MỞ ĐẦU
Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận không thể thiếu được trong hệ thống
giáo dục xã hội chủ nghĩa. Nó có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống con
người cũng như trong chính sách phát triển kinh tế xã hội. Đồng thời, nó góp
một phần không nhỏ vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong xu thế mở cửa và hội nhập với khu vực và thế giới trên nhiều lĩnh vực,
thể thao Việt Nam đã xác định được những bước đi đúng đắn và vai trò của
mình trong thời kỳ đổi mới. Được sự quan tâm của Đảng của Nhà nước, thể thao
Việt Nam đã đạt được những bước đi đáng khích lệ. Có nhiều môn thể thao đã
sánh ngang tầm với những quốc gia có tiềm năng và có trình độ ở khu vực và
trên thế giới. Những thành công đó được biểu hiện qua những chiếc huy chương
mà các vận động viên (VĐV) đã cố gắng giành được ở các giải đấu trong khu
vực, châu á thậm trí ở các giải thế giới.
Bên cạnh những môn thể thao khác, Bóng đá là môn thể thao được ưa thích
nhất trên thế giới và phát triển ở mọi nơi, mọi tầng lớp. Bởi tập luyện Bóng đá
ngoài việc tăng cường sức khoẻ cho con người, thông qua tập luyện thi đấu
Bóng đá còn giáo dục các phẩm chất tốt đẹp như: tính dũng cảm, ngoan cường,
tinh thần đoàn kết để khắc phục vượt qua được những sức ép trong thi đấu…
Đặc biệt hơn cả, Bóng đá làm cho con người xích lại gần nhau hơn. Chính vì
vậy, Bóng đá được đông đảo người dân từ nông thôn tới thành thị, từ miền xuôi
đến miền ngược từ phụ nữ đến nam giới, từ trẻ đến già đều yêu thích, thưởng
thức và tham gia tập luyện. Để đáp ứng được những nhu cầu đó đòi hỏi người
tập nhất là các VĐV phải có các tố chất thể lực như: sức nhanh, sức mạnh, sức
bền, mềm dẻo và khéo léo cũng như khả năng chịu đựng lớn.
Bóng đá là một môn thể thao mang đầy tính chiến thuật đặc biệt đòi hỏi phải
có tính tập thể cao. Hoạt động thi đấu Bóng đá có thời gian thi đấu tương đối dài
90 phút. Với thời gian như vậy mỗi cầu thủ trên sân phải hoạt động với lượng
vận động rất lớn. Vì vậy, để thi đấu đến hết trận đấu thì mỗi cầu thủ phải có một
1
nền tảng thể lực tốt mới có thể hoàn thành yêu cầu do ban huấn luyện đề ra. Như
vậy, việc huấn luyện thể lực phải đạt mức cao nhất đảm bảo yêu cầu. Quá trình
Để giải quyết mục đích trên, đề tài tiến hành giải quyết các mục tiêu nghiên
cứu sau:
Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng sức mạnh tốc độ cho nam VĐV Bóng đá lứa
tuổi 15 tỉnh Hải Dương.
Mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển
sức mạnh tốc độ cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải Dương.
* Đối tượng nghiên cứu
Các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 15
tỉnh Hải Dương.
* Phạm vi nghiên cứu
Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 03/2010 đến tháng 05/2011 và
được chia làm 3 giai đoạn. Quá trình nghiên cứu được thực hiện trên 20 nam
VĐV Bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải Dương.
* Ý nghĩa luận văn
Đề tài nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong việc đánh giá thực
trạng sức mạnh tốc độ cho nam VĐV Bóng đá trẻ Hải Dương trong quá trình
huấn luyện.
Quá trình nghiên cứu đề tài đã lựa chọn được những bài tập phát triển sức
mạnh tốc độ một cách hợp lý có khoa học sẽ giúp cho thành tích thi đấu của các
VĐV được cải thiện và ngày càng nâng cao.
3
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Xu thế, đặc điểm phát triển môn Bóng đá hiện đại.
Đối với một số môn thể thao cá nhân, chúng ta thường thấy có một số đòi hỏi
mang tính chất quyết định về năng lực. Thí dụ: Với môn chạy cự ly ngắn thì sức
nhanh là một năng lực “quyết định”, thiếu nó chắc chắn ta không thể đào tạo
được VĐV chạy tốc độ. Đối với môn Bóng đá - môn chơi tập thể có hoạt động
rất đa dạng - thì có đòi hỏi khác. Với VĐV Bóng đá đòi hỏi phải có nhiều yếu tố
mang tính “quyết định” cùng đồng thời xác định trong nội dung tuyển chọn ban
thuật siêu âm được nối với máy tính qua bộ biến đổi ở các góc sân. Sự thay đổi
tọa độ (theo tốc độ, hướng và độ dài) quá trình di chuyển của VĐV liên tục được
thu lại.
1.2. Ý nghĩa công tác huấn luyện thể lực cho VĐV Bóng đá.
Thể thao hiện đại nói chung và trong Bóng đá nói riêng đòi hỏi VĐV phải
phát triển cao các năng lực tương ứng. Phát triển năng lực của VĐV, đó là một
quá trình liên tục có hệ thống trong nhiều năm và được thể hiện thông qua 4 yếu
tố: kỹ thuật, thể lực, chiến thuật, tâm lý, mối quan hệ tác động qua lại giữa
chúng tạo thành trình độ huấn luyện của VĐV hay nói một cách khác tạo nên
thành tích thể thao.
Huấn luyện kỹ thuật thể hiện trong sự thống nhất với huấn luyện thể lực cho
VĐV. Nếu huấn luyện thể lực đảm bảo cho VĐV có một mức độ cần thiết để
điều khiển có ý thức các tố chất thể lực thì huấn luyện kỹ thuật dạy cho VĐV
phương pháp sử dụng các phẩm chất đó trong các điều kiện cụ thể của hoạt động
vận động.
Có thể nói huấn luyện thể lực trong thể thao tạo nên VĐV, còn huấn luyện kỹ
thuật là trang bị cho VĐV những phương tiện tin cậy để đấu tranh với những trở
ngại khác nhau nhằm đạt mục đích. Những phương tiện (kỹ thuật) đó trong thể
5
thao mang tính đặc thù và được tạo bởi sự nỗ lực chung của huấn luyện viên
(HLV) và VĐV.
Thành tích thể thao trong môn Bóng đá là tổng hợp của những yếu tố hợp
thành, nên không thể coi nhẹ bất kỳ một yếu tố nào mà phải phát triển đồng bộ
và toàn diện. Một vấn đề hết sức quan trọng trong công tác huấn luyện và đào
tạo VĐV trẻ là phải phát triển toàn diện các yếu tố thể lực. Ngày nay, người ta
coi quá trình huấn luyện này là một quá trình diễn ra liên tục nhiều năm, có sự
điều khiển nên sự phát triển tố chất thể lực cho VĐV Bóng đá cũng phải nằm
trong tiến trình đó.
Huấn luyện thể lực trong Bóng đá là một quá trình sư phạm mang tính giáo
dục cao, được thực hiện trong sự thống nhất với các mặt như: giáo dục, đạo đức,
mình về mặt tâm lý kỹ chiến thuật thì vấn đề thể lực cũng là một vấn đề quan
trọng quyết định đến thành công của VĐV. Khi khoảng cách chiến thuật ngày
càng được thu hẹp thì yếu tố thể lực sẽ quyết định thắng bại trong thi đấu.
Ngày nay, các trận thi đấu Bóng đá diễn ra với nhịp độ cao, các VĐV muốn
hoàn thành tốt nhiệm vụ mà ban huấn luyện đề ra và thực hiện tốt các kỹ thuật
đòi hỏi các cầu thủ phải có một thể lực tốt.
Bóng đá hiện đại mang tính chất thể lực đòi hỏi VĐV phải hoàn thành khối
lượng vận động lớn như chạy tốc độ sử dụng hàng loạt các động tác kỹ thuật
tranh cướp với đối phương. Vì vậy, thể lực là một vấn đề không thể thiếu trong
Bóng đá. Thể lực của các cầu thủ được thể hiện ở những pha tranh cướp bóng, tỳ
đè chạy tốc độ, thực hiện các kỹ thuật nếu các cầu thủ không có thể lực tốt sẽ
ảnh hưởng tới kết quả của trận đấu.
Chính vì vậy, trong công tác huấn luyện Bóng đá ngoài việc trang bị cho các
cầu thủ về mặt tâm lý, kỹ chiến thuật các huấn luyện viên cần quan tâm đến việc
huấn luyện thể lực cho VĐV thông qua việc huấn luyện thể lực sẽ làm phát triển
toàn diện các tố chất như: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo, mềm dẻo và
nâng cao năng lực hoạt động.
7
* Vai trò và ý nghĩa của sức mạnh tốc độ trong Bóng đá.
Sức mạnh là một tố chất thể lực rất quan trọng của mỗi cầu thủ Bóng đá, là
một yếu tố dẫn đến sự thành công hay thất bại của một đội bóng. Trong hoạt
động và thi đấu có nhiều trở ngại cần vượt qua như trọng lượng của cơ thể, của
trái bóng, sự truy cản của đối phương. Mọi hoạt động trong Bóng đá đều cần đến
sức mạnh, sức mạnh trong bóng đá được thể hiện: chuyền bóng, đánh đầu, sút
bóng, ngay cả trong công tác phòng thủ cũng đòi hỏi sức mạnh cao hơn… Vì
vậy, có thể nói sức mạnh có vai trò quan trọng để VĐV có thể thực hiện tốt
được các động tác kỹ thuật trong Bóng đá một cách chính xác.
Là một tố chất quan trọng của VĐV Bóng đá, nhất là sức mạnh tốc độ tạo cho
VĐV đủ năng lực thực hiện ý đồ chiến thuật trong tập luyện và thi đấu, tạo ra sự
bất ngờ cho đối phương, nâng cao hiệu quả thành tích thi đấu.
là môn thể thao mà hoạt động về kỹ chiến thuật khá cao nó đòi hỏi sự phụ thuộc
khi phối hợp thực hiện phải đảm bảo hai yếu tố nhanh và mạnh, có như vậy mới
tạo được kẽ hở và sự kết hợp trong tấn công đảm bảo mang lại hiệu quả tốt trong
thi đấu. Thông thường để phát huy tốc độ cao nhất con người phải khắc phục lực
cản bên ngoài khá lớn. Trong trường hợp đó để phát huy tốc độ thì phụ thuộc
vào cơ bắp.
Sự phát triển sức mạnh tốc độ không ngừng nâng cao tốc độ co cơ mà còn
nâng cao sức mạnh tối đa của VĐV. Tốc độ vận động cao thì phải phù hợp với
huấn luyện sức mạnh tối đa và sức mạnh nhanh với nhau, đó là một phương
pháp huấn luyện rất quan trọng. Việc huấn luyện này phải đảm bảo một cách tốt
nhất về năng lực sức mạnh tối đa thành năng lực sức mạnh tốc độ. Vì vậy mà
huấn luyện sức mạnh tốc độ yêu cầu phải chính xác về tất cả kỹ thuật động tác,
đó là điều kiện quan trọng nhất cho việc sử dụng sức mạnh tốc độ có hiệu quả
hợp lý và tránh sự tiêu phí năng lượng cho các hoạt động thừa không hợp lý.
Trong Bóng đá các động tác như: bật nhảy, sút bóng, phòng thủ. Phản công
nhanh, đột phá đều sử dụng đến sức mạnh tốc độ, sức mạnh tối đa vào các tình
9
huống và thời điểm để tạo thuận lợi cho chiến thắng. Trên thực tế, để có hiệu
quả trong thi đấu thì VĐV cần phải tạo ra những lực nhanh, mạnh và bất ngờ để
tạo ra một tổng hợp lực cực kỳ lớn với tốc độ nhanh. Nhưng cũng phải tính đến
một khả năng là đơn vị sợi cơ và các nhóm cơ tham gia vào hoạt động đó, khả
năng tạo nên những hưng phấn, kích thích cao và hợp lý là một yếu tố có lợi cho
VĐV đi thi đấu.
Thực tế cho thấy đặc trưng của sức mạnh tốc độ được thể hiện ở:
- Cường độ hoạt động cao.
- Thời gian hoạt động cho mỗi lần thực hiện khoảng phần của giây tổng thời
gian thực hiện ngắn.
- Khối lượng nhỏ, số lần lặp lại ít.
- Quãng nghỉ ngắn.
1.3.3. Cơ sở sinh lý và lý luận của sức mạnh tốc độ.
mạnh tối đa. Thông thường để phát huy tốc độ cao nhất con người phải khắc
phục lực cản bên ngoài khá lớn. Trong trường hợp đó để phát huy tốc độ thì phụ
thuộc vào cơ bắp.
Sự phát triển sức mạnh tốc độ không ngừng nâng cao tốc độ co cơ mà còn
nâng cao sức mạnh tối đa của VĐV. Tốc độ vận động cao thì phải phù hợp với
huấn luyện sức mạnh tối đa và sức mạnh nhanh với nhau đó là phương pháp
huấn luyện rất quan trọng. Việc huấn luyện này phải đảm bảo một cách tốt nhất
về năng lực sức mạnh tối đa thành năng lực sức mạnh tốc độ. Vì vậy mà huấn
luyện sức mạnh tốc độ yêu cầu phải chính xác về tất cả kỹ thuật động tác đó là
điều quan trọng nhất cho việc sử dụng sức mạnh tốc độ có hiệu quả hợp lý và
tránh sự tiêu phí năng lượng cho các hoạt động thừa.
Do tác dụng của huấn luyện sức mạnh tốc độ phụ thuộc chủ yếu vào hưng
phấn tối ưu của hệ thần kinh trung ương. Bởi vậy, người ta tiến hành nó trong
điều kiện cơ thể mệt mỏi.
11
Nếu phát triển năng lực sức mạnh tốc độ cho các động tác có chu kỳ có thể
theo nguyên tắc hướng tới tần số động tác về phương pháp tổ chức huấn luyện
theo trạm và tập luyện các tổ hợp bài tập đến phải sắp xếp phù hợp.
* Đặc điểm chọn lực đối kháng trong các bài tập sức mạnh tốc độ.
Dựa trên cơ sở lý luận và học thuyết chuyên ngành huấn luyện cho thấy sức
mạnh là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài nhờ sự nỗ lực của cơ bắp.
Cơ chế sinh lý điều hoà sức mạnh và sự phát sức mạnh tốc độ cơ sở khoa
học. Lực tối đa mà con người sản sinh ra một mặt phụ thuộc vào đặc tính sinh cơ
của động tác khả năng thu hút các nhóm cơ lớn nhất tham gia hoạt động của
từng nhóm cơ lớn nhất tham gia hoạt động của từng nhóm cơ riêng biệt và sự
phối hợp giữa chúng. Mức độ hoạt động của cơ được quy định bởi 2 nhân tố:
- Xung động từ các nơron thần kinh vận động trong vùng trước của tuỷ sống
đến cơ.
- Phản ứng của cơ tức là do nó sinh ra để đáp ứng lại xung động thần kinh.
Nếu lực cơ phát huy khoảng 20-80% khả năng tối đa của nó thì cơ chế điều hoà
hoạt động khả năng hấp thụ oxy tăng dần cùng với công suất hoạt động và có thể
đạt tới trị số tối đa VO
2
max.
Để đạt được thành tích sút bóng, sự phát triển sức mạnh tốc độ không chỉ làm
tăng tốc độ co cơ mà còn làm nâng cao sức mạnh tối đa. Tốc độ vận động tối ưu
thì phải phù hợp với huấn luyện sức mạnh tốc độ, sức nhanh. Việc huấn luyện
này phải đảm bảo một cách tốt nhất chuyển năng lực sức mạnh tối đa thành năng
lực sức mạnh nhanh. Vấn đề sử dụng tỷ lệ huấn luyện sức mạnh nhanh cho các
môn thể thao riêng biệt trong mối quan hệ này được dẫn chứng bằng phương
trình Hill. Phương trình này được suy ra từ sự cân bằng năng lượng của giai
đoạn cơ sở: Hill (1938) đã lập trình cơ bản của động lực cơ bắp như sau:
(P+a).(v+b)= (P
0
+a).b=k
Trong đó: - p là sức mạnh được biểu hiện.
- P
0
: sức mạnh tối đa. - v: tốc độ.
- a, b, k: hằng số cá biệt.
13
Phương trình không chỉ cho ta thấy sức mạnh tốc độ và tốc độ khi nâng
những vật khác nhau phụ thuộc vào sức mạnh tối đa P
0
mà con người đã đạt
được trong những điều kiện đẳng trường những hằng số của động tác thường
gặp trong thực tiễn giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao được biểu diễn bằng
những điểm khác nhau trên đường cong biểu diễn mối quan hệ phụ thuộc vào
sức mạnh tốc độ. Nếu tích số p và v không đổi thì hệ thần kinh cơ có thể luôn
luôn tạo thành tích như nhau mà không phụ thuộc độ lớn ngoại lực điều này ra
max
: Lực tối đa phát huy trong động tác.
- T
max
: thời gian đạt được trị số hiệu lực tối đa.
Tóm lại, từ những đặc điểm sinh lý, lý luận trên chúng ta có thể đi đến kết
luận: Khi sử dụng các bài tập sức mạnh tốc độ cho VĐV chính là quá trình nhằm
hoàn thiện các cơ chế cung cấp năng lượng cho cơ hoạt động trong điều kiện
không có oxy.
1.3.5. Khuynh hướng giáo dục sức mạnh tốc độ.
Thực tế cho thấy hoạt động sức mạnh tốc độ bao gồm các dạng bài tập thể
lực luôn tạo ra một trọng tải ổn định, một vận tốc cao nhất mà VĐV cần phải
hoạt động ở mức tối đa trong thời gian tối thiểu. Năng lượng sử dụng chủ yếu là
do phân giải ATP - CP dự trữ trong cơ. Trong quá trình hoạt động nợ oxy lên
đến 95% song do thời gian hoạt động ngắn nên tổng nợ oxy không lớn lắm. Với
tín hiệu xuất phát VĐV nhanh chóng bước vào hoạt động với cường độ lớn các
nhóm cơ nhanh với chức năng vận động càng nhiều oxy. Nhưng trong sút bóng,
quá trình giải phóng năng lượng cơ bản không có sự tham gia của oxy nên được
coi là yếm khí.
Như chúng ta đã biết sức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong động tác
nhanh, lực tối đa mà con người có thể sản sinh ra một mặt phụ thuộc vào đặc
tính sinh cơ của động tác, một mặt nó phụ thuộc vào từng hoạt động của từng
nhóm cơ riêng biệt và sự phối hợp giữa chúng. Do đó, để phát triển sức mạnh thì
nhất thiết phải tạo ra sự căng cơ tối đa và phương pháp tập luyện sức mạnh tốc
độ rất phong phú như các bài tập với vật nặng, các loại tạ, các bài tập không
mang vật nặng như: bật xa tại chỗ, chạy đạp sau, cũng có tác dụng tốt đối với
việc phát triển sức mạnh tốc độ. Chính vì vậy, trong quá trình huấn luyện sức
mạnh tốc độ cần chú ý đến việc phát triển các tố chất thể lực khác và lưu ý một
số vấn đề sau:
- Phát triển cân đối các nhóm cơ trong hệ vận đông.
16
Trí nhớ của các em có nhiều biến đổi, ghi nhớ cũng được nâng cao, các em
ghi nhớ có logic. Vì vậy, trong quá trình học tập, giáo viên cần phải dạy cho học
sinh cách ghi nhớ có chọn lọc, cần hướng cho các em vận dụng cả hai cách ghi
nhớ, ghi nhớ máy móc và ghi nhớ một cách hợp lý theo yêu cầu của từng bài tập
và kỹ thuật động tác. Đồng thời dưới sự tác động của nhiều yếu tố mà tư duy của
các em được phát triển nhanh giúp các em tích cực hơn trong hoạt động, nâng
cao ý thức và trách nhiệm, phát triển sự sáng tạo trong hoạt động…
Các em rất nhạy cảm với sự đánh giá của người xung quanh về mình. Do đó,
đôi khi chỉ một thành công ngẫu nhiên mà được mọi người chú ý các em cũng tự
đánh giá cao về mình và sinh ra tự cao, tự mãn. Nhưng ngược lại, chỉ một thất
bại tạm thời nhưng bị mọi người chê bai cũng có thể gây ra cho các em tính tự
ti, rụt rè, ảnh hưởng không tốt tới các em. Vì vậy, chúng ta cần phải uốn nắn
nhắc nhở, chỉ bảo, định hướng, động viên, khen thưởng các em, từ đó các em
mới không tạo ra tư tưởng chán nản dẫn đến có định hướng và hiệu quả bài tập
được nâng cao.
Lứa tuổi này, các em rất hồn nhiên và có nhiều hoài bão, nhưng hoài bão của
các em rất viển vông và xa vời với thực tế. Thường các em rất ít gắn ước mơ của
mình với việc học tập và rèn luyện hằng ngày. Không ít em đặt ra cho mình ước
mơ thỏa thích chứ không để vươn tới. Chúng ta cần khuyến khích các em mơ
ước vì mơ ước mới có sự sáng tạo, ước mơ còn là động lực để học tập và lao
động, ước mơ thức tỉnh sự say mê và ý chí của con người. Nhưng cần giáo dục
cho các em thấy rằng, muốn thực hiện được ước mơ thì cần phải cố gắng học tập
và rèn luyện cho mình khả năng dồi dào, đặc biệt cần tạo cho mình cho một ý
chí, một tình cảm say mê để khắc phục khó khăn trên bước đường học tập và rèn
luyện.
1.4.2. Đặc điểm sinh lý lứa tuổi 15.
Ở lứa tuổi 15, các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các bộ phận tiếp tục
phát triển nhưng với tốc độ chậm dần, chức năng sinh lý tương đối ổn định, khả
năng hoạt động của các cơ quan, hệ cơ quan cũng được nâng cao hơn. Tuy vậy,
18
Tính đàn hồi của cơ ở lứa tuổi này lớn hơn người lớn do biên độ co duỗi lớn.
Song do thiết diện ngang sinh lý của cơ còn nhỏ do đó sức mạnh còn kém. Vì
vậy, trong quá trình huấn luyện cần phải chú ý đến cường độ và khối lượng buổi
tập sao cho phù hợp với sự phát triển của cơ thể.
* Đặc điểm hệ thần kinh
Não bộ đang trong thời kỳ hoàn chỉnh, tổng trọng lượng của não có thể đạt tới
1400-1450g. Quá trình hưng phấn của hệ thần kinh tương đối cân bằng hơn, hệ
thống tín hiệu thứ hai tương đối hoàn thiện do vậy các em có khả năng tiếp thu
kỹ thuật khó, chịu đựng được lượng vận động lớn hơn.
Ở lứa tuổi này đặc điểm sinh lý khá nổi bật là giới tính đã phát triển mạnh mẽ,
sự phát triển này làm tăng quá trình phát triển cũng như sự phát triển về tâm lý
của các em.
Tóm lại: Thông qua quá trình phân tích và tham khảo các tài liệu có liên quan
đến vấn đề nghiên cứu, bước đầu chúng tôi đã xác định được các phương pháp,
phương tiện cần thiết để tiến hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu lựa chọn bài
tập phát triển sức mạnh tốc độ cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải
Dương”. Nội dung và kết quả nghiên cứu được trình bày ở các phần tiếp theo
của đề tài.
19
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
2.1. Phương pháp nghiên cứu.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
2.1.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu.
Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiên cứu
mang tính lý luận sư phạm… nhằm mục đích thu thập các thông tin dữ liệu cần
thiết có liên quan tới hướng nghiên cứu của đề tài. Các tài liệu có liên quan được
thu thập từ các nguồn tư liệu khác nhau, chủ yếu là nguồn tư liệu thuộc thư viện
trường Đại học TDTT Bắc Ninh, thư viện khoa học TDTT và các tư liệu cá nhân
Sau khi thu thập được các số liệu nghiên cứu, chúng tôi sử dụng các công
thức sau để xử lý số liệu:
+) Tính số trung bình quan sát:
n
x
x
i
∑
=
+) Phương sai:
( )
1
2
2
−
−
=
∑
n
XX
ii
x
δ
(n < 30)
+) Phương sai chung:
( ) ( )
2
22
2
6
1
ii
BA
nn
r
(n < 30)
+) So sánh hai số trung bình quan sát:
B
B
A
A
BA
nn
XX
t
22
δδ
+
−
=
(n < 30)
21
+) Nhịp tăng trưởng được tính theo công thức của S.Brody:
%100
)(5.0
21
12
Để giải quyết mục tiêu 1, chúng tôi tiến hành nghiên cứu các vấn đề sau:
3.1.1. Nghiên cứu lựa chọn test đánh giá sức mạnh tốc độ cho nam VĐV
Bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải Dương.
* Nguyên tắc lựa chọn test đánh giá.
- Các test được lựa chọn phải là những test có tính khả thi, đảm bảo độ tin cậy
và có tính thông báo trên đối tượng nghiên cứu.
- Các test phải đơn giản dễ thực hiện, dễ kiểm tra, thời gian thực hiện các test
phải phù hợp với thời gian kiểm tra.
- Các test phải đảm bảo đánh giá được sức mạnh tốc độ cho nam VĐV Bóng
đá lứa 15 tỉnh Hải Dương.
3.1.1.1. Phỏng vấn lựa chọn test đánh giá sức mạnh tốc độ cho nam VĐV
Bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải Dương.
Để có cơ sở đánh giá sức mạnh tốc độ cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 15,
trước hết chúng tôi tiến hành nghiên cứu lựa chọn các test đánh giá sức mạnh
tốc độ cho VĐV.
Qua phân tích tổng hợp, tham khảo các tài liệu chuyên cũng như tố chất sức
mạnh và đặc điểm của VĐV lứa tuổi 15, đồng thời quan sát các buổi kiểm tra
thể lực của VĐV Bóng đá của một số đội bóng trong và ngoài tỉnh chúng tôi lựa
chọn được các test thường được sử dụng để đánh giá sức mạnh tốc độ cho VĐV
Bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải Dương.
+ Các test để đánh giá sức mạnh tốc độ:
- Test 1: Chạy tốc độ 30 m (s)
- Test 2: Bật xa tại chỗ (m)
- Test 3: Sút bóng liên tục 10 quả bằng 2 chân có đà 5m (s)
23
- Test 4: Bật nhảy đánh đầu (m)
- Test 5: Dẫn bóng tốc độ 30 m sút cầu môn (s)
Để đảm bảo tính chính xác và khách quan của test đánh giá sức mạnh tốc độ,
chúng tôi tiến hành phỏng vấn các chuyên gia, giáo viên, HLV đang trực tiếp
giảng dạy và huấn luyện môn Bóng đá. Số phiếu chúng tôi phát ra là 30 và thu
- Test 3: Sút bóng 10 quả bằng 2 chân liên tục có đà 5m (s) đạt 74,07% tổng
số người tán thành khi phỏng vấn.
Như vậy, qua phỏng vấn chúng tôi đã lựa chọn được 3 test để đánh giá sức
mạnh tốc độ cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 15 bao gồm:
24
- Chạy tốc độ 30m (s).
- Bật xa tại chỗ (m).
- Sút bóng liên tục 10 quả bằng 2 chân có đà 5m (s).
Tuy nhiên, để các test được lựa chọn đảm bảo đánh giá được sức mạnh tốc độ
cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải Dương chúng tôi tiến hành xác định
độ tin cậy và tính thông báo của các test ở mục 3.1.1.2.
3.1.1.2. Xác định độ tin cậy và tính thông báo của các test đánh giá sức mạnh
tốc độ cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 15 tỉnh Hải Dương.
Thực hiện trên 12 VĐV (lấy ngẫu nhiên trong 20 VĐV Bóng đá).
* Xác định độ tin cậy của các test đánh giá sức mạnh tốc độ.
Để xác định độ tin cậy của các test đã lựa chọn trên đối tượng nghiên cứu
chúng tôi đã sử dụng phương pháp test lặp lại (Restest) nhằm xác định mối
tương quan giữa hai lần kiểm tra các test. Chúng tôi đã tiến hành kiểm tra các
test trên đối tượng nghiên cứu, ở hai thời điểm cách nhau một tuần. Kết quả
được trình bày ở bảng 3.2.
Bảng 3.2. Kết quả xác định độ tin cậy của các test đánh giá sức mạnh tốc độ
(n=12)
STT Test r
tính
r
tc
P
1 Chạy tốc độ 30m (s) 0,84 0,8 0,05
2 Bật xa tại chỗ (m) 0,89 0,8 0,05
3