SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ TĨNH
TRƯỜNG THPT NGHÈN
@&?
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Sử dụng tài liệu Văn học để dạy tốt Lịch sử dân tộc lớp 12
góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả dạy học môn Lịch sử
ở trường THPT”
Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Hoa
Đơn vị: Tổ Lịch sử

NguyÔn ThÞ Kim Hoa- THPT NghÌn.
1
Năm học:
"Sử dụng tài liệu văn học để dạy tốt lịch sử
dân tộc lớp 12, góp phần nâng cao chất lợng dạy học ở tr-
ờng phổ thông"
I. Đặt vấn đề
Trong nền giáo dục của các dân tộc nói chung, dân tộc Việt Nam xa và nay nói
riêng, môn Lịch sử chiếm một vị trí quan trọng. Với mục đích đợc xác định Truyền
thụ cho học sinh ý nghĩa của quá khứ và sự tiếp tục trong hiện tại, dẫn dắt học sinh
hiểu vai trò con ngời trong cộng đồng và vai trò cộng đồng trong thế giới nói chung
(UNESCO 1963 tài liệu giảng dạy lịch sử). Từ lịch sử, ngời học biết rút ra những
bài học kinh nghiệm bổ ích cho cuộc sống hiện tại.
ở trờng THPT hiện nay, dạy học môn học Lịch sử nhằm giáo dục đạo đức,
chính trị t tởng, truyền thống và lòng tự hào dân tộc cho học sinh. Đồng thời phát

Sử thờng xuyên đợc đa vào là một trong những môn thi tốt nghiệp, có thể nói là hầu
nh liên tục. Thế nhng nó vẫn bị coi là môn học đối phó, kết quả thi cử cha khả quan
lắm vẫn là một nỗi lo, băn khoăn. Lịch sử vẫn là môn học khó đối với t tởng của học
sinh. Vấn đề cơ bản vẫn cha làm đợc là xây dựng tình cảm, tình yêu Lịch sử đối với
những học sinh trên ghế nhà trờng trong các giờ học đối với môn học này T tởng
không thông vác bi đông cũng nặng. Để giải quyết bài toán khó đó là một gánh nặng
cũng là trách nhiệm đặt lên vai ngời thầy giáo dạy Sử.
Chính vì thế, trong quá trình giảng dạy để thực hiện tốt nhiệm vụ trồng ngời cho
Đảng, giáo viên dạy Sử cần tích cực tìm tòi những phơng pháp và phát huy tối đa
việc phối hợp các phơng pháp một cách linh hoạt để thiết kế soạn và giảng dạy có
hiệu quả, xây dựng tình cảm của học sinh đối với môn học và đa các em đến với
những sự kiện lịch sử một cách tự nhiên, nhẹ nhàng. Có nh thế mới hoàn thành nhiệm
vụ môn học
Xuất phát từ thực tiễn nhận thức, trách nhiệm và thực tiễn nhiều năm giảng dạy
tôi đã áp dụng phơng pháp này khá hiệu quả.Vì vậy tôi chọn đề tài:
Sử dụng tài liệu văn học để dạy tốt Lịch sử dân tộc lớp 12 góp phần nâng
cao chất lợng dạy học ở trờng phổ thông .
II. giải quyết vấn đề.
1. Cơ sở thực tiễn và khoa học của vấn đề.
- Đổi mới giáo dục là vấn đề toàn cầu trong thời đại ngày nay trớc tác động của
cách mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hoá mạnh mẽ. Để bắt kịp thời
đại, trong những năm qua ta đã và đang thực hiện sự nghiệp đổi mới giáo dục để bắt
kịp thời đại, phát triển toàn diện đất nớc. Đổi mới là toàn diện để nâng cao chất lợng
và hiệu quả dạy học, trong đó vấn đề phơng pháp dạy học là cực kỳ quan trọng, chìa
khoá của mọi sự thành công, trong sự nghiệp giáo dục và tất nhiên việc đó không thể
thoát ly khỏi vai trò của ngời thầy giáo.
Lịch sử cũng nh những môn học khác trong hệ thống giáo dục phổ thông đều
nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục của Đảng, đáp ứng yêu cầu xây dựng và
phát triển đất nớc. Muốn có chất lợng và hiệu quả ngời thầy trớc hết phải có phơng
pháp tốt và hữu hiệu để dẫn dắt học sinh đến với những mảng kiến thức thích hợp,

khô khan. Mặt khác, đối tợng thực hiện dạy học là những học sinh lớp 12 đã có khả
năng liên hệ và nhận thức tốt, có tầm khái quát vấn đề và đã có vốn Văn học. Trong
đó có một bộ phận dù là không nhiều những học sinh khối C có sự hiểu biết khá sâu
về phần văn học cách mạng. Chính vì thế cho phép giáo viên thực hiện đợc và hiệu
quả về phơng pháp dạy học này trong cả quá trình giảng dạy cả chính khóa và ngoại
khóa.
2. Những biện pháp cụ thể trong quá trình sử dụng tài liệu văn học để dạy
tốt Lịch sử Việt Nam lớp 12 THPT hiện hành.
a. Yêu cầu khi thực hiện.
- Lịch sử Việt Nam trong chơng trình lớp 12 bắt đầu từ 1919 đến 2000 gồm các
giai đoạn và đặc điểm cụ thể, thể hiện sự vận động của lịch sử dân tộc trên mọi mặt
chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội và đặc biệt là lịch sử các cuộc kháng chiến, cách
mạng giải phóng dân tộc dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Quá trình đó gắn liền
với những giai đoạn phát triển của văn học cách mạng. Để thực hiện tốt việc này,
ngoài việc ngời thầy giáo nắm vững kiến thức Lịch sử, cần có vốn hiểu biết về Văn
học. Sự cần thiết ở đây là lựa chọn tài liệu văn học phù hợp để cho từng bài, từng
phần, dùng bức tranh ngôn ngữ văn học tạo biểu tợng lịch sử góp phần làm hấp dẫn,
sinh động giờ học Lịch sử. Vận dụng Văn học phù hợp để xây dựng đợc tình cảm
hứng thú và lôi cuốn đợc học sinh làm cho giờ học Lịch sử nhẹ nhàng mà hiệu quả,
phát triển toàn diện nhận thức cho học sinh và giáo dục đạo đức t tởng, làm phong
phú tâm hồn cho học sinh, để các em hiểu và nhớ về Lịch sử.
- Lựa chọn sử dụng tài liệu Văn học trong dạy học Lịch sử ở trờng phổ thông
cần phải đảm bảo tiêu chuẩn cơ bản sau:
+ có ý nghĩa về giáo dỡng - giáo dục. Tài liệu sử dụng phải là một bức tranh sinh
động và có sự kiện, nhân vật lịch sử của thời đại đang học, phải miêu tả đúng bối

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
4
cảnh của xã hội cụ thể, phải phục vụ đợc nội dung, yêu cầu của từng bài học, phù hợp
trình độ và nhận thức của học sinh. Phải lựa chọn nội dung, xác định kiến thức cơ bản

đề dân tộc và thuộc địa". Nguyễn ái Quốc đã bắt gặp đợc con đờng cứu nớc đúng
đắn cho dân tộc, cái mà ngời đã tìm kiếm bao năm qua, mở ra con đờng giải phóng,
chấm dứt thời kỳ khủng hoảng bế tắc về đờng lối của phong trào cách mạng Việt
Nam. Phút giây đọc đợc Luận cơng của Lênin đánh dấu sự thay đổi về chất trong t t-
ởng cứu nớc của Nguyễn ái Quốc. Sau này (năm 1960), Ngời kể lại cảm xúc của
mình khi đọc Luận cơng : " Luận cơng của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn
khởi, sáng tỏ, tin tởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình
trong buồng mà tôi nói to lên nh đang nói trớc quần chúng đông đảo:
" Hỡi đồng bào bị đoạ đày, đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đ-
ờng giải phóng chúng ta!

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
5
Từ đó tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ 3". Khẳng định cho
dân tộc một con đờng đi đúng đắn - Cách mạng vô sản, chấm dứt thời kỳ khủng
hoảng bế tắc về đờng lối. Đây là công lao to lớn nhất đầu tiên của Nguyễn ái Quốc
đối với dân tộc Việt Nam. Sẽ không có ngôn ngữ nào có thể sinh động hơn, cảm động
hơn để diễn tả nỗi vui mừng của Ngời, khắc sâu sự kiện và làm rõ đợc ý nghĩa của nó
bằng những câu thơ của Chế Lan Viên trong tác phẩm " Ngời đi tìm hình của nớc".
"Luận cơng đến với Bác Hồ và Ngời đã khóc
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin
Bốn bức tờng im nghe Bác lật từng trang sách
Tởng bên ngoài đất nớc đợi mong tin."
Nguyễn ái Quốc đã tìm thấy lập trờng của Liên Xô và Quốc tế Cộng sản hoàn
toàn ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nớc thuộc địa phơng
Đông. Ngời đã tìm thấy ở bản Luận cơng này vấn đề giải phóng các dân tộc thuộc
địa. Ngời vui mừng đến phát khóc lên vì tìm thấy con đờng cứu nớc giải phóng dân
tộc.
Ví dụ 2: Dạy bài 13: Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ 1925 đến
1930.

Đảng ta muôn vạn tấm lòng niềm tin
Đảng ta Mác - Lênin vĩ đại
Lại hồi sinh trả lại cho ta
Trời cao đất rộng bao la
Bát cơm, tấm áo, hơng hoa hồn ngời"
Nh thế học sinh sẽ dễ dàng nắm đợc: Đảng ra đời là sự chuẩn bị đầu tiên, tất yếu
quyết định mọi thắng lợi về sau cho cách mạng Việt Nam.
Ví dụ 3: Dạy bài 14. Phong trào cách mạng 1930 1935.
Mục II: Phong trào cách mạng 1930 1931 với đỉnh cao Xô viết Nghệ Tĩnh.
Để khắc sâu kiến thức trọng tâm và nhấn mạnh ý nghĩa của phong trào cuộc
tập dợt lần thứ nhất cho thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945, giáo viên dùng
đoạn thơ sau để minh hoạ:
"Trống Xô viết Nghệ An vang động
Bắc Trung Nam tràn sóng đấu tranh
Hầm than, xởng máy, lều gianh
Đứng lên tự cứu mà giành ấm no
Đứng lên cứu tự do độc lập
Đứng lên giành ruộng đất áo cơm!
Đứng lên thân cỏ, thân rơm
Búa liềm không sợ súng gơm bạo tàn!
Máu có chảy xơng tan thịt nát
Bớ công nông! tiếng hát càng cao".
Hoặc: Khi nói về Xô viết Nghệ Tĩnh có thể đọc cho học sinh mấy câu thơ sau:
Kìa Bến Thủy đứng đầu dậy trớc
Nọ Thanh Chơng tiếp bớc đứng lên
Nam Đàn, Nghi lộc, Hng Nguyên
Anh sơn, Hà Tĩnh một phen dậy rồi
Không có lẽ ta ngồi chịu chết
Phải cùng nhau cơng quyết một phen
Giáo viên hỏi? Kết hợp với kiến thức đã học và đoạn thơ trên, em có nhận xét

Đố ai tát cạn đợc dòng nớc xuôi"
(Tố Hữu)
Ví dụ5: Dạy bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa
tháng Tám (1939 1945). Nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời:
Mục 3 (II): Nguyễn ái Quốc về nớc trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Hội nghị
Trung ơng 8 Ban Chấp hành Đảng Cộng sản Đông Dơng:
Có sự kiện Bác Hồ về nớc sau 30 năm bôn ba (28/1/1941) đồng thời cũng là
một mốc đánh dấu thời kỳ mới của lịch sử dân tộc gắn liền với Hội nghị Trung ơng
Tám, quá trình chuẩn bị tích cực cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, đòi hỏi
giáo viên phải khắc sâu cho học sinh.
Chuyện tởng chừng đơn giản, thế nhng có những lúc ngay cả trong bài thi tốt
nghiệp quốc gia có nhiều em nhầm lẫn đáng buồn "năm 1924 Nguyễn ái Quốc về n-
ớc", có em lại viết năm 1944 mới về nớc. Đó là một điều vô cùng đáng tiếc. Chính vì
thế để cho học sinh dễ nhớ hơn tránh bị nhầm lẫn giáo viên sử dụng đoạn thơ của Tố
Hữu miêu tả về sự kiện này:
"Ôi sáng xuân nay Xuân 41
Trắng rừng biên giới nở hoa mơ
Bác về Im lặng. Con chim hót
Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
8
Bác đã về đây, Tổ quốc ơi!
Nhớ thơng, hòn đất ấm hơi Ngời
Ba mơi năm ấy chân không nghỉ
Mà đến bây giờ mới tới nơi"
Ví dụ6: Dạy bài 18: Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống
thực dân Pháp xâm lợc 1946 1950.
Mục I: Kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ:
Giáo viên cần phải giúp học sinh nắm đợc: Vì sao cuộc kháng chiến toàn quốc

Hồ Chí Minh vào giảng dạy góp phần làm sinh động, gây hứng thú cho học sinh,
nâng cao chất lợng.
"Tổng T lệnh Pháp đợc tin rằng Hồ Chí Minh và Chính phủ Việt Nam dân chủ
cộng hoà đóng ở Bắc Cạn. Ngày 7/9/1947 chúng cho quân nhảy dù xuống Bắc Cạn

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
9
để "Chụp đợc trung tâm điểm của Hồ Chí Minh" cuộc chiến tranh sẽ chấm dứt.
Chính phủ bù nhìn sẽ thành lập. Nớc Pháp sẽ cai trị Việt Nam nh trớc".
Thế nhng khi địch nhảy dù xuống Bắc Cạn Bác còn ở Định Hoá. Trong quá
trình chiến dịch, Bác chuyển đến làng Vang (Vũ Nhai) rồi đến Khuôn Giáp. Những
ngày chiến dịch Bác ở bên cạnh Bộ Tổng T lệnh theo dõi sát tình hình các mặt trận,
chỉ đạo kịp thời.
Trong lúc quân ta đang chiến đấu anh dũng ngoài mặt trận, một đoàn các cụ
phụ lão, râu tóc bạc phơ đến yết kiến Bác, xin Bác cho thành lập đội "Bạch đầu
quân" đánh giặc. Có cụ cầm gậy múa trớc Bác với những động tác khoẻ, uyển
chuyển, tỏ rỏ sức mạnh của mình. Bác hoan nghênh các cụ và nói: Đời Trần có Hội
nghị Diên Hồng, đời nay có các cụ, đời nào cũng có những cụ tóc bạc yêu nớc.
Nghĩa khí ấy do núi sông tụ lại. Rồi Bác làm thơ ca ngợi
"Tuổi cao chí khí càng cao
Múa gơm diệt giặc ào ào gió thu
Sẵn sàng tiêu diệt quân thù
Tiếng thơm Việt Bắc ngàn thu lẫy lừng"
2. Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân toàn diện"
Sau thất bại Việt Bắc, Pháp chuyển từ "Đánh nhanh thắng nhanh" sang "Đánh
lâu dài, thực hiện lấy chiến tranh nuôi chiến tranh" làm cho phong trào kháng chiến
của chúng ta khó khăn. Trong những năm 1948 1949 ta thực hiện kháng chiến
toàn dân toàn diện đặc biệt là: Đẩy mạnh chiến tranh du kích vùng sau lng địch, biến
hậu phơng của địch thành tiền phơng của ta. Các đơn vị bộ đội chủ lực phân tán thành
đại đội độc lập đi sâu vào vùng địch tạm chiếm tích cực hoạt động. Để giúp học sinh

quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở Miền Nam (1954 1965)
Mục III: Miền Nam đấu tranh chống chế độ Mỹ Diệm, giữ gìn và phát triển
lực lợng cách mạng, tiến tới Đồng khởi (1954 1960).
Giáo viên cần khắc hoạ cho học sinh, nhấn mạnh về phong trào "Đồng khởi"-
đánh dấu bớc phát triển nhảy vọt của Cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lợng
sang thế tiến công.
Để giúp học sinh nắm đợc nguyên nhân của phong trào Đồng khởi là do chính sách
tàn bạo của Mỹ Diệm, Luật phát xít 10/59 làm cho nhân dân miền Nam hết sức
căm phẫn, phong trào không thể đấu tranh bằng chính trị đợc nữa mà tất yếu phải
vùng lên dùng bạo lực cách mạng. Để tái hiện lại những chính sách tàn bạo đó không
có ngôn ngữ nào hiệu quả hơn đoạn trích sau:
"Biết không anh, Giồng Keo, Giồng Trôm
Thảm lắm anh à. Lũ ác ôn
Giết cả trăm ngời trong một sáng
Máu tơi lênh láng đỏ đờng thôn.
Có những ông già nó khảo tra
Chẳng khai, nó chém giữa sân nhà
Có chị gần sinh không chịu nhục
Lấy vồ nó đập, vọt thai ra.
Anh biết không? Long Mỹ, Hiệp Hng
Nó giết thanh niên ác quá chừng
Hai sáu đầu trai bêu cọc sắt
Ba hôm mắt vẫn mở trừng trừng!
Có em nhỏ nghịch ra xem giặc
Nó bắt vô vờn trói gốc cau
Nó đốt, nó cời em nhỏ thét
Má ơi! Nóng quá, cứu con mau!
Lá th Bến Tre Tố Hữu

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.

không chỉ ném xuống các mục tiêu về kinh tế, quân sự, giao thông mà dã man hơn
chúng còn trút hàng vạn tấn bom xuống cả bệnh viên, các công trình văn hóa, kể cả
nhà thờ, trờng học, giết chết hàng vạn ngời dân vô tội. Tại Hà Tĩnh, Mỹ đã ném bom
xuống trờng Phúc Trạch Hơng Khê giết hại nhiều học sinh đang ở độ tuối ấu thơ,
măng sữa. Tác giả Nguyễn Lê đã vô cùng đau xót viết bài thơ Mẹ trong đó có những
câu hết sức xúc động:
Tra về đến sau đồi
Gọi con nh mọi bận
Mà không nghe trả lời
Thì mẹ ơi đừng giận

* *

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
12
Qyển vở bài toán đố
Con làm còn dở dang
Bỏ quên bên cửa sổ
Mẹ đừng trách không ngoan!
Sân nhà đầy lá rụng
Mẹ đừng trách con lời
Thấy áo con đẫm máu
Đừng khóc con mẹ ơi!
Giặc Mỹ nó nhằm con
Mà bắn vào tim mẹ.
Đừng khóc con mẹ nhé
Khóc sao hả căm thù !
Làm sao khi học sinh nghe những câu thơ trên mà không khỏi đau đớn đến xé
lòng và các em càng thấy đợc tội ác "trời không dung, đất không tha "của giặc Mỹ.
+ Nổi bật trong giai đoạn này là chiến thắng " Điện Biên Phủ trên không" - là

Là luật của những bom giết ngời
Đợc thả trong đêm Nô en
trên một dân tộc chỉ muốn
Hoà bình chính đáng
trong độc lập tự do
Thì tha ngài Tổng thống
Cùng với hàng nghìn triệu
con ngời trên trái đất
Chúng tôi đứng vào hàng ngũ vinh
quang ấy của những con ngời vinh
quang ở miền Bắc Việt Nam!"
Ví dụ9 :Dạy bài 23: Khôi phục và phát triển kinh tế xã hội ở miền Bắc, giải
phóng hoàn toàn miền Nam (1973 1975).
Mục IV: Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của Cuộc kháng chiến chống
Mỹ, cứu nớc (1954 1975).
Khi phân tích nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc, để
giúp học sinh hiểu và khắc sâu đợc kiến thức giáo viên dùng những đoạn thơ, đoạn
văn để minh hoạ rất hiệu quả.
* Phân tích về nguyên nhân truyền thống yêu nớc bất khuất của dân tộc ta giáo
viên có thể minh hoạ bằng những đoạn thơ sau:
"Dân ta gan dạ anh hùng
Trẻ làm đuốc sống, già xông lửa đồn "
" Tuốt gơm không chịu sống quỳ
Tuổi xanh chẳng tiếc, sá chi bạc đầu
Lớp cha trớc, lớp con sau
Đã thành đồng chí chung câu quân hành "
" Ôi cửa phật dầu sôi lửa nóng
Dẫu thiêu mình làm đuốc, vẫn cam!"
(Hoà thợng Thích Quảng Đức tự thiêu ở ngã t Sài Gòn 1963 để phản đối
chính sách của Diệm đối với phật giáo)

chiến tranh phá hoại, miền Bắc vẫn tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội chi viện cho
miền Nam " Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một ngời " Đảm bảo cho
miền Nam đánh thắng giặc Mỹ
Cách 2 : Dùng một đoạn trích để cụ thể hoá sự kiện, nêu ra một kết luận khái
quát giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn một thời kì, một sự kiện lịch sử.
Ví dụ 1: Dạy bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa
tháng Tám ( 1939 1945). Nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời.
Để phác hoạ, miêu tả tình cảnh nhân dân ta dới hai từng áp bức Pháp, Nhật
nhằm khắc sâu kiến thức cho học sinh để các em nhận thức đợc lúc này nhiệm vụ giải
phóng dân tộc là hàng đầu và bức thiết.
Giáo viên miêu tả tình cảnh thê thảm của ngời nông dân nớc ta trong nạn đói
khủng khiếp cuối 1944 đầu 1945 làm hai triệu ngời chết đói, giáo viên dùng đoạn
trích trong tác phẩm Vợ Nhặt .
Cái đói tràn đến xóm từ lúc nào. Những gia đình từ vùng Nam Định, Thái
Bình, đội chiếu lũ lợt bồng bế, dắt dìu nhau lên xanh xám nh những bóng ma và nằm
ngổn ngang khắp lều chợ.
Ngời chết nh ngả ra. Không buổi sáng nào ngời trong làng đi chợ, đi làm đồng
không gặp ba bốn cái thây nằm quằn queo bên đờng. Không khí vẫn mùi ẩm thối của
rác rởi và mùi gây của xác ngời .

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
15
Chính trong hoàn cảnh đó Tràng nhặt đợc vợ. Sáng hôm sau bà mẹ nấu bữa cơm
đón con dâu mới với niềm vui phấn khởi.
Bữa cơm ngày đói trông thật thảm hại. Giữa cái mẹt rách có độc một lùm rau
chuối thái rối, và một đĩa muối ăn với cháo, nhng cả nhà đều ăn rất ngon lành
Niêu cháo lõng bõng, mỗi ng ời đợc có hai lng bát đã hết nhẵn .
Bà lão lật đật chạy xuống bếp, lề mề bng ra một cái nồi bốc lên nghi ngút bà
múc cho con dâu, cho Tràng và nói Cám đấy mày ạ!Hì. Ngon đáo để. Cứ thử ăn mà
xem. Xóm ta khối nhà chả còn cám mà ăn đấy!. Ngoài đình trống thúc thuế đánh

nhất là gì? Vấn đề đợc nhiều ngời thảo luận nhất Cuối cùng Bác nêu ý kiến. Lúc
này chúng ta phải mở rộng khối đoàn kết, phải tìm bạn đồng minh cần thiết và cô lập
những ngời không hợp với mình. Bác đề nghị lấy tên Việt Nam độc lập đồng minh

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
16
(Việt Minh). Đảng ta và Việt Minh phải hết sức giúp đỡ các dân tộc Miên, Lào tổ
chức Cao niên độc lập đồng minh, Ai lao độc lập đồng minh.
Từ giờ phút thiêng liêng này, hai chữ Việt Minh đã vang lên mạnh mẽ trong lòng
dân tộc, suốt cuộc trờng chinh chống đế quốc, trong tâm trí mọi ngời Việt Minh trở
thành nơi hội tụ sức mạnh của dân tộc, nguồn cổ vũ thu hút hết thảy các lực lợng yêu
nớc vào cuộc. Ngay tại cuộc họp Bác soạn thảo ra 10 chính sách Việt Minh, định tên
nớc sau khi giành đợc là Chính phủ nhân dân của nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà.
Khi bàn đến công tác tổ chức, chúng tôi đề nghị Bác đảm nhiệm chức Tổng bí
th, Bác trả lời Tôi đang làm nhiệm vụ do Quốc tế cộng sản giao phó. Quốc tế cộng
sản có thể điều động tôi đi làm nhiệm vụ nơi khác, do đó tôi không thể làm nhiệm vụ
Tổng bí th của Đảng đợc . Hội nghị bầu BCH Trung ơng Đảng, Bác giới thiệu đồng
chí Trờng Chinh làm Tổng bí th, Ban thờng vụ TƯ Đảng gồm: Trờng Chinh, Hoàng
Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt.
Kết hợp với đoạn trích trên giáo viên sử dụng Nghị quyết Hội nghị TƯ 8 :
"Cuộc cách mạng Đông Dơng trong giai đoạn hiện tại là cuộc cách mạng giải phóng
dân tộc".
" Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dới sự sinh tử, tồn
vong của quốc gia, của dân tộc. Trong lúc này nếu không giải quyết đợc vấn đề dân
tộc giải phóng, không đòi đợc độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những
toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận,
giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại đợc".
Sau khi trình bày xong, giáo viên hỏi: Em hãy nêu hoàn cảnh, nội dung và ý
nghĩa Hội nghị TƯ
8 (5/1941)? Học sinh trình bày và giáo viên kết luận ghi trên bảng những vấn đề

ớc ta.
Để thực hiện giờ dạy hấp dẫn và hiệu quả, giúp học sinh dễ nhớ về Hiệp định sơ
bộ và không bị nhầm lẫn với nội dung của Hiệp định Giơnevơ hay Pari thì giáo viên
có thể dạy học bằng cách sử dụng phơng pháp dùng tài liệu văn học, tái hiện lại tiến
trình kí kết, khắc sâu nội dung và ý nghĩa của Hiệp định, làm nổi bật tài năng vai trò
chủ tịch Hồ Chí Minh trong thử thách gay gắt của lịch sử bằng lời kể chuyện qua một
đoạn trích Hồi kí của Đại tớng Võ Nguyên Giáp nh sau:
Từ khi hiệp ớc Hoa Pháp kí kết (28/2/1946) quan hệ giữa quân Tởng và Pháp ở
Hà Nội có lúc căng thẳng. Với cái nhìn sâu sắc của Hồ Chủ tịch, Ngời đã thấy rõ sự
căng thẳng trong bọn chúng lúc này chỉ là tạm thời Sớm muộn chúng sẽ giàn xếp
với nhau. Dù mâu thuẫn ít thì chúng ta vẫn cần lợi dụng.
Trớc những lựa chọn đặt ra đánh Pháp hoặc hoà Pháp để đuổi Tởng. Ngày
3/3/1946 Ban Thờng Vụ TƯ Đảng họp do Hồ Chí Minh chủ trì chon giải pháp Hoà
để tiến.
Cuộc trao đổi giữa ta và Pháp xoay quanh hai vấn đề lớn, độc lập và toàn vẹn
lãnh thổ của nớc Việt Nam.
Tiếng độc lập đối với nhà cầm quyền Pháp là điều đáng sợ. Pháp chỉ đồng ý
Tự trị vấn đề thống nhất ba Kì Pháp có thái độ rất phản động.
Đối với chúng ta, độc lập và thống nhất là nguyện vọng thiết tha, ta không chấp
nhận Tự trị và nh thế là bỏ một phần tự do lập tr ờng của ta trớc sau bắt Pháp
công nhận độc lập và toàn vẹn lãnh thổ. Chính vì thế đến tối 5/6/1946 vẫn bế tắc.
Ngày 6/3/1946.
Sáng sớm, hạm đội Pháp tiến vào Cảng Hải Phòng (8h30 ) quân T ởng đã nổ
súng và bọn Pháp bắn trả, cuộc đấu tranh kéo dài 11h tra.
Đàm phán giữa ta và Pháp vẫn cha đợc. Hồ Chủ tịch thấy đã đến lúc cần đi đến
một quyết định. Sau khi hội ý với Thờng vụ, Ngời đa ra cách giải quyết: N ớc Pháp
công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do (từ độc lập đợc thay bằng từ tự do).
Phái bộ Pháp ng thuận. 4h chiều 6/3/1646 Hiệp định sơ bộ đợc ký kết tại ngôi
nhà số 38 phố Lý Thái Tổ. Đây là văn bản Hiệp định quốc tế đầu tiên của nớc Việt
Nam dân chủ cộng hoà kí với một nớc ngoài.

Cuộc đấu tranh trên mặt trận ngoại giao không kém phần quyết liệt nh trên
chiến trờng Bà Bình kể lại:
Tháng 11/1968, phái đoàn của ta lên đờng sang Pari, anh Xuân Thuỷ từ Pari gọi
điện về Mátxcơva dặn chị:"cứ tơi cời nh trớc nay cô vẫn cời, xuống sân bay cô chớ
mang kính nguy hiểm, chịu khó một tý vậy. Sao vậy anh? Tới đó cô sẽ biết Anh
Xuân Thuỷ chỉ trả lời vắn tắt.
Xuống sân bay Pari, 500 nhà báo chen lấn, hàng trăm chiếc micrô. Nếu đeo kính
dứt khoát bị rơi do các nhà báo chen lấn phỏng vấn. Nếu cúi xuống nhặt thì ôi thôi
Buộc phải ngồi với Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, nhng họ
vẫn tìm cách hạ thấp vị trí của Mặt trận. Là Hội nghị 4 bên nhng mà Mĩ cố tình coi
nh Hội nghị 2 bên, ghép thành 2 phái đoàn miền Nam và miền Bắc với nhau. Mĩ và
Sài Gòn một bên, ta phải đấu tranh gần 3 tháng cuối cùng Mĩ phải nhận ngồi với ta
trên một chiếc bàn tròn.

Nguyễn Thị Kim Hoa- THPT Nghèn.
19
Cuộc đấu tranh trên bàn Hội nghị diễn ra hết sức gay gắt giữa ta và Mỹ. Lập
trờng của ta trớc sau nh một, đòi Mỹ chấm dứt ném bom vô điều kiện trên miền Bắc
và rút quân từ bỏ mọi hành động chống nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà. Nhng Mỹ
đòi chấm dứt ném bom có điều kiện, bộ đội miền Bắc phải rút khỏi miền Nam .
Thời điểm năm 1970, phía Mỹ, Sài Gòn ra rả các ông bị đẩy khỏi miền Nam
rồi, bằng cớ là phải rút quân sang Cam pu chia . Chị nghe mà tức quá nhng phải
tơi cời Tại sao bom Mỹ liên tục trút xuống miền Nam ở nhiều nơi? Nơi nào bom
Mỹ thả xuống, chính là vùng giải phóng của chúng tôi đấy . Giờ giải lao Cyrus
Vance giáo s về luật của đoàn Mỹ nói với chị: Tôi chịu cái lí của bà , còn anh Xuân
Thuỷ thì cời : Thông minh .
Với lập trờng vững vàng, chính nghĩa cùng những thắng lợi của ta trên mặt trận
chính trị, quân sự, Mỹ phải khuất phục ký Hiệp định Pari công nhận độc lập chủ
quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ cho Việt Nam.
Sau khi giáo viên kết thúc đoạn hồi ký, đặt câu hỏi cho học sinh:

20
Cách 4: Dùng tài liệu văn học để tổ chức những buổi sinh hoạt ngoại khoá:
Hoạt động ngoại khoá là một trong những hình thức tổ chức dạy học Lịch sử ở
trờng phổ thông, đợc thực hiện một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức, đợc
tiến hành trong suốt năm học, theo các chuyên đề nhằm góp phần thực hiện mục tiêu
của chơng trình môn học. Tuy là hoạt động ngoài trời nhng có ý nghĩa to lớn, tác
dụng nh một bài nội khoá trong việc giáo dục và giáo dỡng học sinh.
Đối với môn Lịch sử, trong năm có nhiều ngày lễ lớn nh: Kỷ niệm thành lập
Đảng Cộng sản Việt Nam 3/2; Ngày truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam
22/12; Ngày kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ 7/5; Ngày chiến thắng chiến dịch
Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng miền Nam 30/4 Tất cả đều có thể làm các chuyên
đề ngoại khoá vừa hấp dẫn vừa có ý nghĩa to lớn.
Có thể có nhiều hình thức tổ chức ngoại khoá khác nhau, trong đó tổ sử có thể
kết hợp với tổ văn để tiến hành ngoại khoá Văn Sử theo các chuyên đề trên cho
học sinh để đạt hiệu quả gấp bội sẽ không làm cho học sinh nhàm chán, nặng nề vừa
hiểu đợc nội dung Lịch sử vừa có kiến thức về Văn học. Ngợc lại bổ sung kiến thức
toàn diện cho giáo viên, thực hiện học tập suốt đời và nâng cao năng lực s phạm, kĩ
năng nghề nghiệp. Hiệu quả hai chiều.
(Tuỳ từng chuyên đề giáo viên cần nghiên cứu, và tổ chức phù hợp trong
giới hạn đề tài không đa ra ví dụ).
Cách 5 : Có thể sử dụng để ra bài tập cho học sinh về nhà.
Với cách này, sau mỗi chơng, mỗi giai đoạn lịch sử giáo viên có thể ra bài tập
chuyên đề cho học sinh về nhà su tầm các bài văn, thơ, hồi ký về giai đoạn lịch sử mà
mình đã học. Có thể khuyến khích bằng cách chấm và cho điểm 15 phút. Sử dụng ph-
ơng pháp này vừa phát huy tính tích cực tìm tòi cho học sinh, nâng cao hiểu biết cho
các em đồng thời qua đó giáo viên có thể học tập thêm, nâng cao thêm những hiểu
biết của mình. Có thể làm chuyên đề về Lịch sử địa phơng để giáo dục truyền thống
của quê hơng cho các
IV. Kết luận
Dạy học là một nghệ thuật mà ngời thầy giáo là một nghệ sĩ. Để đạt đợc hiệu