ nguậy ngón cái
57%
Đứng 1 chân trong 2 giây
45%
Xếp chồng 8 khối
80%
Đứng 1 chân trong 1 giây
80%
Vạch đường thẳng
84%
Biết công dụng của 3 đồ
vật
40%
Rửa tay lau khô
88%
Đếm 1 khối
33%
Đánh răng có trợ giúp
100%
Biết công dụng của hai đồ
vật
52%
Cùng bố mẹ mặc quần áo
100%
Gọi tên 3 màu
58%
Cho búp bê ăn
100%
Hiểu 2 tính từ
75%
Cởi quần áo
100%
Hiểu 2 hành động
77% Gọi tên 4 hình
100%
năng thực hiện hành vi theo chuẩn Test Denver; các biện pháp giáo dục đối với trẻ có năng
khiếu.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Frankenburg, W.K., Camp, B.W, Pediatric Screening Tests, Thomas 1975, Springfield; 2637.
2. Frankenburg, W.K., Dodds J. et al, DENVER II Training Manual, Denver Developmental
Materials, Inc., Denver, CO. 1992:13.
3. Frankenburg, W.K., Dodds, J., Archer, P. et al.: The DENVER II: A major revision and
restandardization of the Denver Developmental Screening Test. Pediatrics, 89: 9197, 1992.
4. Ngô Công Hoàn và các cộng sự, Những trắc nghiệm tâm lý, Nxb Đại học Quốc gia, H., 1997.
5. Soheila Shahshahani, MD; Roshanak Vameghi, MD; Nadia Azari, MD; Firoozeh Sajedi,
MD; and Anooshirvan Kazemnejad, PhD.
6.
7.
8. _William K. Frankenburg, MD, MSPH.
USING TEST DENVER TO ASSESS THE DEVELOPMENT OF
PRESCHOOL CHILDREN
Pham Quang Tiep, Nguyen Thi Huong
Abstract
In this paper, we introduce the Test Denver with the way we use to assess a child's development,
wich contributing to innovate assessing preschool children in particular and innovate methods to
educate preschool children in general.